De meerwaarde van internationalisering, een concreet voorbeeld: een Intensief Programma Community Based Mental Health in Nijmegen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De meerwaarde van internationalisering, een concreet voorbeeld: een Intensief Programma Community Based Mental Health in Nijmegen"

Transcriptie

1 De meerwaarde van internationalisering, een concreet voorbeeld: een Intensief Programma Community Based Mental Health in Nijmegen Hein van der Hulst Inleiding Enige tijd geleden schreef ik in dit blad over de meerwaarde van internationalisering voor studenten in het Hoger Beroepsonderwijs (At Home and Abroad, Onderwijs en gezondheidszorg, december 2011). Ik vermeldde daarbij dat wij al jaren internationale cursussen mee ontwikkelen en uitvoeren. Ook schreef ik over de bredere kijk van studenten na een internationale ervaring: bredere visie op hun professie, een tolerantere kijk op anderen, een ruimere invulling van de multiculturele samenleving, reflectie op eigen gedrag, en, relativering van de gezondheidzorg in eigen land. De afgelopen twee decennia is de belangstelling voor internationale ervaring binnen het Hoger Onderwijs fors toegenomen. Hans de Wit, lector Internationalisering aan de Hogeschool van Amsterdam: Met de komst van het Erasmusprogramma werd een onomkeerbare trend ingezet van onderwijssamenwerking en uitwisseling die doorwerkt in alle facetten van het hoger onderwijs. Het nieuwe programma Erasmus for All lijkt een poging om het oude met het nieuwe te verbinden. Mobiliteit is net als internationalisering inderdaad geen doel op zich, maar een bijdrage aan bevordering van de interculturele en internationale competenties van studenten en de kwaliteit van het onderwijs (Europa Expresse, 2012, publicatie van NUFFIC). Anno 2012 is het niet meer de vraag óf studenten interculturele competenties moeten leren maar hóe dat gebeurt. Immers, waar zij later ook gaan werken, het zal altijd binnen een multiculturele context plaatsvinden, zowel in ons land als daarbuiten. De verpleegkundige van vandaag de dag wordt in alle velden geconfronteerd met vogels van zeer diverse pluimage. Dat geldt niet alleen voor patiënten en cliënten maar evenzeer voor collegae. Afgestudeerden zullen kennis moeten hebben van de verschillen tussen culturen (Van der Hulst, 2011). Een Intensive Program(IP), zoals hier beschreven, levert daaraan een belangrijke bijdrage: niet alleen de inhoud dwingt om over de grenzen heen te kijken, ook de samenwerking met medestudenten uit andere landen vereist een interculturele attitude. (Van der Hulst,H. & Koekkoek,B. 2012) Dit studiejaar boden wij een nieuw ontwikkelde cursus aan Community Based Mental Health 1, een internationaal programma van 2 weken. In dit artikel doe ik verslag van deze cursus en geef ik antwoord op de vraag wat studenten en docenten nu echt winnen door deel te nemen. Ik beschrijf de inhoud van dit zogenaamd Intensive Programme (IP) ; een prachtige combinatie van enerzijds het vakgebied sociale psychiatrie en anderzijds de internationale dimensie. Ik beschrijf welke ervaringen we er mee opdeden tijdens de uitvoering ervan begin 2012 met als doel om collega s te informeren en te motiveren om zelf aan een dergelijke cursus deel te nemen, studenten 1 In Nederland spreken wij over Geestelijke Gezondheidszorg en over Sociale Psychiatrie. In het Engels wordt dat Mental Health en Community Based Mental Health. Social Psychiatry wordt i.h.a. niet gebruikt en kan derhalve misleidend zijn.

