Thema: Vormgeven. Beeld en kunst

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thema: Vormgeven. Beeld en kunst"

Transcriptie

1

2 Introductie VG Voorkennis: Enige ervaring met een computer en een tekstverwerkingsprogramma, een opmaakprogramma en Photoshop. Je kunt omgaan met een zoekmachine op internet Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: Tekst en beeld afgerond Intro: Beelden zie je de hele dag, met plaatjes wordt vaak je aandacht getrokken. Je wordt nieuwsgierig gemaakt om verder te kijken. Er zijn mensen die als beroep hebben plaatjes te ontwikkelen voor reclame. In de serie opdrachten wordt aandacht besteed aan het onderdeel beelden. Wat zie je en hoe kan je dat op papier zetten? Hoe maak je bewust gebruik van compositie en waar plaats je de tekst? Activiteiten: Bij het onderdeel maak je 5 opdrachten: Praktijkopdracht 1: Je schildert een zelfportret in de sfeer van een kunststroming Praktijkopdracht 2: Je maakt met dit zelfportret een pagina waarin tekst en beeld één geheel vormen. Praktijkopdracht 3: In deze opdracht wordt dieper ingegaan op dieptewerking en perspectief. Dit gebeurt aan de hand van een stilleven opgebouwd met verpakkingen. Praktijkopdracht 4: In deze opdracht leer je een detail van het stilleven uitwerken. Praktijkopdracht 5: Je leert een analyse maken van een pop-art schilderij. Na deze opdrachten maak je nog de eindtoets Beeld en kunst. Je kunt steeds terugvallen op de Begrippenlijst van dit onderdeel Beeld en Kunst. Tijd: Voor dit onderdeel heb je 22 lesuren beschikbaar. Praktijkopdracht 1: 8 lesuren Praktijkopdracht 2: 6 lesuren Praktijkopdracht 3: 4 lesuren Praktijkopdracht 4: 3 lesuren Praktijkopdracht 5: 1 lesuur

3 Begrippenlijst VG Realistisch: natuurgetrouw Kunststroming: stroming of beweging van een groep kunstenaars in een bepaalde tijd. Ze kenmerken zich door een gelijk gebruik van beeldende middelen. Geometrisch: vormen/figuren die met liniaal en passer (meetinstrumenten) getekend kunnen worden. Stilleven: een aantal levenloze dingen bij elkaar geplaatst. Perspectief: doorzicht, ruimte suggestie. Detail: klein onderdeel van een groter geheel. Inspiratie: door allerlei zaken in je leven en omgeving kun je op ideeën worden gebracht. Consumptiemaatschappij: een maatschappij die afgestemd is op een zo groot mogelijke consumptie en niet op de behoefte.

4 OPDRACHTKAART 1 VG Zelfportret Voorkennis: Kennis van de kunststromingen: Impressionisme, expressionisme en kubisme Je hebt de opdracht Vormgeven 1: Tekst en beeld afgerond Kunnen omgaan met een computer met scanner en Photoshop Intro: Al zolang mensen kunnen tekenen en schilderen worden er portretten gemaakt. Toen er nog geen fotografie bestond werd een portret vaak in opdracht gemaakt door een kunstenaar. Ook hebben heel veel kunstenaars zelfportretten gemaakt. De schilder Vincent van Gogh bijvoorbeeld heeft meerdere portretten gemaakt van zichzelf op verschillende momenten in zijn leven. Een portret hoeft niet altijd realistisch te zijn (natuurgetrouw): kijk maar naar het kleurgebruik van de expressionistische schilders of de portretten van Picasso (kubisme). Als je mocht kiezen uit die verschillende stijlen, hoe zou jij jezelf afbeelden? Doelen: Je leert de kenmerken van een aantal kunststromingen uit de negentiende en twintigste eeuw kennen. Je leert facetten daaruit toe te passen in je eigen werk. Je leert bewuste keuzes maken over kleurgebruik in je zelfportret Activiteiten: Maak Praktijkopdracht 1: Je schildert een zelfportret in de sfeer van een kunststroming Je kunt steeds terugvallen op de Begrippenlijst van dit onderdeel Beeld en Kunst. Tijd: Voor Praktijkopdracht 1 heb je 8 lesuren Materiaal: praktijkopdracht 1 en het theoriemateriaal: Kunststromingen, een samenvatting Beoordeling: Ziet je werk er verzorgd uit? Lever het werk bij de docent in.

5 PRAKTIJKOPDRACHT 1 1 VG Zelfportret Dit heb je nodig: portret van jezelf op A4 formaat (echte foto of vergroting daarvan via een kopieerapparaat) voorbeelden van verschillende portretten uit de kunstgeschiedenis potlood, kleurpotlood, verf, papier boek Grafische Vorming computer met scanner en Photoshop Dit ga je doen: Bestudeer Grafische Vorming hoofdstuk 10 tot en met paragraaf Lees Kunststromingen: een samenvatting en bekijk de voorbeelden. Maak een keuze voor één van de drie stijlen van de kunststromingen uit de portrettenreeks. Maak een aantal schetsen van je eigen foto met in je gedachten de gekozen stijl. Denk vast na over de kleuren: gebruik daarom in je schetsen kleurpotlood. Neem dun de hoofdlijnen van je foto over op tekenpapier en teken met fantasie in de door jou gekozen stijl verder. Schilder je portret in dekkende kleuren. Als je portret af is scan het dan en sla het op in je eigen map op de computer. Dit is vast voor de volgende opdracht. Tijd: Je hebt voor de praktijkopdracht 8 lesuren: 2 uur theorie 6 uur praktijk Inleveren: Je hebt deze opdracht afgesloten als je je portret geschilderd, zichtbaar in een van de drie stijlen, hebt gepresenteerd. Zet je naam en klas onder op je schilderij en berg het op in je map.

6 Theorie 1 VG Kunststromingen: een samenvatting Een zelfde stijl waarin meerdere kunstenaars werken op hetzelfde moment noem je een kunststroming. Impressionisme Het impressionisme ontstond in de tweede helft van de negentiende eeuw ( ) en is vooral een stroming in de schilderkunst. De schilders schilderden vaak en plain air (in de open lucht). Indrukken van de werking van licht en kleur op verschillende momenten van de dag werden vastgelegd. Men werkte snel en schetsmatig met kleine toetsjes verf. Het woord impressie betekent: een indruk geven van... Expressionisme De eerste expressionistische schilderijen werden aan het eind van de negentiende eeuw in Frankrijk gemaakt. De expressionisten verzetten zich tegen de natuurgetrouwe weergave. Ze schilderden vereenvoudigde vormen in krachtige kleuren. De eigen emotie speelde een grote rol. Het woord expressie betekent: uitdrukking geven aan... (emoties). Kubisme ( ) De kubisten vereenvoudigden hun voorstellingen tot geometrische vormen. De diepte werd uit het schilderij gehaald. Men schilderde vanuit verschillende gezichtshoeken in één schilderij. De kubisten gebruikten als eersten papiers colles : de voorloper van de collage. Pop-art De Pop-art ontstond halverwege de twintigste eeuw praktisch tegelijkertijd maar onafhankelijk van elkaar, zowel in Engeland als in Amerika. Beelden uit de welvarende westerse massacultuur en consumptiewereld waren de belangrijkste inspiratiebronnen voor de kunstenaars.

