Gestabiliseerde netvoeding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gestabiliseerde netvoeding"

Transcriptie

1 Gestabiliseerde netvoeding Een gestabiliseerde voeding zet de netspanning van 23 volt wisselspanning om in een stabiele gelijkspanning. Dit gebeurt door middel van een handvol relatief eenvoudige elementen die achter elkaar worden geschakeld. Achtereenvolgens wordt de wisselspanning omlaag getransformeerd door middel van een transformator, gelijkgericht met een brugcel, afgevlakt met een condensator, en als laatste gestabiliseerd met een regulator-ic. Wisselspanning Bij wisselspanning verandert de polariteit van de spanning periodiek en volgt de spanning een sinuscurve (zie afbeelding 1). +Veff De spanning gaat van nul naar de maximumwaarde (de amplitude), hier aangegeven met, dan weer naar nul, naar de minimumwaarde (-A) en weer naar nul. Bij netspanning gebeurt dit met een frequentie van 5 Hertz, oftewel vijftig keer per seconde, zodat één periode 1/5 seconde duurt, oftewel twintig milliseconden. -Veff Zoals aangegeven is de amplitude de maximumwaarde; normaal gesproken -A wordt echter gewerkt met de t=2ms effectieve waarde van de wisselspanning, hier aangegeven met Afbeelding 1: Wisselspanning Veff. Deze effectieve waarde is de waarde die een gelijkspanning moet hebben om dezelfde hoeveelheid energie om te zetten in een weerstand. Met wat wiskunde kan worden uitgerekend dat de effectieve waarde van een sinusvormige wisselspanning 1/ 2 (dus ongeveer,7) keer de amplitude is; omgekeerd is de amplitude dus ook 2 (zeg maar 1,4) keer de effectieve waarde. Aangezien de 23 volt van de netspanning de effectieve waarde is, heeft de netspanning dus een amplitude van 2 23 = 325 volt. Dit betekent dan ook dat elektronische onderdelen die op netspanning worden aangesloten een maximumspanning van 325 volt te verduren krijgen, en niet 23 volt. Dit is erg belangrijk bij de keuze van onderdelen. Bij gewone netspanning van 23 volt ligt een van de twee polen op aardniveau ( volt, massa, oftewel de nul), terwijl de andere de volledige wisselspanning voert (de fase). In een vaste installatie is de nul te herkennen aan een blauwe draad terwijl voor de fase een bruine draad wordt gebruikt. In principe kan de nul veilig worden aangeraakt, maar doordat bij stopcontacten, snoeren enzovoort van buitenaf niet zichtbaar is wat de fase is en wat de nul, is het aanraken van netspanningscontacten levensgevaarlijk. Het schema In de onderstaande afbeelding is het elektronische schema te zien van een

2 gestabiliseerde voeding. afvlakcondensator regulator-ic stabilisatiecondensator ~ transformator + uit ~ - uit netspanning in gelijkrichter ontstoorcondensatoren Afbeelding 2: Principeschema van een gestabiliseerde netvoeding De transformator Een transformator is een onderdeel dat wisselspanning kan omzetten van een bepaalde ingangsspanning naar een bepaalde uitgangsspanning. Ook isoleert een transformator de uitgangsspanning van de netspanning, waardoor de uitgangsspanning zwevend wordt; dit betekent dat er niet langer één pool standaard op aardniveau ligt en de andere de wisselspanning voert. Hierdoor is een transformator essentieel voor de veiligheid van elektrische en elektronische apparatuur. Traditioneel werken transformatoren met de 5Hz wisselspanning van het lichtnet. Dit heeft het voordeel dat het erg eenvoudig is; er is slechts één onderdeel nodig om een bepaalde gewenste wisselspanning te krijgen: de transformator zelf. Een nadeel is dat een transformator bij deze vrij lage frequentie relatief groot en zwaar is. Tegenwoordig echter worden steeds meer schakelende voedingen gebruikt; hierbij wordt met flink wat extra elektronica een wisselspanning opgewekt die een veel hogere frequentie heeft dan 5Hz, soms bijna tienduizend keer zo hoog (5kHz). Bij een dergelijke hoge frequentie kan een transformator voor hetzelfde vermogen veel kleiner en lichter zijn dan zijn 5Hz-tegenhanger; dit voordeel is zo groot dat bijna alle netvoedingen tegenwoordig schakelende voedingen zijn. De extra elektronica is echter erg ingewikkeld en daarom gaan we er hier ook niet op in. Een transformator bestaat uit niets anders dan twee (of meer) spoelen die samen om een ijzeren kern liggen. De verhouding van het aantal wikkelingen van deze twee spoelen bepaalt de verhouding tussen in- en uitgangsspanning. Als de spoel aan de ingang bijvoorbeeld 1 wikkelingen heeft, en de spoel aan de uitgang 1, is de wikkelverhouding 1:1, en zal de uitgangsspanning ook tien keer lager zijn dan de ingangsspanning (dus 23 volt als we 23 volt netspanning op de ingang aansluiten). Let op dat deze spanningsverhouding vastligt, zodat variatie in de ingansspanning ook zal leiden tot variatie in de uitgangsspanning. Dit komt verderop ook nog even aan de orde. Als laatste moet je er rekening mee houden dat een transformator onbelast een wat hogere spanning zal leveren dan onder belasting.

