dinsdag 3 maart 2015 om 14.00

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "dinsdag 3 maart 2015 om 14.00"

Transcriptie

1 WATER2015 Call voor de topsector Water Richtlijnen voor het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek Ingangsdatum: 1 december 2014 Deadline voor full proposals: dinsdag 3 maart 2015 om Versie: 24 november 2014

2 Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 4 Doelstellingen STW... 4 Missie van Technologiestichting STW... 4 Utilisatie... 4 Gebruikers... 4 Doel van het programma... 5 Toelichting op de innovatiecontracten per TKI: Deltatechnologie Maritiem Watertechnologie... 9 Programmabudget Projectbudget Algemene voorwaarden en beleid intellectueel eigendom (IE) Specifieke programma vereisten Cofinancieringseis Passendheid in het programma Betrokkenheid bij meerdere projecten Looptijd van een project Opnieuw indienen van onderzoeksvoorstellen Beoordelingsprocedure Indieningstermijn en behandelingsduur Vormeisen Beoordeling passendheid in programma s Voorselectie Beoordeling door referenten Weerwoord van de aanvragers Juryprocedure en besluitvorming Gedragscode belangenverstrengeling NWO Na honorering Bij honorering Start en startdatum van het project Gebruikerscommissies Rapportage Voortzetting Verlenging Beëindiging en einddatum Stopzetting pagina 1 van 47

3 Het opstellen en indienen van het onderzoeksvoorstel Iris Formaat Wie kunnen aanvragen? Hoofd- en medeaanvragers Wie kunnen optreden als hoofd- en medeaanvragers? Hoofd- en medeaanvragers met een deeltijdaanstelling Wie kunnen niet aanvragen? (Dit geldt zowel voor hoofd- als medeaanvragers) Wat kan aangevraagd worden? Projectspecifieke kosten Toelichting kosten m.b.t. tijdelijk op het project bij de onderzoeksinstelling aan te stellen personeel Toelichting Tijdelijke personeelsplaatsen Toelichting Vaste staf Toelichting Detachering Toelichting PDEng trainee Toelichting Casimir-kandidaat Toelichting kosten materialen en binnenlandse reizen Toelichting Materiaalkrediet Toelichting kosten buitenlandse reizen Toelichting Korte buitenlandse reizen Toelichting Uitwisselingsbezoeken Toelichting kosten investeringen Toelichting Investeringen Toelichting gebruikers, cofinanciering en steunbrieven Gebruikers Cofinanciering Toelichting Criteria m.b.t. cofinanciering Toelichting Criteria m.b.t. de in natura (in kind) cofinanciering Niet toelaatbaar als cofinanciering Steunbrieven A. Vormvereisten B. Vereisten t.a.v. de inhoud C. Verklaring en ondertekening door de Gebruiker Toelichting beleid Intellectueel Eigendom (IE-beleid) Hieronder treft u de belangrijkste uitgangspunten van het IE-beleid van STW aan Toelichting op het aanvraagformulier Details application Summaries Current composition of the research group Scientific description Utilisation plan Intellectual property Positioning of the project proposal Financial planning pagina 2 van 47

4 9. References Abbreviations and acronyms Verklaring en ondertekening door de aanvrager Tot slot Bijlage 1: Toelichting verplichte cofinanciering Bijlage 2: Toelichting bij het invullen van een FP Bijlage 3: Formulier Verklaring en ondertekening Bijlage 4: Formulier Assessment relevance to Water innovation contract Bijlage 5: Vragen aan de referenten Bijlage 6: Beoordelingsschalen commissieleden Bijlage 7: Tijdspad Overige informatie Contactgegevens Links pagina 3 van 47

5 Inleiding Deze brochure geeft inzicht in de doelstelling en werkwijze van Technologiestichting STW 1. De voorwaarden worden uiteengezet, waaraan de bij STW in te dienen aanvragen voor financiering van wetenschappelijk onderzoek in het kader van de call voor topsector Water van 2015 moeten voldoen. STW maakt deel uit van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO; zie ook Als zodanig verstrekt STW tweede geldstroomsubsidies. STW adviseert u op de website (www.stw.nl) te verifiëren dat u over de meest recente versie van deze brochure beschikt en de richtlijnen in het geheel aandachtig door te lezen, voordat u uw aanvraag elektronisch via Iris indient. Doelstellingen STW Missie van Technologiestichting STW De missie van STW is het realiseren van kennisoverdracht tussen technische wetenschappen en gebruikers. STW doet dat: door het bij elkaar brengen van wetenschappelijke onderzoekers en potentiële gebruikers; door het financieren van excellent technisch-wetenschappelijk onderzoek. Utilisatie STW-onderzoek genereert waardevolle kennis. Naast excellente wetenschap wil STW de toepassing van kennis bevorderen. Het geheel aan activiteiten dat tot doel heeft de kans op toepassing van de onderzoeksresultaten door derden te maximaliseren, duidt STW aan met de term utilisatie. Om naast de wetenschappelijke kwaliteit ook utilisatie te bevorderen, wordt voor ieder project een gebruikerscommissie ingesteld. STW verwacht van de aanvragers en de gebruikers dat zij actief meewerken aan het bevorderen van utilisatie en medewerking verlenen aan de doelstelling van STW om kennis over te dragen naar gebruikers. Bij utilisatie spelen gebruikers, gebruikerscommissies en intellectueel eigendom een cruciale rol. Gebruikers Gebruikers van onderzoek worden gedefinieerd als natuurlijke personen of rechtspersonen (nationaal of internationaal) die de resultaten van het onderzoek kunnen toepassen. Soms is er een verschil te maken tussen directe gebruikers, meestal bedrijven, en eindgebruikers. In dat geval is het aanwijzen van alleen eindgebruikers niet voldoende. Het is expliciet de bedoeling dat potentiële technologiegebruikers en eindgebruikers buiten de eigen kring en buiten het 1 Stichting voor de Technische Wetenschappen is de statutaire naam van STW. Deze naam wordt doorgaans alleen gebruikt in officiële stukken. In dit stuk zal de naam Technologiestichting STW of de afkorting STW worden gebruikt. pagina 4 van 47

6 onderzoeksgebied van de aanvragende onderzoekers van het begin tot het eind bij het project worden betrokken. De gebruikers moeten de kennis uit het onderzoek op de (middel)lange termijn kunnen toepassen. In de utilisatieparagraaf van het onderzoeksvoorstel moeten de (potentiële) gebruikers worden genoemd. Doel van het programma In februari 2011 heeft het kabinet een nieuw bedrijvenbeleid ingezet. Er zijn negen topsectoren in de Nederlandse economie aangewezen waarin geïnvesteerd zal worden om de Nederlandse concurrentiekracht op die gebieden te verbeteren en zo onze welvaart te stimuleren. Het nieuwe beleid betekent: minder subsidies in ruil voor lagere belastingen, minder en eenvoudiger regels, ruimere toegang tot bedrijfsfinanciering, betere benutting van de kennisinfrastructuur door het bedrijfsleven, en betere aansluiting van fiscaliteit, onderwijs en diplomatie op de behoefte van het bedrijfsleven. De ambitie van de overheid is om mede daarmee het volgende te bereiken: Nederland in de top 5 van kenniseconomieën in de wereld (in 2020); stijging van de Nederlandse R&D-inspanningen naar 2,5% van het BBP (in 2020); Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI) waarin publieke en private partijen participeren voor meer dan 500 miljoen waarvan tenminste 40% gefinancierd door het bedrijfsleven (in 2015). Op verzoek van het kabinet hebben topondernemers en toponderzoekers uit negen ingestelde topsectoren eind 2011 gezamenlijke roadmaps gedefinieerd en voorstellen gedaan voor de vorming van Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI s) waarbinnen vraaggestuurd onderzoek gedaan zal worden ter stimulering van de Nederlandse economie. NWO heeft zich aan het nieuwe bedrijvenbeleid gecommitteerd door toepassingsgericht, fundamenteel wetenschappelijk onderzoek ten bate van de verschillende topsectoren te stimuleren. Deze call voor de topsector Water (hierna WATER2015) geeft invulling aan de bijdrage van STW voor het jaar 2015 aan de drie TKI s van de topsector: Deltatechnologie, Maritiem en Watertechnologie. In deze Call for Proposals wordt een beschrijving gegeven van de richtlijnen waaraan voorstellen in het kader van WATER2015 moeten voldoen en een toelichting gegeven op de wijze van indiening, selectie en beheer. Het totale STW-budget van WATER2015 voor onderzoeksprojecten bedraagt 4 miljoen, exclusief geoormerkt voor onderzoeksprojecten die passen binnen de innovatiecontracten voor de topsector Water. Voor de financiering van deze onderzoeksprojecten is naast de STW-bijdrage ook private cofinanciering vereist, zowel in cash als in kind. Consortia van meerdere partijen in de keten, bijvoorbeeld een MKB technologie-leverancier en een groter bedrijf of (overheids)instelling als eindgebruiker, worden uitdrukkelijk aangemoedigd om via kennispartners aan deze STW call deel te nemen. De ambitie van de topsector Water is om de toegevoegde waarde van de export te verdubbelen tussen 2012 en De leden van de beoordelingscommissie zal dan ook gevraagd worden de internationale toepasbaarheid mee te nemen in hun oordeel. De kwalitatief beste onderzoeksvoorstellen zullen worden gehonoreerd. De call WATER2015 richt zich op de innovatiecontracten van de 3 TKI s in de Topsector Water zoals deze hieronder kort zullen worden toegelicht. Elk voorstel moet een duidelijke bijdrage leveren aan tenminste één van de onderstaande innovatiecontracten. Daarnaast worden de indieners uitgedaagd om met voorstellen te komen die verbindingen leggen binnen de topsector en/of met andere topsectoren. pagina 5 van 47

