Oude LGB trafo's 5000 en 5008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Oude LGB trafo's 5000 en 5008"

Transcriptie

1 Oude LGB trafo's 5000 en 5008 GS 73 Ik heb iets met elektriciteit en dat geldt ook voor de LGB. Daarom, wanneer ik iets elektrisch tegenkom dat bij de LGB hoort, dan neem ik dat als het even kan mee. Zo heb ik een aantal verschillende typen "LGB-tuinregelaars", u weet wel, van die seinhuisjes met een snelheidsregelaar erin. Maar daarover een andere keer. LGB voedingstransformatoren Alweer enige jaren geleden kwam ik bij Big Train in Noordwolde in de hoek met tweedehands spullen een mij onbekende LGB voedingstransformator tegen. Een groot en rood blok met LGB-nummer 5008, met een zwart draaischakelknopje: 0 14V 18V 0 en met grote letters "Super" erop. Nog nooit gezien. Blijkbaar van vóór de tijd dat ik de LGB-catalogi ken. Hij was niet zo duur, dus meenemen dat ding. Ik wist uit een verzamelaarsboekje waarin de eerste vijf nummers van de Depesche waren afgedrukt, dat in de begindagen van LGB er een transformator was zonder zo'n knopje, maar die had ik nog nooit zien staan. Maar plotseling, een paar maand geleden werd zo'n trafo aangeboden op "Marktplaats" op het internet. Ook die kon ik voor weinig geld bemachtigen. Hij bleek even groot te zijn en net zo rood. Even er aan meten Sinterklaas had een mooie nieuwe digitale multimeter voor mij meegebracht. Tussen Kerst en Nieuwjaar had ik die al leuk gebruikt om een regeltrafo uit de startset aan de tand te voelen. U hebt daarover al kunnen lezen in ons blad. En nu het spul er toch lag was dat een mooie aanleiding om deze veteranen van LGB ook eens goed te bekijken. Zo komen we erachter in hoeverre Lehmann zijn beloftes waarmaakt. Beide transformatoren geven een gelijkspanning en een wisselspanning. Dit stond achterop in het plastic: LGB = ~ V 1 A 14 V 1 A V 2 A 18 V 2 A 14 V 1 A Het teken = betekent gelijkstroom voor de trein en het teken ~ betekent wisselstroom voor de verlichting en de wissels (nee hoor, dat is niet de reden dat dit wisselstroom heet). Transformator = gelijkspanning DC Inwendige ~ wisselspanning AC LGB nr. stand onbelast belast 1 A weerstand onbelast belast 1 A 1 Op de rails stond nog de trein die zo was samengesteld dat hij juist 1 ampère trok. Net als in het vorige artikel zijn daarmee de spanningen onbelast (zonder trein) en met een afgenomen stroom van 1 ampère gemeten. Zie de tabel onderaan deze pagina, waarin als referentie ook de regeltrafo (startset) is opgenomen. De resultaten Uit de daling van de spanning is gemakkelijk de inwendige weerstand uit te rekenen. Zo deden we dat ook bij de trafo Het valt dan op dat bij beide trafo's de spanning nominaal is (de aangegeven waarde heeft) als de stroom ongeveer 1 ampère is. Bovendien is de inwendige weerstand van de "Super" trafo 5008 een stuk lager. Waarschijnlijk komt dat doordat er een veel modernere gelijkrichter is gebruikt, vier silicium dioden in Graetzschakeling in plaats van een seleengelijkrichter, zoals die in de 5000 is toegepast. Die dioden heb ik niet gezien, maar de seleengelijkrichter is beschreven en ook te zien in Depesche nr.3 pag.22 en op de foto op de volgende pagina onderaan. Dat zijn, zo is bekend, nogal "softe" dingen, d.w.z. zij hebben een relatief Inwendige weerstand Gewicht ,0 V 14,0 V 4 Ω 15,3 V 14,3 V 1 Ω 1,2 kg V 16,1 V 14,6 V 1,5 Ω 18 V 19,5 V 18,0 V 1,5 Ω LGB-voedingstransformator nr. 5000, anno ,4 V 14,1 V 1,3 Ω 1,4 kg max. 24,5 V 17,5 V 7 Ω ,9 kg

