Sleepy slaapcomfort op maat van elke slaper

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sleepy slaapcomfort op maat van elke slaper"

Transcriptie

1 HET MAGAZINE DAT DEUGD DOET HERFST SPECIAL: GEBETEN DOOR HET PERFECTE GEBIT MAAKT GELD DAN TOCH GELUKKIG? JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS EEN UITGAVE VAN CM MIDDEN-VLAANDEREN EDITIE 30 GEEF ZE EEN TABLET EN ZE ONTDEKKEN ALLES VANZELF

2 Sleepy slaapcomfort op maat van elke slaper Iedereen heeft een andere lichaamsbouw. Daarom biedt Sleepy u een persoonlijke slaapoplossing: Een Ergosleep boxspring, helemaal in lijn met uw SLAAP-DNA. Niet alleen mooi, maar vooral ook uniek en in een handomdraai afgestemd op uw lichaamsprofiel. Kom langs en ontdek gratis uw slaap-dna Uw slaapkwaliteit is uw levenskwaliteit Beleef het bij: (open op zondag)

3 EDITO TIJD VOOR EEN REVOLUTIE? Inhoud Ik herinner me het nog goed, mijn schooltijd. Een plezante tijd, waar je alles zonder al te grote zorgen tegemoet ging. Natuurlijk ging dat gepaard met vallen en opstaan. Jammer genoeg zijn er heel wat jongeren die vallen en niet opnieuw rechtkrabbelen. Een op acht jongeren, om precies te zijn, verlaat het secundair onderwijs zonder diploma. Wordt het dan niet hoog tijd om ons schoolsysteem eens te bekijken? In dit nummer van çava? gaan we op onderzoek uit. We laten ook het licht schijnen over het idee van het basisinkomen. Is het haalbaar om iedereen eenzelfde inkomen te geven? Zonder verplichtingen? Zodat je zelf kan beslissen wat voor werk je gaat doen, of dat je gewoon voor je kinderen of ouders gaat zorgen, of je als vrijwilliger gaat inzetten. Mij klinkt het zo gek nog niet. Veel leesplezier! PAUL DE BRUYCKERE BLADMANAGER 04,32,43 GESPOT Cijfers & weetjes 06 PEUTERS & TABLETS Spelen onze kids te vaak online spelletjes? 11 VRAAG AAN DE STRAAT Waarom werk je graag? 12 SPECIAL TANDZORG Gebeten door het perfecte gebit 20 ZEG EENS AAA Wat te doen tegen een blaasontsteking? 22 SCHOOLMOEHEID Geen zin meer in school, wat nu? 26 HALLO CM-medewerker in de kijker 27 STELLING Moeten we de vaccinatie van onze kinderen verplichten? 28 BIKE FOR HOPE çava?-lezers fietsen voor het goede doel Coverfoto: Filip Naudts 31 MIJN GEDACHT Beeldblind 34 SAY CHEESE Vrijwilligers op school 38 PLACEBO-EFFECT Het is nep en het werkt! 44 BIJ DE KAPPER Margot (6) laat haar haar knippen voor het goede doel 48 CM DEALS Korting voor CM-leden & çava?-lezers! 50 BASISINKOMEN Maakt geld dan toch gelukkig? 55 CM-AGENDA Plan je activiteiten + Oproep blz. 33 WIE ZIJN JOUW SUPERHELDEN? Verantwoordelijke uitgever Jean-Paul Corin, Martelaarslaan 17, 9000 Gent Bladmanagement Paul De Bruyckere Redactie Peter Lambert, Jeroen Bruggeman, Katelijne Duerinck, Paul Van Roy, Annelies Vervoort, Natalie Van den Heule, Dorien Boonen, Ann Swolfs, Marjolein Cuvelier, The Fat Lady Concept, fotografie en vormgeving The Fat Lady Advertenties Publicarto , Contact CM Midden-Vlaanderen, Martelaarslaan 17, 9000 Gent, , çava? is een uitgave van CM Midden-Vlaanderen en verschijnt in een oplage van exemplaren huis aan huis in de arrondissementen Aalst, Eeklo, Gent en Oudenaarde. De CM-diensten en -voordelen die in çava? vermeld worden zijn informatief. Bij twijfel of betwisting gelden enkel de statuten en huishoudelijke reglementen. CM Midden-Vlaanderen is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de çava?-advertenties.

4 4 GESPOT Michael Borremans, The House of Opportunties, 2003 We zijn er niet allemaal even goed in, maar het is wel een van de eerste dingen die we doen als kind: tekenen. Iedereen heeft zijn eigen stijl, zijn eigen techniek, en dat maakt van tekenen een échte kunst. Reden genoeg voor het S.M.A.K. in Gent om er een tijdelijke tentoonstelling aan te wijden. Van 10 oktober 2015 tot 17 januari 2016 zie je in het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst de expo The Bottom Line. Ontdek tijdens de tentoonstelling wat tekenen betekent voor actuele kunsten. EXPO The Bottom Line Je ziet werken van 50 internationale artiesten met werken die gaan van abstract tot figuratief, kleine en groot, snelle schetsen tot trage, grootschalige projecten. Sommige werken werden speciaal voor deze tentoonstelling gecreëerd. Wil je kans maken op kaarten voor The Bottom Line? Dat kan! Stuur snel een mailtje met je naam en adres naar We hebben 10 duotickets om te verdelen. 10 CIJFER Hiep hiep hoera voor Hong Kong Disneyland. Het pretpark wordt op 12 september 2015 tien jaar oud. Het was, na Tokio, het tweede resort op Aziatische bodem. In het voorjaar van 2016 opent een gigantisch nieuw resort in China. Disneyland Parijs opende in 1992 de deuren. DOE-DAG: KAMPEREN MET KIDS Op zaterdag 12 september organiseert Pasar Oost- Vlaanderen op het sporten recreatiedomein De Blaarmeersen te Gent een Doe-dag voor ervaren kampeerders met een jong gezin. Tips en tricks uitwisselen over het kamperen met kinderen, de leukste locaties delen, plannen smeden om er samen op uit te trekken, het komt allemaal aan bod. Er is professionele sportanimatie voorzien voor de kinderen tijdens de gesprekken, je kan deelnemen aan een workshop koken op de camping, kiezen voor een snelcursus achteruitrijden met de caravan of kennismaken met de outdoor GPS. De deelname is kosteloos voor Pasar-leden, niet-leden betalen 5 euro per gezin (middagmaal niet inbegrepen). Wie dit wenst, overnacht gedurende het hele weekend aan voordeeltarief op camping Blaarmeersen. Wanneer? 12 september, Blaarmeersen Gent. Info en inschrijving (verplicht) bij Jeroen Claeys, ,

5 STERKE BOTTEN behouden... 2 in 1 Calcium + Vitamine D 1 SLIK-tablet / Zo simpel! Verouderen doen we allemaal! Maar mobiel en actief blijven, is de wens van elke vrouw. We moeten vermijden dat onze beenderen fragiel en broos worden. Vanaf de menopauze, voldoende gezond bewegen, een evenwichtige voeding met een optimale calcium-toevoer en voldoende vitamine D. Aldus zorgen we voor sterke botten en verminderen we ook de kans op vallen. VISTA-Cal D kan u het leven gemakkelijk maken want het bevat de juiste hoeveelheid zowel van calcium als van vitamine D. Met VISTA-Cal D geen smaak- noch bereidings-problemen. Gewoon 1 tablet per dag innemen. VISTA-Cal D is een gladde film-omhulde tablet, dus makkelijk te slikken. Zijn gebruiksgemak en voordelige prijs vergemakkelijken de inname op lange termijn en dit is absoluut noodzakelijk! 60 tabletten = 12,90 Vraag CNK aan uw apotheker 1 comp. à AVALER / Si simple... voor een actieve en! mobiele toekomst