7 Als voorbeeld van een koppeling tussen de watertechnologie en deltatechnologie valt te denken aan initiatieven op het grensvlak van water en land in stedelijke (delta) gebieden. Naast de watertechnologie zijn het omgaan met zout water, zand en slib (sediment) op dit moment de kerncompetenties. Het winnen van mineralen uit zee- en afvalwater kan een nieuwe kerncompetentie worden. Kunnen delta- en maritieme technologie worden ingezet voor watertechnologie, en omgekeerd? Kunnen diverse technologieën worden geïntegreerd tot nieuwe duurzame totaaloplossingen? Een voorbeeld zou kunnen zijn de inzet van vacuüm- en zoutwatertechnologie in sanitatie-systemen waarbij het restproduct wordt gemengd met baggerzand om materiaal te krijgen voor bio-sealing van zandplaten of dijklichamen om ze te beschermen tegen erosie. Zo zijn er zekere nog meer ideeën om de watertechnologie te verbinden met de delta- en mariene technologie. Als voorbeeld van een koppeling tussen de maritieme technologie en deltatechnologie valt te denken aan complexe vloeistofmechanica: fluid-structure interactie door golfklappen op vaste en drijvende constructies wordt in beide vakgebieden gedomineerd door de zelfde fysica. Iets soortgelijks geldt voor stromingsvelden rond dammen en dijken en drijvende constructies. Nieuwe technieken op het vlak van Computational Fluid Dynamics kunnen in beide gebieden worden toegepast. De volledige innovatie contracten van de drie TKI s zijn te downloaden via: Toelichting op de innovatiecontracten per TKI: 1. Deltatechnologie Onderstaande tekst is deel van de samenvatting van het Innovatiecontract Deltatechnologie Voor context en uitwerking wordt naar het volledige document verwezen (http://www.stw.nl/nl/content/water2015). Deltagebieden zijn dankzij hun gunstige ligging welvarend, rijk in natuurlijke hulpbronnen en hebben een hoge biodiversiteit. De helft van de wereldbevolking leeft in de Delta s. Deze gebieden zijn kwetsbaar voor overstromingen door zeespiegelstijging, bodemdaling en pieken in waterafvoer uit het achterland en voor perioden van watertekorten. De Nederlandse Deltatechnologiesector biedt oplossingen voor de risico s van het wonen in de Delta wereldwijd. Het gaat om technische en niet-technische oplossingen om het water te weren, benutten van energie uit water, beheren van het beschikbare zoetwater en tegengaan van verzilting en zorgen voor voldoende water voor landbouw, recreatie, scheepvaart, industrie, energievoorziening, natuur en drinkwater. Verder worden oplossingen geboden voor kostenefficiënt en betrouwbaar bouwen in Delta s en waaronder beheer van waterbouwkundige en andere infrastructurele werken. In de sector is zowel in Nederland als in het buitenland de overheid vaak de dominante afnemer. Daarnaast kunnen ook de watergebruikers als afnemer worden gezien. Door de samenwerking in de topsector water prikkelen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven elkaar tot vernieuwing en tot het tegengaan van de versnippering. In het innovatiecontract worden vier aspecten van Deltatechnologie genoemd die het leven in de Delta mogelijk maken, namelijk Waterveiligheid, Waterbeheer, Duurzame aanleg, beheer en onderhoud en Ecologisch pagina 6 van 47

8 ontwerpen. Deze inhoudelijke thema s hebben elk behoefte aan nieuwe kennis en innovaties op het gebied van onder meer het fysische systeem, de ICT en governance. Innovatieclusters Binnen de vier thema s van het Innovatiecontract Deltatechnologie tekent zich nu een aantal kansrijke innovatieclusters af. Kenmerkend voor deze innovatieclusters is dat zij voortkomen uit grote maatschappelijke behoeften (meestal cross-sectoraal van aard), dat zij perspectief bieden voor de internationale markt en voor toepassing binnen grote Nederlandse uitvoeringsprogramma s (zoals het Deltaprogramma), waardoor zij kunnen rekenen op grote betrokkenheid van overheid, bedrijven en kennisinstellingen. Binnen deze clusters zijn of worden consortia gevormd van bedrijven en kennisinstellingen die innovatiekansen benutten door gezamenlijke ontwikkeling van kennis, kunde en technologie. Voor deelname aan de WATER2015 call komen voorstellen in aanmerking die aansluiten bij lopende initiatieven van bedrijven, overheden, NGO s en kennisinstellingen binnen een van de volgende innovatieclusters: 1. Waterkeringen en meerlaagsveiligheid 2. Duurzame Deltasteden 3. Scheepvaartinfrastructuur, havens, natte kunstwerken, asset management 4. Zoetwater: opslag, gebruik, grondwater, i.r.t. landbouw 5. Building with Nature, megasuppleties, MarkerWadden 6. Digitale Delta 7. Energie uit water Voor meer informatie over de clusters kan contact worden opgenomen met Willem Bruggeman (willem.bruggeman{at)deltares.nl) van het programmabureau Deltatechnologie. 2. Maritiem De Maritieme Sector binnen de Topsector Water is een essentiële motor en aanjager voor een sterke Nederlandse economie. Nederland is hét maritieme centrum van Europa en bezit de sterkste maritieme cluster in de wereld. De totale directe omzet is 26,3 miljard en er werken mensen. Het is de ambitie van de maritieme cluster deze kracht verder uit te bouwen op basis van het Maritiem Innovatiecontract Nederland: de Maritieme Wereldtop met als motto: Veilig, duurzaam en welvarend. De Maritieme cluster wil dus economische en maatschappelijke uitdagingen combineren. Daarom zijn de volgende Innovatiethema s gekozen: pagina 7 van 47

9 Winnen op zee Nederland wil zich onderscheiden op het gebied van het winnen van grondstoffen in de mariene omgeving, (olie, gas en mineralen op grote diepte, zand en grind op geringe tot middelmatige diepte, viskwekerijen en zeeboerderijen aan de oppervlakte) De trend hierbij is dat veel van die activiteiten onder steeds extremere, soms onbekende, condities plaats moet vinden, (grote diepte, extreme koude en dergelijke). Vooral grote diepte en extreme koude vormen grote onbekende gebieden, waar niet alleen technologieontwikkeling essentieel is, maar ook een goed begrip van de omgevingscondities en een duurzame omgang met deels onbekende ecologische aspecten. Het winnen van duurzame energie uit zee (golven, wind, getijden, enzovoort) vraagt om maritieme technologie, met name in ontwerp, constructie en (hydro)dynamica. Schone schepen Dit thema betreft met name het zoeken naar mogelijkheden voor brandstofbesparing, alternatieve brandstoffen en emissiereductie door bv rookgasreiniging, weerstandsvermindering, verminderen van milieubelasting bij bouw, onderhoud en sloop. Hoewel de scheepvaart in het afgelopen decennium al veel schoner is geworden, worden de eisen die aan emissies naar lucht en water gesteld worden steeds verder verscherpt. Deze ontwikkeling dient niet alleen reactief gevolgd te worden, maar er dient proactief op te worden geanticipeerd en waar mogelijk om te zetten in concurrentievoordeel. Slim en veilig varen Dit thema is met name gericht op speciale en complexe schepen en systemen die in de offshore dienstverlening, de baggersector, de jachtbouw en bij Defensie en Veiligheid gebruikt worden. De maritieme sector opereert in steeds extremere omstandigheden (arctisch) waarbij de impact van die omstandigheden nog niet goed in beeld zijn gebracht. De eisen die worden gesteld aan de toegepaste materialen en constructies worden steeds zwaarder. Het huidige niveau van beschikbare kennis en technologie dient daarvoor te worden uitgebreid. Eindgebruikers zijn gebaat bij schepen en werktuigen die met minimale kosten een maximaal rendement kunnen halen. Dat geldt niet alleen voor de werkschepen, maar ook voor marineschepen waar Nederland al jaren als ontwerper en bouwer een internationale toppositie in heeft. Om die positie te behouden dienen ontwerpen verder geoptimaliseerd te worden om een verdergaande reductie van bemanningen mogelijk te makende en een hogere graad van systeemintegratie te realiseren teneinde het rendement verder te verhogen. De complexiteit van schepen en systemen vraagt om een beter inzicht in de technologie van systeem integratie. Effectieve Infrastructuur Dit thema betreft de interactie tussen schip en infrastructuur (zoals havens en vaarwegen, maar ook de logistieke processen). De economische positie van Nederland wordt in hoge mate positief beïnvloed door goede beschikbaarheid van havens en vaarwegen, met Rotterdam als grootste Europese haven voorop. Om die positie verder te versterken, dienen havens en de bijbehorende infrastructuur, vaarwegen en de schepen optimaal op elkaar worden afgestemd. Dat vereist verdere integratie van kennis en systemen. Minimale behandelingstijden en kosten, verbeterd gebruik van de infrastructuur en de prominente rol voor de kust en binnenvaart zijn hierin sleutelonderwerpen. Het TKI Maritiem heeft daarvoor een samenhangende Innovatie- en researchagenda gepresenteerd. Want om tot innovatieve schepen en offshore constructies te komen, is samenwerking noodzakelijk in de hele keten Fundamenteel onderzoek Toegepast onderzoek Valorisatie. Dit vereist excellent onderzoek op de volgende zes maritieme kennisgebieden: Hydrodynamica Constructies en materialen Systemen en processen Ontwerp- en bouwtechnologie Maritieme operaties Impact op de mariene omgeving pagina 8 van 47