2 Verder is de voortschrijding van de regelgeving ook te merken. De 5000 heeft nog een tweelingsnoer met een lengte van 90 cm, nauwelijks genoeg om van de vloer bij een stopcontact te komen. Wel zit er al een aangespoten platte stekker aan. Aan de 5008 zit een stevig rond snoer, dat een lengte heeft van 2 meter, met precies zo'n aangespoten stekker. Ook de uitloop bij de bevestiging aan de trafo is een stuk degelijker. Bij de zoveel jongere trafo zijn snoer, stekker en de bevestiging nog steeds zo. LGB Super transformator nr. 5008, anno1972 hoge inwendige weerstand. Dat zou best eens de oorzaak van die extra 2½ ohm kunnen zijn. De spoel voor de wisselspanning is in beide trafo's zo goed als gelijk. De spanning is iets aan de hoge kant, maar deze trafo's zijn ontworpen voor 220 volt, terwijl de netspanning intussen toch een behoorlijk stuk in de richting van de 230 volt gekropen is. Nou is dat maar 5%, maar op de 14 volt maakt dat toch nog 0,7 volt uit. In de praktijk merk je er niets van. Zo kritisch zijn lampjes en EPL-aandrijvingen nou ook weer niet. Verdere opmerkingen De trafo's zijn even op de keukenweegschaal gezet en dan blijken ze slechts weinig in gewicht te schelen. Dat is niet zo merkwaardig, want de trafo van de 5000 is 36W en die van de 5008 is 50W. Blijkbaar maakt dat 200 gram uit aan ijzer en koper. Bimetaalschakelaar die los aan zijn draden hing. Open maken? De huidige transformatoren voor speelgoed zitten dicht met plastic pennetjes die je er niet onbeschadigd uit krijgt. Na een reparatie in de officiële werkplaats zet men er nieuwe pennetjes in, maar die zijn niet als los onderdeel beschikbaar. Jij mag ze niet open maken. Deze oude transformatoren zitten links en rechts dicht met holnietjes. Die zijn er gemakkelijk uit te boren. Dat was ik eigenlijk niet van plan, maar bij de 5000 hoorde je binnenin een onderdeel rammelen als je hem even op zijn kop hield. Toen vond ik toch dat hij open moest. Gelukkig was het niets ernstigs, de bimetaalschakelaars waren uit hun plastic houders geschoten en bungelden aan hun draadjes tegen de binnenkant van de behuizing. Ik kon ze er zó weer in terug drukken. Maar ook kon ik toen voor u een mooie foto van het binnenste maken. Normaliter is dat onmogelijk. Bij nadere beschouwing bleek ook nog het lampje stuk, dat gaat branden als bij overbelasting het bimetaal de stroomkring onderbreekt. Ook dat heb ik kunnen repareren met een nieuw lampje. 2

3 LGB regeltransformatoren 5003 Bij LGB is het lang niet altijd zo dat een nieuw product ook een nieuw nummer krijgt. De kleine regeltrafo met het LGB-nummer 5003 is er in de loop der jaren in drie versies geweest. In de nummering komt dat niet tot uitdrukking maar aan de uitvoering is het heel goed te zien. Regeltransformatoren Na de beginjaren van LGB, waarin de treinen geacht werden te rijden op een grote rode niet regelbare transformator 5000 en de "tuinregelaar" 5010, kwam er in 1971 een kleine rode regeltransformator met het LGBnummer 5003 bij. De invoering hiervan viel samen met de invoering van de tuinregelaar 5012 Super, die bedoeld was voor de wat grotere treinen, want hij mocht een stroom leveren van 1,5 ampère. Voor de beginner was dit een wat kostbaar ding, dus moest er iets goedkopers komen: een kleine regeltransformator. Voor treinen in H0 waren deze toen heel gebruikelijk en zij konden door diverse bedrijven geleverd worden. Tussen 1971 en 1992 zijn er minstens drie typen in het programma geweest. Zie het overzicht op deze pagina. Alle drie konden ze een wisselsspanning leveren van 14 volt bij 0,5 ampère. De regelbare gelijkspanning werd echter in de loop der jaren steeds iets hoger. GS 85 Principe Het principe is geen vaste transformator met een regelbare weerstand, zoals in de tuinregelaars uit die tijd. Het is een transformator met een sleepcontact dat over de koperen wikkeling glijdt. Daarmee neemt de spanning toe of af, zonder dat de inwendige weerstand hoog wordt. Er volgt dan een gelijkrichtbrug die bestaat uit vier dioden, een ompoolschakelaar (recht door of gekruist) en een thermische schakelaar die uitschakelt bij overbelasting (te grote stroom). Het resultaat is een gelijkspanning (DC), die veel beter constant blijft wanneer er stroom wordt afgenomen versie versie versie 3 Er zit dan nog een extra wikkeling op de transformator, die een vaste wisselspanning (AC) van 14 volt afgeeft voor wat lampjes en voor het aansturen van wissels en seinen rood rood rood bolle zwarte knop platte zwarte knop platte rode knop DC 0-14V bij 0,6A DC 0-16V bij 0,53A DC 0-18V bij 0,5A AC 14V bij 0,5A AC 14V bij 0,5A AC 14V bij 0,5A? Siemens Bühler 3 Weinig stroom De maximaal af te geven stroom is met 0,5 ampère heel krap. Een loc met één motor kun je daar net mee laten rijden. Toen men eind 70-er jaren beginsets met trafo ging leveren zat de 5003 daar dan ook steevast in.