6 6 PEUTERS & TABLETS Jelle De Beule is cartoonist, comedian bij Neveneffecten en televisiemaker, onder meer medepresentator van het tv-programma De Ideale Wereld op Vier. Jelle: De jongste kijkt vooral filmpjes, de oudste speelt spelletjes. Ze mogen van ons maximum een uur op de tablet. In t weekend kan de digitale babysit soms iets langer duren. Op weekdagen hebben we het s morgens moeten verbieden, anders doen ze hun kleren gewoon niet aan. Maar dat zit er zo in bij die generatie, die gaan geen MS-DOS meer moeten leren. Ze swipen* erop los. Toen mijn kleinste zoon 2 was, zat hij eens te swipen op de tv. Grappig zicht was dat. Geef ze een tablet en ze ontdekken alles vanzelf Vind je het veilig, de spelletjes die ze spelen en de filmpjes die ze bekijken? Jelle: Het voordeel is dat je zelf kiest wat je erop zet. Maar soms moet je wel opletten. Bij Skylanders bijvoorbeeld kon je blijkbaar automatisch updates of personages bijkopen. Ik zag plots dat er 80 euro van mijn Visa-rekening gegaan was. M n zoon had wat mannetjes bijgekocht. Dat is ook het smerige aan die apps: je kan sommige wel gratis aanschaffen maar als je het spel volledig wil spelen, moet je vaak bijbetalen. Normaal vind ik dat relatief veilig want je moet je wachtwoord geven om iets bij te kopen. Ik vrees dus absoluut voor de dag dat ze m n wachtwoord kennen (lacht). *swipen: met een veeggebaar bladeren op een aanraakscherm van bijvoorbeeld een smartphone of tablet.

7 7 Onze kleintjes spelen al op jonge leeftijd steeds vaker spelletjes op de computer en nog meer op de tablet. Zoals in veel gezinnen slingert ook ten huize De Beule hier en daar een tablet rond waar de zoontjes van 3 en 6 jaar maar al te graag op spelen. Jelle: Het zijn digital natives: geef ze een tablet en ze ontdekken alles vanzelf. TEKST: Anneleen De Leyn FOTOGRAFIE: Filip Naudts Zijn er volgens jou voordelen aan het spelen van games? Jelle: Het is natuurlijk plezant en van sommige games of filmpjes steken ze ook wel iets op. Ik merk dat mijn jongste soms woordjes in andere talen oppikt omdat hij bijvoorbeeld naar een Portugese of Franse versie van Peppa Pig kijkt. Ik ben tegen het cultuurpessimisme van ze spelen niet meer buiten. Elke generatie heeft zo z n opvoedingsideaal. In mijn tijd speelden wij met Ninja Turtles terwijl de generatie ervoor cowboy en indiaantje speelde. Maar wat is het verschil? Door de digitale media moet je als ouder misschien wel wat meer aanzetten tot gewoon spelen of tot buiten spelen. De meest favoriete games bij ons thuis? Voetbalspelletjes zoals Stickman Soccer, Skylanders, Angry Birds en Piano Tiles. Heb je schrik voor de risico s die eraan verbonden zijn, zoals geweld en porno? Jelle: Niet echt schrik maar je bent je wel bewust van cyberpesten bijvoorbeeld. Dat is nu misschien nog niet aan de orde maar je staat er wel bij stil. Ik ben ook geen voorstander om de kinderen met de laptop of tablet alleen te laten op de kamer. Het is een moeilijk evenwicht: je wil de privacy van je kind niet schenden maar je wilt ook niet te veel vrijheid geven. Dus ik denk dat we het surfen en gamen voor beneden zullen houden, maar dan gaan we ook niet over de schouder meekijken. Het is een cliché maar ook wij geloven dat praten, communiceren met je kinderen het enige is wat kan helpen. En waakzaam zijn voor signalen, zelfs via banale anekdotes.

8 8 PEUTERS & TABLETS Zijn er spelletjes die je verbiedt? Jelle: Spelletjes als GTA (Grand Theft Auto) zie ik niet zo zitten. GTA is een superrealistisch 3D-spel waarin je vrij bent om allerlei dingen te doen, ook criminele dingen zoals met een gestolen auto rijden, mensen overhoop rijden of een prostituee oppikken. Dit vind ik erover. Helaas is de groepsdruk natuurlijk wel groot bij de leeftijdsgenoten. Ik speelde op mijn 14 e ook wel Mortal Kombat maar dat was er zodanig over een kop uit een romp trekken bijvoorbeeld dat het meer zwarte humor was. Het is gewoon ook moeilijker om dat bij je eigen kleine toe te laten, denk ik. En wat met porno? Jelle: Nu hoef je maar een woord in te tikken en je krijgt een hele waslijst aan porno. Vroeger leende je een boekske van uw maat. Maar porno in de living bekijken? Dat lijkt me toch niet echt charmant meer (lacht). Toch lijkt volledige controle als ouder me een utopie. Die mannen zijn nu al slimmer dan ik op digitaal vlak en zeker binnen een paar jaar. GAMES EN APPS: MEER DAN TIJDVERLIES OF PUUR PLEZIER Ook bij het Instituut voor Mediastudies (KU Leuven/ iminds) houden ze de trend in het oog. Bieke Zaman legt uit hoe we onze kids leren fietsen in een digitale wereld. En dat gaat met vallen en opstaan. We leven nu eenmaal in een digitale wereld dus is het interessant om kinderen al vanaf jonge leeftijd digitale vaardigheden aan te leren. Niet alleen functioneel waarbij ze leren omgaan met een laptop/ tablet maar ook creatief door bijvoorbeeld zelf aan de slag te gaan met foto s, video s of eigen verhaallijnen. Kinderen moeten ook kritisch mediawijs worden. Het is belangrijk dat ze in een gecontroleerde omgeving leren omgaan met die digitale wereld. Hierin juichen ouders de voordelen of kansen toe die het kind kan krijgen met digitale media en trachten ze de risico s te beperken. Je kunt het vergelijken met leren fietsen: om veilig te leren fietsen, kun je best al op jonge leeftijd beginnen oefenen. Maar dat kan alleen maar met vallen en opstaan. Door te oefenen, loop je risico s, maar tegelijk maken die ons weerbaarder. Dit geldt ook voor de risico s en voordelen die je tegenkomt in de digitale wereld. Overdaad schaadt Zaman: Binnen een gevarieerd spelpatroon (waarbij kinderen ook buiten spelen, op verschillende manieren in de echte wereld spelen, samen spelen met andere kinderen) moet het spelen van digitale spelletjes zeker kunnen. Maar alle overdaad schaadt, dus ook hier moet sprake zijn van een gezond evenwicht. Het is zoals met voeding: alleen een gevarieerd voedingspatroon is gezond. Rol van de ouder Hoe kun je nu als ouder het best omgaan met de smeekbede van je jongste spruiten om op de tablet te spelen? Zaman: We merken 4 manieren van hoe ouders hiermee omgaan. De ene manier sluit de andere niet uit en de meesten switchen tussen ENKELE TIPS VOOR OUDERS Selecteer veilige apps: check of er reclame zit in apps die je wil aanschaffen of blokkeer je smartphone of tablet op in-app-aankopen (waarbij je moet bijbetalen om bijvoorbeeld in een hoger level te geraken). Schaf apps aan die je zelf ook leuk en leerrijk of interessant vindt voor je kind. Zoek apps die je ook offline kan gebruiken voor in de auto of op het vliegtuig. Laat ze niet te lang spelen, spreek duidelijke regels af op voorhand. Praat over de games of filmpjes, geef uitleg waar nodig. Speel ook eens samen een spelletje of kijk samen met je dreumes naar een filmpje. Dat vinden ze niet alleen heel leuk, het geeft ook een gevoel van veiligheid. Hou altijd een oogje in het zeil.