3 De gelijkrichter De transformator doet niets anders dan het omlaag brengen en isoleren van de 23V-netspanning. De uitgang van de transformator levert nog steeds wisselspanning. De volgende stap is daarom het gelijkrichten van deze wisselspanning; dit gebeurt met een zogenoemde gelijkrichter, die meestal bestaat uit vier dioden. Een diode is een onderdeel dat de stroom in één richting kan doorlaten, en wel in de richting van de pijl. In afbeelding 2 zie je de vier dioden in een gelijkrichter. De werking is eenvoudig: als de spanning op punt 2 van de gelijkrichter hoger is dan op punt 1, loopt de stroom door de dioden linksboven en rechtsonder; een halve wisselspanningsfase later, als de spanning op punt 2 juist lager is dan op punt 1, loopt de stroom door de dioden rechtsboven en linksonder. Dit betekent dus dat de gelijkrichter zowel in de positieve als de negatieve fase van de wisselspanning stroom levert; om deze reden wordt dit dan ook een dubbelfasige gelijkrichter genoemd. De spanning die uit de gelijkrichter komt (op de punten 3 en 4 in het schema) ziet eruit als in afbeelding 3. +Ueff Afbeelding 3: Dubbelfasig gelijkgerichte wisselspanning De afvlakcondensator De negatieve fase wordt als het ware naar boven omgeklapt. Het resultaat is een spanning die niet meer negatief wordt. Deze gelijkspanning is echter nog niet echt netjes; zoals te zien is, wordt de spanning nog steeds honderd keer per seconde nul volt. De ruimte tussen de toppen van de spanning moet dus op een of andere manier worden opgevuld. Dit laatste gebeurt met een afvlakcondensator. Een condensator is een onderdeel dat elektrische lading kan opslaan en weer afstaan, ongeveer zoals een accu, maar dan veel sneller, met minder lading. In afbeelding 4 zie je wat er gebeurt met de dubbelfasig gelijkgerichte wisselspanning van afbeelding 3 wanneer er een afvlakcondensator achter de gelijkrichter wordt geplaatst. Wat er gebeurt, is eenvoudig: de afvlakcondensator wordt bij iedere top van de gelijkgerichte spanning Afbeelding 4: Dubbelfasig gelijkgerichte en afgevlakte wisselspanning opgeladen tot de amplitude van de spanning; zodra de gelijkgerichte spanning lager wordt (de grijze stippellijn), wordt de afvlakcondensator ontladen, zodat de spanning erover daalt. Deze spanning daalt totdat de volgende top van de gelijkgerichte wisselspanning de condensator weer oplaadt. Het uiteindelijke gevolg is een gelijkspanning die nog niet helemaal constant is, maar al wel redelijk bruikbaar. Dit is ook precies hoe goedkope, ongeregelde adapters in elkaar zitten: een transformator, een gelijkrichter en een afvlakcondensator. Dit werkt goed zolang het apparaat dat er op wordt aangesloten niet erg kritisch is wat betreft de spanning. Ur

4 Het verschil tussen de hoogste spanning (de amplitude) en de laagste spanning waarop de afvlakcondensator ontladen wordt, heet de rimpelspanning, in afbeelding 4 aangeduid met Ur. De condensator wordt verder ontladen (en de rimpelspanning is dus groter) naarmate hij een kleinere capaciteit heeft of de voeding meer stroom moet leveren. (Verderop geven we voor de liefhebbers nog alle berekeningen.) Een afvlakcondensator heeft een relatief hoge waarde, die vooral afhangt van de stroom die de voeding moet kunnen leveren en het verschil tussen de amplitude en de gewenste uitgangsspanning. Gangbare waarden lopen uiteen van circa honderd microfarad (μf) tot tienduizenden microfarad. Let op: Deze condensatoren zijn zogenoemde elektrolytische condensatoren en moeten met de juiste polariteit aangesloten worden, anders kunnen ze exploderen! De regulator De laatste stap bestaat uit het afsnijden van het bovenste rafelige randje van deze spanning, zodat we een stabiele, vaste gelijkspanning overhouden. Dit gebeurt door middel van een zogenoemd regulator-ic. Dit is een elektronisch onderdeel dat een groot bereik aan ingangsspanning kan omzetten naar één vaste (of desnoods regelbare) uitgangsspanning. Afbeelding 5 laat de werking van de regulator zien, waarbij de lijn achter Uuit de uitgangsspanning voorstelt. +Uuit Afbeelding 5: Een regulator-ic zorgt voor een gelijkmatige uitgangsspanning Uuit Regulator-IC s zijn verkrijgbaar met diverse vaste uitgangsspanningen; gangbare waarden zijn 5 volt, 9 volt, 12 volt, 15 volt en 24 volt. Ook van belang is de maximale stroom die uit de voeding getrokken kan worden; dit komt later nog aan de orde. Achter de regulator worden meestal nog twee condensatoren geplaatst. De uitgangscondensator zorgt ervoor dat de regulator stabiel werkt; dit is nodig omdat een regulator een terugkoppeling heeft die de werkelijke spanning aan de uitgang voortdurend vergelijkt met de vereiste spanning, en iedere afwijking probeert bij te regelen. Zonder extra condensator kan de regulator op hol slaan doordat hij zichzelf steeds sterker gaat corrigeren. De uitgangscondensator heeft meestal een waarde van ongeveer tien microfarad. De andere condensator heeft een nog lagere waarde (circa,1μf) en zorgt voor hoogfrequente ontstoring; aan de ingang van de regulator wordt ook een ontstoorcondensator geplaatst. +Uuit Afbeelding 6: Een te grote rimpelspanning werkt door naar de uitgang van de regulator De ingangsspanning van de regulator mag natuurlijk nooit lager worden dan de gewenste uitgangsspanning, anders kan de regulator zijn werk niet goed doen. Met andere woorden: de rimpelspanning mag niet te groot worden. Afbeelding 6 laat zien wat er gebeurt als dit verkeerd gaat: er treedt dan een rimpelspanning op aan de uitgang van de regulator, aangegeven met de rode delen van de curve.