10 Fundamenteel Toegepast Innovatie Het gehele kader van het Maritiem Innovatiecontract is hieronder weergegeven: Innovatie Agenda van de Maritieme Cluster S a m e n w e r k i n g e n I n t e g r a t i e Winnen op zee Schone Schepen Slim en veilig varen Effectieve Infrastructuur Hydromechanica Research en onderwijs agenda van de Maritieme Cluster Maritieme operaties Constructies en materialen Systemen en processen Ontwerp en bouwtechnologie Impact op mariene omgeving De bijbehorende Innovatie- en researchagenda is te vinden via Voor wat betreft het TKI Maritiem is WATER2015 gericht op het stimuleren van excellent fundamenteel en toepassingsgericht onderzoek binnen deze Innovatie- en researchagenda, om zodoende de internationale concurrentiepositie van Nederland op dit gebied te versterken. De in te dienen projecten moeten een expliciete bijdrage leveren aan minimaal één van de onderwerpen van de Innovatie- en researchagenda. Projecten waarbij dat niet of onvoldoende het geval is zullen worden uitgesloten van de procedure. Het is dan ook aan te raden om bij twijfel, voor indiening, contact op te nemen met de STW contactpersoon voor deze call of de secretaris van het TKI Maritiem, Marnix Krikken (mkr{at}sheepsbouw.nl). 3. Watertechnologie State of the art De Nederlandse watertechnologie is al decennia wereld-leidend via state of the art technologieën zoals actief-slib waterzuivering, slibvergisting, de UASB technologie, (biologische) fosfaat verwijdering, en zuivering via packed-bed filter, membraan- en actieve kool technieken. De laatste 10 jaar is o.a. via het open technologie programma (OTP) van STW een vernieuwing ontstaan via multidisciplinaire projecten waar bijvoorbeeld ANAMMOX en Nereda uit voort zijn gekomen. Sinds enkele jaren zijn een aantal thematische programma s gestart, bijv. bij Wetsus, om multidisciplinaire en geïntegreerde technologieën te ontwikkelen, een gebied waar Nederlandse bedrijven en kennispartners zich expliciet in de internationale markt mee onderscheiden. Nederland heeft ook een proactieve innovatieve watersector die als vooruitstrevende thuismarkt fungeert, als Stepping Stone naar de wereld-water-markt. Innovatiethema s Watertechnologie In aanmerking komen projecten die passen binnen één of meer van de 8 thema s uit het Innovatiecontract Watertechnologie die hier kort toegelicht worden. De volledige tekst is te downloaden via De TKI watertechnologie vraagt speciaal aandacht voor projecten die bijdragen aan het bewerkstelligen van een circulaire economie. Duurzame technologieën die meehelpen kringlopen economisch rendabel en veilig voor milieu en gezondheid te sluiten, en die kunnen helpen wetgeving op het gebied van water, bodem en grondstoffen te vernieuwen, zijn zeer welkom. Het voorkomen van emissie van organische, pagina 9 van 47

11 anorganische, en microbiologische microverontreinigingen in water- en grondstofkringlopen en naar de atmosfeer is hierbij belangrijk. 1. Drinkwater & Industriewater De drinkwatersector moet een doelmatig antwoord vinden op de toenemende (verontreinigings- en ruimtelijke) druk op het watersysteem door verstedelijking en intensieve landbouw, een verscherpende waterregelgeving, een verouderende ondergrondse infrastructuur (zie thema 3),een veranderend klimaat en nieuwe behoeften van de burger (zie thema 8). Innovaties in zuiveringstechnologie worden verwacht op het gebied van advanced oxidation, ondergrondse membraanfiltratie, keramische membranen, ionenwisseling en affiniteitsadsorptie, katalyse en nanotechnologie, en naturaltechnologies gebruikmakend van het reinigend vermogen van natuurlijke systemen (zie thema 8). Naast drinkwater is water ook een cruciale productiefactor voor de industrie en landbouw. Hier is een grote behoefte aan de ontwikkeling van innovatieve technologieën voor efficiënt, duurzaam en gezond hergebruik van afvalwater door de productie van water-fit-for-use voor industriële en agrarische toepassingen. 2. Afvalwaterbehandeling Door de wereldwijde bevolkingsgroei en verstedelijking groeit de vraag naar efficiënte en compacte oplossingen voor de behandeling van afvalwater waarmee de lokale waterkringloop zo veel mogelijk kan worden gesloten. Afhankelijk van de situatie ontstaat een markt voor gescheiden inzameling, decentrale eenheden en hergebruik van water- en reststromen. Daarvoor dient onder andere meer kennis en technologie te worden ontwikkeld op het gebied van scheiding aan de bron, korrelslib processen, specifieke energiearme microbiologische routes, zoutwater-behandeling (waaronder specifieke scheidingsprocessen voor terugwinnen van grondstoffen), katalytische reactoren, en slibverwerking met een minimum aan broeikasgasemissies en maximering van opwerking van restproducten die vanuit gezondheid- en milieukundig oogpunt- veilig hergebruikt kunnen worden. 3. Transport & Opslag Nederland kent ondergrondse leidingnetten voor drinkwater en riolering van beide meer dan km lengte met een gezamenlijke vervangingswaarde van miljard. Voor efficiënt beheer van deze assets in de watersector is informatie over hun juiste ligging, functioneren en toestand essentieel. Kansrijke innovaties liggen op: het bepalen van de exacte ligging, conditie en levensverwachting van de (ondergrondse) infrastructuur, het vinden van de juiste balans voor onderhoud/vervanging, risico s en kosten en op intelligente watervoorziening en -afvoer/opslag met behulp van sensoring. Meer decentrale inrichting van de stedelijke waterketen vraagt om innovatieve manieren van waterberging, slim gebruik van natuurlijke systemen, kleinschalige watertechnologie met robuuste en automatische zuiveringssystemen en hergebruik van reststromen. 4. Nieuwe waterbronnen Zoet grond- en oppervlaktewater zijn niet onbeperkt beschikbaar. Wereldwijd zal de vraag naar schoon water blijven stijgen en zal het probleem van droogte, mede door de klimaatverandering, toenemen. Het is daarom van groot maatschappelijk belang om nieuwe, klimaatbestendige bronnen voor water te benutten waarmee de gevolgen van de klimaatverandering opgevangen kunnen worden. Alternatieve bronnen zijn onder andere: condensatiewater uit de atmosfeer, hergebruik van afvalwater en zeewater. Afhankelijk van het type bron en de gewenste toepassing zijn er specifieke technologieën nodig. Hierbij zijn er drie bijzondere aandachtspunten: de kwaliteit van het geproduceerde water, het energiegebruik en de te vermijden reststromen. pagina 10 van 47

12 5. Terugwinnen van mineralen en organische stof Afvalwater is een potentiële bron voor onze natuurlijke hulpbronnen zoals fosfaat en stikstof en metalen waaronder platina, koper en lithium. Voor fosfaat en stikstof in afvalwater zijn oplossingen nodig die, bijvoorbeeld, direct hergebruik in de landbouw als meststof mogelijk maken. Metalen zijn vaak in lage concentraties aanwezig; de uitdaging is deze selectief te verwijderen tegen relatief lage kosten en met een beperkt gebruik van chemicaliën en energie. Nuttige metalen moeten worden teruggewonnen in een vorm die hergebruik mogelijk maakt en de toxische metalen (zoals arseen, chroom en cadmium) moeten afgescheiden kunnen worden in een vorm die veilige verwerking mogelijk maakt. Vanuit de cradle-to-cradle gedachte is het noodzakelijk om te komen tot processen waar organisch stof in het afvalwater wordt teruggewonnen als grondstof voor chemicaliën. Voor sommige componenten (cellulose) kan dat wellicht direct, voor anderen is conversie naar polymeren of (hogere) vetzuren en alcoholen noodzakelijk om een herbruikbaar product te krijgen. 6. Winnen van Energie De maatschappij heeft naast waterschaarste ook een energieprobleem. Dit is een gevolg van enerzijds een toenemende schaarste aan olie en anderzijds door bezorgdheid over de CO 2 emissies t.g.v. het verbranden van fossiele brandstof. Naast een bijdrage aan de beperking van het energiegebruik door middel van het ontwikkelen van energie-efficiëntere waterbehandeling (zie thema s 2 en 8) is er ook een grote behoefte aan het winnen van energie uit water. De uitdagingen liggen hier zowel in hergebruik van afval-thermische energie (warmte en koude) en voor innovaties om de organische bestanddelen in het afvalwater te benutten voor het opwekken van warmte/koeling en elektriciteit voor huishoudens, industrie, of de eigen waterzuivering. 7. Sensoring & Control Het meetbaar maken van waterkwaliteit speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en controle van watertechnologische processen. Met name het online en real-time kunnen meten van specifieke eigenschappen van en componenten in het water is veelbelovend. Dit geldt zowel voor centrale waterzuivering processen, als voor decentraal en point-of-use water gebruik, waar een continue controle van water van belang is. 8. Watersystemen Door het veranderende klimaat ontstaan meer perioden met afwisselend extreem hoge neerslag en droogte dit laatste gepaard gaande met verhoogde zoutwaterintrusie. De economie en bevolking zorgen voor een verhoogde watervraag en een verhoogde impact op de kwaliteit door emissie van een toenemend aantal soorten chemische en biologische bestanddelen via het afvalwater zoals metalen, bestrijdingsmiddelen, medicijnen, antibiotica, personal care producten, Nano deeltjes, en ziekteverwekkende micro-organismen. Nieuwe technieken voor adaptieve systeemontwerpen zijn nodig voor het reduceren van afhankelijkheid van schaarse waterbronnen door het veilig sluiten van water- en stofkringlopen en het gebruik van alternatieve waterbronnen (regenwater, brak/zeewater, etc.). Hiervoor ontbreken nog vier zaken: i) nieuwe concepten voor afvoer, opvang, en berging van zoet water, ii) technologieën die het sluiten van de kringloop mogelijk maken zoals artificiële infiltratie van gebruikt (grijs-) en regen- en stormwater naar grond- en oppervlaktewater, en inzet van natural-technologies die gebruik maken van het reinigend vermogen van natuurlijke systemen (zie thema 1 en 2), iii) geïntegreerde dynamische modellen van de gehele lokaal/regionale water-kringloop waar waterkwantiteit én -kwaliteit aan elkaar gekoppeld wordt, en pagina 11 van 47