9 9 JELLE DE BEULE Het is een cliché maar ook wij geloven dat praten, communiceren met je kinderen het enige is wat kan helpen. En waakzaam zijn voor signalen, zelfs via banale anekdotes. die manieren van omgaan. De meeste ouders leggen een tijdsbeperking op, bijvoorbeeld je mag een half uur of een uur op de tablet spelen. Sommige ouders praten veel over wat je ziet of wat er gebeurt op internet, in de filmpjes of spelletjes. Zo kun je bijvoorbeeld uitleggen dat sommige apps gratis zijn en dat je voor andere moet betalen en dat je daar als ouder graag een keuze in maakt. De meeste jonge kinderen vinden het ook heel fijn als mama of papa mee kijkt naar een filmpje, een (digitaal) spelletje meespeelt, of als ze eens met mama of papa mogen mee scrollen op Facebook. Samen de digitale wereld verkennen. En tot slot is het ook erg belangrijk om sowieso een oogje in het zeil te houden. We hebben nu eenmaal niet altijd de tijd om mee te kijken of mee te spelen, maar dan is het aangeraden om toch af en toe een kijkje te nemen op het scherm en bij je kind. Games en apps: meer dan tijdverlies en pure fun? Jonge kinderen gebruiken steeds vroeger en vaker digitale media, vooral smartphone of tablet (zoals ipad). Uit recent onderzoek blijkt dat 1 op 4 driejarigen bijna elke dag gamet of filmpjes kijkt. Televisie kijken blijft ook nog populair maar tv is geen relevante term meer. Het gaat om het filmpje, of dat nu op tv, smartphone, laptop of tablet is. Populaire filmpjes voor peuters of kleuters als Dora, Nijntje, Terug makkelijk de trap op en af. Dankzij m n traplift van ThyssenKrupp Encasa. Onbezorgd blijven genieten van het comfort en de privacy van uw eigen huis? Daar staat geen leeftijd meer op. Een traplift van ThyssenKrupp Encasa brengt iedereen veilig en comfortabel naar boven. Over verschillende verdiepingen. Zelfs al is uw trap erg smal, steil of hebt u een wenteltrap. En dat allemaal dankzij onze unieke monorail. Die is niet alleen veilig en elegant, maar past ook in ieder interieur. Kortom, met een traplift van ThyssenKrupp Encasa blijft alles bij het oude. Behalve natuurlijk het gemak waarmee u voortaan de trap op en af gaat! Comfortabel, veilig en gebruiksvriendelijk! Vraag vrijblijvend een offerte op maat. Bel gratis Ontvang nu uw gratis documentatiepakket!

10 10 PEUTERS & TABLETS In mijn tijd speelden wij met Ninja Turtles terwijl de generatie ervoor cowboy en indiaantje speelde. Maar wat is het verschil? JELLE DE BEULE Bob De Bouwer of Peppa Pig vinden ze leuk maar kleuters raken vaak nog enthousiaster over apps of spelletjes die je hierover kan installeren op de tablet of smartphone. De game-industrie speelt hier uiteraard op in en ontwikkelt meer en meer apps of spelletjes speciaal voor die jonge leeftijd. Op zich is daar niets fout mee, want daar zitten heel wat goede en leerrijke apps of websites tussen. Veel mensen zijn wat weigerachtig om hun kinderen spelletjes op de tablet te laten spelen. Maar ook volgens de gaminggids van Mediawijs (zie link onderaan) kunnen zowel commerciële als educatieve spelletjes kinderen veel bijbrengen: ze kunnen er heel wat dingen van opsteken, ze kunnen vaardigheden oefenen zoals rekenen, lezen en probleemoplossend denken. Spelletjes kunnen motiveren om te leren en kunnen zelfvertrouwen geven. Ook vormen ze een uitdaging en stimuleren ze de motoriek. Oudere kinderen kunnen via games leren samenwerken (bij multiplayergames waarbij meerdere spelers tegen elkaar spelen) en leren om beter tegen hun verlies te kunnen. En games zijn ideaal om te experimenteren. Meer info en tips voor ouders vind je op en

11 TEKST & FOTOGRAFIE: Céline De Groote VRAAG AAN DE STRAAT 11 WILLY (71) Ik ben al met pensioen. Ik was automechanicien omdat ik dat gestudeerd had. Eerst heb ik in een garage gewerkt, nadien bij Touring omdat ik graag mensen help. STIJN (24) Ik werk in een kinderdagverblijf. Vroeger ging ik vaak op kamp. Als kind keek ik vol bewondering op naar de monitoren en wist ik dat ik later ook voor kinderen wilde zorgen. CARINE (48) Als onderhoudsmedewerkster in een bejaardentehuis haal ik veel voldoening uit mijn job. De bewoners zijn zo tevreden en vriendelijk als alles weer proper en net is. Waarom werk je graag? Zoals gewoonlijk trok çava? de straat op, deze keer in Gent tijdens de Gentse Feesten. Door te werken verdienen we geld en we halen er als we geluk hebben ook veel voldoening uit. Waarom werken we graag? We vroegen het aan 6 voorbijgangers. LOULY (53) Ik werk op de passagiersdienst in de luchthaven van Brussel. Het contact met de mensen vind ik plezant. Ik ben ook vrijwilliger bij een opvangcentrum voor wilde dieren. DINAH (19) Ik studeer momenteel biomedische wetenschappen. Als student werk je enkel voor het geld, WC s kuisen op de Gentse Feesten doe ik zeker niet voor mijn plezier! MAARTEN (27) Momenteel werk ik bij Volvo Cars en heb ik mijn studies net afgemaakt. Ik ben al 3 jaar muzikant en wil me vooral daar op toe leggen. Mijn job zorgt voor de nodige financiële zekerheid. WAAROM WERK JIJ GRAAG? Laat het ons weten op facebook.com/magazinecava!

12 12 SPECIAL TANDZORG TEKST: Grete Flies FOTOGRAFIE: Studio Edelweiss GEBETEN DOOR HE

13 T PERFECTE GEBIT 13

14 14 SPECIAL TANDZORG We hebben de mond vol van vlekkeloos rechte tanden. Vroeger was dat niet zo n prioriteit, maar de laatste decennia is een wit gebit deel gaan uitmaken van het schoonheidsideaal. Maar zijn blinkende bijters ook per definitie gezond? En gaan we niet te ver in de zoektocht naar de perfecte bek? Tandarts Line De Saeger moedigt sommige evoluties aan, maar blijft er verder vooral nuchter onder. WIE VROEGER gepest werd, had steevast een bril, sproeten en een beugel. Brillen zijn nu de favoriete accessoires van rasechte fashionista s, sproetjes behoren tot de verzameling van zeven schoonheden en een beugel is intussen ook een soort statussymbool geworden. Dat laatste beaamt ook tandarts Line De Saeger: Sommige kinderen zijn bijna teleurgesteld als ik zeg dat ze geen beugel nodig hebben. Of dit een teken is dat we allemaal krampachtig streven naar een volmaakt gebit, betwijfelt ze echter. Bij jongeren gaat het meer over het hebben van die beugel: nu is het hun moment om cool te zijn. Waarom dat plots zo n statussymbool is, blijft dan weer een raadsel. Maar met het resultaat op lange termijn, mooie tanden, zijn die gasten minder bezig, al vinden ze het natuurlijk wel leuk meegenomen. Hollywood-smile Het verlangen naar blokjes of vaste apparatuur zoals dat in het jargon heet is dus een apart verhaal: een strijd die pubers vaak met hun ouders moeten uitvechten. Looks versus portemonnee. Maar daarnaast merkt Line De Saeger de laatste decennia wel een toenemende aandacht voor tandzorg. Mensen zijn meer dental minded geworden. Dat is volgens mij te danken aan verschillende factoren. Om te beginnen spelen de media een grote rol. Tv neemt een veel belangrijkere plaats in dan dertig jaar geleden en dus ook de mensen die daarop te zien zijn. Net als mode en schoonheid in het algemeen gehypet worden door iedereen die in het openbaar verschijnt, is een Hollywood-smile intussen ook een must. Er is dus meer aandacht voor esthetiek, terwijl men daar vroeger helemaal niet zo mee bezig was. Het taboe errond is weg. Plastische chirurgie is nu ook meer bespreekbaar dan toen. Daarnaast merk ik wel een toenemend bewustzijn voor de medische kant van de zaak: mensen zien echt het belang in van gezonde tanden. Ten slotte is onze sector natuurlijk sterk geëvolueerd: verbeterde opleidingen, nieuwe technieken en betaalbare oplossingen creëren meer mogelijkheden. Behandelingen voor zowel esthetische als medische probleempjes liggen daardoor meer binnen ieders bereik. Hoek af Op dat spanningsveld tussen ethische en medische kwesties lijkt het schoonheidsideaal steeds meer terrein te winnen. Een beugel, facetten, bleaching, implantaten, kronen en bruggen alle middelen zijn goed om onooglijke onvolkomenheden weg te werken en tot een vlekkeloos resultaat te komen. Volgens Line De Saeger moet je als tandarts toch voldoende tegengewicht blijven bieden. Al blijft het natuurlijk de patiënt zelf die beslist. De verzoeken die ik krijg, vind ik soms griezelig. Sommigen willen hun tanden zodanig laten bleken dat ze bijna licht geven.