2 ertoe te motiveren, dan wel een andere cursus te ontwikkelen, maar ook om aan te tonen dat een internationale en interdisciplinaire benadering van in dit geval de sociale psychiatrie - inderdaad meerwaarde heeft. Een dergelijk IP kan, via een applicatie worden aangemeld bij de NUFFIC, het Nederlands agentschap voor internationale samenwerking binnen het Hoger Onderwijs. Hier bekijken experts de kwaliteit, doelstellingen, het innovatief karakter e.d. en wordt besloten of subsidie wordt verleend via het zogenaamde Erasmus Lifelong Learning Programme (LLP). Deze subsidie bestaat voornamelijk uit vergoedingen voor reis- en verblijfkosten voor zowel studenten als docenten alsmede uit een vast bedrag voor organisatorische kosten. Het IP Community Based Mental Health Via ons internationaal netwerk is een aantal Europese partners benaderd met de vraag of zij zouden willen participeren in een IP rondom sociale psychiatrie. De reacties waren uiterst positief: er waren al veel uitwisselingprogramma s maar de geestelijke gezondheidszorg kwam nauwelijks aan bod. Uiteindelijk kwamen we tot een groep van acht hogescholen uit zes verschillende landen: België (Hasselt en Gent), Finland (Oulu), Letland (Riga), Polen (Wroclaw), Portugal (Lissabon en Setúbal) en Nederland (Nijmegen). Al deze partners tekenden een intentieverklaring waarin zij niet alleen kennis van - en ervaring met - psychiatrie beklemtoonden, maar zich ook verplichtten tot het bijdragen via docenten en studenten. Deelname zou open staan voor derdejaars Bachelor studenten vanuit de disciplines verpleegkunde, ergotherapie, fysiotherapie, sociaal pedagogische hulpverlening en maatschappelijk werk & dienstverlening - een, vanuit de GGZ bekeken, niet direct voor de hand liggende mix van beroepen.(van der Hulst,H. & Koekkoek, B. 2012) De aanvraag werd met stip goedgekeurd, de subsidie toegezegd, en we konden starten met de voorbereidingen: de ontwikkeling van een internationaal, intercultureel en multidisciplinair twee weken durend programma. Iedere instelling was verantwoordelijk voor de werving van studenten. De voertaal was Engels. Enige ervaring met - de praktijk van - de GGZ was gewenst. De deelnemende landen, instellingen en studenten: Vanuit België, Hasselt en Gent: 2 studenten ergotherapie en 4 studenten sociaal werk. Vanuit Polen, Wroclaw: 6 studenten fysiotherapie. Vanuit Portugal, Lissabon en Setúbal: 11 studenten van verpleegkunde, logopedie en fysiotherapie. Vanuit Finland, Oulu: 6 studenten verpleegkunde en ergotherapie. Vanuit Litouwen: 6 studenten ergotherapie. Vanuit Nederland, Nijmegen: 6 studenten verpleegkunde en één student creatieve therapie. Nadat wij, via schriftelijke informatie, de expertise van de deelnemende partners in kaart hadden gebracht stelden wij tijdens een tweedaagse bijeenkomst de grote lijnen en de verschillende didactische werkvormen van het programma vast. De diversiteit van de participerende collegae zorgde voor zeer verschillende invalshoeken en werkvormen variërend van traditionele hoorcolleges

3 en casework tot creatieve vormen van samenwerking en presentatie ondermeer via critical movies. 2 Voorafgaand aan het IP vond een voorbereidingsprogramma plaats via Blackboard 3. Aangezien het programma zelf vrij kort is wilden wij er zeker van zijn dat studenten zich én moesten prepareren (o.a. via casuïstiek en relevante artikelen) als mede met elkaar konden kennis maken. Dit Blackboard programma staat nog steeds open. Van alle docenten werd vooraf een abstract van hun les of workshop gevraagd en ook op Blackboard geplaatst. De cursus vond eind januari 2011 plaats in Nijmegen terwijl werkbezoeken weren gehouden in Utrecht (bemoeizorg) en Apeldoorn (verslavingszorg). De inhouden De rationale voor dit IP staat als volgt omschreven: Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) verschilt enorm per land, óók binnen Europa, wat betreft aspecten als biologisch/medische dan wel sociale benaderingen, de rol van soci ale determinanten, de wijzen van behandeling (medicijngebruik) en benadering (responsiveness volgens de World Health Organisation, 2003). De kwaliteit van de GGZ kan als indicatie worden beschouwd van de `state of the art` van de gehele samenleving. De huidige ontwikkelingen binnen de GGZ in Nederland, meer eigen verantwoordelijkheid, minder professionele zorg, meer eigen bijdragen e.d., zijn daar representatief voor. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw wordt psychiatrische problematiek, mede onder invloed van de antipsychiatrie, meer en meer interdisciplinair en holistisch benaderd. Dit blijft niet zonder gevolgen voor de (para)medische en sociale opleidingen+ de multi professionele benadering wint terrein. (Van der Hulst, 2011) De cursus zelf Het begin van de cursus bestond allereerst uit introducties, zowel van het IP zelf (internationaal, intercultureel en interdisciplinair) als van de belangrijkste elementen van deze cursus: terminologie (psychopathologie), de geestelijke gezondheidszorg in het algemeen en in verschillende landen in het bijzonder en de relatie tussen geestelijke gezondheid en samenleving; het gaat immers om sociale psychiatrie. Daarnaast waren er creatieve activiteiten gericht op kennismaking en samenwerking. Om te voorkomen dat studenten te zeer consumenten werden, was hen vooraf gevraagd presentaties te verzorgen over zowel hun land als over de staat van de GGZ in hun land. Dit laatste gebeurde aan de hand van vooraf gekozen items als verslaving, schizofrenie en depressie. Vanaf de derde dag werd studenten gevraagd zich te buigen over concrete gevalsbeschrijvingen, cases. Hierin vond een opbouw plaats van mono- naar multidisciplinair en van nationaal naar 2 Een critical movie is een vorm van assessment waarbij studenten via een zelf gemaakte film een ond erwerp uitdiepen. 3 Blackboard is een digitaal platform waarbij zowel informatie wordt gegeven alsook de mogelijkheid wordt geboden deelnemers met elkaar te laten communiceren.