5 Berekeningen Dan nu het favoriete deel van iedere knutselaar (of juist niet): de berekeningen. De transformator Allereerst de transformator. Deze moet een uitgangsspanning leveren met een amplitude die hoger is dan de gewenste gestabiliseerde uitgangsspanning, maar ook weer niet te hoog, omdat dit weer andere problemen met zich meebrengt. Zo verdragen de meeste regulator-ic s een maximale ingangsspanning van 35 volt. Ook zal het energieverlies in een regulator-ic (en daarmee de warmte-ontwikkeling) toenemen als de ingangsspanning erg hoog wordt ten opzichte van de uitgangsspanning. Een goede vuistregel voor de keuze van de transformator is een uitgangsspanning (oftewel secundaire spanning) te kiezen die zo hoog is als de gewenste uitgangsspanning van de hele voeding, of anders de eerstvolgende hogere spanning die beschikbaar is. Voor een voeding van 15 volt is een transformator met een secundaire spanning van 15 volt meestal een prima keuze. Let ook op dat de secundaire spanning van een transformator meestal wordt opgegeven bij zijn nominale belasting. Een geheel onbelaste transformator zal een hogere secundaire spanning leveren; dit effect is het sterkst bij kleine transformatoren. De gelijkrichter De keuze van de gelijkrichter is eenvoudig: deze moet de amplitude van de ingangsspanning en de maximale stroom van de voeding gemakkelijk kunnen verdragen. Een gelijkrichter heeft overigens wel enige invloed op de spanning. Zoals gezegd laten de dioden slechts in één richting stroom door, maar daarbij treedt een klein verlies aan spanning op: ongeveer,7 volt per diode. Omdat de stroom in een dubbelfasige gelijkrichter altijd door twee van de vier dioden loopt, moet er dus 1,4 volt van de secundaire transformatorspanning worden afgetrokken. Dit kan van belang zijn bij lage spanningen. De afvlakcondensator De berekeningen voor de afvlakcondensator zijn iets ingewikkelder, vooral omdat er zowel spanning als stroom bij komt kijken. De spanning over een condensator verandert als er stroom door de condensator loopt en vice versa, volgens deze formule: Ic = C (du / dt) Ic is de stroom door de condensator in ampère C is de capaciteit van de condensator in farad du / dt is de verandering van de spanning over de condensator in volts per seconde; du is de rimpelspanning en dt is doorgaans,1 seconde Als we de rimpelspanning willen berekenen, zijn we dus geïnteresseerd in de verandering van spanning tussen twee toppen van de gelijkgerichte spanning, oftewel du/dt, waarbij dt gelijk is aan ongeveer een honderste seconde (de tijd tussen twee toppen van een dubbelfasig gelijkgerichte wisselspanning van 5Hz).

6 Dit vinden we door de formule als volgt om te werken: dus dus du / dt = Ic / C du /,1 = Ic / C du =,1 Ic/C Stel, we gebruiken een afvlakcondensator van 22μF in een voeding die maximaal,1 ampère moet leveren, dan krijgen we de volgende rimpelspanning: du =,1,1 / ,5 volt Vaak ook zijn de stroom en de maximaal toelaatbare rimpelspanning bekend, en willen we weten hoe groot de afvlakcondensator moet zijn. We werken de formule als volgt om: oftewel C = Ic 1 / (du/dt) C = Ic,1 / du Als we een voeding willen maken die,6 ampère kan leveren bij een rimpelspanning van maximaal 4 volt, ziet de berekening er als volgt uit: C =,6,1 / 4 = 1,5 1-3 = 15μF Let op: De afvlakcondensator is een elektrolytische condensator, waarbij de juiste polariteit van de aansluitingen essentieel is. Verder moet de condensator een maximale werkspanning hebben die minstens 2% hoger is dan de amplitude van de gelijkgerichte wisselspanning. De regulator Ook bij het regulator-ic spelen zowel spanning als stroom een rol. Ten eerste moet de regulator vanzelfsprekend de gewenste uitgangsspanning leveren. Dit kan alleen als de ingangsspanning voldoende hoog is; bij de veel regulator-ic s moet de ingangsspanning altijd minstens 2 volt hoger zijn dan de gewenste uitgangsspanning. Overigens zijn er ook zogenoemde low drop-out-typen te koop, waarbij de ingangsspanning soms maar een paar tiende volt hoger moet zijn dan de uitgangsspanning. Verder mogen de maximale ingangsspanning en stroom van de regulator niet overschreden worden. Bij veel typen met een vaste uitgangsspanning is de maximale ingangsspanning 35 volt, terwijl de maximale stroom afhangt van de uitvoering; de grotere typen in een zogenoemde TO22-behuizing met een metalen lip aan de bovenkant hebben een maximumstroom tussen 1 en 3 ampère; de kleinere modellen (de L-serie) kunnen maximaal,1 ampère leveren. Erg belangrijk ook is het vermogen dat in de regulator verloren gaat. Dit vermogen is de stroom door de regulator vermenigvuldigd met het verschil tussen in- en uitgangsspanning. Stel, we sluiten de 78S15 (een regulator van 15 volt en maximaal 2 ampère) aan op een ingangsspanning van 2 volt, en we trekken een stroom van 1,5 ampère. De regulator krijgt dan een vermogen te verstoken van P = I (Uin - Uuit)