15 15 Ik probeer hen dan toch een beetje af te remmen door via een kleurenschaal aan te tonen dat hun gebit momenteel verre van geel ziet. Anderen zijn zodanig bezig met perfectie, dat ze al hun tanden gelijk in de Veel mensen durven niet kamerbreed te glimlachen uit angst dat hun gehavend gebit te zien zou zijn. Soms gaat het zelfs zo ver dat mensen geïsoleerd raken door hun complexen en laag zelfbeeld. rij willen. Vaak zie ik niet eens wat het probleem is. Zelf hou ik immers meer van een natuurlijke look. Er mag een hoek af zijn, letterlijk en figuurlijk. (lacht) Als ik protheses maak, zet ik expres al eens een tandje buiten de lijn. Dat geeft een gebit zoveel meer persoonlijkheid en naturel. Uiteraard check ik eerst bij mijn patiënten hoe zij erover denken en ik merk dat vijftigplussers daar meer voor openstaan dan twintigers. In die laatste groep moet ik al eens een goed gesprek hebben. In dat nastreven van het schoonheidsideaal is soms meer aan de hand: een psychologisch probleem in de richting van perfectionisme, controledrang of faalangst. Die mensen zijn meer gebaat met een babbel dan een beugel. Tenslotte ben ik in de eerste plaats een arts die redeneert in het belang van zijn patiënten. Medisch versus esthetisch Toch kan een esthetisch probleem op termijn een gezondheidskwestie worden: mentaal dan. Veel mensen durven bijvoorbeeld niet kamerbreed te glimlachen uit angst dat hun gehavend gebit te zien zou zijn. Soms gaat het zelfs zo ver dat mensen geïsoleerd raken door hun complexen en laag zelfbeeld. Ook dan vindt Line De Saeger het haar taak om het welzijn van haar patiënten voorop te stellen en de louter medische noodzaak van een ingreep naar de achtergrond te verplaatsen. Ik heb het al eens meegemaakt dat een vrouw op die manier in een vicieuze HOGER REMGELD VOOR WIE TANDARTS- BEZOEK UITSTELT Minstens 1 keer per jaar de tandarts bezoeken is een absoluut minimum. Binnenkort verhoogt het remgeld, het gedeelte dat je niet terugbetaald krijgt door de mutualiteit, voor wie zijn tandartsbezoek toch uitstelt met gemiddeld 15 %. De nieuwe regels gaan in vanaf 1 januari Het verhoogde tarief geldt enkel voor technische prestaties. Zo zal het remgeld voor het trekken van een tand 14 euro bedragen voor iemand die het jaar voordien niet op controle ging. Wie wel een bezoek bracht aan de tandarts betaalt slechts 7 euro remgeld. Het verhoogde remgeld geldt voor alle verzekerden boven de 18 jaar. Dit jaar telt trouwens al mee in de berekening van je remgeld volgend jaar. Stel je tandartsbezoek dus niet te lang uit!

16 16 SPECIAL TANDZORG Weetjes & fabels 1 Tandplak, tandbederf en ontstoken tandvlees zijn niet alleen pijnlijk en lelijk in je mond. Ze brengen ook andere gezondheidsproblemen met zich mee, zoals een verhoogd risico op hartziektes, diabetes, dementie, reumatische artritis en vroeggeboortes. Orale bacteriën kunnen namelijk in onze bloedbaan terecht komen en andere belangrijke organen aanvallen en ontstekingen veroorzaken. 2 Beperk het aantal eeten drinkmomenten op een dag. Speeksel heeft een beschermende functie voor je tandglazuur, maar het moet ook de kans krijgen om zijn werk te doen. Geregeld één snoepje eten is dus slechter voor je tanden dan een eenmalige vreetbui. 3 Vermijd sport-, fris- en energiedranken en neem water of melkproducten in de plaats. De zure of zoete dranken tasten je tandglazuur aan, wat leidt tot tandbederf en tandvleesaandoeningen. Nog het best drink je met een rietje, zodat de drank je tanden minder raakt. 4 Poets je tanden na het eten, maar niet onmiddellijk nadat je iets zoets of zuurs gegeten hebt, bijvoorbeeld fruit. Deze suikers en zuren maken het buitenste laagje van je tanden namelijk zwakker. Tijdens het poetsen zou je het glazuur kunnen wegpoetsen. 5 Elk kind kost je een tand, zegt de uitdrukking. Maar zo ver hoeft het niet te komen. Door de veranderde hormoonspiegel van zwangere vrouwen kunnen wel specifieke tandvleesproblemen optreden. Maar verder ligt het probleem bij hun slechtere eetgewoontes: ze eten frequent en veel en hebben specifieke goestingen in zuur of zoet. Daardoor hebben de dames vaker last van tandbederf. Laat je gebit dus zeker checken tijdens je zwangerschap. cirkel terecht kwam. Ze was werkloos, maar schaamde zich zodanig over haar tanden, dat ze zich niet durfde tonen aan potentiële werkgevers. Nochtans was haar gebit op zich wel gezond, het zag er gewoon niet mooi uit. Op dat moment voer ik met plezier esthetische ingrepen uit, want uiteindelijk los ik er veel meer mee op. Het breekt dan wel mijn hart dat sommige mensen uit de lagere sociale klasse met hun spaarcenten komen aandraven, omdat de ziekteverzekering geen cosmetische behandelingen dekt. Het zijn immers lang niet de mensen met de duurste wagen voor de deur die het meeste aandacht aan hun gebit schenken. Zelf zal ik nooit schoonheidsoplossingen adviseren, maar ik wil mijn patiënten wel informeren over de mogelijkheden. Knarsetanden in je slaap resulteert bijvoorbeeld vaak in erg korte tandjes. Ik vind het dan geen probleem om te vertellen dat je dit kan oplossen door de tanden op te bouwen met composiet, wit vulmateriaal. De tanden zien er daardoor weer beter uit, maar de composietlaag biedt ook bescherming tegen verdere slijtage door het knarsen. Goede gewoonten Hoewel Line De Saeger niet tegen opsmukwerk is, heeft ze wel haar principe: Eén: een gebit moet eerst gezond zijn voor ik het mooi maak. En twee: in gezonde tanden boor ik niet. Tanden waar vaste apparatuur opstaat, zijn nog moeilijker te onderhouden dan een gebit zonder beugel. Als mensen voordien al geen zorg droegen voor hun tanden, heeft het geen zin die blokjes erop te zetten. Ze moeten van mij dus eerst enkele goede gewoonten aankweken. Ook zal