4 LGB regeltrafo 5003 (versie 3) GS 85 De kleine transformator zoals die lange tijd bij de beginnersset werd meegeleverd, draagt het LGB nummer Er zijn drie verschillende versies van geweest. Wij zien er één van de derde versie. Laten wij deze trafo eens aan de tand voelen om gevoel te krijgen voor wat hij kan. Versie 3 De versie 3 voerde LGB van 1984 tot Daarna stond hij niet meer in de catalogi. In de dozen van Toytrain zat in de jaren daarna iets, dat er op lijkt, maar in het zwart en met een platte rode draaiknop. Die trafo had echter geen uitgang voor wisselstroom. De echte versie 3 is vuurrood, heeft een geanodiseerd aluminium frontplaatje en een platte rode draaiknop. Typisch LGB. Onder op de zwarte bodem staat Bühler met een dennenboompje erbij. Maak je motoren, dan kun je vast ook wel transformatoren maken. Regelkarakteristiek Het was al snel duidelijk dat er een groot verschil zou zijn tussen de afgegeven spanning onbelast, dus bij een stroom van 0 ampère en bij de nominale stroom van 0,5 ampère. Voor de metingen werd de transformator met een instelbare weerstand belast. Om een reële waarde van de onbelaste spanning te verkrijgen werd er een heel kleine stroom (10 ma) afgenomen. Doe je dat niet, dan meet je 1½ volt teveel. Dat komt door de drempelspanning van de diodes van de gelijkrichtbrug. Belastingskarakteristiek In hoeverre daalt de spanning als de stroom toeneemt? Dat zien we in de volgende karakteristiek. In deze grafiek valt op dat: - met de knop op de stand ½ ineens de spanning omhoogschiet, - de onbelaste spanning op de hoogste stand dik 20 volt is, - bij belasting met 0,5 ampère (onderste lijn) de spanning 2 tot 4 volt gezakt is, - op de hoogste stand (stand 4) hij niet hoger komt dan 16 volt, terwijl er 18 volt beloofd is. 4 Het cijfer bij de lijn is de stand van de regelknop. De helling geeft de inwendige weerstand aan. Die staat ook rechts van de lijn. Wisselspanning De uitgang wit-zwart geeft onbelast een spanning van 16,5 volt. Bij een stroom van 0,5 ampère wordt dat 14,5 volt. De inwendige weerstand is derhalve 4 Ω.

5 LGB regeltrafo GS 72 Sinterklaas had een mooie nieuwe digitale multimeter voor mij meegebracht. Bovendien moest er met Kerstmis een LGB-trein rijden. Niet om de kerstboom, zoals dat bij vele LGB-fans te doen gebruikelijk is, maar hij werd op verzoek van de kleinzoon wel uitgelegd en zo reed er een Stainz met enige rijtuigjes zijn rondjes in de kamer. De Stainz en de Otto De locomotief en de rijtuigjes kwamen uit een beginset, evenals de rails en de trafo. Dit was de welbekende regeltrafo en het viel mij op dat de Stainz met zijn 5 verlichte rijtuigen zo mooi rustig liep. Ook als de regelknop helemaal omhoog op 4 stond reed de trein nog rustig over het spoor en passeerde netjes de R1 bogen. Ik dacht daarbij terug aan het Toytrain-locje OTTO, dat met dezelfde trafo zoveel snelheid ontwikkelde dat het bij het door de bocht gaan spontaan om viel, als een vrachtwagen die op een kruising van snelwegen met een klaverblad nèt wat te snel linksaf wil. Merkwaardig. Mijn ervaring heeft mij geleerd dat de locomotieven van LGB op dezelfde spanning ongeveer even snel rijden. Zou er in dit geval dan zoveel verschil zijn? Of zou de trafo soms...? De trafo LGB geeft op dat hij 22 volt levert en maximaal 1 ampère stroom. Met de nieuwe universeelmeter kon dat mooi eens gemeten worden. Het bleek dat de trein, zoals die daar reed, iets meer dan 1 ampère opnam. Daarbij was de spanning van de transformator gezakt naar 17,5 volt met de regelkop op maximum. Karakteristieken opnemen Nu de hele boel toch klaar lag heb ik de karakteristiek van de trafo maar eens opgenomen. Daarbij bleek dat de maximale spanning geen 22 volt is, zoals LGB ons belooft, maar bijna 25 volt. Dat is onbelast, als er geen stroom wordt afgenomen, er dus geen trein op het spoor staat. De lijn waarbij 0A staat geeft de spanning, die dan op de rails staat, aan in volt. Horizontaal staat de stand van de regelknop. 5 Met de knop op 3½ wordt de eindspanning al bereikt. Bovendien valt het op dat de lijn niet recht is, maar een beetje gekromd. Dat is wel gunstig, want zo kun je op de lage standen mooi rangeren. Overigens is de lijn niet zo vloeiend als hij getekend is. In werkelijkheid gaat hij met kleine stapjes omhoog, maar zo precies is dat niet opgenomen. De lijn waarbij 1A staat is de karakteristiek voor een trein die 1 ampère opneemt. We zien dat de maximale spanning dan zakt tot 17½ volt. Hieruit is de "inwendige weerstand" van de trafo af te lezen. Deze is 7Ω (de spanning zakt 7 volt als de stroom 1 ampère stijgt). Dit is geen echte weerstand die in de trafo zit, het heeft te maken met de inwendige constructie en is onderdeel van de veiligheid van de trafo. Zo kan de stroom bij kortsluiting (3½A) nooit onveilig hoog worden. Invloed op de snelheid Nu is meteen duidelijk waarom de trein zo rustig reed. Een spanningval naar 17½ volt betekent een lagere snelheid. De OTTO zonder verlichte rijtuigjes trekt een stroom van slechts 0,4A. Dan zakt de spanning van de trafo 3 volt en wordt keurig 22 volt. Zou dat zijn zoals LGB het voor ons bedoeld had? Waarom neemt de trein 1,1 ampère op? Stainz locomotief met 5 rijtuigen: 0,6 A Een rijtuigverlichting (zie GS 59): 0,08 A Voor een trein met 4 van deze rijtuigen: 0,32 A Sluitwagen met extra binnenverlichting: 0,18 A Totaal voor de hele trein (op 18 volt): 1,1 A