7 dus P = 1,5 (2-15) = 7,5 watt Ook al worden de maximale ingangsspanning en stroom niet overschreden, de regulator moet bij dit vermogen beslist gekoeld worden, anders gaat hij stuk. Als vuistregel kun je aannemen dat een onderdeel in een TO22-behuizing tot ongeveer 1 watt kan verdragen zonder koeling; bij grotere vermogens is koeling vereist. Overige onderdelen Aan de uitgangscondensator valt weinig te berekenen; hiervoor kan meestal zonder problemen iets van 1μF worden genomen. Let wel op dat ook dit een elektrolytische condensator is, waarbij de juiste polariteit erg belangrijk is. Let er ook even op dat deze condensator een voldoende hoge werkspanning heeft. De ontstoorcondensatoren zijn doorgaans vaste typen van circa,1μf, zonder polarisatie. Hierbij maakt het niet uit hoe ze worden aangesloten. Een onderdeel dat we nog niet eerder hebben genoemd is de zekering. Dit is een beveiliging die brand en andere schade kan voorkomen als de voeding kortgesloten of overbelast wordt, of defect raakt. Vaak worden in een voeding twee zekeringen gebruikt: de eerste in de aansluiting van de netspanning, nog vóór de transformator. Deze zekering moet de waarde krijgen die door de fabrikant van de transformator is opgegeven; als deze waarde onbekend is, neem dan de uitgangsstroom van de voeding en deel deze door de verhouding tussen de netspanning en de secundaire spanning van de transformator.

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Inhoud De schakeling Een blokspanning van 15 V opwekken De wisselspanning omhoog transformeren Analyse van de maximale stroom door de primaire

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting Hoofdstuk 4: De gelijkrichting 4.1. Inleiding: De gelijkrichting is een toepassing op het gebruik van de diode. Elektronische en elektrische apparatuur maken gebruik van de netspanning. Niettegenstaande

Nadere informatie

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen SCHAKELENDE VOEDING INLEIDING Bij de examenstof over voedingen is sinds 2007 behalve de stof in hoofdstuk 3.3. van het cursusboek ook kennis van de werking van schakelende voedingen opgenomen. De voordelen

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 5 Opgaven... 6 Opgave: Alarminstallatie... 6 Opgave: Gelijkrichtschakeling... 6 Opgave: Boormachine... 7 1/7

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes

Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes 1: Gelijkrichting 1.1: De diodekarakteristiek Vooraleer de meest voorkomende gelijkrichterschakelingen

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers

Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers Mateo Mayer Elektronicaspullen Enzo B.V. November 2013 1/7 1. Inleiding Gefeliciteerd met de aanschaf van deze algemene voeding voor buizenversters!

Nadere informatie

Een 13,8 volt - 30 ampere voeding

Een 13,8 volt - 30 ampere voeding Een 13,8 volt - 30 ampere voeding We gaan de opbouw van dit schema van links naar rechts beschrijven zodat een ieder het kan volgen. Als eerste de transformator, neem hiervoor een type dat secundair minstens

Nadere informatie

FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS

FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS FORMULE BLAD - VERON ZENDCURSUS Wet van Ohm U = I R (1) U = spanning in V, I is stroom in A en r is weerstand in Ohm Eerste wet van Kirchhoff Som van alle stromen in een knooppunt is nul. Tweede wet van

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit 1. Gelijkstroomkringen (DC) De verschillende elektrische grootheden bij gelijkstroom zijn: Elektrische spanning (volt) definitie: verschillend potentiaal

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

Power Cap 1,0 Farad STC-1000

Power Cap 1,0 Farad STC-1000 Bestnr. 37 93 59 Power Cap 1,0 Farad STC-1000 Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische gegevensbestand, of openbaar

Nadere informatie

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Drie fasen spanning zijn drie gelijktijdig opgewekte wisselspanningen die ten opzichte van elkaar 120 in fase verschoven zijn. De spanningen

Nadere informatie

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu Elektriciteit thuis Nuldraad, fasedraad In de elektriciteitskabel die je huis binnenkomt, bevinden zich twee draden: de fasedraad en de nuldraad. Zie de onderstaande figuur. De spanning tussen deze draden

Nadere informatie

3 Het ontwerpen van ESL-weergevers. 3.1. Elektrische veldsterkte en rendement

3 Het ontwerpen van ESL-weergevers. 3.1. Elektrische veldsterkte en rendement 3 Het ontwerpen van ESL-weergevers Een elektrostatische weergever besraat in zijn meest elementaire vorm uit: de hoogspannings-unit, de audiotransformator, en één of meerdere ESL-elementen. Deze drie systeemelementen

Nadere informatie

Klasse B versterkers

Klasse B versterkers Klasse B versterkers Jan Genoe KHLim Universitaire Campus, Gebouw B 359 Diepenbeek Belgium http://www.khlim.be/~jgenoe In dit hoofdstuk bespreken we de Klasse B en de klasse G versterker. Deze versterker

Nadere informatie

Aan de totstandkoming van dit boekje hebben meegewerkt: HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG).