7 Portrettenreeks 1 VG

8 OPDRACHTKAART 2 VG Verslag van een kunststroming Voorkennis: Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: Tekst en beeld afgerond Je hebt de opdracht 1: Zelfportret afgerond Enige ervaring met een computer en een tekstverwerkingsprogramma, een opmaakprogramma en Photoshop. Je kunt omgaan met een zoekmachine op internet Intro: Je hebt in Praktijkopdracht 1: zelfportret kennisgemaakt met drie kunststromingen uit de kunstgeschiedenis: Impressionisme, Expressionisme en Kubisme. In één van deze stijlen heb je je portret geschilderd. Heb je gekozen voor de geometrische vormen van het kubisme, voor de krachtige vormen en kleuren van het expressionisme of waren het juist de kleine verftoetsen en frisse kleuren van het impressionisme die je het meest aanspraken? Ken je schilders die ook schilderden in de stijl die je hebt gekozen voor je portret? Het is boeiend om je eigen werk eens te vergelijken met een schilder die werkte in dezelfde stijl als jij. Probeer eens wat meer te weten te komen over de kunststroming, de kunstenaars en de tijd waarin ze leefden. Doelen: Je leert een stroming uit de kunstgeschiedenis beter kennen. Je leert kritisch kijken naar je eigen werk. Je leert een pagina, bestaande uit beeld en tekst, goed vorm te geven. Je past je kennis van een opmaakprogramma en van Photoshop toe in het ontwerp van een pagina. Activiteiten: Maak Praktijkopdracht 2. Tijd: Voor dit onderdeel heb je 6 lesuren beschikbaar: 4 lesuren voor voorbereiden 2 lesuren voor vormgeven Materiaal: een kunstgeschiedenisboek praktijkopdracht 2 verder in de opdracht aangegeven Beoordeling: Ziet je werk er verzorgd uit? Lever het werk bij de docent in.

9 PRAKTIJKOPDRACHT 2 VG Verslag van een kunststroming Dit heb je nodig: Boek Zienderogen kunst of een ander kunstgeschiedenisboek schetspapier, potlood computer met opmaakprogramma, Photoshop en internet. het gescande bestand van jouw zelfportret Dit ga je doen: Zoek informatie over de door jou gekozen kunststroming in het kunstgeschiedenisboek, of zoek op internet naar informatie. Geef een omschrijving van de kunststroming en geef je eigen mening erover. Typ je werk zoveel mogelijk direct uit in het opmaakprogramma. Hou het kort, want alle tekst en foto s die je gaat gebruiken moet je verwerken in een verslag wat niet groter is dan één pagina. Kies een kunstenaar uit de kunststroming die je het meeste aanspreekt en geef een korte beschrijving van deze persoon en zijn werk. Geef je mening over je eigen schilderij (portret). Waarom heb je voor deze stijl gekozen? Wat waren de problemen tijdens het werken eraan, hoe is het uiteindelijk geworden? Sla alle tekst op, maak het niet te uitgebreid, het totale verslag is niet groter dan één pagina. Zoek foto s van de stroming/kunstenaar. Scan de plaatjes en sla ze op in je eigen map op de computer. Je hebt nu alle materiaal verzameld om je verslag op te maken. De verzamelde tekst en plaatjes ga je opmaken tot een verslag van één pagina. Maak een paar schetsen voor je pagina. Hou rekening met de plaats van de teksten en de foto s. Vergeet daarbij je zelfportret niet. Bedenk welk lettertype bij je verhaal past: komt er schuingedrukte tekst in voor? Zitten er kopteksten in? Welke titel heeft je pagina? Is er iets vetgedrukt? Kijk eventueel ook eens terug in Grafische Vorming hoofdstuk 9. Open in het opmaakprogramma de pagina met je teksten en importeer de gescande plaatjes. Vergeet niet je eigen bestand van je zelfportret ook op de pagina te plaatsen. Maak de pagina op volgens je eigen schets. Maak een print.

10 PRAKTIJKOPDRACHT 2 VG Tijd: Je hebt voor deze praktijkopdracht 6 lesuren: 4 uur voorbereiden 2 uur vormgeven Checklist: Is je informatie volledig?(stroming, kunstenaar, mening eigen werk) Is de pagina goed vormgegeven? Heb je goed gewerkt met het opmaakprogramma? Inleveren: Lever je pagina in samen met je geschilderde portret. Presenteer beide verzorgd: het portret goed afgewerkt met eventueel een lijst van stevig papier, je verslag in een insteekhoesje

11 OPDRACHTKAART 3 VG Stilleven in perspectief Voorkennis: Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: onderdeel Tekst en beeld afgerond Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: onderdeel 1 en 2 afgerond Intro: Onze omgeving is drie dimensionaal. Hoe teken je dit op een plat stuk papier? Een mogelijkheid om ruimte op papier te tekenen is perspectief. Dat is best moeilijk: voorwerpen in perspectief tekenen. Maar het is wel belangrijk om iets te kunnen tekenen zoals je het ziet. In deze lessen zul je leren werken met lijnen in perspectief. Doelen: Je leert met behulp van een stilleven, lijnen in perspectief te plaatsen. Dit leer je door goed te kijken en met je potlood te meten. Je leert perspectivische schetsen maken. Je leert werken met houtskool en transparante verf. Hierbij leer je de schaduwpartijen in verf weergeven. Activiteiten: 1. Bestudeer eerst de theorie: Perspectief 2. Maak de praktijkopdracht 3 In deze opdracht wordt ingegaan op dieptewerking en perspectief. Dit gebeurt aan de hand van een stilleven opgebouwd met verpakkingen. Tijd: Voor dit onderdeel 3 heb je 4 lesuren beschikbaar: Theorie en schetsen 1 lesuur Grote schets en uitwerken met transparante verf: 3 lesuren Materiaal: Theorie Perspectief Zie verder de praktijkopdracht Beoordeling: Zie de praktijkopdracht. Ziet je werk er verzorgd uit? Lever tot slot het werk bij de docent in.