4 internationaal, zodat er uiteindelijk gewerkt kon worden in multidisciplinaire en internationale werkgroepen van zo n zes personen begeleid door een tutor. In de loop van de cursus kwamen allerlei soorten onderwerpen ter sprake, zoals art therapy, het gebruik van zelf in de GGZ, ethische vraagstukken, de begeleiding van jongeren en ouderen, de omgang met moeilijke cliënten in de chronische zorg en zelfs Tai Chi in de GGZ kwam aan de orde. Ook vonden er twee werkbezoeken plaats om studenten te laten kennismaken met typische voorbeelden van de Nederlandse praktijk: bemoeizorg en verslavingszorg. Bij de bemoeizorg kwamen vanzelfsprekend vragen aan de orde over verantwoordelijkheid van de cliënt enerzijds en zorgplicht van de samenleving anderzijds; tot hoever moet de zorg gaan. Het zorgde voor uitgebreide discussies. De verslavingszorg maakte met name indruk via een verhaal van een ervaringsdeskundige: hij vertelde in perfect Engels! zijn levensverhaal en het nut van begeleiding bij zijn afkicken. Iedere dagdeel bespraken de studenten hun ervaringen van dat deel in zogenaamde reflectiesessies waarbij een docent, als tutor, studenten stimuleerde om terug te kijken op bijeenkomsten. Gezien de intensiteit en de veelheid van onderwerpen wilden wij, via deze sessies, voorkomen dat inzichten snel zouden wegzakken of te weinig geïntegreerd zouden raken. In plaats van de gebruikelijke presentaties werd als afsluitend assessment gekozen voor de eerder genoemde critical movies: in kleine groepen kozen studenten voor een bepaald thema dat een dag lang werd besproken, onderzocht en uitgewerkt en uiteindelijk zou resulteren in een soort film waarin de dilemma s en mogelijkheden van het thema werden vertoond. De producten waren indrukwekkend; niet alleen werden alle thema s evidence based onderbouwd, zij vertoonden ook de ontwikkeling van studenten gedurende dit IP. Deze filmpjes zijn via een website nog steeds in te zien. Leerdoelen en resultaten Naast doelen als verbetering van de kwaliteit en samenwerking tussen hogescholen en de ontwikkeling van innovatieve praktijken in opleiding en training, lag speciale nadruk op een sterke multidisciplinaire benadering en onderwerpgebieden welke momenteel onderbelicht zijn ( Van der Hulst, 2011). Als resultaat werd verwacht: Een intensief programma voor studenten én docenten waardoor studenten interculturele en interdisciplinaire competenties kunnen ontwikkelen waardoor zij pro-actiever en creatiever worden binnen een veranderend gezondheidszorgsysteem. Tevens wordt beoogd via het benoemen van best practices een beter begrip te krijgen voor de GGZ in verschillende Europese gezondheidszorgsystemen. Het programma beoogt verder de ontwikkeling van strategieën van empowerment van cliënten in de samenleving (Van der Hulst, 2011). De doelen: Uitwisseling van expertise in de sociale psychiatrie; Bevordering van interprofessionele en interdisciplinaire samenwerking; Vergroting van de kennis met betrekking tot de GGZ;

5 Ontwikkeling van strategieën binnen de sociale psychiatrie. Door middel van twee evaluaties, een standaardevaluatie van het NUFFIC en een, binnen een aantal bestaande internationale cursussen ontwikkelde digitale evaluatie, werden de resultaten gemeten. Studenten bleken zeer tevreden wat moge blijken uit de scores: relevantie van de cursus: 3.93 (op schaal van 1 zeer ontevreden- tot 4 zeer tevreden), kwaliteiten van lessen en workshops: 3.95, overall satisfaction: 3.63! Meer toegespitst waren de uitkomsten: Kennis van karakteristieken van andere culturen: 3.71 Betere competenties en vaardigheden m.b.t. interculturele en internationale aspecten: 3.68 Meer respect voor de visie van anderen: 3.76 Meer kennis van de GGZ in andere landen: 3.79 Meer begrip voor de verschillende benaderingswijzen en strategieën binnen de GGZ: 3.79 Groter bewustzijn van het nut van duidelijke communicatie tussen professionals: 3.83 Studenten kregen ook de gelegenheid hun persoonlijke ontwikkeling aan te geven via vragen als: hoe - en waarom - denk je dat deze cursus heeft bijgedragen aan je professionele ontwikkeling en zal deze cursus impact hebben op je professionele praktijk, met andere woorden ben je anders gaan denken over je toekomstige praktijk. Een greep uit alle 100% positieve - antwoorden: Opende mijn ogen, werd meer open minded, heb stigma s verworpen, minder oordeel over goed en fout, vooral begrepen to be there, meer out of the box denken, meer holistisch denken. Leerde andere gezichtspunten te zien binnen de GGZ, heb bredere kijk op GGZ en op preventie daarbinnen, meer informatie over evidence based concepten, verwacht meer geduld in het werk in de GGZ te zullen hebben, weet nu zeker dat ik in de GGZ wil werken. Meer begrip voor psychiatrie in het algemeen en mensen met psychiatrische problemen in het bijzonder, kan nu meer uitgaan van de cliënt zelf, mijn ideeën zijn ondergeschikt aan die van de cliënt, cliënten zijn geen cliënten maar mensen, wat is normaal en niet normaal, leerde over de relatie tussen ontwikkelingen in de samenleving en geestelijke gezondheid. Meer respect gekregen voor andere disciplines wat ik hard nodig heb in mijn toekomstig werk, meer vaardigheden om multidisciplinair te kunnen werken, kreeg verschillende perspectieven en strategieën van andere disciplines, er is veel meer dan alleen social work, voel mij zekerder t.a.v. mijn eigen discipline. Ervaring en skills m.b.t. interprofessioneel werken: verschillende perspectieven om naar de cliënt te kijken. Er is meer dan alleen de eigen professie, daardoor ook andere benaderingswijzen geleerd.