6 Microprocessor-technologie? GS 66 Bij LGB verandert alles voortdurend. In plaats van de intussen overbekende regeltransformator met een uitgangsgelijkstroom van max. 1 ampère, zit er sinds kort bij de startsets een los rood regelkastje samen met een zwart blok waarin de transformator zit. LGB nr "met microprocessortechnologie voor fijngevoelig regelen" staat er op de website van LGB. Daar moest ik meer van weten. Op Marktplaats kwam ik ze tegen. De prijs viel mee, het had me moeten waarschuwen, maar ik heb het maar eens gekocht. Aparte trafo Opvallend is de losse trafo. Dit grote zwarte blok heeft wel wat weg van de voedingseenheden die bij laptop computers horen. Uit het type dat ik gekocht had kwam een vaste gelijkspanning van ongeveer 16 volt. Met een snoertje en een plugje zoals we dat van power-adaptors kennen, gaat die naar het regelkastje. In principe is dit een slimme oplossing. Dit soort voedingseenheden zijn op de professionele markt te kust en te keur te koop, waardoor de zeer strenge eisen die aan "apparaten met een stekker" gesteld worden, door de fabrikant van dat ding opgelost zijn. Zij weten precies waar ze zich aan moeten houden om zoiets internationaal goedgekeurd te krijgen. Wat er volgt is "zwakstroom" en daarvoor gelden veel lichtere eisen. Bovendien hoeft LGB voor de Amerikaanse klanten alleen een ander transformatorblok mee te leveren. Zo is ook het verschil 230 volt versus 120V volt naar een externe leverancier geschoven. Voor de toekomst is te denken aan een elektronische transformator die zonder omschakelen werkt van 90 tot 250 volt. Regelkastje Bij het zwarte trafoblok hoort een mooi LGB-rood regelkastje. In principe kan dit mee naar buiten, net zoals de regelaars in een "seinhuisje". Het kastje heeft qua vorm veel weg van de regeltrafo 50080, met precies zo'n grote rode pijlknop, maar het is wat lager en veel lichter. Een ander opvallend verschil is ook dat het gemakkelijk open te maken is. Bij de transformatoren is dit bijna niet mogelijk, onderdeel van de strenge veiligheidseisen. Die zijn nu niet meer van toepassing, dus het kastje is met vier klikvingers gesloten. Even wrikken met een schroevendraaier en het springt open. Microprocessor-technologie Mijn verwachtingen zijn hoog gespannen. Er komt een printje uit het kastje, met bijna niets er op. Ik zie een spanningsregel-ic van het type LM317T en een paar andere onderdelen. Aan de regelknop zit een schijf met contacten die over sectoren op de print glijden. Niks microprocessor. Het analoge IC LM317T (tachtig cent bij Conrad) met zijn schamele 26 transistoren kun je toch geen microprocessortechnologie noemen? Zoals altijd heb ik het schema maar eens opgetekend. Dat brengt de tweede LGB-overdrijving aan het licht. Fijngevoelig regelen De uitgangsspanning wordt bepaald door een spanningsdeler aan de LM317. Deze wordt in stapjes door een schakelcontact op de schijf veranderd. Door de ongelijke weerstandswaarden in het weerstanden-array 12DT002G klimt de spanning in 12 ongelijke stapjes omhoog. Ik meet achtereenvolgens: 0 2,5 3,1 3,8 4,7 5,8 7,0 8,5 10,5 12,5 15,5 18,5 22,5 volt. Dat was met een ingangsspanning van 25 volt. Met de 16 volt uit het zwarte blok waren de lage stapjes wel hetzelfde maar de spanning bleef hangen bij een volt of 14. En is het schakelen in stapjes dan het fijngevoelige regelen dat LGB ons in het vooruitzicht stelt? Ingebouwde beveiligingen Maar de LM317 heeft ook zo zijn voordelen. Zo is de uitgangsstroom inwendig begrensd op 1,5A en schakelt het IC zichzelf uit zodra het te heet wordt. Ook is het prettig dat de uitgangsspanning niet af hangt van de opgenomen stroom zolang die onder de 1,5A blijft, noch van de ingangsspanning zolang deze hoog genoeg blijft. Zo kan er eigenlijk niets mis gaan. Bij uitstek geschikt dus voor de jonge beginnende LGB-er. 6

8-VOUDIGE BEZETMELDER

8-VOUDIGE BEZETMELDER Handleiding 8-VOUDIGE BEZETMELDER Werkt met de volgende systemen: alle systemen, analoog én digitaal, gelijkspanning en wisselspanning. Werkt niet met de volgende systemen: - Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