Aan de totstandkoming van dit boekje hebben meegewerkt: HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG). HET ELEKTROCARDIOGRAM (ECG). Zoals iedere spier die beweegt in ons lichaam een elektrische spanning afgeeft, geeft ook het hart bij iedere hartslag een elektrische spanning af. Deze spanning, die door

Nadere informatie

8-VOUDIGE BEZETMELDER

8-VOUDIGE BEZETMELDER Handleiding 8-VOUDIGE BEZETMELDER Werkt met de volgende systemen: alle systemen, analoog én digitaal, gelijkspanning en wisselspanning. Werkt niet met de volgende systemen: - Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

N najaar 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. QRM? QRP? QRT?

N najaar 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. QRM? QRP? QRT? N najaar 2004 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. U zendt: QRM? QRP? QRT? 2 - In het amateur-verkeer is de gebruikelijke afkorting voor ALGEMENE

Nadere informatie

Zelfbouw & veiligheid

Zelfbouw & veiligheid Zelfbouw & veiligheid (bron: NEN3544 Elektronische en aanverwante toestellen met netvoeding voor huishoudelijk en soortgelijk algemeen gebruik - veiligheidseisen.) De eisen ten aanzien van de veiligheid

Nadere informatie

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor.

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor. Metingen met LEGO zonnepaneel en condensator In mei zullen we LEGO autootjes een circuit laten afleggen waarbij we gebruik maken van groene energie. Ik heb gekozen om zonne-energie te gebruiken en omdat

Nadere informatie

43 Keerlusprint. 43.1 Werking. informatieblad 43 keerlusprint KLS versie 2.0

43 Keerlusprint. 43.1 Werking. informatieblad 43 keerlusprint KLS versie 2.0 43 Keerlusprint Beperking aansprakelijkheid De aansprakelijkheid van het bestuur van de HCCM is beperkt als omschreven in informatieblad 1 Bij treingestuurde (digitale) systemen wordt de hele baan door

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

2010-I. A heeft de coördinaten (4 a, 4a a 2 ). Vraag 1. Toon dit aan. Gelijkstellen: y= 4x x 2 A. y= ax

2010-I. A heeft de coördinaten (4 a, 4a a 2 ). Vraag 1. Toon dit aan. Gelijkstellen: y= 4x x 2 A. y= ax 00-I De parabool met vergelijking y = 4x x en de x-as sluiten een vlakdeel V in. De lijn y = ax (met 0 a < 4) snijdt de parabool in de oorsprong en in punt. Zie de figuur. y= 4x x y= ax heeft de coördinaten

Nadere informatie

VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A

VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A Versie 11/03 Bestnr. 51 05 00 VOLTCRAFT Schakelnetvoeding 5-24V / 5A Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische gegevensbestand,

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002]

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Dit artikel moet de beginners helpen simpele metingen te kunnen uitvoeren met de multimeter. Soorten multimeters Eerst en vooral hebben we digitale

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld!

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! (On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! De verantwoordelijkheid voor een voldoende kwaliteit van de spanning en de stroom is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van netbeheerders, fabrikanten en

Nadere informatie

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna Hoofdstuk 2 Elektriciteit in Huis Elektriciteit in huis Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna wordt de huisinstallatie verdeeld in groepen met zekeringen. voor de extra veiligheid zijn

Nadere informatie

Practicum complexe stromen

Practicum complexe stromen Practicum complexe stromen Experiment 1a: Een blokspanning over een condensator en een spoel De opstelling is al voor je klaargezet. Controleer of de frequentie ongeveer op 500 Hz staat. De vorm van het

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica.

E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica. 9 9 1. 1 0 3 E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica. Vantek Electronica Kits Handleiding/Opdrachtenboek. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 HOE U AAN DE SLAG

Nadere informatie

AC Anywhere. Handleiding. F5C400u140W, F5C400u300W F5C400eb140W en F5C400eb300W

AC Anywhere. Handleiding. F5C400u140W, F5C400u300W F5C400eb140W en F5C400eb300W AC Anywhere Spanningsomvormer (Klasse II-apparaat) Handleiding F5C400u140W, F5C400u300W F5C400eb140W en F5C400eb300W Lees het installatievoorschrift en de gebruiksaanwijzing voordat u een van deze spanningsomvormers

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen.