6 En tot slot, ik had dit nooit in mijn eigen land geleerd. Alle studenten schrijven deze cursus zeker te zullen aanbevelen bij hun studiegenoten. Als er al minpunten werden genoemd dan hadden deze vooral betrekking op de interculturele aspecten van het programma, niet op de inhouden rondom sociale psychiatrie. Studenten werden geconfronteerd met zowel andere gewoonten van elkaar alsook met andere didactische benaderingen waaraan zij moesten wennen; de Nederlandse omgangsvormen tussen studenten en docenten lijken veel gelijkwaardiger dan in de andere landen. Aangezien naar onze mening deze interculturele verschillen waardevolle leerervaringen bieden zullen wij in de toekomst hieraan zeker méér, en andere aandacht besteden. Conclusie Het IP Community Based Mental Health lijkt te zijn geslaagd. De antwoorden van studenten geven aan dat zij niet alleen hun kennis en inzicht in de sociale psychiatrie hebben vergroot maar zich ook meer bewust zijn geworden van de relativiteit van eigen paradigma s en stigma s. Ook hebben zij meer praktische mogelijkheden gekregen in de interdisciplinaire samenwerking. Zij hebben ervaren dat monodisciplinair werken zijn beperkingen kent. De samenwerking met een vijftiental collegae verliep meer dan uitstekend: waarden werden gerespecteerd, er werd van elkaar geleerd en er bestonden geen verborgen agenda s. En zelfs op het persoonlijke vlak werden verbanden gesmeed. Inmiddels is voor 2013 de nieuwe subsidieaanvraag goedgekeurd zodat wij komend jaar, hopelijk met hetzelfde team, weer een leerzame cursus kunnen opzetten. De voorbereidingen hiervoor zullen eind oktober plaatsvinden bij één van de partners in Portugal. * Over de auteur Hein van der Hulst is socioloog en werkt aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen in Nijmegen. Jarenlang was hij coördinator van de opleiding Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige (SPV). Naast deelname aan deze opleiding is hij als coördinator Internationalisering verantwoordelijk voor internationalisering binnen het Instituut Verpleegkundige Studies van de HAN. Referenties Europa Expresse NUFFIC, 2012 Van der Hulst, H. (2011). Applicatie Erasmus Lifelong Learning Programme, HAN Nijmegen. Van der Hulst, H. (2011) At home and abroad, de (meer)waarde van internationalisering in het HBO. Onderwijs en gezondheidszorg, december Van der Hulst, H. & Koekkoek, B. (2012) nog te plaatsen artikel in het vakblad van de V&VN, SP.

7

OPLEIDEN VOOR DE SOCIALE PSYCHIATRIE Een intensief programma "Community Based Mental Health" in Nijmegen

OPLEIDEN VOOR DE SOCIALE PSYCHIATRIE Een intensief programma Community Based Mental Health in Nijmegen OPLEIDEN VOOR DE SOCIALE PSYCHIATRIE Een intensief programma "Community Based Mental Health" in Nijmegen Hein van der Hulst en Bauke Koekkoek Inleiding In dit artikel beschrijven we de inhoud van een zogenaamd

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies Bauke Koekkoek & Karin van Montfoort-de Rave Lectoraat Sociale en Methodische Aspecten van Psychiatrische zorg, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er meer dan

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis BZ11A post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er

Nadere informatie

Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Minor Licht Verstandelijk Beperkt Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief half jaar deskundigheidsbevordering op het gebied van werken

Nadere informatie

Professionalisering van docenten. Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort

Professionalisering van docenten. Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort Professionalisering van docenten Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort Opbouw presentatie Welke docenten hebben we nodig? Professionalisering binnen de HAN Resultaten onderzoek naar vier

Nadere informatie

EXCELLENTPROGRAMMA ONDERNEMENDHEID EN LEIDERSCHAP IPS. Domein Health Instituut Paramedische Studies Programmacode: EP- IPS

EXCELLENTPROGRAMMA ONDERNEMENDHEID EN LEIDERSCHAP IPS. Domein Health Instituut Paramedische Studies Programmacode: EP- IPS EXCELLENTPROGRAMMA ONDERNEMENDHEID EN LEIDERSCHAP IPS Domein Health Instituut Paramedische Studies Programmacode: EP- IPS 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Positionering Missie Met het Excellentprogramma