De LGB tuinregelaars. door Klaas Robers GS 76

De LGB tuinregelaars. door Klaas Robers GS 76 De LGB tuinregelaars door Klaas Robers GS 76 Wie kent niet de grappige seinhuisjes van LGB, waarin een snelheidsregelaar is ondergebracht? Zij zijn typisch bedoeld om te gebruiken in de tuin. De naam "tuinregelaar"

Nadere informatie

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2 Meetinstrumenten. 3, 1, 3, 1, 4 1,.1 Hz 4 o +1...+ o C PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: Figuur 1 Figuur - H.O.Boorsma. http://www.edutechsoft.nl/ 1

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Een 13,8 volt - 30 ampere voeding

Een 13,8 volt - 30 ampere voeding Een 13,8 volt - 30 ampere voeding We gaan de opbouw van dit schema van links naar rechts beschrijven zodat een ieder het kan volgen. Als eerste de transformator, neem hiervoor een type dat secundair minstens

Nadere informatie

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen - pagina 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 Inleiding 4 Analoog rijden 8 Analoog

Nadere informatie

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Inhoud De schakeling Een blokspanning van 15 V opwekken De wisselspanning omhoog transformeren Analyse van de maximale stroom door de primaire

Nadere informatie

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Schakeling In de hiernaast afgebeelde schakeling kan de spanning

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Gestabiliseerde netvoeding

Gestabiliseerde netvoeding Gestabiliseerde netvoeding Een gestabiliseerde voeding zet de netspanning van 23 volt wisselspanning om in een stabiele gelijkspanning. Dit gebeurt door middel van een handvol relatief eenvoudige elementen

Nadere informatie

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 INHOUDSTAFEL Pagina Veiligheidstips 3 Veiligheidssymbolen 4 Functietoetsen en aansluitklemmen 5 Symbolen en aanduidingen 5 Specificaties

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter Pajottenlandse Radio Amateurs De multimeter ON3BL 05/03/2013 Wat is een multimeter of universeelmeter? Elektronisch meetinstrument waar we de grootheden van de wet van ohm kunnen mee meten Spanning (Volt)

Nadere informatie

Elektrotechniek voor Dummies

Elektrotechniek voor Dummies Elektrotechniek voor Dummies Het programma Spoedcursus Elektrotechniek voor dummies Spanning/stroom Vermogen Weerstand (Resistantie) Wet van Ohm Serie/Parallel AC-DC Multimeter Componenten Weerstand Draadweerstand

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

Werking van een zekering

Werking van een zekering Naam: Klas: Datum: Werking van een zekering Doelstelling Leerlingen moeten inzien dat een zekering de elektrische stroom kan onderbreken bij oververhitting als gevolg van een kortsluiting. Inleidende proef

Nadere informatie

Onderzoek werking T-verter.

Onderzoek werking T-verter. Onderzoek werking T-verter. De Beer Gino Page 1 02/10/2007 Inhoudstabel: 1. Doelstellingen. 2. Benodigd materiaal. 3. Bespreking van de frequentieregelaar. 4. Instellingen en gebruik van de frequentieregelaar.

Nadere informatie

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012 Krachtstroom antwoorden Doel Je kunt een stekker of een contrastekker aan een krachtstroomsnoer monteren. Oriëntatie Bij het werken met elektriciteit speelt de veiligheid een zeer grote rol. Een onveilige

Nadere informatie

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen.

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen. Weerstand stroombeperking voor LED s Om de stroom door een LED te beperken wordt een weerstand toegepast. Maar hoe hoog moet de waarde van zo n weerstand eigenlijk zijn? In de dagelijkse praktijk wordt

Nadere informatie

Knipperende wagonverlichting

Knipperende wagonverlichting Knipperende wagonverlichting door Klaas Robers Binnenverlichting in personenwagens is schitterend. Speciaal in het donker spreekt een verlicht rijdende trein enorm aan. Het is dan jammer wanneer de lampjes

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

Gebruik van een 13.8V 27MC Voeding

Gebruik van een 13.8V 27MC Voeding Gebruik van een 13.8V 27MC Voeding Hallo Slotracers, Veelal wordt er gebruik gemaakt van redelijk dure regelbare gestabiliseerde voedingen. Nu is het zo dat dit veel goedkoper opgelost kan worden dan dat

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

MRDIRECT BOOSTER. Handleiding. Werkt met de volgende systemen: Werkt niet met de volgende systemen: Werkt met de volgende protocollen:

MRDIRECT BOOSTER. Handleiding. Werkt met de volgende systemen: Werkt niet met de volgende systemen: Werkt met de volgende protocollen: Handleiding MRDIRECT BOOSTER Werkt met de volgende systemen: Het computerprogramma MRdirect Werkt niet met de volgende systemen: Alle systemen die MRdirect niet ondersteunt Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

Aan de totstandkoming van dit boekje hebben meegewerkt: HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG).

Aan de totstandkoming van dit boekje hebben meegewerkt: HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG). HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG). Zoals iedere spier die beweegt in ons lichaam een elektrische spanning afgeeft, geeft ook het hart bij iedere hartslag een elektrische spanning af. Deze spanning, die door

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Klasse B versterkers

Klasse B versterkers Klasse B versterkers Jan Genoe KHLim Universitaire Campus, Gebouw B 359 Diepenbeek Belgium http://www.khlim.be/~jgenoe In dit hoofdstuk bespreken we de Klasse B en de klasse G versterker. Deze versterker

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Practicum Zuil van Volta

Practicum Zuil van Volta Practicum Zuil van Volta Benodigdheden Grondplaat, aluminiumfolie, stuivers (munten van vijf eurocent), filtreerpapier, zoutoplossing, voltmeter, verbindingssnoeren, schaar Voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Digitale multimeter 700b

Digitale multimeter 700b 9705801 Digitale multimeter 700b Gebruikershandleiding Waarschuwing: lees en begrijp de handleiding voor het gebruik van de digitale multimeter. Het niet begrijpen of te voldoen aan de waarschuwingen en

Nadere informatie

Digitale Multimeter / Digital Multimeter NI 63. Handleiding / Manual

Digitale Multimeter / Digital Multimeter NI 63. Handleiding / Manual Digitale Multimeter / Digital Multimeter NI 63 Handleiding / Manual INLEIDING 1-1 UITPAKKEN EN INSPECTIE INLEIDING Nadat u uw nieuwe digitale multimeter uit de verpakking heeft gehaald, moet u over de

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting Hoofdstuk 4: De gelijkrichting 4.1. Inleiding: De gelijkrichting is een toepassing op het gebruik van de diode. Elektronische en elektrische apparatuur maken gebruik van de netspanning. Niettegenstaande

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

De ET31F (die alleen de vloertemperatuur meet) kan in een andere ruimte geplaatst worden.

De ET31F (die alleen de vloertemperatuur meet) kan in een andere ruimte geplaatst worden. De EasyTemp thermostaat ET31A/AF/F Deze handleiding geldt voor de onderstaande types: Op de doos Model ET31A, ET31AF en ET31F Model ET31A. Thermostaat regelt de ruimte temperatuur. (Niet geschikt voor

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2003

Examenopgaven VMBO-GL 2003 Examenopgaven VMBO-GL 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 09.00-11.00 uur METAALTECHNIEK CSE GL Bij dit examen horen een uitwerkblad en een bijlagenboekje. Dit examen bestaat uit 60 vragen. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Windturbine. Bouwplan

Windturbine. Bouwplan Windturbine Bouwplan Bouwplan Om onderstaande windturbine te maken kun je de aanwijzingen volgen die op deze pagina s staan. Deze turbine wordt een Savonius windturbine genoemd. Natuurlijk kan je bij elke

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager installatieautomaat ( groep ) testknop aardlekschakelaar hoofdschakelaar coderingsstreep (zwart of grijs) De

Nadere informatie

H-TRONIC pendeltreinautomaat

H-TRONIC pendeltreinautomaat G E B R U I K S A A N W I J Z I N G Bestnr. 21 65 24 H-TRONIC pendeltreinautomaat Belangrijk! Beslist lezen! Deze gebruiksaanwijzing is een integraal onderdeel van dit product. Er staan belangrijke aanwijzingen

Nadere informatie

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting.

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Basis Elektriciteit Gelijkstroom (Direct Current) Wisselstroom (Alternating Current) Gesloten stroomkring (Closed circuit) DC AC Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Lichtnet;

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS

FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS Wet van Ohm U = I R (1) U = spanning in V, I is stroom in A en r is weerstand in Ohm Eerste wet van Kirchhoff Som van alle stromen in een knooppunt is nul. Tweede wet van

Nadere informatie

Henks Reparatie Werkplaats - Van IJsendijkstraat 152-1442LC - Purmerend - www.hksservices.nl. Bedienings display

Henks Reparatie Werkplaats - Van IJsendijkstraat 152-1442LC - Purmerend - www.hksservices.nl. Bedienings display Bedienings display T4 koelkast storing zoeken Dit artikel omschrijft het fout zoeken en om de juiste diagnose te stellen als de koelkast problemen geeft. Het betreft de volgende modellen. Compressor type

Nadere informatie

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002]

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Dit artikel moet de beginners helpen simpele metingen te kunnen uitvoeren met de multimeter. Soorten multimeters Eerst en vooral hebben we digitale

Nadere informatie

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen.

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. Als je onderdelen van een stroomkring aan elkaar vastmaakt, noem je dit schakelen of aansluiten. Sommige onderdelen

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

LABO 2 : Opgave oscilloscoopmetingen DC

LABO 2 : Opgave oscilloscoopmetingen DC Opgave oscilloscoopmetingen 1 / 13 LABO 2 : Opgave oscilloscoopmetingen DC 1. Doelstellingen Na het uitvoeren van de proeven : ken je de massaproblemen bij de scoop. kan je de grootte van een spanning

Nadere informatie

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator Alternator In dit hoofdstuk zal ik het vooral hebben over de functie is van de alternator in de wagen. En hoe het basisprincipe is van deze generator. 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE GL Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Bouwbeschrijving en aansluitgegevens.

Bouwbeschrijving en aansluitgegevens. Bouwbeschrijving en aansluitgegevens. En een boodschappenlijstje. Bedankt voor de keus van dit product, ik wens U veel plezier bij de opbouw en bij het gebruik van dit product. Ik ben echter niet aansprakelijk

Nadere informatie

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken.

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. Experiment 5 5 Onderdelen van een autonome PV-installatie Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. grondplaat 1 zonnemodule 1 halogeenlamp 1 motor

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen 6. Afronding hoofdstuk 2 6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen Inleiding Bij de introductie van dit hoofdstuk heb je je georiënteerd op het onderwerp van dit hoofdstuk

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen? Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?.......... Iedereen is het erover eens dat we eigenlijk niet meer zonder elektriciteit kunnen. Maar heb

Nadere informatie

Basisregels voor de stroomverzorging in miniaturen!!!!!!!!!!!

Basisregels voor de stroomverzorging in miniaturen!!!!!!!!!!! Basisregels voor de stroomverzorging in miniaturen!!!!!!!!!!! Bij vele gesprekken met modelbouwvrienden heb ik vastgesteld dat er weinig bekend is over de grondregels van de elektrotechniek. Daarom wil

Nadere informatie

MIDI STURING voor SERVO s

MIDI STURING voor SERVO s MIDI STURING voor SERVO s Vanuit mijn idee om Marieke te maken, een pop die als dirigent optreedt bij het afspelen van MIDI muziek heb ik een schakeling gemaakt die behalve voor zo n pop ook voor andere

Nadere informatie

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter 1. Beschrijving -- Digitale Mini Multimeter De is een compacte multimeter met een 3 ½ digit LCD. Met dit apparaat kunt u AC en DC spanning, DC stroom, weerstanden, diodes en transistors meten. Het apparaat

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

BATTERIJ LAAG? Deze schakeling is uiterst eenvoudig. Op een gaatjesprint is ze in een-twee-drie klaar.

BATTERIJ LAAG? Deze schakeling is uiterst eenvoudig. Op een gaatjesprint is ze in een-twee-drie klaar. BATTERIJ LAAG? Guido Clinckemaillie, ON7CI Mijn Yaesu 8500 is een 2 m/70 cm mobiel toestel dat ik in de shack gebruik. Om de geheugens en andere instellingen te bewaren moet het continu onder spanning

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel.

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat met stroom werken. Jullie gaan ontdekken wat je met schakelingen en stroom kunt doen en welk effect dat heeft op een lampje. Jullie moeten zelf de draden goed monteren en aansluiten.

Nadere informatie

Decoder inbouw. Het ombouwen van een analoge tot een digitale loc. Jan Boen, Ing. voor het Locje Dilbeek

Decoder inbouw. Het ombouwen van een analoge tot een digitale loc. Jan Boen, Ing. voor het Locje Dilbeek Decoder inbouw Het ombouwen van een analoge tot een digitale loc Jan Boen, Ing. voor het Locje Dilbeek Wanneer? Indien je wil overgaan van analoog naar digitaal bedrijf. Het is niet zinvol je loc s te

Nadere informatie

Bouw zelf een windmolen

Bouw zelf een windmolen Bouw zelf een windmolen Met dit bouwplan is een windmolen maken niet moeilijk! Bouw thuis of op school een echte windmolen die een klein lampje (LED) laat branden. Aan het einde van de beschrijving vind

Nadere informatie

INSTALLATIEHANDLEIDING. PowerMan 230/40-1 230/80-1 230/40-2 230/80-2

INSTALLATIEHANDLEIDING. PowerMan 230/40-1 230/80-1 230/40-2 230/80-2 INSTALLATIEHANDLEIDING PowerMan 230/40-1 230/80-1 230/40-2 230/80-2 Victron Energy B.V. / De Paal 35 / 1351 JG ALMERE / The Netherlands Phone: (+31) (0)36 535 97 00 / Fax: (+31) (0)36 535 97 40 / www.victronenergy.com

Nadere informatie

Deel 1 De Operationele versterker

Deel 1 De Operationele versterker Deel 1 1)Symbool Henry Torfs 6TIICT 1/11 2)Inwendige + werking 2.1)Inwendige structuur van de Op-Amp Verschilversterker Versterker Eindtrap Henry Torfs 6TIICT 2/11 3)Werking De operationele versterker

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

AIRBAGS EN GORDELSPANNERS

AIRBAGS EN GORDELSPANNERS AIRBAGS EN GORDELSPANNERS Airbag In een moderne carrosserie komen we tegenwoordig een aantal voorzieningen tegen die de actieve en de passieve veiligheid van de auto verhogen. Een goed voorbeeld hiervan

Nadere informatie

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Deze handleiding is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 10 jaar. Op een eenvoudige manier en in begrijpelijke tekst leer je stapsgewijs wat elk elektronica-onderdeel

Nadere informatie

3.2 Instapprobleem met demonstratie Schakelingen van drie lampjes

3.2 Instapprobleem met demonstratie Schakelingen van drie lampjes 3 Serie- en parallelschakeling 3.1 Introductie Inleiding In de vorige paragraaf heb je je beziggehouden met de elektrische huisinstallatie en de veiligheidsmaatregelen die daarvoor van belang zijn. Behalve

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201

GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201 GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201 INHOUDSTAFEL Veiligheidsinstructies Veiligheidssymbolen Bediening en contactbussen Symbolen en afkortingen Specificaties Batterijen plaatsen Gebruiksinstructies

Nadere informatie

43 Keerlusprint. 43.1 Werking. informatieblad 43 keerlusprint KLS versie 2.0

43 Keerlusprint. 43.1 Werking. informatieblad 43 keerlusprint KLS versie 2.0 43 Keerlusprint Beperking aansprakelijkheid De aansprakelijkheid van het bestuur van de HCCM is beperkt als omschreven in informatieblad 1 Bij treingestuurde (digitale) systemen wordt de hele baan door

Nadere informatie

16SD. Avontuur in miniatuur

16SD. Avontuur in miniatuur 16SD Bezetmelder met 16 contacten op basis van stroomdetectie. Voor terugmelding met behulp van LEDs of als aanvulling op een terugmelddecoder zonder stroomdetectie. Geschikt voor digitale 2-rail modelbanen.

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A

VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A Versie 11/03 Bestnr. 51 05 00 VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische gegevensbestand,

Nadere informatie

Digitaal Modelsporen. Inleiding. Jan Boen, Ing, MSc

Digitaal Modelsporen. Inleiding. Jan Boen, Ing, MSc Digitaal Modelsporen Inleiding Jan Boen, Ing, MSc Agenda Een woordje geschiedenis De voornaamste standaarden Rijden, Melden en Sturen De bouwstenen Digitaal Rijden Combinatie met analoog Evolueren van

Nadere informatie

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum De ampèremeter De elektrische stroom is te vergelijken met de hoeveelheid water die voorbij stroomt. De hoeveelheid water meet je in serie met de waterleiding. Op dezelfde wijze meet je elektrische stroom

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur natuur- en scheikunde 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 BAT-141 EPD basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen)

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Ga na of de onderstaande beweringen waar of niet waar zijn (invullen op antwoordblad). 1) De krachtwerking van een magneet is bij

Nadere informatie

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!!

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!! Practicum elektronica: Spanningsbron Benodigdheden: Niet-gestabiliseerde voeding of batterij, 2 multimeters, 5 weerstanden van 56 Ω (5 W), 5 snoeren, krokodillenklemmen. Deel : Metingen Bouw achtereenvolgens

Nadere informatie

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche Retail Trainingen 2 Dit vakinformatieboek is een uitgave van: Vereniging

Nadere informatie

Transformatoren. Speciale uitvoeringen

Transformatoren. Speciale uitvoeringen Transformatoren Speciale uitvoeringen Opdracht Stel speciale transfo voor: Bouw + foto (1 à 2 slides) Werking (1 slide) Toepassingen (1 slide) Voorstellen in klas: 7 lines 7 words Per slide 1 minuut Verslag:

Nadere informatie

Service handboek voor onderhoud van "Classic" hydraulische aggregaten.

Service handboek voor onderhoud van Classic hydraulische aggregaten. Goed onderhoud verzekert u van een lang(er) leven van uw hydraulische aggregaat. Dit service handboek vertelt hoe men moet zorgen voor het aggregaat, welke testapparatuur er beschikbaar is en hoe men het

Nadere informatie

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu Elektriciteit thuis Nuldraad, fasedraad In de elektriciteitskabel die je huis binnenkomt, bevinden zich twee draden: de fasedraad en de nuldraad. Zie de onderstaande figuur. De spanning tussen deze draden

Nadere informatie

Schakelingen Hoofdstuk 6

Schakelingen Hoofdstuk 6 Schakelingen Hoofdstuk 6 Een schakeling... I = 0,1 A = 100 ma U = 6 V Geen grote stroom door de lamp. Dit komt door de weerstand van die lamp. De weerstand kunnen we berekenen. Presentatie H6 1 De weerstand

Nadere informatie

NCV 2.1 Nixie Klok. extra montage aanwijzingen

NCV 2.1 Nixie Klok. extra montage aanwijzingen NCV 2.1 Nixie Klok extra montage aanwijzingen 1 NCV 2.1 Nixie Klok (IN-14 type cijferbuisjes) Volg de Engelse handleiding, dit zijn extra aanwijzingen voor de montage: Gebruik een puntige soldeerbout met

Nadere informatie

TOMA. De TOMA regelaar is gebouwd volgens de strenge Europese veiligheidseisen en voorzien van een CE keurmerk.

TOMA. De TOMA regelaar is gebouwd volgens de strenge Europese veiligheidseisen en voorzien van een CE keurmerk. Inleiding. Deze regelaar is in samenwerking met een Nederlands elektronica bedrijf door TOMA ontwikkeld. Daarbij is gebruik gemaakt van de nieuwste technieken, en gedacht aan bedieningsgemak en mogelijkheden.

Nadere informatie