12 Theorie VG Perspectief Introductie Onze omgeving is drie dimensionaal. Hoe teken je dit op een plat stuk papier? Dat noemen we tekenen in perspectief. Schilders waren vroeger steeds met dit probleem bezig, ze probeerden op allerlei manieren dieptewerking in hun schilderijen aan te brengen: door demanier van tekenen of het gebruik van kleuren. Eerst zette men de voorwerpen gewoon achter elkaar. Later probeerde men diepte te krijgen door verder verwijderde voorwerpen kleiner af te beelden. Dat begon er al meer op te lijken. De ontdekking dat twee evenwijdige lijnen elkaar in het oneindige raken was daarna een nieuwe manier om diepte uit te beelden. Dit heet perspectief. Standpunt Bij perspectief speelt ooghoogte een belangrijke rol. We noemen dat het standpunt van degene die kijkt. Kijk ook maar eens naar de illustraties. Wanneer je laag staat, staat de horizon laag. We spreken dan van kikvorsperspectief. Van vogelvluchtperspectief spreken we als de horizon hoog staat. Bij perspectief geldt: Verticale lijnen blijven altijd verticaal. Dus dingen die recht op de aarde staan blijven ook op je tekening rechtop staan. Denk maar aan lantarenpalen, huizen met daarin deuren en ramen. Alles wat verticaal is blijft op je tekening altijd verticaal. Wel wordt alles naar de horizon toe steeds kleiner. Horizontale lijnen waar je tegenaan kijkt, blijven altijd horizontaal. Horizontale lijnen waar je langs kijkt verdwijnen naar een punt op de horizon. Dit punt noemen we het verdwijnpunt. In een tekening kunnen er meerdere verdwijnpunten zijn. Bij landschappen plaatsen we meestal de horizon op 1/3 van het papier. Voorwerpen die van grote hoogte worden bekeken (vogelperspectief) zien er heel anders uit dan wanneer we er van onderaf tegenaan kijken (kikvorsperspectief). Zo ontstond het begrip horizon, deze horizon geeft altijd de ooghoogte aan. Kijk maar eens naar het voorbeeld van de weg. Onze ogen zijn dicht bij de grond Kikvorsperspectief Het landschap bekijken we staand, de horizon verschuift naar boven Normaal perspectief Staand op een hoge toren, de horizon en de ooghoogte schuiven mee naar boven Vogelperspectief

13 Theorie VG Centraalperspectief Perspectief met meerdere vluchtpunten Vluchtpunt Bij centraal perspectief verdwijnen alle lijnen op een punt op de horizon, dit noemen we het vluchtpunt. Bij centraal perspectief kun je je voorstellen dat je midden aan het begin van een straat staat. Of midden tegen de muur van een kamer staat en dan recht voor je uit kijkt. Er is niet altijd één vluchtpunt, er kunnen meer vluchtpunten voorkomen. Dit heeft alles te maken met de hoek waarin je iets ziet. Natuurlijk zijn er nog veel meer andere manieren om net te doen of er diepte in je tekening zit. Kijk maar eens naar de rij hieronder. Vervagen: Alles wat verder weg is kun je minder goed zien, dus teken je dat vager. Denk maar eens aan de zee: schepen die dichtbij zijn zie je veel scherper dan schepen dicht bij de horizon. Repoussoir: Iets heel groots op de voorgrond maakt dat de rest op de tekening verder weg lijkt. Stel je eens voor dat je een uitzicht uit een raam tekent. Tegen het raam, heel dichtbij, staat een fiets: deze zul je groter zien. De fiets noem je dan het repoussoir. Schaduw: Door schaduw kun je de vorm van iets herkennen. Is dat iets rond of hoekig? Bij ronde vormen verloopt de schaduw van licht naar donker. Bij hoekige vormen heeft elk vlak een andere kleur, afhankelijk op welk vlak het licht valt. Groot-klein: Een voorwerp dat dichterbij staat lijkt groter dan hetzelfde voorwerp als het verder weg staat. Warm-koud: Warme kleuren zoals de rood-oranje-geel tinten lijken dichterbij dan de koude kleuren, waarin vooral blauwe tinten zitten. Afsnijden: Het getekende voorwerp staat hierbij niet helemaal op papier, bijvoorbeeld de helft van een gezicht. Het lijkt dan of die persoon heel dichtbij heeft gestaan. Overlappen: Het ene voorwerp ligt op het andere voorwerp. Deze manier van ruimte uitbeelden komt veel voor. Je hand op het papier, het papier op de tafel enz. Wat helemaal te zien is, is dan het dichtst bij.

14 PRAKTIJKOPDRACHT 3 VG Stilleven in perspectief Voorkennis: Enige ervaring met een computer en een tekstverwerkingsprogramma, een opmaakprogramma en Photoshop. Je kunt omgaan met een zoekmachine op internet Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: onderdeel Tekst en beeld afgerond Je hebt de opdrachten Vormgeven 1: onderdeel 1 en 2 afgerond Wat heb je nodig: Theorie Perspectief stilleven opgesteld in het lokaal je verzamelmap 3 x A4 schetspapier A1 papier HB potlood, puntenslijper, gum houtskool plakkaat verf, penselen, spalters, kwasten, palet, water Wat ga je doen: 1. Bestudeer eerst de theorie: Perspectief 2. In het lokaal staat een stilleven opgesteld met allemaal grote verpakkingen van verschillende formaten. [zie ook de illustratie als voorbeeld] Maak snel 3 kleine schetsen (max. 5 minuten per schets) met je HB potlood op A4 formaat. Hiermee oefen je de verpakkingen in perspectief op te zetten. De schetsen vergelijk je met een medeleerling of bespreek je met de docent. Bespreek waar het perspectief wel en niet klopt. Bespreek als het niet klopt hoe de fout gemaakt is, hoe je deze kan verbeteren. Bewaar de schetsen in de verzamelmap voorzien van naam en klas. 3. Maak nu op een groot formaat A1 nog een schets. Werk nu met houtskool. Werk dun, zodat je er nog met transparante verf overheen kunt werken. Bespreek de houtskoolschets met je docent, verbeter het werk waar nodig. 4. Werk de schets uit in transparante verf. Let hierbij op licht en schaduw. Kijk door je oogharen, dan kun je schaduwpartijen duidelijker zien.