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen. Weerstand stroombeperking voor LED s Om de stroom door een LED te beperken wordt een weerstand toegepast. Maar hoe hoog moet de waarde van zo n weerstand eigenlijk zijn? In de dagelijkse praktijk wordt

Nadere informatie

Theorie Stroomtransformatoren. Tjepco Vrieswijk Hamermolen Ugchelen, 22 november 2011

Theorie Stroomtransformatoren. Tjepco Vrieswijk Hamermolen Ugchelen, 22 november 2011 Theorie Stroomtransformatoren Tjepco Vrieswijk Hamermolen Ugchelen, 22 november 2011 Theorie Stroomtransformatoren 22 november 2011 Onderwerpen: - Theorie stroomtransformatoren - Vervangingsschema CT -

Nadere informatie

Deel 1 De Operationele versterker

Deel 1 De Operationele versterker Deel 1 1)Symbool Henry Torfs 6TIICT 1/11 2)Inwendige + werking 2.1)Inwendige structuur van de Op-Amp Verschilversterker Versterker Eindtrap Henry Torfs 6TIICT 2/11 3)Werking De operationele versterker

Nadere informatie

NATIONALE MAATSCHAPPIJ DER BELGISCHE SPOORWEGEN TECHNISCHE BEPALING

NATIONALE MAATSCHAPPIJ DER BELGISCHE SPOORWEGEN TECHNISCHE BEPALING NATIONALE MAATSCHAPPIJ DER BELGISCHE SPOORWEGEN TECHNISCHE BEPALING F - 1 LEVERING VAN UITRUSTINGEN MET OMVORMERS VOOR DE VOEDING VAN KOPLICHTEN 24 V 80 W MET EEN INGEBOUWDE KNIPPERINRICHTING EN VOOR DE

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter Pajottenlandse Radio Amateurs De multimeter ON3BL 05/03/2013 Wat is een multimeter of universeelmeter? Elektronisch meetinstrument waar we de grootheden van de wet van ohm kunnen mee meten Spanning (Volt)

Nadere informatie

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp Elektronica 1 Spanningsbronnen 2 Weerstanden en diodes in de elektronica 3 Spanningsdeler, potentiaal, opamp 4 Stroomsterkte en lading; condensator 5 Het op- en ontladen van een condensator 6 De 555 timer

Nadere informatie

VAC= Wisselstroom VDC= Gelijkstroom

VAC= Wisselstroom VDC= Gelijkstroom Elektriciteit LED lampen werken op 12 Vdc /Ac tot ca. 38 Vdc/ac. Dit is laagspanning. Er zijn dus lampen die alleen op gelijkstroom (DC) werken of op wisselstroom (AC) Maar ook zijn er LED lampen die zowel

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B vwo 2010 - I

Eindexamen wiskunde B vwo 2010 - I Gelijke oppervlakten De parabool met vergelijking y = 4x x2 en de x-as sluiten een vlakdeel V in. De lijn y = ax (met 0 a < 4) snijdt de parabool in de oorsprong O en in punt. Zie. y 4 3 2 1-1 O 1 2 3

Nadere informatie

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Energievoorziening Van de centrale naar de gebruiker legt de stroom een lange weg af. In de centrale draait

Nadere informatie

MRDIRECT BOOSTER. Handleiding. Werkt met de volgende systemen: Werkt niet met de volgende systemen: Werkt met de volgende protocollen:

MRDIRECT BOOSTER. Handleiding. Werkt met de volgende systemen: Werkt niet met de volgende systemen: Werkt met de volgende protocollen: Handleiding MRDIRECT BOOSTER Werkt met de volgende systemen: Het computerprogramma MRdirect Werkt niet met de volgende systemen: Alle systemen die MRdirect niet ondersteunt Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

Labo. Elektriciteit OPGAVE: Metingen op driefasige gelijkrichters. Sub Totaal :.../70 Totaal :.../20

Labo. Elektriciteit OPGAVE: Metingen op driefasige gelijkrichters. Sub Totaal :.../70 Totaal :.../20 Labo Elektriciteit OPGAVE: Datum van opgave: / /... Datum van afgifte: Metingen op driefasige gelijkrichters / /... Verslag nr. : 03 Leerling: Assistenten: Evaluatie:.../10 Theorie :.../... Benodigdheden:.../9.../10

Nadere informatie

5 Weerstand. 5.1 Introductie

5 Weerstand. 5.1 Introductie 5 Weerstand 5.1 Introductie I n l e i d i n g In deze paragraaf ga je verschillende soorten weerstanden bestuderen waarvan je de weerstandswaarde kunt variëren. De weerstand van een metaaldraad blijkt

Nadere informatie

Alleen gekwalificeerde elektrotechnici of elektrotechnisch geïnstrueerde personen mogen aan een elektrische installatie werken.

Alleen gekwalificeerde elektrotechnici of elektrotechnisch geïnstrueerde personen mogen aan een elektrische installatie werken. STORINGEN LEDSPOTS Voordat u LEDs spot monteert adviseren wij deze van tevoren even te testen. Dit is eenvoudig te doen door de input en de output aan te sluiten en stekkertjes in de verbindingsdoos te

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

Transformatoren. Speciale uitvoeringen

Transformatoren. Speciale uitvoeringen Transformatoren Speciale uitvoeringen Opdracht Stel speciale transfo voor: Bouw + foto (1 à 2 slides) Werking (1 slide) Toepassingen (1 slide) Voorstellen in klas: 7 lines 7 words Per slide 1 minuut Verslag:

Nadere informatie

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!!