17 17 ik geen voorste tanden mooier maken als er achterin enkele rotte kiezen staan te verkommeren. De grijze amalgaamvullingen van vroeger zijn voor sommige mensen ook een doorn in het oog. Maar zo lang ze nog goed zijn, vervang ik ze niet. Als ze echter barstjes of lekken vertonen, zet ik zonder probleem andere witte composietvullingen in de plaats, die dus veel esthetischer zijn. En hoewel de tandarts kleine imperfecties best charmant vindt, zal ze er nooit zelf aanbrengen bij patiënten. Ooit stond ze bij zo n verzoek zelf met haar mond vol tanden. Ik kreeg eens de vraag om bij iemand een spleetje tussen de voortanden te maken, zoals Madonna. Dat is de wereld op zijn kop Laat je tanden zien op Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn drie voorwaarden belangrijk om tandbederf te voorkomen: beginnen met poetsen vóór de eerste verjaardag minstens twee keer per dag poetsen hulp van mama of papa bij het poetsen Uit een enquête van CM bij 454 ouders blijkt dat slechts 19 % van de kinderen tot 6 jaar aan die voorwaarden voldoet. Vooral de poetsfrequentie laat te wensen over. Slechts 29 % van de kinderen tot 6 jaar komt aan twee keer per dag. 55 % houdt het bij één keer per dag. 3 % poetst zelfs nooit. Met de startleeftijd is het beter gesteld. 80 % begint ermee voor de leeftijd van één jaar en 84 % van de papa s en mama s poetst de tandjes nog eens na. Al lijkt dat niet altijd even vlot te verlopen. CM geeft ouders daarom een extra duwtje in de rug. Op vind je heel wat info over tandzorg, een instructiefilmpje en tips om tanden poetsen leuk te maken. De beloningsstickers van tandzorgmascotte Ben de Bever zijn een handig hulpmiddel om aan de slag te gaan.

18 18 SPECIAL TANDZORG Dure tandzorg? Om de kostprijs van tandzorg in kaart te brengen deed CM in 2014 een massale bevraging bij leden. Hierbij een overzicht van de resultaten, tussenkomsten en actiepunten. Tandprothesen Er zijn grote verschillen tussen tandartsen. Sommige implantaten kosten minder dan 450 euro, maar voor een kwart van de implantaten betaalden patiënten euro of meer. Zo is de gemiddelde kostprijs voor een uitneembare tandprothese (skeletprothese) voor 6 tanden 800 euro. Tussenkomst De ziekteverzekering komt hier voor 295,09 euro tussen, voor mensen die een verhoogde tegemoetkoming genieten is dat 373,78 euro. CM betaalt 20 %* van de kostprijs terug. Voor tandimplantaten, kronen en vervangingen van een volledige tand (implantaat + kroon) geldt er ook een tussenkomst van 20 %* door CM. *max. 180 euro/2 jaar voor volwassenen en max. 360 euro/2 jaar voor minderjarigen. Tandzorg wordt het vaakst uitgesteld 11 % van de Belgen stelt medische zorgen uit om financiële redenen. Tandzorg wordt het vaakst uitgesteld (26 %). CM schuift vijf actiepunten naar voor die de tandzorg toegankelijker maken: Terugbetaling van 25 % van de richtprijzen van bruggen, kronen, implantaten en skeletprothesen, met een maximum van 300 euro. Verplichte offerte voor bepaalde behandelingen zoals orthodontie, zodat de patiënt weet hoeveel hij zal moeten betalen. De factuur van de tandarts moet vermelden welke prestaties werden verricht en tegen welke prijs en wat de kostprijs is van de materialen. Meer geconventioneerde tandartsen. 68 % van de tandartsen werkt met de officiële tarieven en is dus (deels) geconventioneerd, dit cijfer kan hoger. Preventie. Slechts de helft van de Belgen gaat elk jaar naar de tandarts (gemeten tussen 2009 en 2012). Gerichte bewustmaking kan dit cijfer verhogen. Rechte tanden Wie alleen kiest voor orthodontie omwille van de schoonheid moet weten dat de behandeling lang duurt, onaangenaam is, veel geld kost, nog meer mondhygiëne vereist en niet altijd blijvende garanties biedt. Regelmatige orthodontie (36 zittingen) kost al snel euro voor volwassenen. Start de behandeling vóór de 15 e verjaardag, dan loopt dat zelfs op tot euro. Tussenkomst De ziekteverzekering komt enkel tussen voor behandelingen die starten vóór de 15 e verjaardag: 921,64 euro, en bij een verhoogde tegemoetkoming 1.228,60 euro. CM betaalt bovenop die tussenkomst nog eens 370 euro en verdubbelt dit voor zware aandoeningen zoals gespleten verhemelte. TIP Elke behandeling is specifiek en heeft een andere kostprijs. Elementen die een rol spelen in de prijsbepaling: het soort apparaat duur van de behandeling de opleiding, uitrusting en ervaring van de tandarts de tandarts is geconventioneerd of niet Vraag vóór de start van de behandeling een offerte of gedetailleerde kostenraming aan de behandelende tandarts. Meer info Op vind je een schat aan informatie over dit onderwerp. Je CM-voordeel Een gedeeltelijke terugbetaling van je tandprothese, een fikse tegemoetkoming orthodontie, gratis preventieve tandzorgen voor jongeren tot 18 jaar, CM heeft heel wat voordelen die een goede tandzorg betaalbaar houden. Kijk snel op de website. TIP! Je kunt je ook nog bijkomend verzekeren met het CM-MediKo Plan. Info op

19 19 CM-MediKo Plan: hoe jonger, hoe voordeliger Bovenop de hiernaast vermelde tussenkomsten door de ziekteverzekering en de CM is er ook nog tussenkomst voor wie aangesloten is bij het CM-MediKo Plan. CM-leden kunnen zich via het MediKo Plan extra beschermen tegen hoge medische kosten. Het gaat bijvoorbeeld om remgelden van zorgverleners, hoorapparaten, oogzorg, bevalling, voedings- en dieetadvies, reisvaccinaties... Hoe jonger je aansluit, hoe voordeliger. De aanvangspremie blijft geldig voor wie ononderbroken aangesloten blijft. Zo betaal je als pasgeborene 9,87 euro per maand, als 14-jarige 11,95 euro per maand en als je aansluit op je 60 e bedraagt de premie 18,21 euro per maand. Alleen indexaanpassingen zijn mogelijk. Dit is een overzicht van de tussenkomsten voor tandzorg: Extra verzekering Orthodontie voor kinderen & volwassenen Tussenkomst MediKo Plan tot 500 euro per jaar Tandprothesen en -implantaten tot 500 euro per jaar Paradontologie (behandeling steunweefsels van tanden zoals tandvlees, kaakbot...) tot 500 euro per jaar Remgeld voor prestaties artsen, specialisten, tandartsen, kinesisten, logopedisten, verpleegkundigen en andere zorgverleners. tot euro per jaar Alle info op of bel Is jouw tandarts geconventioneerd? De ziekenfondsen sluiten akkoorden met tandartsen over de tarieven. Wie de Nationale Akkoorden aanvaardt, respecteert de vastgelegde tarieven. Geconventioneerde tandartsen aanvaarden het akkoord met de ziekenfondsen. Zij rekenen de officiële tarieven aan en mogen geen ereloonsupplementen vragen. Gedeeltelijk geconventioneerde tandartsen aanvaarden het akkoord met de ziekenfondsen, maar rekenen enkel op bepaalde plaatsen of tijdstippen het officiële tarief aan. Niet-geconventioneerde tandartsen aanvaarden het akkoord met de ziekenfondsen niet en bepalen vrij hun honorarium. Patiënt informeren Tandartsen moeten hun patiënten informeren over hun conventiestatuut door dit duidelijk te afficheren, bij voorkeur aan de ingang van de praktijk en in de wachtkamer. Je kan ook zelf nagaan of je tandarts geconventioneerd is via de module Zoek een zorgverlener in je buurt op opzoeken Bijzondere eis van de patiënt Als de patiënt bijzondere eisen stelt, kan een geconventioneerde tandarts toch afwijken van de vastgelegde tarieven. Dit kan bij raadplegingen die op vraag van de patiënt buiten de normale uren plaats vinden. De tandarts moet de patiënt wel vooraf informeren over de supplementen die worden aangerekend.