15 PRAKTIJKOPDRACHT 3 VG Voorbeeld illustratie van opgestelde dozen Tijd: Totaal 4 lesuren: Theorie en schetsen: 1 lesuur Grote schets en uitwerken met transparant verf: 3 lesuren Beoordeling: In het lokaal worden de drie schetsen en de uitwerking in verf netjes gepresenteerd. Het werk wordt beoordeeld op de nette presentatie. Er wordt op gelet of de schetsen goed zijn opgezet Bij de verfschildering wordt erop gelet of het werk perspectivisch goed is opgezet, en of daarbij de schaduwpartijen correct zijn weergegeven. Aantekeningen:

16 OPDRACHTKAART 4 VG Van stilleven naar detail Voorkennis: Vormgeven 1: onderdeel Tekst en beeld Vormgeven 1: onderdeel, praktijkopdracht 3: Perspectief Intro: Een klein deel van iets horen maakt je nieuwsgierig. Je wilt dan de rest ook horen. Een stukje van een voorfilm zien... dan wil je de rest ook zien. Bij kunststromingen wordt daar soms ook gebruik van gemaakt. Delen van een onderwerp laten zien in plaats van het geheel kan heel spannend zijn. In deze opdracht ga je een detail van het stilleven schilderen. Je gaat op zoek naar een spannend onderdeel met een stukje tekst. Doelen: Je leert zoeken naar een goede evenwichtige compositie van delen van tekst en beeld. Je leert zo realistisch mogelijk een detail van het stilleven te vergroten, en dekkend in te schilderen. Activiteiten: Maak praktijkopdracht 4. In deze opdracht leer je een detail van het stilleven uitwerken. Tijd: Voor praktijkopdracht 4 heb je 3 lesuren beschikbaar Materiaal: praktijkopdracht 4 bij de opdracht verder aangegeven Beoordeling: Zie de details bij de praktijkopdracht Lever het werk bij de docent in.

17 PRAKTIJKOPDRACHT 4 VG Van stilleven naar detail Wat heb je nodig: stilleven opgesteld in het lokaal verzamelmap motiefzoeker 3 x A4 schetspapier HB potlood, puntenslijper, gum A4 tekenpapier plakkaat verf, penselen, palet, water Wat ga je doen: 1. Neem een motiefzoeker, en zoek naar een detail van het stilleven met de verpakkingen in de klas. In dat detail moet zeker een stuk tekst en een deel van een vorm zitten. Het detail mag niet meer herkenbaar zijn als een verpakking. Je moet het dus echt groot opzetten. Van het detail maak je drie schetsen met je HB potlood. Kies de beste uit en bespreek deze met de docent. Doe de schetsen in de verzamelmap, deze worden ook beoordeeld. 2. Na goedkeuring ga je de schets overnemen op een vel tekenpapier, je kan hiervoor de lichtbak gebruiken. Wanneer je vind dat de vormen van beeld en tekst het perfecte benaderen bespreek je dit met een medeleerling of met je docent. Daarna ga je het werk dekkend inschilderen. Werk altijd van lichte kleuren naar donker, zodat je kunt verbeteren. Voorbeeld voor een idee

18 PRAKTIJKOPDRACHT 4 VG Tijd: Totaal 3 lesuren: schetsen 3 x 10 minuten uitwerken 120 minuten Beoordeling: De schetsen worden beoordeeld op compositie, en plaatsing van tekst en beeld. Het schilderwerk moet dekkend geschilderd zijn, hierbij wordt gelet op strak schilderen en verfdikte. Aantekeningen

19 OPDRACHTKAART 5 VG Analyse van een Pop-art schilderij Voorkennis: Enige ervaring met een computer en een tekstverwerkingsprogramma Je kunt omgaan met een zoekmachine op internet Vormgeven 1: onderdeel Tekst en beeld afgerond Vormgeven 1: onderdeel, praktijkopdracht 4: Van stilleven naar detail afgerond Intro: Het werk van kunstenaars kun je analyseren en bespreken. Je kunt bij het bespreken van een kunstwerk gebruik maken van een schema. Op deze manier zul je het kunstwerk beter kunnen begrijpen, of je kunt je beter inleven in het werk van de kunstenaar. Aan de hand van het Analyseschema kunstwerken bespreek je een schilderij naar keuze van een Pop-art kunstenaar. Doelen: Je leert een schilderij goed analyseren. Je leert op details letten. Je leert kijken. Activiteiten: Maak praktijkopdracht 5: Analyse van een Pop-art schilderij Vul het Analyseschema kunstwerken in dat daarbij hoort Tijd: Voor dit onderdeel 5: Analyse van een Pop-art schilderij heb je 1 lesuur beschikbaar. Materiaal: kunstboek of internet-artikelen over een Pop-art kunstenaar praktijkopdracht 5 in de opdracht verder aangegeven Beoordeling: Het goed invullen van vragen, goede verklaringen of duidelijke weergave van je eigen mening

20 PRAKTIJKOPDRACHT 5 VG Analyse van een Pop-art schilderij Wat heb je nodig: Kunstboek, of plaatje van internet over een Pop-art kunstenaar het Analyseschema kunstwerken en een pen een computer met tekstverwerkingsprogramma, printer en papier Wat ga je doen: 1. Ga op zoek naar een schilderij uit de stroming van de Pop-art dat jou aanspreekt. Dit kan via een zoekmachine op internet. Ook kan het door een boek uit de bibliotheek of mediatheek te halen. Kies een schilderij dat je gaat analyseren. Er zijn ook een paar voorbeelden bijgevoegd bij deze opdracht. 2. Lees het Analyseschema kunstwerken voor het bespreken van het schilderij goed door. 3. Beantwoord de vragen zo uitgebreid en duidelijk mogelijk. Verklaar altijd waarom je deze mening hebt. Typ je antwoorden uit in het tekstverwerkingsprogramma op de computer. Niet alle vragen zullen van toepassing zijn voor de Pop-art, toch moet je ze wel behandelen, en uitleggen waarom dit onderdeel niet van toepassing is. 4. Print je antwoorden uit en lever het werk in bij de docent. Vergeet niet op het formulier je naam en klas in te vullen. Tijd: 1 lesuur Aantekeningen:

21 Voorbeelden 5 VG Hier zie je twee voorbeelden van schilderijen van pop-art artiest Andy Warhol. Links Marylin Monroe, rechts zijn combinatie van verschillende kleurinvullingen van een Mercedes Benz 300 SL. Hieronder een ander voorbeeld van pop-art: stukjes uit cartoons, enorm uitvergroot.