13 iv) IT ondersteunde instrumenten voor monitoring van kwaliteit en kwantiteit en voor het maken van scenario s voor planners van de waterinfrastructuur, bijv. op basis van serious-gaming computing. Bij twijfel over inpassing van uw voorstel in het innovatiecontract kunt u contact opnemen met Ron Winkler bij STW (r.winkler{at}stw.nl) of Kees Roest bij KWR ((kees.roest{at}kwrwater.nl). Programmabudget Voor deze call stelt STW 4 miljoen beschikbaar, waarvan 1,5 miljoen uit de door het Algemeen Bestuur van NWO geoormerkte middelen voor de topsector Water. Projectbudget De maximale STW-bijdrage bedraagt euro per project. Algemene voorwaarden en beleid intellectueel eigendom (IE) Op dit programma zijn de Algemene voorwaarden en het IE-beleid van STW van toepassing (zie toelichting IE-beleid verderop in deze brochure). Specifieke programma vereisten Cofinancieringseis Voor projecten in deze call geldt dat minimaal 15% van de benodigde financiële middelen voor de uitvoering van het onderzoek dient te bestaan uit cash cofinanciering door de gebruikers. Daarnaast dient minimaal 30% van de totale projectkosten (benodigde financiële middelen plus in kind bijdragen) te bestaan uit cofinanciering door gebruikers (cash en/of in kind bijdrage). Voorbeelden van berekening van de vereiste cofinanciering zijn te vinden in Bijlage 1. Definities Totale projectkosten: benodigde financiële middelen plus in natura bijdragen Cofinanciering: financiële en/of in natura bijdrage(n). Financiële bijdragen: financiële bijdragen worden gebruikt ter dekking van een deel van de projectkosten en vormen dus samen met de STW-bijdrage de benodigde financiële middelen. In natura (in kind) bijdragen: gekapitaliseerde personele en/of materiële bijdragen van gebruikers. Passendheid in het programma Alleen onderzoeksvoorstellen die voldoen aan de inpassing in één of meer van de innovatiecontracten van de drie TKI's van de topsector Water, zoals toegelicht in het hoofdstuk Doel van het programma, kunnen worden ingediend. Betrokkenheid bij meerdere projecten Een onderzoeker mag binnen dit programma aan slechts 2 onderzoeksvoorstellen zijn/haar naam als (mede)aanvrager verbinden. pagina 12 van 47

14 Looptijd van een project De looptijd van een project is maximaal 6 jaar. Opnieuw indienen van onderzoeksvoorstellen Onderzoeksvoorstellen die in een eerdere NWO-selectieprocedure zijn afgewezen, kunnen niet zonder meer opnieuw ingediend worden. Daarnaast geldt dat wanneer identieke of zeer op elkaar gelijkende onderzoeksvoorstellen bij NWO of andere subsidieverstrekkers zijn of worden ingediend, dat daarvan in het projectvoorstel melding moet worden gemaakt. Het is niet toegestaan identieke of zeer op elkaar gelijkende voorstellen (dit ter beoordeling door STW/NWO) parallel in procedure te hebben in één van de volgende calls: WATER2015 (STW), The New Delta (NWO-ALW) of License to operate (NWO-ALW). Beoordelingsprocedure Indieningstermijn en behandelingsduur Voor het programma WATER2015 is de deadline voor het indienen van volledige onderzoeksvoorstellen dinsdag 3 maart 2015 om Voorafgaand aan de deadline voor indiening is er een verplichte vooraanmelding (zie Vooraanmelding / Beoordeling passendheid in programma hieronder). Als de aanvraag aan de vormeisen voldoet, zal STW het onderzoeksvoorstel in behandeling nemen. STW streeft naar een behandelingstermijn van 6 maanden, gerekend vanaf de datum dat aan de vormeisen is voldaan. Vormeisen STW bevestigt de ontvangst van het onderzoeksvoorstel. Vervolgens toetst STW op de vormeisen of het onderzoeksvoorstel in behandeling wordt genomen. Indien niet aan de gestelde voorwaarden (zie sectie Richtlijnen voor aanvragers ) wordt voldaan of de gevraagde informatie onvolledig is, wordt het onderzoeksvoorstel niet in behandeling genomen. In dat geval stuurt STW het onderzoeksvoorstel retour aan de hoofdaanvrager met het verzoek om punten aan te passen of gegevens aan te vullen. De hoofdaanvrager hoort binnen vijf werkdagen na de projectregistratie of het onderzoeksvoorstel in behandeling wordt genomen. Als het onderzoeksvoorstel niet in behandeling wordt genomen, krijgt de hoofdaanvrager 10 werkdagen de tijd - gerekend naar dagtekening van de berichtgeving van STW - om een herziene versie in te dienen. Als de benodigde informatie onvolledig of niet binnen de gestelde termijn wordt aangeleverd, wordt het onderzoeksvoorstel geadministreerd als ingetrokken. Beoordeling passendheid in programma s Toelating tot het vervolg van de procedure is afhankelijk van inpassing van het voorstel in één van de innovatiecontracten van de drie TKI s van de topsector Water. Passendheid wordt bepaald vóór het begin van de evaluatieprocedure door de vertegenwoordiger van de TKI s, of, indien gedelegeerd, door STW. Vanwege de administratieve inrichting van het beoordelingsproces is het noodzakelijk dat voorstellen tenminste vijf weken voor het verstrijken van de indieningsdeadline aangemeld worden bij het STW bureau. Hoewel de uitslag van deze toetsing voor het verstrijken van de indieningsdeadline zal worden teruggekoppeld moet er rekening mee worden gehouden dat het voorstel in de resterende tijd hooguit nog kleine aanpassingen zal kunnen pagina 13 van 47

15 ondergaan. Door goed doorlezen van de innovatiecontracten en, bij twijfel, tijdig contact opnemen met genoemde contactpersonen zou deze beoordeling aan formaliteit moeten zijn. Wacht dus niet met uitwerken van het voorstel tot er een formeel akkoord van de TKI is! Er moet een duidelijke toelichting geschreven worden op welke manier het projectvoorstel een expliciete bijdrage levert aan één of meer innovatiecontracten (zie Bijlage 4) Deze toelichting moet uiterlijk 5 weken voor de deadline van indiening van de voorstellen opgestuurd worden naar STW ten name van Ruben Sharpe (r.sharpe{at}stw.nl) en Ron Winkler (r.winkler{at}stw.nl). De deadline voor het insturen van toelichtingen is 27 januari 2015 om 14.00! De TKI vertegenwoordiger bepaalt, op basis van deze toelichting, of een voorstel al dan niet binnen het innovatiecontract van desbetreffende TKI past. Indien het voorstel níet in één van de innovatiecontracten past, moet de TKI vertegenwoordiger dit motiveren en de motivering voor akkoord tekenen. Indien de TKI vertegenwoordiger verhinderd is of er mogelijk sprake is van belangenverstrengeling zal voor de desbetreffende persoon een vervanger worden gevraagd of zal deze taak gedelegeerd worden aan STW. Het STW-bestuur neemt het door de TKI vertegenwoordiger, dan wel STW genomen besluit over de passendheid binnen een innovatiecontract over. Voorstellen waarvan inpassing niet of onvoldoende onderbouwd is of waarvan de TKI vertegenwoordiger een negatief oordeel geeft over de inpassing zullen van de reviewprocedure worden uitgesloten. Voorselectie Wanneer er minimaal vier keer zoveel voorstellen ingediend worden als kunnen worden gefinancierd, behoudt STW zich het recht voor om een voorselectie uit te voeren. De voorselectie wordt uitgevoerd om referenten en juryleden niet onnodig te belasten. Beoordeling door referenten STW legt het onderzoeksvoorstel voor aan een aantal (inter)nationale deskundigen op het betreffende vakgebied ( peer review ). Deze referenten zijn afkomstig uit de wetenschappelijke wereld, grote onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven. Referenten blijven anoniem. Zij beoordelen het voorstel aan de hand van specifieke vragen over de wetenschappelijke kwaliteit en de utilisatie. De vragen die worden voorgelegd aan de referenten kunt u nalezen op de website (www.stw.nl). STW adviseert aanvragers in het onderzoeksvoorstel te anticiperen op deze vragen. Voor het programma WATER2015 wordt gestreefd naar een beoordeling van het onderzoeksvoorstel door drie tot vijf referenten. STW hanteert geen non-referee list, waarmee bepaalde referenten op voorhand kunnen worden uitgesloten. Het is voor de aanvrager(s) wel mogelijk het STW-bureau te verzoeken maximaal twee personen of organisaties niet als referent op te laten treden. STW zal hier alleen op ingaan als het verstrekken van informatie uit het onderzoeksvoorstel aan die referent de utilisatie zou kunnen belemmeren. STW voegt het commentaar van de afzonderlijke referenten, geanonimiseerd en eventueel geparafraseerd, samen tot een zogeheten aanzet tot protocol. pagina 14 van 47

16 Weerwoord van de aanvragers STW stuurt de aanzet tot protocol naar de hoofdaanvrager met het verzoek op het commentaar van de referenten te reageren. Deze geeft per vraag of opmerking een reactie. Het geheel van referentencommentaar inclusief de reacties van de aanvrager(s) vormt het protocol dat juryleden gebruiken in hun afweging bij hun beoordeling. Juryprocedure en besluitvorming Voor de WATER2015 call stelt STW een onafhankelijke, (inter)nationale, multidisciplinaire jury samen die bestaat uit 12 leden. Het zijn hoogopgeleide en/of ervaren personen met affiniteit voor technologieontwikkeling in de Watersector. Juryleden zijn afkomstig uit verschillende sectoren van de samenleving: de universiteiten, grote onderzoeksinstellingen, het bedrijfsleven en andere maatschappelijke sectoren. De juryprocedure verloopt geheel schriftelijk, zonder onderling overleg. Een jurylid weet niet wie de andere juryleden in dezelfde beoordelingsronde zijn. Juryleden krijgen doorgaans ca. 20 onderzoeksvoorstellen met bijbehorend protocol toegestuurd. Elk jurylid kent aan ieder voorstel twee cijfers toe die in gelijke mate meetellen, één voor wetenschappelijke kwaliteit en één voor utilisatie(perspectief). Afhankelijk van het aantal aanvragen kan STW gebruik maken van parallelle jurykamers. Bij parallelle jurykamers wordt om de verschillende jurykamers te kunnen vergelijken voor elke jurykamer een gemiddelde van alle cijfers berekend. Uit die jurykamer gemiddeldes zal vervolgens een totaal gemiddelde bepaald worden. Het verschil tussen dat totaal gemiddelde en het gemiddelde van elke afzonderlijke jurykamer is de correctiefactor voor de cijfers in de desbetreffende jurykamer. De gecorrigeerde cijfers voor wetenschappelijke kwaliteit en utilisatie zullen gebruikt worden om alle voorstellen in één ranking te prioriteren op basis van de som van de cijfers voor wetenschappelijke kwaliteit en utilisatie, met inachtneming van de kwaliteitseis. Voorstellen komen alleen voor financiering in aanmerking wanneer zij voor het beoordelingscriterium wetenschappelijke kwaliteit en het beoordelingscriterium utilisatie elk niet hoger dan 4.0 scoren, waarbij de som van deze cijfers niet hoger dan 7.0 mag zijn. In bijlage 5 vindt u een toelichting op de betekenis van de kwaliteitscijfers. Het STW-Bestuur neemt de honoreringsbesluiten primair op basis van de prioritering van de onderzoeksvoorstellen. Uitgangspunt hierbij is de rangorde die op grond van de cijfers van de juryleden is bepaald. Secundair wordt rekening gehouden met het beschikbare budget voor deze call en eventuele additionele beleidsoverwegingen. Het Bestuur oordeelt niet over de wetenschappelijke inhoud van de onderzoeksvoorstellen. In de praktijk zal het beschikbare budget helaas niet toereikend zijn om alle kwalitatief goede voorstellen te financieren. Het Bestuur kan bij honorering aanvullende voorwaarden stellen. Deze kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op intellectueel eigendom, de cofinanciering door (potentiële) gebruikers, grote investeringen en/of speciale infrastructurele voorzieningen. Gedragscode belangenverstrengeling NWO STW vraagt actieve onderzoekers uit onderzoeksinstellingen en specialisten uit andere kennisintensieve organisaties om in de beoordelingsprocedures te participeren. Deze personen zijn pagina 15 van 47

17 zelf betrokken bij lopend of nieuw onderzoek en maken veelal deel uit van grote organisatorische verbanden en onderzoeksnetwerken. Daarom is het van belang om bij de beoordeling van onderzoeksaanvragen elke vorm van belangenverstrengeling en zelfs de schijn daarvan te voorkomen. Om aanvragers een faire beoordeling en transparantie te bieden, hanteert STW een gedragscode belangenverstrengeling die in lijn is met de gedragscode belangenverstrengeling van NWO. In de gedragscode worden de mogelijke vormen van belangenverstrengeling geïdentificeerd en wordt aangegeven welke maatregelen worden genomen om belangenverstrengeling te voorkomen. Partijen waarop de gedragscode betrekking heeft, zijn: referenten, juryleden, commissieleden, leden van besluitnemende organen en medewerkers van STW. De volledige tekst van de gedragscode belangenverstrengeling die STW hanteert, kunt u vinden op: Na honorering (zie ook de Algemene voorwaarden op Bij honorering De hoofdaanvrager wordt projectleider. Bij projecten met verschillende aanvragende onderzoeksinstellingen is het noodzakelijk op onderdelen aparte deelprojectleiders te benoemen. Bij honorering krijgt elke betrokken onderzoeksinstelling een honoreringsbrief met bijlagen, waarin de juridische en financiële randvoorwaarden van de financiering zijn vastgelegd en die door elke onderzoeksinstelling afzonderlijk voor akkoord moeten worden getekend. De kredieten voor materialen, reizen en investeringen worden in eerste instantie voor niet meer dan twee jaar toegekend. Het personeelskrediet per positie wordt in eerste instantie voor niet meer dan drie jaar toegekend. STW reserveert het eventuele restant van de gelden voor de voortzetting na twee jaar. Start en startdatum van het project De toegekende kredieten komen pas beschikbaar nadat de benodigde documenten ondertekend zijn ontvangen door STW en er aan alle gestelde honoreringsvoorwaarden is voldaan. Indien dit laatste nog niet geval is, bijvoorbeeld door nog lopende onderhandelingen over intellectueel eigendom, kan aan STW schriftelijke toestemming gevraagd worden om het project te mogen starten. Zonder schriftelijke toestemming zijn de mogelijke financiële risico s voor de aanvrager(s). De startdatum van het project is de datum waarop een eerste uitgave van de toegekende middelen is gedaan. Dit is doorgaans niet de datum van honorering. Meestal betreft dit de aanstelling van het eerste personeelslid op kosten van het project. Gebruikerscommissies Om te bevorderen dat de kennis uit het onderzoek ook daadwerkelijk en effectief aan gebruikers wordt overgedragen, stelt STW in overleg met de projectleider per onderzoeksproject een gebruikerscommissie in. (Mede)aanvrager(s) / (deel)projectleider(s), de betrokken (tijdelijk op het project aangestelde) onderzoekers en (vertegenwoordigers van) potentiële gebruikers nemen deel aan de gebruikerscommissievergadering. De projectleider fungeert als voorzitter en STW voert het secretariaat. In de gebruikerscommissie dienen minimaal vier gebruikers zitting te hebben, waarbij tenminste 50% van de gebruikers afkomstig dient te zijn uit het bedrijfsleven. pagina 16 van 47

18 Bij lopend onderzoek kan STW de samenstelling van de gebruikerscommissie wijzigen als daar aanleiding toe is. De gebruikerscommissie kan de projectleider adviseren over de richting van het onderzoek ter bevordering van de toepassing van de resultaten. De projectleider heeft altijd de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderzoek conform het gehonoreerde projectplan. De rechten en plichten van deelnemers aan de gebruikerscommissie zijn opgenomen in de Taak en werkwijze van STW-gebruikerscommissies (zie: De leden van de gebruikerscommissie worden door STW officieel uitgenodigd om zitting te nemen in de gebruikerscommissie. Via deelname committeert men zich aan de voorwaarden die in de Taak en Werkwijze van STW-gebruikerscommissies zijn opgenomen (o.a. m.b.t. vertrouwelijkheid van de informatie en hoe om te gaan met de resultaten uit het project). Rapportage De projectleider rapporteert tweemaal per jaar schriftelijk over de voortgang van het project waarna de gebruikerscommissie bijeenkomt om de voortgang te bespreken. Bij uitzondering - te besluiten door STW - kan de frequentie van de bijeenkomsten van de gebruikerscommissie lager zijn. Utilisatie van de onderzoeksresultaten is een vast punt van de bespreking. Hieronder vallen samenwerking met (potentiële) gebruikers, kennisbescherming en commercialisering van de kennis. De resultaten van het project zijn vertrouwelijk tot het moment dat door STW anders is besloten, of totdat STW toestemming heeft gegeven voor publicatie. Een publicatie is de openbaarmaking van resultaten langs elke weg, zoals bijvoorbeeld een tekst (o.a. publicaties, abstracts, vermeldingen op een website), afbeelding of een beeld- of geluidsdrager met uitzondering van openbaarmaking voortvloeiend uit een octrooi(aanvraag). De leden van de gebruikerscommissie krijgen als eersten, dat wil zeggen vóór publicatie, inzage in de onderzoeksresultaten. STW legt conceptpublicaties voor aan de gebruikerscommissie voor advies over de vraag of de publicatie naar haar oordeel een octrooieerbare vinding bevat en/of er utilisatiemogelijkheden zijn. STW kan besluiten indien maatregelen voor kennisbescherming nodig zijn, zoals het indienen van een octrooi, om de publicatie maximaal 9 maanden op te schorten. Voortzetting Bij projecten met een looptijd van drie jaar of langer adviseert de gebruikerscommissie STW over de voortzetting van het project op basis van de voortgang. STW besluit daarop over het toekennen van de bij honorering gereserveerde kredieten. Verlenging Een verlenging na afloop van een project is slechts zeer beperkt mogelijk. Daarbij zijn de vooruitzichten met betrekking tot de utilisatie bepalend. In het kader van het utilisatieperspectief kunnen op het project resterende financiële middelen worden aangewend voor de verlenging van één personeelspositie (1 fte) voor de periode van maximaal drie maanden. Als voor de verlenging uitbreiding van het budget noodzakelijk is, dan is cofinanciering door (één van de) gebruikers een vereiste. Voor deze cofinanciering gelden dezelfde criteria als voor cofinanciering bij indiening van een onderzoeksvoorstel. De STW-bijdrage is inclusief de nog op het project resterende financiële middelen en bedraagt maximaal 50% van de totale kosten voor de verlenging van het project. Beëindiging en einddatum De einddatum van een project is de datum waarop de laatste tijdelijke aanstelling wordt beëindigd. pagina 17 van 47

19 De projectleider ontvangt daarop van STW twee eindformulieren om het project zowel inhoudelijk als financieel af te ronden. Niet bestede kredieten komen na beëindiging van het project te vervallen. De bij het eindformulier gevraagde samenvattingen worden gebruikt voor publicatie in het utilisatierapport van STW. Jaarlijks geeft STW een utilisatierapport uit waarin over projecten, 5 en 10 jaar na de start van het project, wordt gerapporteerd. Stopzetting Het door STW stopzetten van een project voor de officiële einddatum is mogelijk als niet (meer) wordt voldaan aan de verplichtingen en/of algemene voorwaarden of wanneer de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek en/of utilisatie van de resultaten van het onderzoek onder de maat zijn. Het opstellen en indienen van het onderzoeksvoorstel Iris Een onderzoeksvoorstel dient elektronisch via Iris, het elektronisch subsidie-aanvraagsysteem van STW, ingediend te worden. Voor het indienen van onderzoeksaanvragen en de handleiding van Iris kunt u terecht op https://iris.stw.nl/iris/servlet/iris?app=stw De aanvraag bestaat uit twee delen: 1. een fact sheet waarop de kerngegevens van zowel aanvrager(s) als aanvraag staan (o.a. naam en adresgegevens, de titel van het onderzoek en een Engelstalige samenvatting); 2. het aanvraagformulier waarop de overige gevraagde gegevens vermeld moeten worden. Gelijktijdig met het elektronisch indienen van de fact sheet verstuurt u als bijlage, in pdf-formaat (zie handleiding Hoe werkt Iris), het ingevulde aanvraagformulier. Andere bijbehorende bijlagen dienen afzonderlijk en in pdf-formaat (zonder beveiliging) te worden toegevoegd. De fact sheet met bijlagen wordt als onderzoeksvoorstel beschouwd. Bijlagen: Bijbehorende bijlagen dienen afzonderlijk en in pdf-formaat (zonder beveiliging) te worden toegevoegd. De fact sheet met bijlagen wordt als onderzoeksvoorstel beschouwd. Verplichte bijlagen: Ingevuld formulier Financiële planning Ingevuld en ondertekend formulier Verklaring en ondertekening hoofdaanvrager Alleen elektronisch ingediende onderzoeksvoorstellen worden in behandeling genomen. Formaat Het voorstel telt maximaal twaalf pagina s A4-formaat (minimaal Arial puntgrootte 10 of vergelijkbaar lettertype), exclusief literatuurlijst en bijlagen. Bij participatie van meerdere onderzoeksinstellingen is het maximum vijftien pagina s. De aanvraag dient in het Engels te zijn gesteld. Bij paragraaf 4.1 van het aanvraagformulier is het toegestaan extra subhoofdstukken toe te voegen. De in te vullen informatie dient u volledig en correct aan te leveren. Incompleet ingevulde formulieren of het overschrijden van de maximaal toegestane ruimte kan leiden tot het niet in behandeling nemen van uw aanvraag. pagina 18 van 47

20 Wie kunnen aanvragen? Hoofd- en medeaanvragers De hoofdaanvrager wordt bij honorering projectleider en draagt de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderzoek inclusief het utilisatieplan. Medeaanvragers moeten een actieve rol hebben bij de uitvoering van het project ((co)promotor en/of dagelijkse begeleiding onderzoekers aangesteld op het project) en kunnen in geval van meerdere participerende onderzoeksinstellingen als deelprojectleider worden aangewezen. Wie kunnen optreden als hoofd- en medeaanvragers? Hoogleraren en universitaire (hoofd)docenten, vast aangesteld aan o Nederlandse universiteiten (of met vergelijkbare posities aan de universitaire medische centra) o KNAW- en NWO-instituten o het Nederlands Kanker Instituut (NKI) o het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek te Nijmegen o Dubble-bundellijn bij de ESFR te Grenoble o NCB Naturalis o Advanced Research Centre for NanoLithography (ARCNL) Onderzoekers met een tenure track -aanstelling aan genoemde onderzoeksinstellingen. STW definieert een tenure track - aanstelling als een aanstelling voor ervaren wetenschappelijk onderzoekers met uitzicht op een vast dienstverband en een hoogleraarschap op termijn. De tenure track - aanstelling moet schriftelijk zijn vastgelegd en gefinancierd worden uit structurele middelen van de onderzoeksinstelling. STW zal verifiëren of de aanstelling aan deze voorwaarden voldoet en of deze is gegarandeerd voor de looptijd van het project. Hoofd- en medeaanvragers met een deeltijdaanstelling Hoofdaanvragers en medeaanvragers die in deeltijd werken moeten in ieder geval over voldoende universitaire faciliteiten en budget beschikken om het project naar behoren te kunnen uitvoeren. Hoofdaanvragers en medeaanvragers moeten STW-onderzoek uitvoeren in de tijd dat ze voor de onderzoeksinstelling werken. Is dat niet het geval dan dient de andere werkgever een afstandsverklaring te tekenen, zodat kenniseigendom voor STW en de onderzoeksinstelling(en) is gewaarborgd. Wie kunnen niet aanvragen? (Dit geldt zowel voor hoofd- als medeaanvragers) Personeel met een nulaanstelling Personeel met een tijdelijk dienstverband (bijv. postdocs) Emeritus hoogleraren Personeel van instituten met een toegepaste of technologische doelstelling, zoals TNO, de Grote Technologische Instituten (GTI s) en het niet-universitaire deel van WUR Personeel van een door een doelsubsidie publiek-privaat gefinancierde onderzoeksinstelling Personeel van buitenlandse onderzoeksinstellingen pagina 19 van 47

WATER2014. Call voor de topsector Water. Richtlijnen voor het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek. Ingangsdatum: 3 maart 2014

WATER2014. Call voor de topsector Water. Richtlijnen voor het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek. Ingangsdatum: 3 maart 2014 WATER2014 Call voor de topsector Water Richtlijnen voor het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek Ingangsdatum: 3 maart 2014 Deadline voor full proposals: dinsdag 27 mei 2014 om 11.59

Nadere informatie

Richtlijnen. Open Technologieprogramma

Richtlijnen. Open Technologieprogramma Richtlijnen Open Technologieprogramma Richtlijnen voor het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek in het kader van het Open Technologieprogramma (OTP) Deadline voor het indienen van

Nadere informatie

HTSM 2013. Richtlijnen. Call for Proposals voor projecten in de topsector HTSM, inclusief nanotechnologie en ICT

HTSM 2013. Richtlijnen. Call for Proposals voor projecten in de topsector HTSM, inclusief nanotechnologie en ICT HTSM 2013 Richtlijnen Call for Proposals voor projecten in de topsector HTSM, inclusief nanotechnologie en ICT Ingangsdatum: 1 april 2013 Versie: april 2013 Pagina 1 / 35 Inhoud Inhoud... 1 Inleiding...

Nadere informatie

STW-gebruikerscommissie

STW-gebruikerscommissie STW-gebruikerscommissie Versie: november 2013 Pagina 1 / 10 Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 2 Definities... 3 02. Toepasselijkheid... 3 03. Taak... 4 04. Uitvoering project... 4 05. Samenstelling... 4

Nadere informatie

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5 Innovatiethema s MIT 2016 Pagina 1 van 5 Innovatiethema s MIT 2016 Innovatieve MKB-ers kunnen subsidie aanvragen binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Daarin zijn de volgende instrumenten

Nadere informatie

Life Sciences & Health TKI 2015

Life Sciences & Health TKI 2015 Life Sciences & Health TKI 2015 TKI LSH Match regeling voor publiek-private samenwerking Oproep tot het indienen van aanvragen voor de TKI- regeling voor de Topsector Life Sciences & Health 1. Regeling

Nadere informatie

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 1 Bezoekersbeurs Call for proposals Bezoekersbeurs 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inleiding en doel Met de bezoekersbeurzen stimuleert NWO het bezoek

Nadere informatie

Wetenschappelijke bijeenkomsten ALW

Wetenschappelijke bijeenkomsten ALW 1 Aard- en Levenswetenschappen Call for proposals ALW Den Haag, maart 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 1 Inleiding en doel NWO heeft als wettelijke taak onder meer de nationale

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 1 Samenwerking China (NSFC) Call for proposals Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft

Nadere informatie

Matchmaking Event Cyber Security Research 22 May 2012 Jan Piet Barthel

Matchmaking Event Cyber Security Research 22 May 2012 Jan Piet Barthel Matchmaking Event Cyber Security Research 22 May 2012 Jan Piet Barthel Uitvoering lange termijn onderzoek call for proposals cyber security research NWO 2012 Jan Piet Barthel (NWO) Programma coördinator

Nadere informatie

Samenwerking Duitsland - Von Humboldt Stiftung (VHS)

Samenwerking Duitsland - Von Humboldt Stiftung (VHS) 1 Call for proposals Samenwerking Duitsland - Von Humboldt Stiftung (VHS) 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft een overeenkomst

Nadere informatie

Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange

Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange 1 Samenwerking Taiwan (MOST) Call for proposals Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel

Nadere informatie

Stimuleringsfonds Open Access - conferentiebijdrage

Stimuleringsfonds Open Access - conferentiebijdrage 1 Call for proposals Stimuleringsfonds Open Access - conferentiebijdrage 2015 Den Haag, oktober 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel Het Algemeen Bestuur van

Nadere informatie

Hoe verder? (Bas Buchner)

Hoe verder? (Bas Buchner) Hoe verder? (Bas Buchner) 1 Het Maritiem Innovatiecontract Er wordt goed samengewerkt in projecten én er is ruimte/geld voor funderend (middel)lange termijn onderzoek. Zo ontwikkelen we de kennis en de

Nadere informatie

Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars

Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars 1 Samenwerking Japan (JSPS) Call for proposals Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) Reis- en verblijfkosten, seminars

Samenwerking China (NSFC) Reis- en verblijfkosten, seminars 1 Call for proposals Samenwerking China (NSFC) Reis- en verblijfkosten, seminars 2015 Den Haag, november 2014 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 1 Inleiding en doel NWO heeft een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten

Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten 1 Samenwerking China (NSFC) Call for proposals Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel

Nadere informatie

Voorwaarden. Algemene financieringsvoorwaarden

Voorwaarden. Algemene financieringsvoorwaarden Voorwaarden Algemene financieringsvoorwaarden Ingangsdatum:1 juni 2012 Versie: 22 februari 2013 Pagina 0 / 11 Inhoud Inhoud... 0 Algemene financieringsvoorwaarden STW... 1 Definities... 1 Deel 1 - De uitvoering

Nadere informatie

Alfa Meerwaarde Impuls voor publiek-private samenwerking in de Geesteswetenschappen

Alfa Meerwaarde Impuls voor publiek-private samenwerking in de Geesteswetenschappen NWO Geesteswetenschappen Call for proposals Alfa Meerwaarde Impuls voor publiek-private samenwerking in de Geesteswetenschappen 2015 Den Haag, januari 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk

Nadere informatie

Samenwerking Taiwan (MOST)

Samenwerking Taiwan (MOST) 1 Call for proposals 2015 Den Haag, oktober 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft een samenwerkingsovereenkomst met het Ministry of Science and Technology

Nadere informatie

Investeringen NWO-groot

Investeringen NWO-groot Call for proposals Investeringen NWO-groot 2015/2016 Den Haag, november 2014 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar budget 1 1.3

Nadere informatie

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor 1 Chemische Wetenschappen TKI Nieuwe Chemische Innovaties 14 NCI 45A Oproep voor nominaties Gouden KIEM-competitie versie 13-6-20 Oproep voor het nomineren van kandidaten voor DE GOUDEN KIEM Prijs voor

Nadere informatie

TKI Life Sciences & Health

TKI Life Sciences & Health TKI Life Sciences & Health TKI-toeslag die de gezondheidsfondsen ter beschikking staat in 2016 Toelichting voor aanvragers van TKI-toeslag bij gezondheidsfondsen in 2016 1. TKI-LSH-toeslag voor publiek-private

Nadere informatie

innovatiecontract 2014-2015 topsector water

innovatiecontract 2014-2015 topsector water innovatiecontract 2014-2015 topsector water + + = Samenvatting Innovatie contract 2014-2015 Topsector Water INHOUD Samenvatting Verlenging Innovatiecontract 2014-2015...3 Verlenging: continuïteit, vernieuwing

Nadere informatie

Creatieve Industrie Kennis Innovatie Mapping (KIEM)

Creatieve Industrie Kennis Innovatie Mapping (KIEM) Call for proposals Creatieve Industrie Kennis Innovatie Mapping (KIEM) Impuls voor publiek-private samenwerking in de Topsector Creatieve Industrie 2013 Den Haag, november 2013 Nederlandse Organisatie

Nadere informatie

Richtlijnen. Ronde 2014/2015. Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s. Ingangsdatum: 1 oktober 2014 Versie: 1

Richtlijnen. Ronde 2014/2015. Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s. Ingangsdatum: 1 oktober 2014 Versie: 1 Richtlijnen Ronde 2014/2015 Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s Ingangsdatum: 1 oktober 2014 Versie: 1 pagina 1 van 34 Inhoud Inhoud... 1 Perspectiefronde 2014/2015... 2 Procedure STW-Perspectief:

Nadere informatie

Kennis en Innovatieagenda Topsector Water 2016-2019. Topsector Water Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag. www.topsectorwater.nl

Kennis en Innovatieagenda Topsector Water 2016-2019. Topsector Water Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag. www.topsectorwater.nl Kennis en Innovatieagenda Topsector Water 2016-2019 Topsector Water Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag www.topsectorwater.nl 1 juni 2015 Visie Kennis en Innovatieagenda Topsector Water Gezamenlijke

Nadere informatie

Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg -

Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg - Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg - Het doel van de Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013

Nadere informatie

' * ^ ļ t. .. ' ' - v. - '.. - e 2015/2016. Den Haag, mei 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk

' * ^ ļ t. .. ' ' - v. - '.. - e 2015/2016. Den Haag, mei 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk ' * ^ ļ t.. ' ' - v. - '.. - e Call for p r o p o s a l s I n v e s t e r i n g e n N W O - m i d d e l g r o o t 2015/2016 Den Haag, mei 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek I

Nadere informatie

Iv-Water. Ingenieursbureau met Passie voor Techniek

Iv-Water. Ingenieursbureau met Passie voor Techniek Iv-Water Ingenieursbureau met Passie voor Techniek Passie voor Techniek Advies gebaseerd op inhoudelijke kennis Iv-Water Water is van essentieel belang voor al het leven op aarde, maar het kan ook een

Nadere informatie

Stichting VHAN. Reglement Wetenschapscommissie

Stichting VHAN. Reglement Wetenschapscommissie Stichting VHAN Reglement Wetenschapscommissie Aangepaste versie januari 2015 Inhoudsopgave 1. Begripsbepalingen 2. Taakopdracht 3. Samenstelling commissie, benoeming en zittingsduur 4. Werkwijze en besluitvorming

Nadere informatie

Stimulering Europees Onderzoek

Stimulering Europees Onderzoek Call for proposals Stimulering Europees Onderzoek 2015 Den Haag, juli 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar budget 1 1.3 Geldigheidsduur

Nadere informatie

Aspasia. Call for proposals. Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016

Aspasia. Call for proposals. Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016 Call for proposals Aspasia Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016 Den Haag, april 2016 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar

Nadere informatie

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN AKKOORDEN EN GREEN DEALS Rafaël Lazaroms Coördinator Energie en duurzaamheid Unie van Waterschappen 1. Duurzaamheid en taken waterschappen 2. Duurzame ambities in akkoorden

Nadere informatie

Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit NWO - subsidieverlening

Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit NWO - subsidieverlening Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit NWO - subsidieverlening Preambule NWO beschouwt het als haar taak om te waken over de kwaliteit van het door NWO gefinancierde wetenschappelijk onderzoek.

Nadere informatie

Toelichting op het aanvraagformulier Earlier recognition of cardiovascular diseases Part A

Toelichting op het aanvraagformulier Earlier recognition of cardiovascular diseases Part A Toelichting op het aanvraagformulier Earlier recognition of cardiovascular diseases Part A 1. Contact details 1.1 Main applicant Vermeld hier de naam en adresgegevens van de hoofdaanvrager met zowel Nederlandse

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ: Aanvraagformulier uitgewerkte aanvraag (bijlage 6.6)

TOELICHTING BIJ: Aanvraagformulier uitgewerkte aanvraag (bijlage 6.6) TOELICHTING BIJ: Aanvraagformulier uitgewerkte aanvraag (bijlage 6.6) Maatschappelijk verantwoord innoveren (MVI), 1 e ronde 2014 Heropenstelling augustus 2015: MVI-HTSM, MVI-ondernemerschap Factsheet

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

InnovatieContract Wind op Zee. Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking. Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen TKI WIND OP ZEE

InnovatieContract Wind op Zee. Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking. Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen TKI WIND OP ZEE 1 InnovatieContract Wind op Zee Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen 1 VISIE EN AMBITIE Ambitie van het InnovatieContract is een daling van 40%

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Call for proposals MEERVOUD. Aard- en Levenswetenschappen. Meer Vrouwelijke Onderzoekers als UD

Call for proposals MEERVOUD. Aard- en Levenswetenschappen. Meer Vrouwelijke Onderzoekers als UD Aard- en Levenswetenschappen Call for proposals MEERVOUD Meer Vrouwelijke Onderzoekers als UD 2013 Den Haag, maart 2013 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1

Nadere informatie

Regeling Scholing Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening per 1 juli 2015

Regeling Scholing Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening per 1 juli 2015 Regeling Scholing Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening per 1 juli 2015 Inleiding Gezien de arbeidsmarktsituatie in Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening, Jeugdzorg en Kinderopvang, heeft het

Nadere informatie

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Topsector HTSM Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Netwerkmeeting NSO 28-10-2011 1 Inhoud HTSM en LRN Wat is een innovatiecontract? Hoe ziet de organisatie eruit? Hoe gaat de werking in de Gouden

Nadere informatie

Stichting Van Moorsel en Rijnierse

Stichting Van Moorsel en Rijnierse 1 Geesteswetenschappen Call for proposals 2016 Den Haag, april 2016 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel Het doel van de is het stimuleren van onderzoek naar het

Nadere informatie

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering 1. vooraf In 2014 organiseert de VRP de Vlaamse Ruimtelijke

Nadere informatie

Van: Jolanda Braam (braam@tifn.nl) Kees de Gooijer (kees.degooijer@wur.nl) Voor: Projectdragers Datum: 19-12-2013

Van: Jolanda Braam (braam@tifn.nl) Kees de Gooijer (kees.degooijer@wur.nl) Voor: Projectdragers Datum: 19-12-2013 TKI toeslagregeling 2014 Van: Jolanda Braam (braam@tifn.nl) Kees de Gooijer (kees.degooijer@wur.nl) Voor: Projectdragers Datum: 19-12-2013 Zie voor meer informatie de publicatie in de Staatscourant (WJZ/13135860),

Nadere informatie

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Als bijlage bij de subsidieaanvraag moet u een projectplan bijvoegen. Dit projectplan dient een beschrijving te geven

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012 Kennis Platform Water Samenvatting advies 2012 Samenvatting advies 2012 Voor u ligt het eerste advies van het kennisplatform water Nieuwe Stijl over strategisch wateronderzoek. Dit (informele) platform

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

Kootstra Talent Fellowship 2011

Kootstra Talent Fellowship 2011 Kootstra Talent Fellowship 2011 Inleiding De Raad van Bestuur Maastricht UMC + heeft voor 2011 middelen ter beschikking gesteld voor talentontwikkeling onder jong wetenschappelijk talent. Deze middelen

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 14026 13 september 2010 Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens 3 september 2010 Nr. CEND/HDJZ-2010/1274 SCH Gelet

Nadere informatie

Introductie: het maritieme cluster

Introductie: het maritieme cluster Themabijeenkomst Topsector Water Drechtstedendinsdag, 3 oktober 2013, 17:00-18:00 - inleiding Bert van de Burgt - inleiding Hans Tanis - Hans Huis in t Veld, boegbeeld topsector Water Introductie: het

Nadere informatie

Samenwerking Japan (JSPS)

Samenwerking Japan (JSPS) 1 Call for proposals 2015 Den Haag, april 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft een samenwerkingsovereenkomst met de Japan Society for the Promotion

Nadere informatie

Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland -

Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland - Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland - Het doel van de Regels topsectoren en innovatie (VITGETOPINNO2014) is het stimuleren van projecten binnen de prioritaire Programma's Topsectoren

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Vrije Competitie in de Geesteswetenschappen

Vrije Competitie in de Geesteswetenschappen Geesteswetenschappen Call for proposals Vrije Competitie in de Geesteswetenschappen Den Haag, februari 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond

Nadere informatie

Innovatieve Publiek Private Samenwerking in ICT (IPPSI) - KIEM

Innovatieve Publiek Private Samenwerking in ICT (IPPSI) - KIEM Exacte Wetenschappen Call for proposals Innovatieve Publiek Private Samenwerking in ICT (IPPSI) - KIEM Roadmap ICT 2015 3de ronde Den Haag, juli 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Nadere informatie

TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving

TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving Gezocht: Multifunctionele energie renovatie Multifunctionele energie renovatie kunnen we samen versnellen Programma TKI

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Kootstra Talent Fellowship 2015

Kootstra Talent Fellowship 2015 Kootstra Talent Fellowship 2015 Inleiding De Raad van Bestuur Maastricht UMC + heeft voor 2015 middelen ter beschikking gesteld voor talentontwikkeling onder jong wetenschappelijk talent. Deze middelen

Nadere informatie

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Exacte Wetenschappen Leraar in onderzoek Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Den Haag, mei 2010 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 3 2 Doel 4 3

Nadere informatie

Managementsamenvatting. Routekaart UMC s

Managementsamenvatting. Routekaart UMC s Managementsamenvatting Routekaart UMC s Colofon Opdrachtgever: Agentschap NL Projectleider: TNO Procesbegeleiding: KplusV organisatieadvies Branche-organisatie: NFU 1. Aanleiding en ambitie De Nederlandse

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

Professionele Leergemeenschappen in het Voortgezet Onderwijs Overkoepelende Programmaraad voor Onderwijsonderzoek (OPRO)

Professionele Leergemeenschappen in het Voortgezet Onderwijs Overkoepelende Programmaraad voor Onderwijsonderzoek (OPRO) Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek Call for proposals Professionele Leergemeenschappen in het Voortgezet Onderwijs Overkoepelende Programmaraad voor Onderwijsonderzoek (OPRO) 2014 1ste ronde Den

Nadere informatie

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s Ondergrondse opslag Kansen en dilemma s Nut en noodzaak? 2 Historisch perspectief Aanname alles is optimaal geregeld, water volgt functie; Nu voldoende water door externe aanvoer; Weinig urgentie voor

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Inhoud 1. Inleiding 3 2. Opzet plannen voor ondersteuning 4 3. Plannen voor verminderen huishoudelijk restafval 5 3.1 Eisen

Nadere informatie

Richtlijnen. Ronde 2015/2016. Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s. Ingangsdatum:1 oktober 2015 Brochure 1

Richtlijnen. Ronde 2015/2016. Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s. Ingangsdatum:1 oktober 2015 Brochure 1 Richtlijnen Ronde 2015/2016 Call voor publiek-private onderzoeksprogramma s Ingangsdatum:1 oktober 2015 Brochure 1 pagina 1 van 35 Inhoud Inhoud... 1 Perspectiefronde 2015/2016... 2 Publiek-private onderzoeksprogramma

Nadere informatie

Tenders Flexibele subsidies 2015: Nieuwe Vrijwilligersorganisaties

Tenders Flexibele subsidies 2015: Nieuwe Vrijwilligersorganisaties Tenders Flexibele subsidies 2015: Tender 4 Flexibele subsidies 2015 - Tender 4 U bent een nieuwe stichting of vereniging die (nog) geen beroep gedaan heeft op, of nog niet in aanmerking kan komen voor,

Nadere informatie

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 2015 First come, first served Januari 2015 Subsidieregelingen TKI Wind op Zee 2015 onder voorbehoud de officiële regeling is leidend 2

Nadere informatie

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013 Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT RvT maart 2013 Het topsectorenbeleid Overheid, Rijksdient voor ondernemend Nederland Tenders voor Demo, pilot en Early adapter projecten Topcluster voor

Nadere informatie

Minder ammoniak door innovatief voer en management

Minder ammoniak door innovatief voer en management SBIR Oproep Minder ammoniak door innovatief voer en management Openingsdatum: 20 augustus 2014 Sluitingsdatum: 1 oktober 2014 om 17:00 uur Budget: 2,25 mln. De staatssecretaris van Economische Zaken (EZ)

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidskader intrekken erkenning als Jobcoachorganisatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidskader intrekken erkenning als Jobcoachorganisatie STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13672 27 mei 2013 Beleidskader intrekken erkenning als Jobcoachorganisatie Het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen,

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Beschrijving aanvraagprocedure/aanvraagformulier

Beschrijving aanvraagprocedure/aanvraagformulier Beschrijving aanvraagprocedure/aanvraagformulier Voor de behandeling van subsidieaanvragen voor projecten en activiteiten, werken wij met een vaste procedure. U kunt subsidie voor een bepaald project of

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Programme for International Student Assessment (PISA) 2018

Programme for International Student Assessment (PISA) 2018 Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek Call for proposals Programme for International Student Assessment (PISA) 2018 2015 Den Haag, februari 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Nadere informatie

Tweede call voor offertes voor projecten

Tweede call voor offertes voor projecten Tweede call voor offertes voor projecten Thema : kleur- geur- en smaakstoffen uit planten Inleiding Het Kenniscentrum heeft tot doel om doorbraken te bewerkstelligen voor de valorisatie van werkzame stoffen

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

Regeling Subsidieverlening

Regeling Subsidieverlening Regeling Subsidieverlening Toelichting voor het opstellen van een begroting bij het aanvragen van subsidie Voor subsidieaanvragers en de financiële administraties 1. Waarvoor wordt subsidie verleend? Het

Nadere informatie

Regeling Subsidieverlening

Regeling Subsidieverlening Regeling Subsidieverlening Toelichting voor het opstellen van een begroting bij het aanvragen van subsidie Voor subsidieaanvragers en de financiële administraties 1. Waarvoor wordt subsidie verleend? Het

Nadere informatie

STW. Algemene Voorwaarden. van Technologiestichting STW

STW. Algemene Voorwaarden. van Technologiestichting STW Algemene Voorwaarden STW Algemene Voorwaarden van Technologiestichting STW Ingangsdatum:15 april 2015 Versie: 30 april 2015 Inhoud Inhoudsopgave... 2 Algemene Voorwaarden STW... 3 Definities... 3 Deel

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/2014.542 RIS 274416 SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, Besluit: I. Vast te stellen

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Onderzoeksreglement Deliver studie

Onderzoeksreglement Deliver studie 1. Algemeen 1.1 Doel onderzoeksreglement Dit onderzoeksreglement regelt de rechten en verplichtingen van de bij de Deliver-studie betrokken partijen voor zover het betreft het verwerken van de onderzoeksgegevens

Nadere informatie

Voucherregeling BIHTS

Voucherregeling BIHTS Building Integrated High Tech Systems Parkstad Limburg Voucherregeling BIHTS Versie V3NL Inleiding De voucherregeling BIHTS is onderdeel van het businessplan Kennisinfrastructuur Building Integrated High

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel voor wetenschappelijk onderzoek in het kader van de Onderzoeksagenda Veteranenzorg Defensie

Onderzoeksvoorstel voor wetenschappelijk onderzoek in het kader van de Onderzoeksagenda Veteranenzorg Defensie Onderzoeksvoorstel voor wetenschappelijk onderzoek in het kader van de Onderzoeksagenda Veteranenzorg Defensie Dit formulier moet in het Nederlands worden ingevuld 1. Registratiegegevens 1a. Gegevens hoofdaanvrager

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

(Deel B: Energie-Sleutelacties 5 en 6) (1999/C 77/13)

(Deel B: Energie-Sleutelacties 5 en 6) (1999/C 77/13) bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C 77 van 20/03/99 Eerste uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor OTO-werkzaamheden in het kader van het specifiek programma voor onderzoek,

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Wiskundeleraar in onderzoek

Wiskundeleraar in onderzoek Exacte Wetenschappen Call for proposals Wiskundeleraar in onderzoek Ronde 2015 Den Haag, mei 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar

Nadere informatie

Fysieke investeringen in innovatie en modernisering van agrarische ondernemingen

Fysieke investeringen in innovatie en modernisering van agrarische ondernemingen Let op: Deze PDF-versie van het aanvraagformulier geeft u inzicht in de gevraagde gegevens. U wordt verzocht voor de definitieve versie van uw aanvraag het online-formulier te gebruiken dat vanaf 1 februari

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013 Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits 28 oktober 2013 Deze procedure is onderdeel van het DGBC-certificeringsysteem Datum 1 november 2012 6 juni 2013 Oktober 2013 Wijziging(en) 1. Deze tabel toegevoegd;

Nadere informatie