20 20 ZEG EENS AAA TEKST: Timothy Puype Dokter, dokter! Ik heb een blaasontsteking Een blaasontsteking. Je hoort vrouwen er vaker over klagen dan mannen, maar het is geen exclusieve vrouwenziekte. Beide geslachten kunnen een blaasontsteking oplopen en de symptomen zijn niet altijd aangenaam. çava? trok naar huisdokter Tom Jacobs om te kijken hoe je dat kan voorkomen AUWCH! DE SCHULDIGE VOORKOMEN OF... GEVAARLIJK?!? Een blaasontsteking wordt veroorzaakt door microben die het slijmvlies in de buurt van de urinebuisopening binnendringen. Dat uit zich door de onophoudelijke drang om te plassen en dus ook frequenter naar het toilet te moeten, ook s nachts. Het plassen zelf is pijnlijk, vooral naar het einde van het wateren toe. Dat vrouwen meer last hebben van blaasontstekingen is te wijten aan de kortere afstand tussen het slijmvlies in de buurt van de urinebuisopening en de blaas. De E.Coli-bacterie is de boosdoener bij een blaasontsteking. Tom Jacobs: Bij vrouwen kan het probleem ontstaan door het verkeerd afvegen als ze naar het toilet zijn geweest. Ook seksuele betrekkingen kunnen een oorzaak zijn, want de microben worden zo de blaas in gemasseerd. Bij mannen ligt de oorzaak soms aan het niet volledig ledigen van de blaas, waardoor urine achterblijft. Het is een perfecte broeihaard voor microben. Een verdere oorzaak is vaak een aandoening aan de prostaat, net onder de blaas. Vrouwen kunnen na seksuele betrekkingen beter een plasje doen. Als ze naar het toilet zijn geweest moeten ze steeds op de juiste manier afvegen, van voor naar achter en niet omgekeerd. Anders loop je het risico microben uit de ontlasting naar je blaas te leiden. Mannen met regelmatige blaasontstekingen gaan beter langs bij de uroloog voor een check naar eventuele prostaatproblemen. Heb je toch een blaasontsteking? Veenbessensap kan helpen, maar heeft niet altijd het verhoopte effect. Het is echter een veilig en gezond middel. Een blaasontsteking op zich kan geen kwaad. De microben kunnen echter vanuit de blaas, via de urinebuis, de nieren infecteren. Dan krijg je te maken met een nierkelkontsteking. Die uit zich in ziek zijn en rugpijn ter hoogte van de nieren. Daar komt rilkoorts bij als de microben de weg naar de bloedbaan hebben gevonden. Antibiotica zijn op dat moment noodzakelijk om er opnieuw bovenop te komen. Zo niet dreigt een bloedvergiftiging, wat een levensbedreigende toestand kan betekenen. WELKE MIDDELTJES KEN JIJ TEGEN EEN BLAASONTSTEKING? Laat het ons weten op facebook.com/magazinecava!

GEEF ZE EEN TABLET EN ZE ONTDEKKEN ALLES VANZELF JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS

GEEF ZE EEN TABLET EN ZE ONTDEKKEN ALLES VANZELF JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS HET MAGAZINE DAT DEUGD DOET HERFST 2015 WWW.FACEBOOK.COM/MAGAZINECAVA SPECIAL: GEBETEN DOOR HET PERFECTE GEBIT MAAKT GELD DAN TOCH GELUKKIG? JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS EEN UITGAVE VAN CM ANTWERPEN

Nadere informatie

GEEF ZE EEN TABLET EN ZE ONTDEKKEN ALLES VANZELF JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS

GEEF ZE EEN TABLET EN ZE ONTDEKKEN ALLES VANZELF JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS HET MAGAZINE DAT DEUGD DOET HERFST 2015 WWW.FACEBOOK.COM/MAGAZINECAVA SPECIAL: GEBETEN DOOR HET PERFECTE GEBIT MAAKT GELD DAN TOCH GELUKKIG? JELLE DE BEULE OVER APPS VOOR KIDS EEN UITGAVE VAN CM REGIO

Nadere informatie

Wie doet orthodontie? Wanneer orthodontie? Wat doet de tandarts of orthodontist? Kun je orthodontie voorkomen? Welke apparaten?

Wie doet orthodontie? Wanneer orthodontie? Wat doet de tandarts of orthodontist? Kun je orthodontie voorkomen? Welke apparaten? Orthodontie Misschien sprak je al met de tandarts over een beugel voor je kind(eren)? Hier vind je het hoe en waarom van orthodontie. Welke kosten krijg je terugbetaald? Naast de wettelijke ziekteverzekering

Nadere informatie

Wanneer orthodontie? Kun je orthodontie voorkomen?

Wanneer orthodontie? Kun je orthodontie voorkomen? Orthodontie Wellicht ken je in je onmiddellijke omgeving jongeren die een beugel dragen. Of misschien sprak je al met de tandarts over een beugel voor je zoon of dochter. Deze folder vertelt je het hoe

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen!

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Gids Dentimut First & Dentimut Plus Informatiegids uitgegeven door de Verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Gezonde tanden, een leven lang! Tand-Plus. www.lm.be

Gezonde tanden, een leven lang! Tand-Plus. www.lm.be Gezonde tanden, een leven lang! Tand-Plus www.lm.be 2 Bij LM ontvang je een terugbetaling voor: orthodontie jaarlijks mondonderzoek tandzorgen 3 Orthodontie Een stralend gebit? Ook voor jou! Een stralende

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen

Een reden te meer om te lachen Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! OM KWALITEITSVOLLE TANDZORG VOOR IEDEREEN TOEGANKELIK TE MAKEN, HEEFT DE SOCIALISTISCHE MUTUALITEIT

Nadere informatie

www.nexttalent.nl > Inkijkexemplaar

www.nexttalent.nl > Inkijkexemplaar > Inkijkexemplaar Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. De rol van werk in een leven 3. Wat ben je, wat kun je, wat wil je? 4. Waar vind je die baan? 5. Talentontwikkeling & Flow Copyright 2011, Martijn Leonard,

Nadere informatie

Gezonde tanden, een leven lang! Tandzorg. www.lm.be

Gezonde tanden, een leven lang! Tandzorg. www.lm.be Gezonde tanden, een leven lang! Tandzorg www.lm.be 2 Bij LM ontvang je een terugbetaling voor: orthodontie jaarlijks mondonderzoek tandzorg die de ziekteverzekering niet terugbetaalt 3 Orthodontie Een

Nadere informatie

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be Samen op weg naar een gezond leven! Dieet www.lm.be 2 Bij LM ontvang je een terugbetaling voor: dieetadvies geneesmiddelen tegen overgewicht vakanties voor jongeren met obesitas 3 Dieetadvies Een maatje

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering Hoe zit het met uw hospitalisatieverzekering wanneer u uw werkgever verlaat? Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi.

De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi. 1 De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi. Je zet ze op het potje en daarna heb je nooit meer een natte broek.

Nadere informatie

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu.