22 Analyseschema 5 VG Vooraf Noteer je naam en klas. Noteer voor je aan de vragen begint altijd eerst de naam van het kunstwerk, de naam van de kunstenaar en het jaar waarin het gemaakt is. Beantwoord daarna de volgende vragen. 1. Wat zie ik? Geef een duidelijke beschrijving van het schilderij, werk van de achtergrond naar de voorgrond. Beschrijf het schilderij zo duidelijk dat iemand die het niet kent het voor zich ziet. 2. Wat kan je zeggen over het materiaal gebruik? Is het een tekening, litho of schilderij? Waaraan kan je dit zien? 3. Als het geschilderd is, wat kan je zeggen over het penseel gebruik? Is dat heftig, ingetogen, fotografisch perfect, of...? 4. Hoe is de kleur gebruikt? Primair, complementair, pastel, realistisch Op welke wijze is diepte werking verbeeld, en hoe is dit tot stand gebracht? Denk aan: overlappen lijnperspectief kleurperspectief vervagen repoussoir afsnijden groot/klein schaduw 6. Als er een horizon is, waar bevindt zich de horizon? Waar was het standpunt van de schilder, leg uit waaraan je dit kan zien. 7. Waar komt het licht vandaan? Op welk tijdstip van de dag is het schilderij gemaakt? Waarom denk je dat? 8. Compositie (vlakverdeling) Beschrijf in grote lijnen hoe de compositie is opgezet, je kunt gebruik maken van diagonale lijnen, horizontale lijnen, enz. 9. Komt er tekst voor in het schilderij? Op welke manier wordt de tekst gebruikt? Zou de schilder daarmee een bedoeling hebben en waarom denk je dat? 10. Wat zou de bedoeling van dit kunstwerk zijn? Denk hierbij ook aan de denkbeelden van die tijd en de stroming waartoe het kunstwerk behoort. 11. Wat is jouw mening over dit schilderij? Verklaar je antwoord.

23 EINDTOETS VG Wanneer is een kleur een kunstmatige kleur? 2. Een voorbeeld van een kleur met een signalerende functie is: (omcirkel je antwoord) A De kleur bruin, omdat oudere mensen daar van houden. B Het rood van een verkeerslicht C De oranje shirts van het Nederlandse voetbalteam 3. De expressionisten kenmerken zich door: (omcirkel je antwoord) A Het gebruik van krachtige kleuren B De natuurgetrouwe weergave C Door een snelle indruk van de werkelijkheid weer te geven 4. Geometrische vormen kom je vooral tegen in de stijl: (omcirkel je antwoord) AImpressionisme B Expressionisme CKubisme 5. Wat is de inspiratiebron van de Pop-art kunstenaars? (omcirkel je antwoord) A De natuur in Amerika en Engeland B Schilders van de vorige eeuw C De welvarende westerse consumptie maatschappij

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 3. Fotografische vormgeving AV-01-03-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 3. Fotografische vormgeving AV-01-03-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. OPDRACHTKAART AV-01-03-01 Fotografische vormgeving Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Intro: Er is een groot verschil tussen de manier waarop wij voorwerpen en mensen zien, en wat

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

beeldanalyse-kunstbeschouwing

beeldanalyse-kunstbeschouwing beeldanalyse-kunstbeschouwing Bij het kijken naar kunstwerken kun je je allerlei vragen stellen wat het kunstwerk met je doet. Door aandachtig te kijken verzamel je informatie over vorm en inhoud. In deze

Nadere informatie

theorie tekenen onderbouw

theorie tekenen onderbouw theorie tekenen onderbouw inhoud deel 1 technieken en materialen deel 2 ruimtelijkheid deel 3 vorm deel 4 ruimte en licht deel 5 kleur deel 6 compositie deel 7 inleiding kunstgeschiedenis schriftelijke

Nadere informatie

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de Bram Vrielink Jim Bloemen 2de 1907-1914 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 HET KUBISME... 4 KUNSTENAARS KUBISME... 5 L AFICIONADO... 6 PORTRAIT OF PABLO PICASSO... 7 SIMULTANEOUS WINDOWS ON

Nadere informatie

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details.

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. beeldende vormgeving Naam:...Klas... thema 6: De mens Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. Zolang de mens zich bezig gehouden heeft met kunst, heeft hij

Nadere informatie

overlapping voor- en achtergrond (groot voor, klein achter) afsnijding perspectief (kleur-, lijn-, atmosferischperspectief)

overlapping voor- en achtergrond (groot voor, klein achter) afsnijding perspectief (kleur-, lijn-, atmosferischperspectief) Ruimte suggestie Door ruimtesuggestie laat de kunstenaar het net lijken of een plat vlak diepte heeft (ruimtelijk is). Die ruimtelijkheid is niet echt, want het vlak is en blijft natuurlijk plat. Er zijn

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-10-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht DR-06-01 tot en met DR-06-03 afgerond. Intro: Je gaat een dekblad maken voor een geniete A5 bloc

Nadere informatie

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw beeldende vorming Naam:... Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw. 1900-1945 inleiding De twintigste eeuw is een tijd waarin stijlen en stromingen elkaar snel opvolgen om plaats te

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Het storyboard AV-01-05-01

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Het storyboard AV-01-05-01 OPDRACHTKAART AV-01-05-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht Het concept afgerond. Je hebt de opdracht Het script afgerond. Intro: Een storyboard is een verzameling van plaatjes die aansluiten op het script.

Nadere informatie

Praktijkopdracht 1 - kleur

Praktijkopdracht 1 - kleur Praktijkopdracht 1 - kleur Bekijk het werk van August Macke. Je ziet hier een landschap van August Macke, Kairouan (III), 1914 In het werk zijn horizontale, verticale en diagonale lijnen te ontdekken.

Nadere informatie

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV H4 ~ periode B Toegepaste vormgeving Autonome kunst Inleiding INLEIDING In de eerste periode ben je vooral bezig geweest met het onderzoeken van vormen, materialen

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Verdiepingsopdracht diepte. Schets een landschap en schilder die in met atmospherishperspectief. Schilderen plakkaatverf Papier A3 Kantlijn 3cm. Diepte ontstaat niet alleen door verkleining maar ook door

Nadere informatie

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen ZOEKEN Weet jij wat een zoeker is? Hierboven is er een getekend. Hij wordt gebruikt bij het zoeken naar een geschikt gedeelte om te tekenen. Zo n zoeker heeft brede randen en geeft je als het ware een

Nadere informatie

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt!