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

EBP: het nemen van beslissingen

EBP: het nemen van beslissingen EBP: het nemen van beslissingen EBP platform werkgroep Erica Baarends, Ergotherapie Ingrid Driessen en Xandra Gielen, Creatieve Therapie Saskia Duymelinck, Vepleegkunde Jacques Geraets, Fysiotherapie Michelle

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

Overzicht. Begeleid Leren als brug tussen psychiatrie en maatschappij. 1. Jongeren met een psychotische kwetsbaarheid (terug) naar school

Overzicht. Begeleid Leren als brug tussen psychiatrie en maatschappij. 1. Jongeren met een psychotische kwetsbaarheid (terug) naar school Vroegrehabilitatie & Interdisciplinaire samenwerking; wat neemt u mee naar huis? Netwerkconferentie 'het sociale netwerk' Beilen, 15 oktober 2015 Overzicht 1. Jongeren met een psychotische kwetsbaarheid

Nadere informatie

OPROEP AAN STUDENTEN VERPLEEGKUNDE EN VERPLEEGKUNDIGEN IN DE GGz vanaf niveau 4

OPROEP AAN STUDENTEN VERPLEEGKUNDE EN VERPLEEGKUNDIGEN IN DE GGz vanaf niveau 4 Postbus 19244 3501 DE Utrecht OPROEP AAN STUDENTEN VERPLEEGKUNDE EN VERPLEEGKUNDIGEN IN DE GGz vanaf niveau 4 Kennis en ervaring delen over het verplegen van mensen met psychiatrische problematiek De Kitty

Nadere informatie

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion leerwerkplaatsen leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren HAN Centre of Expertise Sneller Herstel stimuleert en faciliteert de samenwerking tussen zorginstellingen, onderzoeksinstituten en de

Nadere informatie

Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010

Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010 Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010 Inhoudsopgave: Inleiding Minisymposium LVG en Verslaving De belangrijkste problemen volgens hulpverleners De ervaringen van cliënten De ervaringen van verwanten Vervolgstappen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer Bemoeizorg Hulpverleners in de bemoeizorg hebben te

Nadere informatie

V raag naar nieuwe kennis. Professional, clië nten, branches, zorginst ellingen, kenniscentra en ond erzoekers. Kennis verspreiden

V raag naar nieuwe kennis. Professional, clië nten, branches, zorginst ellingen, kenniscentra en ond erzoekers. Kennis verspreiden Landelijke Kenniskring Fysiotherapie bij EMB cliënten Gecoördineerd en gestimuleerd door het landelijk Platform EMG KennisCirkel V raag naar nieuwe kennis Kennis gebruiken Kennis im p lem en te re n Professional,

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

Case Development Centre

Case Development Centre Case Development Centre Toepassing van cases in het onderwijs Kenniscentrum Innovatief Ondernemerschap Hoe kan Rotterdam bestaande kennis op nieuwe wijze inzetten om de innovatiegraad van de industrie

Nadere informatie

Ontwikkelen op stage? (Kern)competenties: Cijfer Toelichting

Ontwikkelen op stage? (Kern)competenties: Cijfer Toelichting Competentieontwikkeling Om goede, nieuwe leerdoelen te kunnen formuleren is het van belang om eerst te kijken hoe ver ik ben met mijn competentieontwikkeling en welke competenties ik verder wil of moet

Nadere informatie

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN Evidence-Based Nursing Bart Geurden, RN, MScN Trends in Verpleegkunde Jaren 1980: Systematisch werken Focus op proces Jaren 1990: Verpleegkundige diagnostiek Focus op taal Aandacht verschuift van proces

Nadere informatie

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Bijlage 9 ETHIEK IN RICHTLIJNEN bij Arbeid en Gezondheid (EiR-A) COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Versie INHOUD 1 Inleiding 2 Contextanalyse 2.1 Situatie en omgeving 2.2 De actoren 2.3 Het product 3

Nadere informatie

Academie voor Sociale Studies. Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Academie voor Sociale Studies. Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Minor Licht Verstandelijk Beperkt Leerplanschema minor LVB Minor LVB Periode 1/3 Periode 2/4 Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief

Nadere informatie

Zuyd Opleiding en Training, Gezondheidszorg, organiseert in 2012 de Inter-professionele Opleiding Oncologie/ Z11118

Zuyd Opleiding en Training, Gezondheidszorg, organiseert in 2012 de Inter-professionele Opleiding Oncologie/ Z11118 INTER-PROFESSIONELE OPLEIDING ONCOLOGIE Zuyd Opleiding en Training, Gezondheidszorg, organiseert in 2012 de Inter-professionele Opleiding Oncologie/ Z11118 De boodschap; U heeft kanker komt meestal onverwachts

Nadere informatie

Landelijk Opleidingscompetentieprofiel. Master Physician Assistant

Landelijk Opleidingscompetentieprofiel. Master Physician Assistant Landelijk Opleidingscompetentieprofiel Master Physician Assistant Dit Landelijk Opleidingscompetentieprofiel van de Physician Assistant is tot stand gekomen door samenwerking tussen de 5 PA opleidingen

Nadere informatie

Studiemiddag V&VN-SPV en Hogescholen. De praktijk van sociaal psychiatrisch opleiden. 29 november 2007

Studiemiddag V&VN-SPV en Hogescholen. De praktijk van sociaal psychiatrisch opleiden. 29 november 2007 Studiemiddag V&VN-SPV en Hogescholen De praktijk van sociaal psychiatrisch opleiden 29 november 2007 1 Programma en sprekers W. Boevink is verhinderd M. Romme is er wel. F. Van Oenen Systeeminterventies

Nadere informatie

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen?