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu. www.cambio.be CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? WAT KOST HET JOU? Met cambio reserveer je je auto naar keuze, op het moment dat je hem nodig hebt. Het comfort van een eigen wagen, zonder de bijhorende kopzorgen

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Toelichting PowerPoint groep 1 & 2

Toelichting PowerPoint groep 1 & 2 Toelichting PowerPoint groep 1 & 2 Nr. Dia Tekst 1 Welkom Vandaag gaan we het hebben over tanden en kiezen. We praten over de tandarts, over ons melkgebit, over hoe een gaatje eruit ziet én hoe we een

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Beste leden en ouders,

Beste leden en ouders, Beste leden en ouders, Het schooljaar loopt stilaan op zijn einde, de vakantie komt om het hoekje piepen en begin augustus is er natuurlijk weer ons spetterende zomerkamp! Onze leiding is al maandenlang

Nadere informatie

Wat doet Kind en Gezin voor jou en je gezin? Ontdek ons ruime aanbod aan gratis diensten

Wat doet Kind en Gezin voor jou en je gezin? Ontdek ons ruime aanbod aan gratis diensten Wat doet Kind en Gezin voor jou en je gezin? Ontdek ons ruime aanbod aan gratis diensten Je bent zwanger Een unieke, spannende tijd breekt aan. Jouw gevoel is meestal een prima raadgever. Vertrouw op jezelf

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

Ontstoken tandvlees. Voorkom ontstoken tandvlees door een goede mondhygiëne

Ontstoken tandvlees. Voorkom ontstoken tandvlees door een goede mondhygiëne Ontstoken tandvlees Voorkom ontstoken tandvlees door een goede mondhygiëne Met een goede mondhygiëne houdt u uw tanden, kiezen en tandvlees gezond. U voorkomt daarmee ontstoken tandvlees (gingivitis en

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

RENT Life RENT Fix RENT Flex

RENT Life RENT Fix RENT Flex > > Ethias, verzekeren is ons vak Ethias Verzekering is een groepering van vier onderlinge verzekeringsverenigingen. Dankzij deze juridische structuur moeten wij geen aandeelhouders vergoeden. Ook al sluit

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015 Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta Inhoudsopgave Management Summary Resultaten Achtergrond 2 3 Management summary Management summary (1/3) De zomerperiode

Nadere informatie

Inhoudsopgave van de gehele gids:

Inhoudsopgave van de gehele gids: Inhoudsopgave van de gehele gids: 1. Inleiding 2. De rol van werk 3. Talent 3.1 Wat is talent en toptalent? 3.2 Hoe ontstaat een talent? 4. Talent ontdekking: Ontdek je talenten 4.1 Waaraan herken je een

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Een compleet opleidingenaanbod!

Een compleet opleidingenaanbod! Een compleet opleidingenaanbod! Campus Hof van Riemen Frans Coeckelbergsstraat 17-22 2220 Heist-op-den-Berg T 015 24 18 45 F 015 24 12 13 kta.heist-op-den-berg@g-o.be www.campushofvanriemen.be Citaten

Nadere informatie

Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen!

Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen! THUISZORGCENTRUM Een helpende hand voor jong en oud! Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen! uéén centraal oproepnummer 078 15 60 30 Alle dagen, de klok rond bereikbaar!

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

Delta Lloyd Zorg voor werkgevers. Gezond voor het hele bedrijf

Delta Lloyd Zorg voor werkgevers. Gezond voor het hele bedrijf Delta Lloyd Zorg voor werkgevers Gezond voor het hele bedrijf Delta Lloyd Zorg voor werkgevers Pag. 2/8 F 01.1.06-1012 Delta Lloyd Zorg voor werkgevers Een zieke medewerker kan uw bedrijf veel geld kosten.

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol?

Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol? Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol? De norm is om elke dag minimaal een half uur te bewegen. Veel mensen weten dat sporten gezond is en nemen zichzelf steeds weer voor om het op te pakken. Maar

Nadere informatie

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse en ook: wil ik werken, of door naar een (passende) hbo-opleiding? Optie 1: Een vraag die ieder mens zich vroeg of laat stelt: wat wil

Nadere informatie

Gevoelige tandhalzen. Teruggetrokken tandvlees

Gevoelige tandhalzen. Teruggetrokken tandvlees Gevoelige tandhalzen Teruggetrokken tandvlees In een gezonde mond ligt het tandvlees netjes om de tanden en kiezen. Gevoelige tandhalzen ontstaan alléén wanneer het tandvlees is teruggetrokken. Zonder

Nadere informatie

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT 1 Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Laterale Sclerose heeft. Het is een lang woord en

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Sportparticipatie en fysieke activiteit

Sportparticipatie en fysieke activiteit Sportparticipatie en fysieke activiteit Gepensioneerden Het doel van deze vragenlijst is wat meer te weten te komen over uw eigen sportbeoefening. Graag hadden wij op uw medewerking gerekend. Deze vragenlijst

Nadere informatie

Delta Lloyd Zorg uw gezondheid. Gezond voor het hele bedrijf

Delta Lloyd Zorg uw gezondheid. Gezond voor het hele bedrijf Delta Lloyd Zorg uw gezondheid Gezond voor het hele bedrijf Delta Lloyd Zorg voor werkgevers Een zieke medewerker kan uw bedrijf veel geld kosten. Daarom is het belangrijk dat uw medewerkers goed verzekerd

Nadere informatie

ProJOP. jeugdwerk VPKB. 40 Days. stilstaan in de 40 dagentijd

ProJOP. jeugdwerk VPKB. 40 Days. stilstaan in de 40 dagentijd ProJOP jeugdwerk VPKB 40 Days stilstaan in de 40 dagentijd Hey! Voor je ligt 40 Days. De veertigdagentijd is de periode waarin we uitkijken naar Pasen, het feest van Jezus opstanding. Onderweg lezen we

Nadere informatie

MONDMEDICENTRUM TANDENPASPOORT. www.mondmedicentrum.nl

MONDMEDICENTRUM TANDENPASPOORT. www.mondmedicentrum.nl MONDMEDICENTRUM TANDENPASPOORT www.mondmedicentrum.nl 28 1 2 27 Dit tandenpaspoort is van: Voornaam:... Achternaam:... Geboortedatum:... Adres:... Postcode:... School:... Naam tandarts:... 26 3 Op reis

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST Gebruik deze checklist om te beslissen welke kanalen je zal gebruiken op je school om zowel leerlingen als collega s te informeren en motiveren over Zuiddag. Deze checklist bestaat

Nadere informatie

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd.

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd. Het melkgebit In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en slikken. Het melkgebit beïnvloedt

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016

Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016 INFO Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016 Algemeen Zo vlak voor de vakantie de nieuwsbrief van maart. Afgelopen donderdag 18 februari is juf Linda begonnen in groep 7/8. Zij vervangt juf Isabelle

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool WATHOE LEREN KIEZEN Wat gebeurt er in de klas? Het werkboekje WATHOE leren kiezen WATHOE het secundair onderwijs Hoe ziet het secundair onderwijs eruit? Wat kan ik er leren? Het

Nadere informatie

B&O Info Tel.: 06-20657425 E-mail: info@bo-info.nl Internet: www.bo-info.nl Twitter: @bo_info Facebook: https://www.facebook.com/bo.

B&O Info Tel.: 06-20657425 E-mail: info@bo-info.nl Internet: www.bo-info.nl Twitter: @bo_info Facebook: https://www.facebook.com/bo. Er is niet één antwoord te geven op de vraag hoe vaak of hoe lang een kind op een tablet, smartphone of computer mag. Dat hangt sterk af van het kind en de situatie. Deskundigen zijn het er wel over eens

Nadere informatie

Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht...

Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht... Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... 2 Tijd (duur)... 2 Locatie... 2 Materiaal...

Nadere informatie

Paulo Freire NIEUWS brief

Paulo Freire NIEUWS brief Paulo Freire NIEUWS brief 6 januari 2016 schooljaar 2015-2016 Week 1 Nummer 16 NIEUWJAAR Het team wenst alle kinderen en ouders een geweldig 2016 toe. We hopen dat het voor iedereen een gezellig en succesvol

Nadere informatie

Zelfstandige? Partena Ziekenfonds: de beschermengel van je zaak én je gezin!

Zelfstandige? Partena Ziekenfonds: de beschermengel van je zaak én je gezin! Zelfstandige? Partena Ziekenfonds: de beschermengel van je zaak én je gezin! Inhoudsopgave I. Geef je gezin de bescherming die het verdient... 3 1. De Partena ziekteverzekering voor zelfstandigen... 3

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

DKV SMILE. Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG.

DKV SMILE. Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG. DKV SMILE Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG. Waarom DKV SMILE? Een gezond en mooi gebit is belangrijk voor iedereen. Het is niet alleen een essentieel onderdeel van je gezondheid.

Nadere informatie

INBEGREPEN. VOORBEELD! Ik gebruik een auto gedurende 4 uur WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER?