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt! Kunst&Cultuur leeropgave1 Introductie IT S MY WORLD IK BEN... BEELDENDE VORMING Bij beeldende vorming creëer je met je handen. Jij maakt wie je zelf bent! MUZIEK Bij muziek ga je aan de slag met het thema

Nadere informatie

VOORBEELD LES BIJ. Uitgewerkte voorbeeld les bij Kicks Art

VOORBEELD LES BIJ. Uitgewerkte voorbeeld les bij Kicks Art VOORBEELD LES BIJ Opdracht bij Kicks Art In groepen van maximaal 5 personen ga je een kunstenaar uitwerken. Dit doe je door je eerst theoretisch te verdiepen in de kunstenaar en zijn werk. Na het opzoeken

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Brieflezende vrouw, Johannes Vermeer, ca. 1663 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van zeventiende eeuw laat Johannes Vermeer zien in de examentour Burgerlijke

Nadere informatie

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie

Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek

Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek 2012-2013 Beeldende begrippen uit de opdracht Tekenmap of anders. Arceren Complementaire kleuren Kapitaal Onderkast Primaire

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Mondriaanjurk, Yves Saint Laurent, Abraham, Bianchini-Férier, 1965 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van de examentour Burgerlijke cultuur in de zeventiende

Nadere informatie

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent,

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent, Workshop Schilderen Beste docent, Samen met uw klas gaat u schilderen op doeken met als thema: Vol vuur voor Afrika! Hiervoor heeft u materiaal en een stappenplan nodig. Na het stappenplan vindt u een

Nadere informatie

Kijkwijzer Leeftijd 12+

Kijkwijzer Leeftijd 12+ Kijkwijzer Leeftijd 12+ In de wereld van Paul Delvaux lopen raadselachtige vrouwen, treinen en skeletten zij aan zij in een omgeving die uit de Grieks-Romeinse oudheid afkomstig lijkt te zijn. Waar zijn

Nadere informatie

B1c impressionisme : uitleg, theorievragen, praktijkopdracht. M.Heine 2013

B1c impressionisme : uitleg, theorievragen, praktijkopdracht. M.Heine 2013 B1c impressionisme : uitleg, theorievragen, praktijkopdracht M.Heine 2013 Vraag 1 Leg aan de hand van afbeelding 1 uit wat toetsjes zijn. Afb.1 Impressionisme, het begin In 1872 wilde een schilder, Claude

Nadere informatie

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3.

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Reader/begrippenlijst periode 3 toetsweek : Hoe moet je leren??? 1. In de tekst worden belangrijke begrippen aangegeven met een*. Deze begrippen moet je

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 8. Afbeeldingsgrootte en canvasgrootte PP-03-08-01. Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 8. Afbeeldingsgrootte en canvasgrootte PP-03-08-01. Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-08-01 Afbeeldingsgrootte en canvasgrootte Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond. Intro: Na het gebruik van de gereedschappen uit de vorige opdrachten, ga je de afmetingen

Nadere informatie

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10 voorstelling 2d Hoofdstuk 10 Ben ik dat? 1 Een pasfoto is zo gemaakt. Maar lijkt hij wel? De meeste mensen zijn nooit zo tevreden over hun pasfoto. Dat ligt niet aan de foto maar aan jezelf: je ziet jezelf

Nadere informatie

SPIEGEL AAN SCHERVEN

SPIEGEL AAN SCHERVEN V5 tekenen opdracht: zelfportret Vanaf de renaissance maken kunstenaars zelfportretten. Na de middeleeuwen werd het individu belangrijker, kunstenaars werden zelfbewust. Kunstenaars maken geen zelfportretten

Nadere informatie

Michiel de Ruyter. Succes! Zee van Geschiedenis

Michiel de Ruyter. Succes! Zee van Geschiedenis grijs potlood (voor iedereen één) zwarte fineliner (voor iedereen één) kleurpotloden wit vel A4- tekenpapier (voor iedereen één) stripboeken (zoals bijvoorbeeld de stripboeken van Van 0 tot nu ) Een historiestuk

Nadere informatie

Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond.

Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond. OPDRACHTKAART AV-03-01-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond. Intro: Voordat je een AV productie gaat maken, moet

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 12. Tabs PP-01-12-01. Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 12. Tabs PP-01-12-01. Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-01-12-01 Tabs Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: Als je naar de achterkant van een cd-hoesje kijkt, zie je vaak dat de nummers onder elkaar staan. Achter de nummers

Nadere informatie

3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3 Datum: verwerking recensie + extra folders 1 Paraaf docent

3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3 Datum: verwerking recensie + extra folders 1 Paraaf docent CKV CKV Verslag Culturele Activiteit Glow Eindhoven Naam:. Klas:. Foto/ toegang: geldig / ongeldig (ln te vullen door je CKV-docent) verwoording kunstroute en 3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3

Nadere informatie

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Landschapsschildering Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 Colofon Chinese landschapsschildering Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen - Landschapsschildering - Leerkracht

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 15. Pagina s PP-01-15-01. Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 15. Pagina s PP-01-15-01. Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-01-15-01 Pagina s Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: In bijna alle boeken en tijdschriften die je opent, zie je dat de pagina s genummerd zijn. Het is natuurlijk

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 4. Selecteren en retoucheren PP-03-04-01. Voorkennis: Photoshop opdrachten 1 t/m 3 afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 4. Selecteren en retoucheren PP-03-04-01. Voorkennis: Photoshop opdrachten 1 t/m 3 afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-04-01 Selecteren en retoucheren Voorkennis: Photoshop opdrachten 1 t/m 3 afgerond. Intro: Na het gebruiken van de gereedschappen uit de vorige opdrachten, ga je retoucheren. Retoucheren

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Met een kunstenaarsblik Groep 8 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinet 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Ze hebben daarbij o.a. kennis

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 5. Kleur en contrast AV-01-05-01

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 5. Kleur en contrast AV-01-05-01 OPDRACHTKAART AV-01-05-01 Kleur en contrast Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Je hebt de opdracht Fotografische vormgeving afgerond. Intro: Ook kleuren bepalen de stemming van een

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 8. De fotoreeks AV

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 8. De fotoreeks AV OPDRACHTKAART AV-01-08-01 De fotoreeks Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Je hebt de opdracht Fotografische vormgeving afgerond. Intro: Als je verschillende foto s met elkaar combineert,

Nadere informatie

KLEUR. - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2

KLEUR. - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2 KLEUR - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2 Wat is kleur? Kleur ontstaat wanneer er licht weerkaatst of geabsorbeerd wordt door de objecten waarop dit licht schijnt. Bij weerkaatsing van dit licht,

Nadere informatie

schetsboekje CURSUS REISIMPRESSIES VASTLEGGEN

schetsboekje CURSUS REISIMPRESSIES VASTLEGGEN schetsboekje CURSUS REISIMPRESSIES VASTLEGGEN INHOUD LES 1 Wat is een schets? - hoofdlijnen, globaal weergeven, vereenvoudigen, weglaten LES 2 Perspectief: - 1 - en 2 punts-perspectief LES 3 Lijnen en

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 2. Selecteren, verplaatsen en roteren PP-03-02-01. Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 2. Selecteren, verplaatsen en roteren PP-03-02-01. Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-02-01 Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond. Intro: Na het inkleuren van een lijntekening, gaan we nu delen van foto s bewerken. Je kunt met verschillende selectiegereedschappen

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-14-01 Voorkennis: Je kunt: Een eenvoudige PDF-opdracht uitvoeren Een PDF-printopdracht naar de digitale printer sturen Het juiste formaat

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Theorie Opdrachtkaart DR-06-13-01 Voorkennis Je kunt: De digitale printer instellen (papiersoort en papierformaat) Een aantal afdrukken maken op de digitale

Nadere informatie

Meetkunst. Les 3 Van ruimte naar plat. Ruimtesuggestie op het platte vlak

Meetkunst. Les 3 Van ruimte naar plat. Ruimtesuggestie op het platte vlak Meetkunst Les 3 Van ruimte naar plat Ruimtesuggestie op het platte vlak In deze les bekijken leerlingen de indeling van een ruimte naar aanleiding van een aantal schilderijen waarbij verschillende begrippen

Nadere informatie

Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf

Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf 1 Bekijk de foto s in de tentoonstelling. Lees de teksten nog niet. Kies een foto waar jij een verhaal bij kunt bedenken. Laat je fantasie

Nadere informatie

Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief

Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief Heb je soms wel eens het gevoel dat je in een schilderij binnen kunt wandelen? Dat komt omdat schilders in perspectief schilderen. Honderden jaren geleden ontwikkelden

Nadere informatie

BASISREADER KG: BEELDEND

BASISREADER KG: BEELDEND BASISREADER KG: BEELDEND Ontwikkelingen in de beeldende kunst in de eerste helft van de twintigste eeuw. HOOFDSTUK: BEELDENDE KUNST - Stromingen in de beeldende kunst vanaf 1900. 2011 -M.T. van de Kamp

Nadere informatie

Tekenen - Begrippenlijst

Tekenen - Begrippenlijst Tekenen - Begrippenlijst Hoofdstuk 1: Betekenis Betekenis Beeld Plat Tweedimensionaal Ruimtelijk Driedimensionaal Symbool Afgebeeld Verbeeld De bedoeling, datgene wat de maker duidelijk wil maken. Nabootsering

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 20152016 week 1 t/m week 2 8 verschillende tekenopdrachten In deze introductieopdracht laat je zien wat voor vaardigheden en technieken je beheerst op het gebied van tekenen. 8 kleine tekeningen maken

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Vervreemding door optische illusies Niet alle kunstenaars houden zich aan de regels van perspectief, standpunt, onderlinge verhoudingen etc. Zij overtreden moedwillig

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 4. Licht AV-01-04-01

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 4. Licht AV-01-04-01 OPDRACHTKAART AV-01-04-01 Licht Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Je hebt de opdracht Fotografische vormgeving afgerond. Intro: Licht is een belangrijk vormgevingselement en een echte

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 9. Lagen PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 9. Lagen PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-01-09-01 Lagen Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: Je hebt al bij Photoshop al gemerkt dat je stukken tekst en illustraties op elkaar kunt plaatsen. Dit is heel handig,

Nadere informatie

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer:

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: Naam: Klas: Datum: Feiten Een kijkwijzer is bedoeld om je mee te nemen in de waarneming en het kijken te intensiveren: kortom je gaat steeds meer dingen zien,

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 7. Kleuren bijwerken PP Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 7. Kleuren bijwerken PP Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-07-01 Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond. Intro: In deze opdracht ga je kleuren in een foto bijwerken. Er kan een bepaalde zweem over foto s liggen. Foto s kunnen bijvoorbeeld

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 5. Omgaan met de pengereedschappen PP-03-05-01. Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 5. Omgaan met de pengereedschappen PP-03-05-01. Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-05-01 Omgaan met de pengereedschappen Voorkennis: De vorige Photoshop-opdrachten afgerond. Intro: Je kunt delen van een foto selecteren. Dat doe je met de selectiegereedschappen. Je

Nadere informatie

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas Yellow Submarine is een animatiefilm uit 1968. Deze film is gebaseerd op de muziek van The Beatles. Toen deze film uit kwam was deze erg vernieuwend. De beelden in de film zijn psychedelisch. Ze zijn vol

Nadere informatie

BREED EN AVONTUURLIJK KIJKEN! - 3 min.

BREED EN AVONTUURLIJK KIJKEN! - 3 min. HOE WORD IK EEN DETECTIVE? NAAM leerling: KLAS: Docent: Samengewerkt met (naam leerling: Kijk je wel eens naar een detectiveserie? Je ziet dan hoe een detective heel nauwkeurig observeert en onderzoekt

Nadere informatie

Teken en leesles nummer 1 (groep 3 en 4) groot en klein. Inleiding

Teken en leesles nummer 1 (groep 3 en 4) groot en klein. Inleiding Teken en leesles nummer 1, Illy Lips productions 2013 Teken en leesles nummer 1 (groep 3 en 4) groot en klein Inleiding Groot en klein gaat over een kleine vogel en een grote man. De grote man zou graag

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

In deze opdracht leer je hoe je de hierboven genoemde punten moet toepassen.

In deze opdracht leer je hoe je de hierboven genoemde punten moet toepassen. OPDRACHTKAART PP-01-06-01 Hulplijnen, tekens en aflooptekens Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: Bij het opmaken kun je hulplijnen gebruiken. Hulplijnen zijn lijnen die je gebruikt

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 6. Paden en uitknippaden PP Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 6. Paden en uitknippaden PP Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-06-01 Paden en uitknippaden Voorkennis: De vorige Photoshop opdrachten afgerond. Intro: Je kunt nu paden maken met de pengereedschappen. Je kunt de paden ook een lijn geven en je kunt

Nadere informatie

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt PROGRAMMA 2011 2012 Uitgangspunt van de lessen is dat kennis van de schilderkunstige technieken en stromingen vanuit de eigen ervaring wordt ontdekt en ontwikkeld. De opdrachten hebben betrekking op zowel

Nadere informatie

TEKENEN MET EEN DRIELUIK

TEKENEN MET EEN DRIELUIK PERSPECTIEFTEKENEN AFLEVERING 1 Evenwijdige lijnen worden op een foto zelden evenwijdig afgebeeld. Wat zit hier achter? Kunnen we begrijpen wat er op een foto met evenwijdige lijnen gebeurt? Het blijkt

Nadere informatie

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs KIJKWIJZER Voortgezet Onderwijs gemeentemuseum den haag maart 2001afdeling educatie/jet van Overeem postbus 72 2501 CB Den Haag jovereem@gm.denhaag.nl 2 Bedenk dat een schilderij - voordat het een strijdros,

Nadere informatie

R u i m t e. Kunst BV

R u i m t e. Kunst BV R u i m t e Kunst BV A4 ~ periode B 2010 2011 Kunst Algemeen Beeldende Vorming Inleiding In de periodes B en C van dit jaar ga je kennis maken met het vak Kunst. De naam klinkt wellicht wat hoogdravend,

Nadere informatie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Workshop Fotografie Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Alles over perspectief, standpunt en compositie Belangrijk voor het maken van een goede foto is de keuze van je perspectief. Welk standpunt

Nadere informatie

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 1 HANDLEIDING LESSUGGESTIES MONDRIAAN TOT DUTCH KLEURENPALET De leerlingen kunnen de

Nadere informatie

WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE

WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE Concept: Annelinde de Jong Tekst: Annelinde de Jong en Kevin Aerts Annelinde de Jong, 2012 1 WAARNEMEN Check,

Nadere informatie

Kijkwijzer beeldbeschrijving

Kijkwijzer beeldbeschrijving Kijkwijzer beeldbeschrijving Bedenk dat een schilderij - voordat het een strijdros, een naakte vrouw of een ander verhaal voorstelt - in wezen een plat vlak is, bedekt met kleuren die op een bepaalde manier

Nadere informatie

Tekenen in de Tweede fase

Tekenen in de Tweede fase Tekenen in de Tweede fase Wat kun je verwachten? Wat kun je verwachten? Lessen per week: Havo 4 / 5 2 uur praktijk en 1 uur theorie (KG/KB) Vwo 4 2 uur (de verdeling praktijk / theorie wisselt door het

Nadere informatie

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief.

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief. Kijkwijzer beeldaspecten Groep 7 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 7 de KunstKabinetsen 7.10 Complementaire kleuren en 7.14 Vogel of kikvors? in groepjes of klassikaal

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5 1/5 VERSIE A Vraag 1 A Gebruik van licht om de dramatiek te uiten. Het subtiele licht (vs. clair-obscur in de barok) geeft diepte aan het schilderij en accentueert het hoofdmotief. Het zorgt er dus voor

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 13. Stijlen PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 13. Stijlen PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-01-13-01 Stijlen Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: Als je een tijdschrift leest, zie je dat alle pagina s op elkaar lijken. De teksten hebben bijvoorbeeld allemaal

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Sinterklaas en Kerstmis wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Welk materiaal kun je het best gebruiken? Welk

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 20152016 week 1 t/m week 2 8 verschillende tekenopdrachten In deze introductieopdracht laat je zien wat voor vaardigheden en technieken je beheerst op het gebied van tekenen. 8 kleine tekeningen maken

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT:

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT: Schilderkunst Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. 1. Definitie SCHILDERIJ: tweedimensionaal vlak iets wordt voorgesteld kleur- en vormmiddelen FIGURATIEF ABSTRACT: figuratief: verwijst

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. OPDRACHTKAART AV-01-06-01 Scherptediepte Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Intro: Scherptediepte is een creatief hulpmiddel om je eigen visie op de werkelijkheid te laten zien. Door

Nadere informatie

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief Meetkunst Les 2 Van kunst naar ruimte Weergeven op schaal en in perspectief Kunst laat vaak een interpretatie van de werkelijkheid om ons heen zien. Soms lijkt een schilderij heel echt ; sommige kunstenaars

Nadere informatie

Ruimte. beeldende vorming klas 2

Ruimte. beeldende vorming klas 2 beeldende vorming klas 2 Ruimte Wat ga je doen? Je begint met het doorlezen van de hele tekst over ruimte. Daarna maak je de opdrachten. Lees de aanwijzingen zorgvuldig door om fouten te voorkomen. Bestudeer

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE Vorm Silhouetten Mensen, dieren, voorwerpen en planten hebben allemaal hun eigen vorm. Daar zijn ze aan te herkennen. Je ziet geen kleuren, lijnen, diepte

Nadere informatie

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken:

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken: Me, myself and I Wat ga je doen? Je gaat een heel bijzonder boekje maken. Het wordt een vouwboekje (=leporello) zoals je op het plaatje hierboven duidelijk kunt zien. Dat boekje zal een heel persoonlijk

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Ontwerp je eigen prefabhuis

Ontwerp je eigen prefabhuis Ontwerp je eigen prefabhuis Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Wist jij dat er in Nederland iets meer dan 7 miljoen huizen staan? Tegenwoordig worden de meeste

Nadere informatie

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Reader/begrippenlijst periode 1 toetsweek :

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Reader/begrippenlijst periode 1 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 1 toetsweek : Hoe moet je leren??? 1. In de tekst worden belangrijke begrippen aangegeven met een*. Deze begrippen moet je

Nadere informatie

STILL: workshop fotobewerking

STILL: workshop fotobewerking Dit werkblad is van: klas: STILL: workshop fotobewerking Ontwerp en maak je eigen digitale flyer, poster of fotocollage met zelfgemaakt foto s! Je kent ze wel: coole flyers voor een feest, bewerkte foto

Nadere informatie

Materialen: Vrij. Verf, potlood, collagetechnieken op computer of met lijm en tijdschriften, en fotografie.

Materialen: Vrij. Verf, potlood, collagetechnieken op computer of met lijm en tijdschriften, en fotografie. Lesbrief Ontwerpwedstrijd voor leerlingen Inzendingen moeten binnen zijn op uiterlijk 1 mei 2017. Tijdens de Dag van de Jonge Jury op 7 juni wordt de winnaar van de Jonge Jury Ontwerpwedstrijd bekendgemaakt

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 11. Basislijnraster PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. InDesign 11. Basislijnraster PP Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. OPDRACHTKAART PP-01-11-01 Basislijnraster Voorkennis: De vorige praktijkopdrachten afgerond. Intro: Als je goed naar bijvoorbeeld een krant kijkt, zie je dat de tekst in kolommen is gezet. Als je nog iets

Nadere informatie

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten:

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten: Voor de docent: grote groep? Deel de groep op en laat een deel opdracht 1, 2, 3, 4, 5 en een deel opdracht 6, 5, 4, 1, 2 maken in die volgorde. Weten waar de zalen zijn? Vraag het aan één van onze publieksmedewerkers

Nadere informatie

Canonvenster De Stijl: de vormgeving verandert totaal, 1917-1931

Canonvenster De Stijl: de vormgeving verandert totaal, 1917-1931 De Stijl: aan de horizon zie ik verticalen Korte lesomschrijving In 1917 richtten een aantal Nederlanden kunstenaars De Stijlgroep op. In reactie op de chaos van de Eerste Wereldoorlog zochten zij naar

Nadere informatie