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!! Practicum elektronica: Spanningsbron Benodigdheden: Niet-gestabiliseerde voeding of batterij, 2 multimeters, 5 weerstanden van 56 Ω (5 W), 5 snoeren, krokodillenklemmen. Deel : Metingen Bouw achtereenvolgens

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding

Gebruikers Handleiding SWITCH MODE ACCULADER Switch Mode Acculader Model No. SEC - 1245E SEC - 1260E SEC - 1280E SEC - 2425E SEC - 2440E Gebruikers Handleiding Lees deze handleiding zorgvuldig door voordat u uw acculader gaat

Nadere informatie

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Korte beschrijving De Stroomsensor BT21i is een veelzijdige sensor, die de stroomsterkte kan meten

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE GL Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Spanning, Stroom en Vermogen Augustus 2015 Theaterschool OTT-1 1 Lichtketen - Spanning Controle (bijv. via DMX) S p a n n i n g s b r o n n e n S t r o o m v e r d e l i n g Dimmerpack 1 Dimmer 1 Dimmer

Nadere informatie

Gebruik voor een goed begrip de woordenlijst. Waarom moet het lichtnet gereinigd worden?

Gebruik voor een goed begrip de woordenlijst. Waarom moet het lichtnet gereinigd worden? Gebruik voor een goed begrip de woordenlijst Waarom moet het lichtnet gereinigd worden? Het idee achter iedere goede muziekinstallatie is om u zo dichtbij mogelijk bij de originele uitvoering te brengen.

Nadere informatie

N najaar 2003. verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid

N najaar 2003. verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid N najaar 2003 1- De Q-code QRO betekent: verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid 2 - De roepletters worden aan de vergunninghouder toegewezen door: KPN Telecom Agentschap Telecom

Nadere informatie

INTELLIGENTE DIGITALE

INTELLIGENTE DIGITALE INTELLIGENTE DIGITALE PS INTERACTIEVE LIJN DN-SERIE Digitaal LCD-scherm LEEST U DEZE HANDLEIDING ZORGVULDIG DOOR VOORDAT U HET APPARAAT GEBRUIK HANDLEIDING INTRODUCTIE: De interactieve lijn en het LCD-scherm

Nadere informatie

Magneetschakelaars: technische eigenschappen

Magneetschakelaars: technische eigenschappen Magneetschakelaars: technische eigenschappen Elektrische eigenschappen omschrijving modulaire magneetschakelaars voor DIN-rail montage hulpcontact norm IEC 61095 type Magn.schak Magneetschakelaar handbediening

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Datum: 16 september 2009 Tijd: 10:45 12:45 (120 minuten) Het gebruik van een rekenmachine is niet toegestaan. Deze toets telt 8 opgaven en een bonusopgave Werk systematisch

Nadere informatie

PWM50/3. Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING. Motion Control Systems

PWM50/3. Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING. Motion Control Systems PWM50/3 Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING Touwslagerij 19 4762AT Zevenbergen Nederland www.motion.nl info@motion.nl tel: 00 31 168 325077 fax: 00 31 168 328134 Inhoudsopgave: INHOUDSOPGAVE:...1

Nadere informatie

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen 6. Afronding hoofdstuk 2 6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen Inleiding Bij de introductie van dit hoofdstuk heb je je georiënteerd op het onderwerp van dit hoofdstuk

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

Semester 6 2008-2009 Vermogenselektronica Thyristor GTO IGBT Vermogenstransistor Vermogensmosfet Thyristor Een thyristor is een halfgeleider met de werking van een elektronische schakelaar die geschikt

Nadere informatie

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 INHOUDSTAFEL Pagina Veiligheidstips 3 Veiligheidssymbolen 4 Functietoetsen en aansluitklemmen 5 Symbolen en aanduidingen 5 Specificaties

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Figuur 1. Rabo bank Lekkerkerk nr. 3357.90.267 Handelsregister nr. 24345002 K.v.K. te Rotterdam

Figuur 1. Rabo bank Lekkerkerk nr. 3357.90.267 Handelsregister nr. 24345002 K.v.K. te Rotterdam AM PLL zender De AM PLL zender is eenvoudig te bouwen, en eenvoudig in gebruik (behoeft geen afregeling) De schakeling is zeer stabiel (stabiliteit is het kristal) De frequenties zitten exact op het kanaalraster

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

C VOORJAAR 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB

C VOORJAAR 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB C VOORJAAR 2004 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB 2 - In de "Voorschriften en beperkingen"wordt onder het amateur-station verstaan

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

SWEA EUROPE. SWEA SOLAR & WIND energy APPLICATIONS. STARTER-KIT VOOR KLEINE WINDMO- LENS TOT MAXIMAAL 1000 Watt TYPE : UWT-I-250 ST-KIT

SWEA EUROPE. SWEA SOLAR & WIND energy APPLICATIONS. STARTER-KIT VOOR KLEINE WINDMO- LENS TOT MAXIMAAL 1000 Watt TYPE : UWT-I-250 ST-KIT lichtnet gekoppelde inverter GEBRUIKSAANWIJZING LICHTNET GEKOPPELDE IN- VERTER STARTER-KIT VOOR KLEINE WINDMO- LENS TOT MAXIMAAL 1000 Watt TYPE : UWT-I-250 ST-KIT SWEA EUROPE VRIENDELIJK VOOR UW ENER-