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Richtlijnen Casus IDDT Richtlijnen, wat zeggen ze niet! Richtlijnen Dubbele Diagnose, Dubbele hulp (2003) British

Nadere informatie

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking Samenvatting Wereldburgers, in de 21 ste eeuw, benodigde

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Academiejaar 2008-2009 Programmagids Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Filosofie - ethiek - recht 7.0 2 (OA) Filosofie 2.0 2 1282008 2 6 Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

WORK SHOPS [ [ [ [ [ VOOR PROFESSIONALS WERKZAAM IN DE FORENSISCHE PSYCHIATRIE DOOR DR. RUUD H. J. HORNSVELD

WORK SHOPS [ [ [ [ [ VOOR PROFESSIONALS WERKZAAM IN DE FORENSISCHE PSYCHIATRIE DOOR DR. RUUD H. J. HORNSVELD WORK SHOPS VOOR PROFESSIONALS WERKZAAM IN DE FORENSISCHE PSYCHIATRIE [ [ [ [ [ DOOR DR. RUUD H. J. HORNSVELD 1 WORKSHOP GROEPSBEHANDELING VAN (SEKSUEEL) GEWELDDADIGE FORENSISCH PSYCHIATRISCHE PATIËNTEN

Nadere informatie

HAN. Community in progress

HAN. Community in progress HAN Community in progress Dit is HAN Hetgeen wat nu voor je ligt is het HAN-merkboek. HAN is de afkorting die wij gebruiken voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Dit boek geeft voor eenieder die met

Nadere informatie

Banaba sociale gezondheidszorg OO Psychosociale Rehabilitatie

Banaba sociale gezondheidszorg OO Psychosociale Rehabilitatie BANABA IN DE SOCIALE GEZONDHEIDSZORG Opleidingsonderdeel Psychosociale Rehabilitatie Algemeen. Het opleidingsonderdeel Psychosociale Rehabilitatie maakt deel uit van de opleiding BanaBa in de Sociale gezondheidszorg

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Aanleiding onderzoek Meer kennis over cliëntgestuurde interventies nodig; belangrijk voor ontwikkelingen GGz Interventies door cliënten:

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Master in de seksuologie

Master in de seksuologie Master in de seksuologie Faculteit Geneeskunde Kiezen voor de opleiding seksuologie De seksuologie is een erg jonge wetenschap amper iets meer dan een eeuw oud, waarvan de ontwikkeling lang heeft geleden

Nadere informatie

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Interdisciplinaire samenwerking: de T-shaped professional in relatie tot de participatie van burgers met ernstige en langdurige beperkingen Welzijn nieuwe stijl vraagt om onderwijs nieuwe stijl Ontwikkelingen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER Dit project werd gefinancierd en ondersteund door de Europese Commissie. Deze publicatie geeft de mening weer van de auteur en de Commissie kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

Lectoraten in het hbo: een nieuw fenomeen

Lectoraten in het hbo: een nieuw fenomeen 12 Onderzoek Lectoraten in het hbo: een nieuw fenomeen Kitty Kwakman 1 Inleiding Per 1 april 2002 ben ik werkzaam als lector bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Inmiddels zijn op vele Hogescholen

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Bijlage 7 Profielen Goudvisteam

Bijlage 7 Profielen Goudvisteam Bijlage 7 Profielen Goudvisteam Profiel psycholoog/gedragswetenschapper Multidisciplinaire Carrousel Poli van de Goudvis Doelgroep: Kinderen tussen de 0 en 6 jaar waarbij er sprake is van bijzonderheden

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda.

Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda. 2de GoLeWe-projectconferentie Maastricht, 11 mei 2010 Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda 11 mei 2010 Tussentijdse

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES

STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES Over het voorkomen van studieuitval bij een universiteitsbrede, interdisciplinaire bacheloropleiding SURF ACADEMY: MASTERCLASS STUDIEKEUZEGESPREKKEN

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com

0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com Curriculum Vitae PERSOONSGEGEVENS Naam Maikel Staring Adres Ondiep 196 Utrecht Telefoon Email Nationaliteit Nederlands Geboortedatum 30-05-1987 0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com

Nadere informatie

TECHNOLOGIE IN DE ZORG

TECHNOLOGIE IN DE ZORG TECHNOLOGIE IN DE ZORG MET DE MAATWERKMODULES VAN ZORGTECHNIEK LIMBURG ZIJN UW OPLEIDINGEN IN ÉÉN KLAP UP-TO-DATE KENNISMAKING ZORGTECHNOLOGIE ZORG OP AFSTAND ONDERSTEUNENDE TECHNOLOGIEËN EN HULPMIDDELEN

Nadere informatie

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Ir. Saskia Kreutzer Drs. Jannemieke Geessink Arnhem Business School NUFFIC Workshop Best Practises Roeien met de riemen die je hebt

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

Leerarrangement Trendanalyse Health

Leerarrangement Trendanalyse Health Leerarrangement Trendanalyse Health Inleiding Gezondheid is voor iedereen een meer of minder belangrijk onderdeel van zijn leven. Bepaalde keuzes die je maakt, heeft te maken met gezondheid. Keuzes op

Nadere informatie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Geaccrediteerd door de VVH De Academie voor Haptonomie, ITH en Synergos bieden gezamenlijk de cursus DSM IV/Psychopathologie aan. Bijzonder aan dit aanbod is allereerst

Nadere informatie

Interdisciplinaire Samenwerking met een Leerwerkplaats in de Eerstelijns Hulpverlening: Lessons Learned

Interdisciplinaire Samenwerking met een Leerwerkplaats in de Eerstelijns Hulpverlening: Lessons Learned Interdisciplinaire Samenwerking met een Leerwerkplaats in de Eerstelijns Hulpverlening: Lessons Learned Stijn Hoppenbrouwers en Theo Theunissen Lectoraat Model-Based Information Systems, HAN Faculteit

Nadere informatie

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Periode: Trainer: Bijeenkomsten: Locatie: April t/m September 2013 Drs. Jaco de Rapper Acht dagdelen Groep 3: 09/04(2 dagdelen), 21/05(2 dagdelen),

Nadere informatie

Specialisten of generalisten? Bachelor of Master?

Specialisten of generalisten? Bachelor of Master? Presentatie, 9 december 2004 Specialisten of generalisten? Bachelor of Master? Dr. Marieke Schuurmans Zij studeerde Gezondheidswetenschappen, afstudeerrichting erplegingswetenschap, aan de Universiteit

Nadere informatie

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen mensenkennis Ik heb ruime ervaring, maar door deze opleiding heb ik me gerealiseerd dat de zorg voor de patiënt beter kan. Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen Psychosociale

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

VIRTUELE MOBILITEIT: EEN ALTERNATIEF VOOR OF EEN AANVULLING OP FYSIEKE MOBILITEIT?

VIRTUELE MOBILITEIT: EEN ALTERNATIEF VOOR OF EEN AANVULLING OP FYSIEKE MOBILITEIT? VIRTUELE MOBILITEIT: EEN ALTERNATIEF VOOR OF EEN AANVULLING OP FYSIEKE MOBILITEIT? Ilse Op de Beeck Leuvens Instituut voor Media en Leren KU Leuven 30 juni 2014 14 e Frans-Nederlandse Ontmoetingsdagen

Nadere informatie

Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode

Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode Inleiding Dit document beschrijft de basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode van trainingsbureau Moetd. Doelgroep

Nadere informatie

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid Voorlichtingsen cursusaanbod ervaringsdeskundigheid De ZOG MH is een belangenorganisatie voor cliënten en naastbetrokkenen in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

UITNODIGING 17 NOVEMBER

UITNODIGING 17 NOVEMBER UITNODIGING 17 NOVEMBER Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Wij laten u graag op dinsdag 17 november van 15.00-17.00 uur zien en ervaren wat de werkwijze van ons Behandelcentrum

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE THUISZORG

GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG Instituut voor Zorgprofessionals biedt de cursus Geïntegreerde Thuiszorg aan. In de cursus staat het opzetten en onderhouden van een samenwerking tussen

Nadere informatie

De 7 Competenties van de jobcoach NVS/EUSE

De 7 Competenties van de jobcoach NVS/EUSE Lid en Nederlandse vertegenwoordiger van de European Union of Supported Employment De 7 Competenties van de jobcoach NVS/EUSE Competenties van de jobcoach NVS/EUSE bestaan uit de integratie van Kennis,

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 8. Leeswijzer 10

Inhoud. Inleiding 8. Leeswijzer 10 Inhoud Inleiding 8 Leeswijzer 10 1 Motiverende gespreksvoering: een introductie 14 1.1 Wat is motiverende gespreksvoering? 14 1.2 Kenmerken van motivatie 15 1.3 Waarom werkt motiverende gespreksvoering?

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Minor International Sustainable Development 2011-2012. het gebeurt op windesheim

Minor International Sustainable Development 2011-2012. het gebeurt op windesheim Minor International Sustainable Development 2011-2012 het gebeurt op windesheim Colofon Deze brochure bevat informatie voor studenten die zich willen oriënteren op de minor International Sustainable Development

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen

Beleidsaanbevelingen Beleidsaanbevelingen Naar aanleiding van het praktijkonderzoek Morele thema s waar mantelzorgers mee te maken krijgen bij de zorg voor hun partner met hersenletsel in de thuissituatie Linn Cent 1527992

Nadere informatie

Bedrijfsmaatschappelijk werker

Bedrijfsmaatschappelijk werker Bedrijfsmaatschappelijk werker Doel Verlenen van hulp aan werknemers met (dreigende) (psycho)sociale moeilijkheden, alsmede adviseren van leidinggevenden over (psycho)sociale vraagstukken, binnen het sociaal

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie Opleiding Psychologie Universiteit Gent wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck voorzitter Opleidingscommissie Psychologie wat? finaliteit van de opleiding... + universitaire opleiding Ψ: wetenschappelijke

Nadere informatie

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Wanneer we praten over cliëntenparticipatie is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen enerzijds de individuele en de collectieve cliëntenparticipatie.

Nadere informatie

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge HEE in de praktijk Improving Mental Health by Sharing Knowledge inhoud Wat is HEE Wat doet HEE Wie is HEE Waar is HEE Herstel Empowerment Wat is HEE Ervaringsdeskundigheid HEE geeft invulling aan deze

Nadere informatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Eveline Bleiker Minisymposium Oncologische Creatieve therapie in ontwikkeling 26 mei 2015 Achtergrond Even voorstellen Creatieve

Nadere informatie

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Saxion@ 2020 R3 Kom verder. Saxion. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011 http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Dia 1 R3 Leuke titel, maar moer er

Nadere informatie

Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers

Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers Introductie Wat we (denken te) weten over competentieontwikkeling Middel tot het versterken van inzetbaarheid

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Natuurlijk heet ik onze a.s. vertrouwenspersonen hartelijke welkom en u allen die zich betrokken voelt bij deze uitreiking!

Natuurlijk heet ik onze a.s. vertrouwenspersonen hartelijke welkom en u allen die zich betrokken voelt bij deze uitreiking! Geachte Wethouder, Hartelijk welkom! We zijn verheugd over uw komst in het Dialooghuis, waarin u in een feestelijke sfeer voor het Interreligieus Beraad Segbroek (IBS) het Certificaat Vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie Presentatie Rick Kwekkeboom Bijzondere mantelzorgers Bijzondere mantelzorgers De lat, die bepaal jij De lat, die bepaal jij (????) Aandacht voor naasten - een korte historie In tijden van anti-psychiatrie:

Nadere informatie

POST-HBO OPLEIDING. Forensische psychiatrie. mensenkennis

POST-HBO OPLEIDING. Forensische psychiatrie. mensenkennis POST-HBO OPLEIDING Forensische psychiatrie mensenkennis Post-hbo opleiding forensische psychiatrie Initiatief De post-hbo opleiding is een initiatief van de: Dr. Henri van der Hoeven Stichting (Forum Educatief),

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen) AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie.

Nadere informatie

0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com

0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com Curriculum Vitae PERSOONSGEGEVENS Naam Maikel Staring Adres Ondiep 196 Utrecht Telefoon Email Nationaliteit Nederlands Geboortedatum 30-05-1987 0629606863 utrecht@ziemijnederland.nl maikelstaring@gmail.com

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Een landelijk netwerk van ervaringsdeskundigen ten behoeve van beleid, onderzoek en onderwijs

Een landelijk netwerk van ervaringsdeskundigen ten behoeve van beleid, onderzoek en onderwijs met cc naar de cliënt Een landelijk netwerk van ervaringsdeskundigen ten behoeve van beleid, onderzoek en onderwijs Wilt u uw beleid, onderzoek en onderwijs meer vraaggericht maken? Wilt u weten of u de

Nadere informatie

PDCA+ V6. PDCA+ Curriculumonderdeel: Blok 3.4 Psychiatrische stoornissen Jaargang: 14-15

PDCA+ V6. PDCA+ Curriculumonderdeel: Blok 3.4 Psychiatrische stoornissen Jaargang: 14-15 PDCA+ Curriculumonderdeel: Blok 3.4 Psychiatrische stoornissen Jaargang: 14-15 Deel I: Bijzonderheden tijdens nabespreking Datum: 29 mei 2015 Het slagingspercentage ligt erg hoog met 94%. Coördinator(en):

Nadere informatie

Zorgcoördinator, psycholoog, orthopedagoog

Zorgcoördinator, psycholoog, orthopedagoog Functiefamilie : Onderwijs Begeleiding & Zorg, reeks II Kenmerk : 2014/000496/CvB-P&O Versie : 1 Vastgesteld CvB d.d. : 20-05-2014 Datum : 20 mei 2014 Instemming PGMR d.d. : 16-05-2014 Opgesteld door :

Nadere informatie

12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft. : OMA scholing leerlingen en stagiaires. Management samenvatting

12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft. : OMA scholing leerlingen en stagiaires. Management samenvatting 12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft : OMA scholing leerlingen en stagiaires Management samenvatting Binnen Mondriaan is het de afspraak dat alle medewerkers in de directe

Nadere informatie