INBEGREPEN. VOORBEELD! Ik gebruik een auto gedurende 4 uur WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? www.cambio.be CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? WAT KOST HET JOU? Met cambio reserveer je je auto naar keuze, op het moment dat je hem nodig hebt. Het comfort van een eigen wagen, zonder de bijhorende kopzorgen

Nadere informatie

Kennismaken met beroepen VDAB-beroepenfilms als hulpmiddel

Kennismaken met beroepen VDAB-beroepenfilms als hulpmiddel Kennismaken met beroepen VDAB-beroepenfilms als hulpmiddel Marc Vanderlocht, VCLB Leuven 1. Situering Om een goede studie- en beroepskeuze te maken is het belangrijk dat leerlingen voldoende zicht hebben

Nadere informatie

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg huisarts huisarts Heb je vragen over je gezondheid? Voel je je niet goed? Ga dan naar de huisarts. Dat kan een solopraktijk zijn, een groepspraktijk of een wijkgezondheidscentrum.

Nadere informatie

Vlucht naar Avatar. Werkboek Gamen. Naam: Schooljaar: Klas:

Vlucht naar Avatar. Werkboek Gamen. Naam: Schooljaar: Klas: Vlucht naar Avatar Werkboek Gamen Naam: Schooljaar: Klas: LES 1 Gamen?!? LOS HET KRUIS WOORD RAADSEL OP Je kan er het spel of de avatar mee besturen. Dit is de figuur die je in een videogame bestuurt.

Nadere informatie

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016 Mediawijs OBS de Ranonkel 5 april 2016 Daan Rooijakkers Herkenbaar? Definitie Wat is mediawijsheid? De wereld verandert en wordt complexer. Mensen hebben kennis, vaardigheden en mentaliteit nodig om

Nadere informatie

Toerisme & Recreatie. 3 e graad TSO

Toerisme & Recreatie. 3 e graad TSO Toerisme & Recreatie 3 e graad TSO 1 PROFIEL Ben je op zoek naar een brede kijk op de wereld? Ben je vrij actief en zou je graag werken met (groepen) mensen? Organiseer je graag? Spreekt entertainen of

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM. 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het fitnesscentrum of van de sportclub.

ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM. 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het fitnesscentrum of van de sportclub. Lange Nieuwstraat 109-2000 Antwerpen 03/203.76.00 info@lmpa.be 03/225.02.35 www.lmpa.be ondernemingsnr : 04 117628 22 ATTEST SPORTCLUB OF FITNESSCENTRUM 1. In te vullen door de verantwoordelijke van het

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen Aan tafel! Aan tafel Als ouder heb je een grote invloed op de eetgewoonten van je kind. Kinderen leren in de eerste plaats eten wat ze hun ouders zien eten en doen jouw eetgedrag na. En dat start al bij

Nadere informatie

Welkom op onze activiteiten

Welkom op onze activiteiten - NIEUWSBRIEF APRIL 2015 - Welkom op onze activiteiten Vrijdag 17 april 2015 om 14.00 uur Geocachetocht Wil je op zoek naar schatten in de natuur? Kom dan zeker naar onze geocachezoektocht. Rond de Katershoeve

Nadere informatie

Sugar Addiction Test

Sugar Addiction Test Sugar Addiction Test Hoe is het gesteld met jouw suikerverslaving? Ontdek het met deze test. SUGARCHALLENGE Is een initiatief van Food & Lifestylecoach Carola van Bemmelen Doe de Sugar Addiction test Ben

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

De informatietrechter. Kies hieronder het niveau dat bij jou past als het om jouw behoefte aan studiekeuze informatie gaat:

De informatietrechter. Kies hieronder het niveau dat bij jou past als het om jouw behoefte aan studiekeuze informatie gaat: ACT in LOB Werkbladen Toolkit De informatietrechter De informatietrechter Deze tool helpt je om de grote hoeveelheid informatie over studiekeuze voor jezelf behapbaar te maken. Je kunt op verschillende

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Ben Tiggelaar. Nieuwe, praktische inzichten voor verandering en groei. Alle plaatjes uit het boek

Ben Tiggelaar. Nieuwe, praktische inzichten voor verandering en groei. Alle plaatjes uit het boek Ben Tiggelaar DOEN! Nieuwe, praktische inzichten voor verandering en groei Alle plaatjes uit het boek intenties gedrag gedrag situatie intenties gedrag situatie gepland gedrag automatisch gedrag gepland

Nadere informatie

Roken en mondgezondheid

Roken en mondgezondheid Roken en mondgezondheid Roken en mondgezondheid Wist u dat stoppen met roken kan bijdragen aan een gezonde mond? Natuurlijk is het u bekend dat u van roken longkanker en hart- en vaatziekten kunt krijgen.

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

Hoeveel kost uw tandzorg? Nationale CM-enquête over tandzorg. Samenvatting

Hoeveel kost uw tandzorg? Nationale CM-enquête over tandzorg. Samenvatting Hoeveel kost uw tandzorg? Nationale CM-enquête over tandzorg Samenvatting Naar aanleiding van alarmerende berichten van leden over de onbetaalbaarheid van tandzorg, en de bevestiging van deze berichten

Nadere informatie

Ons huiswerkbeleid. Wij vinden huiswerk belangrijk, omdat het

Ons huiswerkbeleid. Wij vinden huiswerk belangrijk, omdat het Ons huiswerkbeleid De leerlingen zijn een groot deel van de dag actief op school; met huiswerk willen we de ouders op de hoogte houden van datgene waarmee de kinderen in de klas bezig zijn. Huiswerk vormt

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

1. Doelstellingen ICT binnen het domein informatie zoeken en verwerken ( leerlijn VSKO)

1. Doelstellingen ICT binnen het domein informatie zoeken en verwerken ( leerlijn VSKO) 12 juni 2007 Een les net voor de vakantie begint EEN IDEE VOOR EEN COMPUTERLES ( 1 lestijd) 4 de, 5 de en 6 de leerjaar VAKANTIE Voor deze les maken we gebruik van : www.nmbs.be www.google.be www.meteofrance.com

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Blijvend gebit vervangt melkgebit De meeste kinderen wisselen hun tanden vanaf hun 6 e jaar. De wisselperiode is een heel belangrijke fase in de ontwikkeling

Nadere informatie

Dentalia Plus. voordelen om je 5 glimlach te verzekeren

Dentalia Plus. voordelen om je 5 glimlach te verzekeren Dentalia Plus voordelen om je 5 glimlach te verzekeren Dentalia Plus voordelen om je 5 glimlach te verzekeren Een gezond gebit is een must voor ons geestelijk, lichamelijk en sociaal welzijn. Dagelijks

Nadere informatie

Het ABC van de mond. Het is belangrijk om goed te zorgen voor je mond en tanden. Met deze folder willen wij je helpen.

Het ABC van de mond. Het is belangrijk om goed te zorgen voor je mond en tanden. Met deze folder willen wij je helpen. Het ABC van de mond Het is belangrijk om goed te zorgen voor je mond en tanden. Met deze folder willen wij je helpen. Een gezonde mond is belangrijk, daar geniet het ganse lichaam van! Geen ruikende adem,

Nadere informatie

ontwerp Aalst yes we click! digitale week www.digitaleweek.be 0471 24 08 21 van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 proef van onze activiteiten in

ontwerp Aalst yes we click! digitale week www.digitaleweek.be 0471 24 08 21 van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 proef van onze activiteiten in proef van onze activiteiten in Aalst yes we click! digitale week van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 ontwerp De Digitale Week is een initiatief van linc vzw informatie over activiteiten in jouw buurt:

Nadere informatie

DKV SMILE. Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG.

DKV SMILE. Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG. DKV SMILE Gezonde tanden. Glimlach verzekerd. DE BESTE ZORGEN. LEVENSLANG. Waarom DKV SMILE? Een gezond en mooi gebit is belangrijk voor iedereen. Het is niet alleen een essentieel onderdeel van je gezondheid.

Nadere informatie