Nadere informatie

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp Elektronica 1 Spanningsbronnen 2 Weerstanden en diodes 3 IC, opamp, spanningsdeler 4 Stroomsterkte en lading; condensator 5 Een condensator op- en ontladen 6 De 555 timer 7 Het frequentieafhankelijke gedrag

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers 1: De gemeenschappelijke emitterschakeling Beschouw de gemeenschappelijke emitterschakeling weergegeven

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

De Flux in Trafo's & Baluns (en verzadiging)

De Flux in Trafo's & Baluns (en verzadiging) De Flux in Trafo's & Baluns (en verzadiging) Inleiding Uit verschillende QSO's op 80 is mij gebleken dat er veel misverstanden bestaan over trafo's. Daarmee bedoel ik niet in de eerste plaats voedingstrafo's

Nadere informatie

Meten aan RC-netwerken

Meten aan RC-netwerken Meten aan R-netwerken Doel van deze proef: Het leren begrijpen en gebruiken van een digitale oscilloscoop Meten aan een laagdoorlaatfilter 1.1. Verslag Schrijf een verslag, inclusief tabellen en grafieken,

Nadere informatie

STM V3. S88 terugmelder met stroom detectie X O N M L K E D C B A. inclusief 2 keerlusschakelingen 15V ~ s88-n

STM V3. S88 terugmelder met stroom detectie X O N M L K E D C B A. inclusief 2 keerlusschakelingen 15V ~ s88-n STM V3 S88 terugmelder met stroom detectie X O N M L K E D C B A inclusief 2 keerlusschakelingen 15V ~ s88-n Prototype en definitieve print Definitieve print STM 1 2 sectie A x. 1 9 sectie B x. 1 9 sectie

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 : SCHEMA'S

Hoofdstuk 5 : SCHEMA'S Hoofdstuk 5 : SCHEMA'S 5.1. Inleiding. In dit hoofdstuk worden de eigenlijke ontwerpen besproken. We vertrekken van de volledige schakeling, om dan telkens iets dieper in detail te gaan. Zo komen we uiteindelijk

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

DHCP-2. Keuzes. inbouw 22RH541. voor. in de. HM 1/19 9 maart 2014 V1.0

DHCP-2. Keuzes. inbouw 22RH541. voor. in de. HM 1/19 9 maart 2014 V1.0 DHCP-2 Keuzes voor inbouw in de 22RH541 HM 1/19 9 maart 2014 V1.0 Inhoud 1.Introductie...3 2.Wat blijft, wat blijft niet, wat wordt nieuw...3 3.Voeding...4 4.Kast en demping...4 5.DHCP-2 ingangscircuit

Nadere informatie

Zelf een simpele ionisatiekamer bouwen

Zelf een simpele ionisatiekamer bouwen Zelf een simpele ionisatiekamer bouwen Simpele ionisatiekamer Een ionisatiekamer is een detector voor ioniserende straling, zoals alfa-, bèta- en gammastraling. Ten gevolge van ionisaties wordt de lucht

Nadere informatie

Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat.

Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat. Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat. Bepaling van het energieverbruik en rendement van een inductiekookplaat. Een studie gerealiseerd door de studenten van

Nadere informatie

Versterking Principe van de versterking

Versterking Principe van de versterking 6. 6.1.a Versterking Principe van de versterking Signalen worden versterkt door lampen of halfgeleiders. Halfgeleiders worden gemaakt van halfgeleidende materialen ( bv. silicium of germanium ) waar onzuiverheden

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

Semester 6 2008-2009 Mutatoren 1. E1-mutator 2. B2-mutator 3. M3-mutator 4. B6-mutator E1-mutator Definitie Een mutator is een schakeling tussen een wisselspanning met een vaste spanning en een vaste frequentie

Nadere informatie

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek Verantwoordelijke docent: R. Hoogendoorn, H.J. Wimmenhoven Cursus Analoge- en Elektrotechniek Code MAMAET01 Cursusjaar: 2014 Datum: 2-6-2014 Tijdsduur: 90 min. Modulehouder: R. Hoogendoorn Aantal bladen:

Nadere informatie

5.12 Afgerond op twee decimalen, is de effectieve waarde van deze spanning: a: U eff = 4,18 V b: U eff = 5,00 V c: U eff = 5,70 V d: U eff = 5,98 V

5.12 Afgerond op twee decimalen, is de effectieve waarde van deze spanning: a: U eff = 4,18 V b: U eff = 5,00 V c: U eff = 5,70 V d: U eff = 5,98 V Elektrische Netwerken 17 Opgaven bij hoofdstuk 5 De volgende twee vragen hebben beide betrekking op de hiernaast weergegeven periodieke wisselspanning. 5.12 Afgerond op twee decimalen, is de effectieve

Nadere informatie

De condensator. Q = C x V of. BRON: http://on4cp.org/cursus/cc/cond.htm. Starten we met het symbool en een paar voorbeelden :

De condensator. Q = C x V of. BRON: http://on4cp.org/cursus/cc/cond.htm. Starten we met het symbool en een paar voorbeelden : BRON: http://on4cp.org/cursus/cc/cond.htm De condensator In dit hoofdstuk behandelen we de condensator als essentieel element in schakelingen. We beperken ons tot het gedrag en gebruik bij gelijkstroom;

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie