1. Wat zijn de voordelen en nadelen van Wimax voor draadloze communicatie en hoe bekomt men de grote reikwijdte van het systeem?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Wat zijn de voordelen en nadelen van Wimax voor draadloze communicatie en hoe bekomt men de grote reikwijdte van het systeem?"

Transcriptie

1 De commentaar van E. Carette staat in het gele fluo. Bert Wallaert WIMAX xmax is nog onvolledig 1. Wat zijn de voordelen en nadelen van Wimax voor draadloze communicatie en hoe bekomt men de grote reikwijdte van het systeem? Voordelen: Nadelen: Grote reikwijdte: Grote reikweidte (1 zendmast per stad) & hoge snelheid. Goede kwaliteit verzekerd. (door adaptive modulation) Kan volledig omgaan met NLOS (non line of sight) Laag vermogen, maar toch groot bereik (1W > 50km) Bij NLOS: reikweidte van maar 8km Interferentie & propagatie Voor spraak minder goed dan UMTS Reed concurrentie voor de start Licenties Sub channelization (opdelen in subkanalen zorgt ervoor dat met evenveel energie sterker verzonden kan worden.) Adaptive modulation ARQ 2. Men spreekt bij Wimax van adaptieve modulatie, leg uit. Bij adaptive modulation wordt de modulatietechniek aangepast naargelang de kwaliteit van de verbinding (S/N ratio). Indien het signaal verzwakt zal overgegaan worden naar een lager niveau qua modulatie. Het systeem zal trager werken maar zal een goede kwaliteit behouden. Volgorde van modulatie van goed signaal > slecht signaal: 1. 64QAM 2. 16QAM 3. QPSK 4. BPSK 3. Wat zijn de typische toepassingen die we kunnen verwachten van Wimax en leg uit. Wireless adsl aan huis. Kan zeer goedkoop zijn door het gebruik van weinig zendmasten. Overkoepeling van WiFi hotspots.

2 4. Bespreek het Xmax systeem. Xmax mag een gelijksoortig project genoemd worden als WiMAX. Eerder zelfs de Amerikaanse tegenhanger. Het wil eveneens een vervanging bieden van de bedrade media die er voorlopig te vinden is. (dus koper & coax) Eerst en vooral zal Xmax dienen ter communicatie & dus mobiele toestellen (men doelt op GSM s) verbinden via VOIP. De ontwikkelaars zijn er van overtuigd dat het bereik nog kan vergroot worden & dat het vermogen nog kan verlaagd worden. (dus nog dichter naar WiMAX neigen) In juli 2006 werd er medegedeeld dat de ontwikkelaar (xg Technology) samen met enkele regionale partners, een mobiele telefonie service wil uitbouwen over de gehele US. Dit via xmax Handsets met VoIP. De eerste proeven zouden plaatsvinden in het tweede kwartaal van Waarom Xmax? Xmax zou véél efficiënter zijn dan WiMAX (volgens de ontwikkelaars tot 1000 maal ). De ontwikkelaars zien in de toekomst volledige wireless LAN s die gevoed worden via een knoopcel (horlogebatterij). Dit allemaal met een groot bereik & weinig interferentieproblemen. Hieronder enkele patenten die zijn aangevraagd (in het Engels, maar het geeft een idee van de technologieën die zijn opgenomen in Xmax) Very High Speed Digital RF Clipper/Modulator, filed Dec RF Shielding Design for Wireless High Speed Internet Access System, filed May 2001 Suppressed Cycle Based Carrier Modulation Using Amplitude Modulation, filed Jul Missing Cycle Based Carrier Modulation, filed Feb Tri State Integer Cycle Modulation, filed Jun Modulation Compression Method for the Radio Frequency Transmission of High Speed Data, filed Jan Dan nog de voorlopige technische specificaties: Antenne: 1 omnidirectionele geplaatst op een TV zendmast, op zo n 260 m hoogte Bereik: 32 km, bvb een volledige dekking van Miami, volgens xg Tech. ook binnen in gebouwen. Data rate: 10 Mbit/s. (tests haalden op dit moment al 7,4Mbit/s Spectrum: er wordt gebruik gemaakt van de licentie vrije 900MHz band Interferentie: Geen Met een omnidirectionele antenne en 50 mw een afstand halen van 27 à 30 km!! (proef is effectief uitgevoerd!). Snelheid 10 Mb/s Spreadspectrum technologie Basis idee ipv meerdere periodes te gebruiken voor het verzenden van 1 bit wordt dit beperkt tot een minimum (1 periode). Gevolg zeer sterke beperking van de zijbanden dus ook vermogen. DSL nu 5,5km voor 1 Mb/s Wordt met Xmax: 22 km! Kabel nu ongeveer 50 Mb/s voor 158 afzonderlijke kanalen Wordt 1 Gb/s met >1000 afzonderlijke kanalen Draadloze overdracht nu grote vermogens of kleine cellen, microgolf frequenties met beperkter bereik en multipath problemen _ complexe codering. Communicatie met groot bereik en datarate wordt mogelijk, MAN netwerk voor een ganse stad, Directionele antennes worden overbodig Voorlopig enkel in Amerika

3 SDR SOFTWARE DEFINED RADIO SDR vragen geen probleem 1. Wat is SDR en waarom wordt dit in recente telefonie toepassingen gebruikt? Software defined radio; een zender/ontvanger die in grote mate gemaakt/gedefineerd is door middel van software. Slechts een klein stuk van de zendontvanger is nog gemaakt in klassieke elektronica componenten. De rest zit in de microprocessor met digitale signaal verwerking. Doordat de zendontvanger eenvoudig kan aangepast worden, zowel de modulatie techniek, frequentie, services, beveiligingssystemen komt dit heel goed van pas in de huidige snel evoluerende telefonie systemen. 2. Geef enkele voorbeelden van toepassing van SDR? Alle geavanceerde digitale modulatie systemen zullen op termijn uitgerust worden met SDR. Dit zijn 3/4G, WiMAX, DVB, ASTRID,... systemen maar ook reeds bestaande als WiFi, Bluetooth. Er kan dan ook eenvoudig een zendontvanger gemaakt worden voor een combinatie van de voorgaande. 3. Wat is de typische functie van MEMS voor SDR? Micro Electronic Mechanical Systems; het meest voorkomend element is hierin de ultra kleine schakelaar. Deze kan dan dienst doen als antenne selector/schakelaar. Of bij filters voor het bij/afschakelen van de reactieve elementen om zo een ander filter te creëren. 4. Geef een overzicht van voor en nadelen van SDR. Voordeel Toekomstgericht Eenvoudig aanpasbaar Complexe modulatie technieken goedkoop ontwikkelen Open source Nadeel Grote rekenkracht, snelle processor Complexe programmatie Digitale bandbreedte Lineariteit breedbandige mixer ADSL Onder voorbehoud! 1. Voor wat staat de term ADSL en waarom noemt men dit breedband technologie? Wat is ADSL? ADSL is een moderne techniek om met behulp van je normale telefoonaansluiting verbinding te maken met het internet. Op het internet is heel veel informatie te vinden over de werking, benodigdheden en eigenschappen van ADSL. Op deze pagina nemen we links op naar interessante ADSL of ADSL gerelateerde websites. Kort samengevat de belangrijkste eigenschappen van ADSL: een ADSL verbinding is snel, sneller dan een analoge of ISDN verbinding je kan gelijktijdig telefoneren en internetten over één telefoonaansluiting je betaalt geen telefoontikken voor het internetgebruik je kunt permanent verbinding maken met het internet.

4 Wat heb je nodig? Een PC met een ethernet netwerkkaart of een USB aansluiting Een standaard (Belgacom) telefoonaansluiting (analoog of ISDN) met ADSL optie. Een modem of een router = een apparaat waarmee je de verbinding koppelt aan je PC. Een provider die je ADSL verbinding levert. Wat is breedband? Er zijn meerdere definities van breedband in omloop. Waar de een alles sneller dan een ISDN lijn al breedband vindt, zijn anderen van mening dat de huidige kabel en ADSL netwerken nog niet in de buurt van breedband komen. Een veel gebruikte definitie voor breedband is die van de commissie Andriessen: Een breedbandig aansluitnetwerk ondersteunt tenminste een capaciteit van 10 Mbps sustained rate en is toekomstvast in die zin dat hogere capaciteiten later tegen relatief geringe kosten realiseerbaar zijn. Belangrijk is voorts dat een dergelijk breedbandig netwerk optimaal is ingericht om multimediaal digitaal transport te ondersteunen. Dit betreft onbestendig computer verkeer met een grote verhouding tussen gemiddelde capaciteit en de benodigde piekcapaciteit. Deze definitie behoeft uitleg. De capaciteit van een verbinding wordt berekend in de hoeveelheid bits (nullen en enen) die per seconde door een aansluiting verwerkt kunnen worden: Mbps, 1 miljoen bits per seconde. "Sustained rate" betekent dat de snelheid ononderbroken gehaald moet kunnen worden. Het mag dus niet een piekcapaciteit zijn, die gedurende korte tijd of onder uitzonderlijke situaties gehaald kan worden. Computerverkeer voor multimedia applicaties is onbestendig, omdat bij multimedia toepassingen voor een korte tijd veel bandbreedte nodig is voor bijvoorbeeld het ophalen van een film, of het voeren van een video conference. De gemiddelde bandbreedte die gebruikt wordt ligt veel lager. Voor een goede kwaliteit verbinding is naast de bandbreedte ook de latency (vertraging) van belang. Dit is de periode tussen het verzenden van gegevens en het ontvangst van een antwoord. Voor voice en videoconferencing is een lage latency (onder de 0.2 seconden) nodig. Bij sommige technische oplossingen is de latency een probleem voor bijvoorbeeld spraakverbindingen. De verschillende technologieën vindt u onder de tabel vergelijking van breedbandtechnologieën:

5 Technologie Capaciteit Maximale toepassing Voor en nadelen GSM 9.6kbps E mail. GPRS kbps E mail en internet. Nadeel: Latency hoog. ISDN 64 kbps Eenvoudige filmpjes. Voordeel: Bundeling van lijnen mogelijk. Kabel internet ADSL Twee weg Satelliet SDSL Huurlijn 2Mbithoger Draadloos netwerk ( standaard) kbps downstream 120 kbps upstream kbps downstream kbps upstream 256 kbps upstream 2048 kbps downstream kbps upstream kbps downstream kbps upstream kbps downstream 11Mbps tot 56Mbps Eenvoudige filmpjes, downloaden software. Multimedia toepassingen. Films op VHS kwaliteit mogelijk bij capaciteit hoger dan 1024kbit. Films op VHS kwaliteit mogelijk. Videoconferencing mogelijk. Films op VHS kwaliteit mogelijk. Bedrijfskritische applicaties mogelijk. Glasvezel ~100Tbps Live beelden mogelijk. DVD kwaliteit films mogelijk. Geschikt voor medische bestanden en teleconsultatie. Voordeel: Een vaste prijs en altijd aan. Nadeel: Gedeeld medium dus meer gebruikers = slechtere prestaties. Zelfde voordelen als kabel, geen gedeeld medium dus snelheden meer gegarandeerd. Nadeel: Door overspraak slechts beschikbaar voor 20 40% binnen het dekkingsgebied. Soms limiet op hoeveelheid verkeer. Grote latency (boven de 1 seconde) dus ongeschikt voor spraak en videoconferencing. Speciale apparatuur nodig. Voordeel: Upstream en downstream gelijk. Snelste technologie over bestaande telefonie infrastructuur. Zie ADSL. Garanties voor het serviceniveau. Geen limieten op hoeveelheid verkeer. Duur. Afhankelijk van de leverancier koper of glasvezel. Bij glasvezel is de capaciteit eenvoudig op te waarderen. Voordeel: Snelle uitrol en lage setup kosten, doordat er niet gegraven hoeft te worden. Nadeel: Gedeeld medium, limiet op hoeveelheid verkeer, zichtlijn tussen zender en ontvanger. Capaciteit wordt bepaald door gebruikte apparatuur. Hierdoor eenvoudig op te waarderen. Meest toekomstvaste optie. 2. Geef een overzicht van de verschillende xdsl technieken met korte uitleg. ADSL = asymmetrisch omdat de bandbreedte niet dezelfde is van of naar gebruiker is uiteindelijk een modem techniek, (datatransfer + telefoongesprek samen) UADSL: kleinere versie van ADSL, betere scheiding tussen POTS en DSL VDSL =(Very high bit rate DSL) ) is een van de opvolgers van ADSL waarbij een veel hogere downloaden uploadsnelheid mogelijk zijn, kleinere afstand, wordt interessant als de fiber dichter bij huis komt )SDSL = (Symmetric Digital Subscriber Line) loopt over een paar koperdraden, met maximum bereik van ongeveer 3km.Dit is beperkt omdat SDSL zendt en ontvangt in dezelfde frequentieband. HDSL = (High Data rate Digital Subscriber Line) hogere snelheid door twee paren te gebruiken ADSL2 = verbeterde versie van de ITU standaard, hogere snelheid bij lange lijnen ADSL2+ = verdubbeling van bandbreedte voor upstream en downstream ivg met ADSL2 RADSL: Rated adaptive DSL, snelheid wordt aangepast in functie van mogelijkheden MSDSL: multirate symmetric DSL aanpassing van de transmissie snelheid tussen 64kbps tot 2 Mbps maar ook omgekeerd evenredige afstand IDSL : ISDN DSL, in feite ISDN DSL ISDN TA s communiceren over koperdraad

6 3. Geef de basisblokken tussen een computer/telefoon en het ATM netwerk in de centrale om een ADSL verbinding te realiseren. Volgens BT ADSL: Zie ook p84 cursus ADSL basisblokken zijn : DSLAM Atu R Atu C (lijnkaart zit in de DSLAM) En splitter (filter bij BT) Het vermelde patchpanel bij is de manier waarop een telefoonlijn gekoppeld wordt aan de DSLAM (juist zoals het patchpanel vooraan in het labo)

7 4. Wat zijn de 3 basis modulatie systemen voor ADSL en verklaar waarom uiteindelijk voor DMT gekozen is. QAM : De QAM techniek is een combinatie van amplitude (amplitude shift keying) en fasemodulatie (phase shift keying). QAM gebruikt het voordeel van de mogelijkheid om verschillende signalen tegelijk over dezelfde draagfrequentie te sturen, door 2 kopies van de draagfrequentie te gebruiken, de ene 90 gedraaid (=gedefaseerd) t.o.v. de andere. Bij QAM is elke drager ASK gemoduleerd. Het is een 2 dimensionaal coderingsproces, wat resulteert in een rechthoekig patroon, een constellatie, van punten. Deze punten stellen de verschillende niveaus voor in de inphase richting en de quadrature richting. CAP: De CAP modulatie voor ADSL is een 2D doorlaat transmissietechniek en is nauw verwant met de 16 QAM modulatie (cfr.supra). CAP genereert een draaggolf door een paar digitale transversale doorlaatfilters toe te passen op elke halve bitstroom. De amplitudes zijn gelijk en de faseantwoorden verschillen met /2. Dit produceert eenzelfde spectrale vorm als QAM, kan worden gedetecteerd d.m.v. dezelfde equalization strategieën, en heeft dezelfde performantie als QAM. Inderdaad, een QAM ontvanger kan worden aangepast om een CAP verzonden signaal te ontvangen. De kracht van CAP ligt in enkele efficiënties vergeleken met QAM i.v.m. digitale implementaties. Sommige CAP systemen zijn rate adaptive, waarbij downstream snelheden van 640 kbps tot 8,192 Mbps kunnen bereikt worden en upstream snelheden van 272 kbps tot 1,088 Mbps.

8 DMT: Discrete multitone modulation DMT is een multicarrier modulatietechniek. Zoals afgeleid kan worden uit de naam verdeelt multicarrier modulatie een kanaal in een aantal subkanalen en verzendt data op elk van deze kanalen. Deze techniek heeft een lange voorgeschiedenis en een noemenswaardige theoretische ondersteuning, maar heeft enkele ongemakken gekend wat betreft de kosten i.v.m. het bijmaken van transceivers en stabiliteitsproblemen met analoge circuits. Begin jaren 80 werd aangetoond dat er meerdere kanalen konden worden gerealiseerd met digitale technieken gebruik makend van Fast Fourier Transform (FFT). Dit leidde tot het ontstaan van DMT, de multicarrier versie die gebruikt wordt bij ADSL. Een DMT zender encodeert bits per symbool en laadt deze in een inverse FFT, om vervolgens de output naar een D/A converter te sturen, die digitale input omzet in een analoge output. De ontvanger keert het proces om waarbij hij de output van de A/D converter langs een FFT brengt en de seriële bitstroom uit het resultaat van deze FFT haalt. Bij ADSL zal uiteraard de POTS splitter essentieel alle signalen beneden 25 khz buiten beschouwing laten. Bovendien zal bij gebruik van FDM ook geen rekening gehouden worden met de bandbreedte die nodig is voor de upstream. DMT maakt optimaal gebruik van de lijn door elk subkanaal van de lijn optimaal aan te wenden. Bij een fixed rate werking laadt DMT elk kanaal zo dat de totale rate gelijk is aan de input rate tenzij de marge per kanaal beneden een vooropgestelde drempel valt. In dit geval zal de modem niet werken. Dit betekent dat de meeste lijnen veel hogere marges hebben dan dit drempelpunt. Bij de rate adaptive werking daarentegen, kiest de modem de data rate gebaseerd op de hoeveelheid bits die op elk kanaal kan gezet worden bij de vooropgestelde marge. (Een netwerk management system kan de rate aanpassen wanneer dit wenselijk is.) Rate aanpassing is vrij eenvoudig voor DMT. Het initialisatieprotocol moet toch al marges vastleggen in elk kanaal. Slechts een beperkte framing aanpassing is nodig om een berekende data rate te laten overeenstemmen met een reële data rate. Hierdoor kan DMT ADSL rates aanpassen in stappen van 32 kbps en tot zeer lage rates gaan, tot 32 kbps indien nodig. Dankzij de grote flexibiliteit van DMT inzake bandbreedte gebruik, is DMT ADSL zeer geschikt voor een brede waaier subscriber lines.

9 Waarom DMT? Aangezien de duur van een DMT symbool veel langer is dan de duur van een QAM of CAP symbool en bovendien de data rates per kanaal veel lager zijn bij DMT, is DMT modulatie minder gevoelig voor impulse noise (i.e. ruis in het tijdsdomein) dan CAP modulatie. In tegenstelling tot de CAP modulatie zou men kunnen aannemen dat bij DMT modulatie elk kanaal ideaal is (constante verzwakking en white Gaussian noise). Elk verzonden CAP symbool neemt de volledige bandbreedte van het kanaal in beslag. Bijgevolg zal naast de zonet vermelde impulse noise, ook high level noise in het frequentie domein fouten veroorzaken. Bij DMT echter wordt dankzij de opdeling in subkanalen ruis in het frequentiedomein vermeden. Zowel DMT als CAP kunnen de data rate aanpassen afhankelijk van de lijncondities. Beide technieken zijn dan ook mogelijk bij rate adaptive ADSL (RADSL). Men moet echter opmerken dat daar waar DMT de rates geleidelijk aan kan opdrijven of doen afnemen in stappen van 32 kbps vanaf 32 kbps, CAP enkel ruwe aanpassingen kan doorvoeren vanaf 640 kbps. CAP is meer aangewezen dan DMT bij diensten die fast switching vereisen omwille van de lagere latentie van single carrier systemen (CAP) vergeleken met multicarrier systemen (DMT). Toch is het verschil in latentie tussen CAP en DMT verwaarloosbaar t.o.v. de latentie die optreedt door interleaving en dus was dit niet echt aan de orde voor ADSL. Zie ook pagina Geef de verschillende problemen die een ADSL verbinding beperken of zelfs onmogelijk maken. Lijnafstand voor 8Mbits/s max 3,5km. Op 5,5km nog max 1,5Mbits/s lijn onregelmatigheden diameterverschillen of open stubs geven reflecties. Laadspoelen blokkeren ADSL transmissie interferentie met E1,ISDN of HDSL interferenties liggen in de ADSL band zodat spectrum moet opgeschoven worden of 5 laagste tonen weggelaten worden. Complexiteit en vermogen o o DSP s met 500 tot 1000 MIPS vragen ook veel vermogen. DMT vraagt grote lineaire spanningssprongen (crestfactor tot 5,3) geeft 8/12W per kanaal in de centrale, extra vermogen in een computer is ook beperkt bij plaatsing van een ADSL modemkaart. Problemen worden gedeeltelijk opgevangen bij de G lite, DSL lite of UADSL UADSL (universal ADSL) kanalen beperkt tot 128 (1,5Mbits/s downstream, 500kbits/s upstream). Extra voor deel: interferentie met spraakband beperkt door lagere kanaalamplitude. Splitter Zelf goedkoop maar installatie door Belgacom duur Capaciteitsbeperking van Shannon

10 Theoretische minimale bandbreedte van Nyquist Aangezien tijdens de transmissie conversies tussen analoog en digitaal moeten worden uitgevoerd, moeten we even stilstaan bij de manier waarop dit verwezenlijkt wordt. De overgang analoog naar digitaal is mogelijk door gebruik te maken van bemonstering ( samplen ). Vraag is aan welk ritme moet worden bemonsterd om het signaal nadien te kunnen reconstrueren. Het antwoord wordt gegeven door het bemonsteringstheorema van Nyquist. Het bemonsteren van een continu signaal x(t) betekent dat we op regelmatige tijdstippen ( met een constant tijdsinterval Ts) de amplitude van het signaal bepalen. Het is de bedoeling het continue signaal te vervangen door de opeenvolgende discrete signaalamplitudes xs(t). We veronderstellen dat het signaal x(t) in bandbreedte beperkt is, waardoor het frequentiespectrum X(f) de frequentie fm als hoogste frequentie bevat. Als fs 2fm (met fs = 1/Ts) dan is Xs(f) een periodieke opeenvolging van X(f), waarbij de opeenvolgende replica van het frequentiespectrum X(f) ver genoeg uit elkaar liggen om door filtering het originele signaal te kunnen reconstrueren. Hoe sneller de impulsen in het tijdsdomein op elkaar volgen, hoe verder ze in het frequentiedomein uit elkaar liggen. Bijgevolg dient de sample frequentie fs voldoende groot te zijn ( 2fm) om overlappingen te voorkomen. Is dit niet het geval, dan treedt Inter Symbol Interference (ISI) op. Voorbeeld: Een analoog telefoonsignaal wordt in bandbreedte beperkt en de hoogste frequentie bedraagt 3,4 khz. Volgens het bemonsteringstheorema is de minimale bemonsteringsfrequentie gelijk aan bemonsteringen per seconde. In de praktijk wordt bemonsterd aan een ritme van bemonsteringen per seconde. Er wordt enige marge genomen om de reconstructie van het analoge signaal bij ontvangst te vergemakkelijken. Aangezien bij ADSL de conversies digitaal/analoog plaatsvindt, legt Nyquist dus een beperking op het aantal symbolen dat per seconde over het kanaal, met een gegeven bandbreedte, kan worden verstuurd. Om de bit rate te verhogen is het dus noodzakelijk om het aantal bits per symbool te verhogen.

11 HSPDA&4G 4G meer in detail! 1. Voor wat staat HSPDA en op welk gebied is dit een verbetering t.o.v. vorige methodes? High Speed Packet Downlink Acces (hoge snelheid pakketten overbrengen). Is dus een snelle overdracht voor data en is gebaseerd op de GSM techniek. Toepassing: overdracht naar mobiele apparaten: GSM Laptop PDA TV Maakt gebruik van het WCDMA (Wideband Code Division Multiple Access) prototcol. Coderingsmethode: combinative van 16QAM (quadrature amplitude modulatie) en TDM (time division multiplexing). Verbeteringen t.o.v. 2,5G (GPRS) en 3G (WCDMA): - Sneller Ze werken dichter bij de mast = minder verliezen introductie van de nieuwe MAC hs en H ARQ die sneller zijn. AMC,HARQ, MAC hs gebeurt in mast wanneer het vroeger in de RNC gebeurde gebruik van een kortere frame grootte van 2ms. Andere codering, zoals 16QAM samen met TDM geeft een beter gebruik van het spectrum - Meer toepassingen Niet alleen mobiele, ook thuisgebruik zoals internet laptop, TV,.. 2. Wat zijn de te verwachten verbeteringen met 4G? 4G = 4 de generatie van mobiele telecommunicatie. Doel: Nog snellere dataoverdracht Meer toepassingen Breedband internet (GSM/Laptop/PDA) Full video conference 2 grote verschillen tov 3G: Sneller en goedkoper IP gebaseerd Voor het moment is 3G op een hoogtepunt gekomen en zal 4G niet zo lang meer uitblijven en zullen deze 2 standaarden waarschijnlijk naast elkaar bestaan. 4G is een technologie die nog steeds in ontwikkeling is en dus nog geen standaard is in Europa. Er zijn wel al enkele (geslaagde) testen gedaan door Samsung waarbij ze tot zeer hoge snelheden zijn gekomen wat betreft de dataoverdracht. 100Mbps bij 60km/u 1Gbps bij 5km/u

12 VOIP 1. VOIP gebeurt zoals de naam het zelf zegt via internet geef de 3 methodes waarmee spraak (telefoon/headset ) kan aangepast worden zodat dit mogelijk is. VOIP: Voice over Internet Protocol PC tot PC Uitsluitend internetverbinding De figuur toont hoe een PC naar PC VOIP verbinding tot stand komt. Twee gebruikers gebruiken elk een headset ter vervanging van een microfoon en luidsprekers. De twee PC s moeten wel uitgerust zijn met dezelfde VOIP software (bijv. Skype) én moeten online zijn (aangemeld bij Skype). Bij deze methode bestaat dus niet zoiets als onvoorwaardelijke bereikbaarheid, maar dat is ook niet het geval bij de klassieke telefoonsystemen (iemand kan bijvoorbeeld niet thuis zijn). ATA (gateway) Door middel van een analoog toestel die is aangesloten op de gateway, deze gateway is verbonden met computer of rechtstreeks met het internet. De eenvoudigste manier om een VOIP telefoongesprek te voeren is met behulp van ATA s (analoge telefoonadapter), ook wel gateways genaamd. Deze toestellen maken het mogelijk om gebruik te maken van bestaande standaard telefoons. Simpelweg een standaard toestel aan een gateway aansluiten met de gateway verbonden met een computer of internetverbinding maakt het mogelijk om een VOIP call op te zetten. Een ATA neemt het analoge signaal van de standaard telefoon en maakt er een digitaal signaal van dat onmiddellijk klaar is om verzonden te worden over het internet. Sommige ATA s of gateways worden bestuurd met aanvullende software dat beschikbaar is via een host computer, zodat het mogelijk is om de ATA eenvoudig en nauwkeurig te configureren voor VOIP. IP telefoons IP telefoons worden direct op de router aangesloten, deze bevatten alle nodige software en hardware op VoIP gesprekken te voeren (ATA en analoog toestel in 1 toestel) De VoIP telefoontoestellen bevatten alle nodige software en hardware om inkomende en uitgaande VoIP gesprekken te beheren en te verwerken. Ze worden direct op de router aangesloten, deze toestellen bieden een zeer snelle en kostenefficiënte manier van spraakoverdracht via het internet. In feite kan een IP telefoon gezien worden an de implementatie van een gateway en een klassieke telefoon in 1 toestel. Tegenwoordig zijn er 2 soorten van IP telefoons: de vaste en de draadloze.

13 OFDM OFDM vragen geen probleem 1. Wat is OFDM : voor wat staat de afkorting, wat is het voordeel geef een alternatieve naam. Orthogonal frequency division multiplexing is een techniek dat gebruik maakt van meerdere carriers en dat sinds kort erkend wordt als een uitstekende methode om op hoge snelheid bi directionele draadloze communicatie te realiseren. voordeel: kan goed overweg met multipath en fading van signaal. Data word verzonden op verschilldende frequenties als een frequentie ernstig gestoord word gebruikt men deze gewoon niet of gebruikt men deze op een lagere modulatietechniek alternatvieve naam : discrete multitone modulation (DMT) 2. Leg uit hoe de verschillende kanalen in OFDM zodicht bij elkaar kunnen liggen. Door de orthogonaliteit van de kanalen. De frequenties zijn gehele veelvouden van elkaar en hierdoor liggen de toppen van elke band op de nullen van de andere frequenties 3. Geef het blokschema van een OFDM zender en leg kort uit wat de functie is van iedere blok. (a)serieel naar parallel > (b)modulator > (c)ifft > (d)dac > (e)invoegen cyclic prefix > (f)kwadratuurmengtrap > (g)zender (a) om de data op de verschillende carriers te plaatsen (b) moduleert het ingangssignaal in QAM, BPSK of een andere modulatiemethode op de carriers (c) maakt van de verschillende frequentiesignalen aan de ingang 1 signaal in het tijdsdomein (d) zet de samples van de IFFT om naar een vloeiend analoog signaal (e) word ingevoegd om ervoor te zorgen dat de orthogonaliteit behouden blijft en de ISI beperkt word. (f) het signaal op de te verzenden frquentie plaatsen (e) de zendantenne 4. Geef het blokschema van en OFDM ontvanger en leg kort uit wat de functie is van iedere blok ontvanger > kwadratuurmengtrap > weghalen cyclic prefix > laagdoorlaatfilter > ADC > FFT > demodulator > parallel > serieel. (omgekeerde van 3) juist de laagdoorlaatfilter is hier extra om de mengcomponenten die onstaan bij het kwadratuurmoduleren uit het signaal te filteren. 5. Geef een duidelijk beeld van een OFDM spectrum waaruit de orthogonaliteit blijkt. (figuur met de 5 carriers in verschillende kleuren presenatie) 6. Verklaar de problematiek van pulse dispersion.en ISI en de oplosmethode bij OFDM (figuur dat toont hoe een blokgolf resulteert tot een uitgesmeerd signaal al) Dit fenomeen duidt men aan met de term dispersie en leidt tot ISI (inter symbol interference). Pulsen worden verspreid en strekken zich uit over enkele periodes waardoor interferentie met andere pulsen ontstaat, wat fouten met zich meebrengt in het detectieproces. Het effect is het meest nadelig voor korte pulsen en is een beperkende factor voor hoge bit rate systemen. Een manier om ISI te voorkomen is het creëren van een cyclisch verlengd guard inverval waar elk OFDM symbool word voorgegaan door een periodieke verlenging van het eigenlijke signaal.

14 De totale symbooltijd is Tg+T waar Tg het guard band interval is en T de nuttige symbooltijd. Wanneer het guard inteverval langer is dan de kanaal impuls responsie of de multipad vertraging dan kan ISI geëlimineerd worden. Men kopieert het stuk dat achteraan staat naar voor juist opdat het signaal dat in die guard period zit samenvalt met het begin van het nieuwe symbool op de overgang. MIMO Mimo vragen geen probleem 1. Voor wat staat de naam MIMO en wat is hiervan juist de bedoeling? Multiple Input, Multiple Output door meerdere antennes te gebruiken aan zend en ontvangstkant de snelheid om draadloos informatie uit te wisselen verhogen. Door meerdere antennes te gebruiken kunnen we het probleem van fading oplossen. 2. Bij MIMO spreken we van STC leg duidelijk uit hoe dit werkt. Hierbij worden meerdere zendantennes gebruikt Signaalprocessing gebeurt niet enkel in tijd (zoals bij meeste single antenna oplossingen) maar ook in ruimte. Bij STC worden meerdere redundante kopieën van de data meegegeven in de hoop dat aan ontvangerkant een signaal betere SNR heeft dan het ander. Diversiteit bij STC is gelijk aan het aantal zendantennes maal het aantal ontvangstantennes. Space time trellis codes: stuurt redundante kopieën trellis code zowel coderings als diversiteits winst, betere BER maar ingewikkeld. Dit is zowat een toestandsmachine waarbij de ontvanger kijkt of de ontvangen code overeenkomt met de toestandsmachine, zoniet zijn er errors en kiest hij het meest mogelijke (overeenkomstige) pad.

15 Space time block codes: date encoded door blokken meestal voorgesteld door matrix (rijen zijn time slots en kolommen stellen elke antennetransmissie voor in de tijd) er zijn T aantal timeslots en nt aantal zendantennes. S stelt het gemoduleerde symbool voor dat verzonden wordt. Hoewel het niet nodig is om meerdere ontvangstantennes te hebben kan dit het systeem wel ten goede komen. De coderate stelt het aantal verzonden symbolen per timeslot voor over het gemiddelde van het gehele blok. Alleen de alamouti code haalt een full rate van 1. Vb alamouti: Code matrix: geldig voor 2 zendantennes. De * staat voor de complexe toegevoegde waarde van. Er zijn 2 timeslots nodig voor het zenden van 2 symbolen. Stbc geeft enkel diversiteitwinst: dit wil zeggen dat er meer betrouwbaarheid is dat het verzonden signaal zonder fouten toekomt (meer betrouwbaar dan andere systemen) Het is simpeler dan de trellis code.

16 SATELLIET & GPS GPS meer uitleg geven dan gewoon wat de afkorting betekent UERE zie presentatie Calgary! En geef op Google eens in UERE of GPS dan vind je het wel! 1. Geef een overzicht van de satellieten volgens hun orbit en baan die ze beschrijven envduidt duidelijk aan welke van deze satellieten voor communicatie gebruikt worden (presentatie + cursus! ) We hebben GEO (geostationaire) satellieten, LEO (low earth orbit) satellieten, MEO (medium earth orbit) satellieten en PO (polaire orbit) satellieten. De Polaire orbit ( N > Z beweging) kan toegepast worden zowel bij GEO, LEO als MEO. De baan die de satellieten volgen zal ofwel cirkelvormig of elliptisch zijn. De GEO s bevinden zich op grote hoogte ( km) boven het aardoppervlak, de baan van de GEO s is afhankelijk van de toepassing. GEO satellieten cirkelen meestal boven de evenaar en hebben een vaste positie boven de aarde. De GEO s hebben als nadeel dat de poolgebieden onbereikbaar zijn. Dit kan dan opgelost worden door deze satellieten een polaire orbit met een elliptische baan te geven. Zo zullen de poolgebieden wel bestreken worden. De GEO satellieten worden meestal gebruikt voor communicatie. De LEO s bevinden zich veel dichter bij de aarde, tss km. LEO satellieten hebben in vele gevallen een polaire orbit. LEO satellieten worden veelal om gedetailleerde beelden van de aarde te nemen en als hulp voor het voorspellen van het weer. Maar LEO s kunnen ook gebruikt worden voor communicatie maar dan wel op voorwaarde dat er een netwerk van satellieten zodat er steeds 1 satelliet beschikbaar is voor de communicatie. De MEO s bevinden zich tussen de GEO en LEO satellieten qua hoogte. Ergens rond de 20000km. Op die hoogte bevinden zich vooral de satellieten die voor navigatie gebruikt worden zoals GPS en Glonass. Zo hebben we ook de Molniya satellieten, deze hebben een sterke elliptische baan met een polaire orbit. Deze Molniya satellieten worden vooral bij de Russen gebruikt o.a voor tv en telefoon service in Rusland. 2. Wat maakt er dat spraakcommunicatie via satelliet slechter is bij gewone spraak en niet bij VOIP? Bij spraakcommunicatie via satelliet ondervindt het signaal veel meer hinder om naar de satelliet te gaan en terug te keren. Het signaal zal ook onderhevig zijn aan invloeden zoals interferentie. Zo ondervinden vooral de GE0 satellieten al problemen om signalen te ontvangen als er een bladerdek of hoge gebouwen in de buurt staan vanwaar het signaal verzonden wordt. Bij spraakcommunicatie via satelliet zal er veel meer ruis zijn en zal er een grotere vertragingstijd zijn. 3. Geef de principiële werking van een GPS systeem. Een GPS systeem wordt gebruikt voor plaatsbepaling. Met 3 satellieten kan je je plaats bepalen op de aarde en met 4 satellieten kan je dan ook nog weten op welke hoogte. Voor het juist lokaliseren van je plaats op de aarde zal je GPS ontvanger een signaal van een satelliet ontvangen en zo weet de GPS dat hij zich op x km van die satelliet bevind. Zo kan je eigenlijk een bol maken met de satelliet als middelpunt en de afstand als straal. De GPS ontvanger krijgt ook nog een 2de signaal binnen van een andere satelliet waaruit dat blijkt dat je dan op x km van die satelliet bevindt. Hier kan dan opnieuw een bol van gemaakt worden. Deze 2 bekomen bollen zullen elkaar voor een deel overlappen. Ieder punt waar er contact is tussen deze 2 bollen kan mogelijk de plaats zijn waar je je bevindt. Om de exacte plaats te weten is er nog een derde signaal nodig van een andere satelliet. Daar de afstand van deze derde satelliet ook als een bol kan voorgesteld worden bekomen we slecht 2 mogelijk punten meer waar men zich kan bevinden. Als er maar 3 satellieten aanwezig zijn dan wordt de aarde bepaald om het exacte punt te hebben. De aarde is immers ook een bol en zal 1 van de 2 punten snijden en dat is het punt waar men zich bevindt. 4. Maak een overzicht van de nadelen van satelliet communicatie en eventuele oplossingen. De signalen worden teveel gestoord door gebouwen en bladeren van bomen. Dit is vooral bij de GEO s omdat de satelliet steeds zichtbaar moet zijn. Een oplossing hier is om gebruik te maken van een netwerk van LEO satellieten omdat deze geen vaste plaats hebben t.o.v de aarde. De signalen ondervinden ook invloed van weer zoals dichte mist en regen. Hierdoor worden de signalen verzwakt. Satelliet communicatie zal ook invloed ondervinden van elektromagnetische interferentie. Dit kan opgevangen worden door een goede frequentieplanning. Een ander nadeel is dat er vertragingstijd optreedt, dus geen real time communicatie. Het kan zijn dat je bij een videoconferentie de persoon eerder ziet spreken dan dat je het geluid hoort. De vertragingstijd speelt vooral de GEO satellieten parten.

17 ATM Onder voorbehoud! 1. Wat is ATM en wat is het verband met ISDN en geef het basisprincipe waarom spreekt men in dat verband over een compromis tussen data en spraak? ATM (Asynchronous Transfer Mode) is een techniek voor het asynchroon doorsturen van digitale informatie, die georganiseerd wordt in kleine pakketjes met een vaste lengte, ook wel cellen genoemd. Deze cellen hebben een lengte van 53 bytes. Dit om hardware switching eenvoudiger te maken. Ze hebben eveneens het voordeel dat kleine cellen de delays beperken. Zo staat ATM borg voor supersnelle datatransmissie en optimale benutting van de lijncapaciteit, en is bij uitstek geschikt voor snelle netwerken waar tegelijk spraak, data en beelden op rondgaan. ATM vind zijn geschiedenis in de ontwikkeling van breedband ISDN in de jaren 70 en 80. ISDN maakt gebruik van Frame Relay. ATM maakt gebruik van cell relay (packet switching) gelijkaardig frame relay. Frame relay is de opvolger van X25 en is ontstaan door de nood aan hogere snelheid. Om een nog hogere snelheid te halen nam men cell relay in gebruik. 2. Bespreek het ATM referentiemodel met korte uitleg over de verschillende lagen ATM referentiemodel: De figuur toont het ATM referentiemodel voor B ISDN als een kubus. Hierin worden drie verschillende applicatiefuncties (planes) onderscheiden: De control plane: dient voor het beheer van verbindingen en wat daarbij komt kijken (signalering, opzetten VC, ). De user plane: wordt gebruikt voor het eigenlijke gegevenstransport van de verschillende applicaties. De management plane: zorgt voor het beheer van de resources (foutenrapportering) en de coördinatie tussen de lagen. Een connectie wordt dus eerst opgezet in control plane, vooraleer data worden uitgewisseld in user plane. Deze drie planes maken gebruik van de drie onderliggende lagen van het ATM protocol. ATM Adaptation Layer (AAL): Deze laag voorziet bruikbare diensten voor diverse toepassingen en schermt deze toepassingen tezelfdertijd af van de bijzonderheden van het celtransport. Vandaar dat deze laag bestaat uit een Convergence Sublayer (CS) die afhankelijk is van een specifieke dienst, en een Segmentation and reassembly Sublayer (SAR) die de verschillende soorten verkeer verpakt in (of herassembleert uit) cellen. ATM Layer (ATM): Alle te transporteren verkeer is reeds verdeeld in cellen in de AAL, waarna de ATM laag verantwoordelijk is voor transmissie, multiplexing en switching van deze cellen.

18 Deze laag is echter zelf niet in staat om autonoom een route te bepalen, maar mapt voor iedere binnenkomende cel het VCI/VPI paar uit de header naar één of meerdere (in het geval van puntmultipunt verbindingen) uitgaande VCI/VPI paren, op basis van beschikbare tabelwaarden. De ATM laag moet zich niets aantrekken van de inhoud (payload) van de cellen, en is ook onafhankelijk van de fysieke laag. De ATM laag houdt zich niet bezig met het opsporen van verloren of verkeerd toegevoegde cellen of het garanderen van een constante cell delay variation (jitter), omdat niet alle toepassingen dit vereisen. Wel is deze laag verantwoordelijk voor de controle van de netwerk resources op fouten van apparatuur en performantie degradatie. Physical Layer: Deze laag heeft te maken met het fysieke medium waarover het celtransport moet gebeuren. Op dit vlak zijn er geen strikte voorschriften. Cellen kunnen als dusdanig verzonden worden over vezel, of verpakt worden in de payload van een ander systeem (FDDI, SDH, ). ATM is dus onafhankelijk van het gebruikte transportmedium. Hiervoor zorgt de onderste Physical Medium Dependent (PMD) sublaag. De Transmission Convergence (TC) sublaag zorgt voor het afstemmen van de snelheid op het onderliggende transportsysteem, het afbakenen van de cellen en het genereren van het HEC veld in de header. Zie ook pagina 92 voor aanvulling tekening

19 DIGITALE MODULATIE Duidelijk onderscheid geven tussen begrip scalair vectorieel en tijdsvariabel bij modulatie! Het begrip transcodering duidelijker formuleren! Overgang PCM naar TDM is onvolledig (niet alle begrippen uitgelegd bijvoorbeeld onderscheid koord en step onder andere!)! Hier verwijs ik terug naar de toegevoegde presentatie op toledo bekijk dit als notitiepagina dan zal je de praktische aanpassing zien van de HC5560 die als voorbeeld zal gegeven worden (moet je kunnen opbouwen van het blokschema!) en niet de MT Wat is het voor en nadeel van digitale modulatie en wat bedoelt men met digitale compromis? Voor: Vergroten van de informatiecapaciteit Veiliger data overdracht Betere kwaliteit van overdracht Probleem: Beschikbare bandbreedte Toegelaten vermogen Ruisniveau van het systeem Digitale Compromis: Bij eenvoudige schakelingen heb je meer bandbreedte nodig. Bij ingewikkelde schakelingen minder bandbreedte! Eenvoudige modulatie is meestal beter qua storingsgevoeligheid. Ingewikkelde modulatie vereisen meestal betere signaalruisverhouding. 2. Vergelijk scalaire, vectoriële en tijdsveranderlijke modulatie en vanwaar komt deze term (aantonen met een voorbeeld). Vroeger scalaire modulatie: AM, FM, Nu vectoriële modulatie: QAM, FSK, (Q)PSK Evolutie naar tijdsvariabele modulatie: TDMA, CDMA : differentiëring gebeurt op tijdsverschil of op code verschil.

20 3. Bespreek de transcodering bij PCM Unipolaire code heeft als nadelen: Gemiddeld vermogen is zeer groot. Er ontstaat (bij veel nullen) een DC verloop zodat de ontvanger niet meer kan synchroniseren. Bij veel nullen is er geen timing info meer er ontstaat jitter AMI (alternative mark inversion) verhelpt het probleem van DC door opeenvolgende 1 invers te genereren nadeel van de reeks nullen blijft! B6ZS & B8ZS (Bipolar 6/8 zero substitution) voor Noord Amerika. En HDB3 High Density Bipolar 3 voor Europa lossen dit op. Extra info: B6ZS en B8ZS worden ook BNZS codes genoemd waarbij N staat voor het aantal nullen waarvoor ingegrepen wordt.naargelang de polariteit van voorgaande puls wordt er anders gesubstitueerd. Bij HDB3 wordt dit voor 4 nullen gedaan (vandaar de 3= max. 3 nullen)

1. Wat is het voor- en nadeel van digitale modulatie en wat bedoelt men met digitale compromis?

1. Wat is het voor- en nadeel van digitale modulatie en wat bedoelt men met digitale compromis? Zwarte vragen voor iedereen. rode vragen voor de groep zelf die het opzoekwerk gedaan heeft. 1. Wat is het voor- en nadeel van digitale modulatie en wat bedoelt men met digitale compromis? Voor: Vergroten

Nadere informatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie Modem en Codec Telematica Data Transmissie (Fysieke laag) Hoofdstuk 6 t/m 8 Een modem gebruikt analoge signalen om digitale signalen te versturen Een codec gebruikt digitale signalen om analoge signalen

Nadere informatie

n Korte afstanden (max 1 à 2 km) n Grote snelheden tegen lage kosten (10- n Grote betrouwbaarheid n Meestal broadcast netwerk, dus geen

n Korte afstanden (max 1 à 2 km) n Grote snelheden tegen lage kosten (10- n Grote betrouwbaarheid n Meestal broadcast netwerk, dus geen Telematica Wireless/LANs Hoofdstuk 13-14 LAN 4Local Area Network kenmerken: n Korte afstanden (max 1 à 2 km) n Grote snelheden tegen lage kosten (10-1000Mb/s) n Grote betrouwbaarheid n Meestal broadcast

Nadere informatie

communicatie is onderhevig aan fouten

communicatie is onderhevig aan fouten 1.1 Een communicatiemodel Algemeen communicatiemodel Model voor datacommunicatie Verschil datacommunicatie en telecommunicatie Communicatie schematisch communicatie is onderhevig aan fouten Datacommunicatie

Nadere informatie

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Elektor Live Software Defined Radio Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Software Defined Radio Wat is dat? Een radio zend- of ontvanginstallatie waarin: Elektronica is vervangen door software Het radiosignaal

Nadere informatie

Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie vorm krijgt. Vb.: koperdraad voor elektrische signalen (elektrische stroom en spanning)

Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie vorm krijgt. Vb.: koperdraad voor elektrische signalen (elektrische stroom en spanning) 2.1 Signaaloverdracht Kanalen Electromagnetische golven Electromagnetisch spectrum Bandbreedte en bits per seconde Kanaalcodering en broncodering Elektromagnetisme Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie

Nadere informatie

uw ICT partner ADSL Home en Business

uw ICT partner ADSL Home en Business uw ICT partner ADSL Home en Business ADSL Home en Business Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 1.0 Introductie 2 1.1 Wat is DSL 2 1.2 Hoe werkt DSL 2 1.3 ADSL is de Asymmetrische variant van de DSL techniek

Nadere informatie

BASISCURSUS TELECOMMUNICATIE

BASISCURSUS TELECOMMUNICATIE BASISCURSUS TELECOMMUNICATIE Doelstellingen van de opleiding de basisprincipes van de telecommunicatietechnieken begrijpen de meest recente ontwikkelingen van de telecommunicatiemarkt ontdekken wegwijs

Nadere informatie

4Logical Link Control: 4Medium Access Control

4Logical Link Control: 4Medium Access Control Opdeling Datalink Laag Telematica LANs Hoofdstuk 15 4Logical Link Control: n Error handling n Flow Control 4Medium Access Control: n Framing n Access Control n Addressing LLC en MAC sublagen MAC 4Medium

Nadere informatie

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet.

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. Op veler verzoek heb ik me verdiept in het fenomeen 8,33 khz. Waarom komt dit op ons af, en wat betekent dit voor de techniek van zenders en ontvangers.

Nadere informatie

Extended Ethernet. uw ICT partner

Extended Ethernet. uw ICT partner Extended Ethernet uw ICT partner Extended Ethernet Inhoudsopgave Inhoudsopgave...1 1.0 Introductie...2 1.1 Wat is Extended Ethernet...2 1.2 Hoe werkt Extended Ethernet...2 1.3 Wat zijn de leveringsvoorwaarden

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving dataverbindingen

1 Dienstbeschrijving dataverbindingen 1 Dienstbeschrijving dataverbindingen Lancom heeft als doelstelling om een one stop shop te zijn voor het MKB en MKB+, dit betekent dat onze dienstverlening niet stopt bij de Firwall of de router. Van

Nadere informatie

RADIO. Een blik achter de schermen. Glenn Willems

RADIO. Een blik achter de schermen. Glenn Willems RADIO Een blik achter de schermen Glenn Willems Menu Wat is radio? Hoe ontstaan radiogolven en hoe gedragen ze zich? Hoe kunnen we draadloos informatie van punt A naar punt B transporteren? Welke zijn

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken In deze les staan we stil bij datacommunicatie op Ethernet netwerken en Wifi netwerken. 2.1 Wat is datacommunicatie? We spreken van datacommunicatie

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie Installatiehandleiding Optibel telefonie Optibel adapter Sipura 2000 Inhoudsopgave 1 Het Optibel pakket 2 2 De Optibel adapter aansluiten 2 3 Vragen over uw aansluiting 5 4 Probleemwijzer 6 5 Mijn Optibel

Nadere informatie

Mobiele communicatie: reken maar!

Mobiele communicatie: reken maar! Mobiele communicatie: reken maar! Richard J. Boucherie Stochastische Operationele Research Toen : telefooncentrale Erlang verliesmodel Nu : GSM Straks : Video on demand Toen : CPU Processor sharing model

Nadere informatie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie LES 3 Analoog naar digitaal conversie Misschien is het goed om eerst te definiëren wat analoog en digitaal is en wat de de voor en nadelen hiervan zijn. Analoog naar digitaal conversie wordt voor veel

Nadere informatie

MBO. Dirksen Opleidingen BV 1

MBO. Dirksen Opleidingen BV 1 MBO Dirksen Opleidingen BV 1 Telecom in de markt Systeemhuizen Providers Installateurs Dirksen Opleidingen BV 2 Telecom in de markt Interne S-bus OTFC ISDN toestel NT1 Huis centrale Analoge poorten Dirksen

Nadere informatie

Medianet Vlaanderen 10 mei 2016

Medianet Vlaanderen 10 mei 2016 Medianet Vlaanderen 10 mei 2016 Inhoud Waarom digitale radio? Waarom DAB+? Technologie achter DAB+ Conclusies Waarom digitale radio? Het analoge tijdperk is voorbij Muziek Video Televisie Radio FM heeft

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM 4.1. Inleiding. Om te komen tot het resultaat dat we in het kader van dit eindwerk hebben bereikt, moesten we een studie maken van de bestaande methodes en op basis hiervan

Nadere informatie

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Programma 1. Activiteiten Van Dusseldorp Training 2. Alarmcommunicatie algemeen 3. LAN-WAN 4. Toegangsnetwerken

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. Inleiding NETWERKEN

Computerarchitectuur en netwerken. Inleiding NETWERKEN Computerarchitectuur en netwerken 7 Inleiding NETWERKEN Lennart Herlaar 22 september 25 Inhoud Hoe gaat de informatie door het netwerk heen? Algemene principes Protocollen Connecties virtuele circuits

Nadere informatie

Communicatie over kleine en grote afstanden

Communicatie over kleine en grote afstanden Inhoud Communicatie over kleine en grote afstanden... 2 Analoge datatransmissie... 3 Amplitudemodulatie... 4 Frequentiemodulatie... 8 Digitale datatransmissie... 10 Amplitudemodulatie... 10 Frequentiemodulatie...

Nadere informatie

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen:

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen: LAN, MAN, WAN Telematica Networking (Netwerk laag) Hoofdstuk 11, 12 Schakeltechnieken 4Circuitschakeling: tussen zender en ontvanger wordt een verbinding gelegd voor de duur van de communicatie 4Pakketschakeling:

Nadere informatie

Uw internetaansluiting

Uw internetaansluiting Studio Visual Steps Uw internetaansluiting Een overzicht van de mogelijkheden 1 Voorwoord Beste lezers en lezeressen, In deze gids krijgt u informatie over de verschillende aansluitmogelijkheden waaruit

Nadere informatie

Your Pathway to the Real-Time Enterprise. Belgacom Explore Infrastructure Services. Connectiviteitsdiensten

Your Pathway to the Real-Time Enterprise. Belgacom Explore Infrastructure Services. Connectiviteitsdiensten Your Pathway to the Real-Time Enterprise Belgacom Explore Infrastructure Services Connectiviteitsdiensten 2.1.1. Connectiviteitsdiensten Dienstbeschrijving V1.0 1. Inleiding Belgacom Explore is een openstandaard-mpls-netwerk

Nadere informatie

Panas Striensestraat 67 5241 AW Rosmalen 073 523 23 30 info@panas.nl www.panas.nl

Panas Striensestraat 67 5241 AW Rosmalen 073 523 23 30 info@panas.nl www.panas.nl Inhoudsopgave 1. Internet op Maat... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 (x)dsl- verbindingen... 3 1.2.1 ADSL... 3 1.2.2 VDSL... 4 1.2.3 SDSL... 4 1.3 Ethernet- Acces op basis van koper... 4 1.4 Glasvezel (Fiber

Nadere informatie

Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden

Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden IP-VPN van Telenet Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden De veelzijdigste VPN-oplossing om uw vestigingen te verbinden U wilt dat de verschillende vestigingen

Nadere informatie

SpectrumConsult Wi-Fi technologie in de zorg

SpectrumConsult Wi-Fi technologie in de zorg Wi-Fi technologie in de zorg Jan Kruys maart 2013 Intro SpectrumConsult: Wi-Fi expertise voor bedrijven en leveranciers in samenwerking met academia Achtergrond: op 30+ jaar ervaring (NCR/Lucent/Cisco)

Nadere informatie

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig!

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! 2 Complete Security BVBA Radio & Security Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! De meest gebruikte frequentie voor SRD (Short Range Device) is 433 MHz. Naast alarmsystemen wordt deze frequentie

Nadere informatie

Cursus Wi-Fi Technologie

Cursus Wi-Fi Technologie Cursus Wi-Fi Technologie Introductie Overzicht Voorbeelden SpectrumConsult Introductie Doelstelling Wi-Fi netwerken zijn een vast onderdeel geworden van elk huishouden, elke organizatie. Het functioneren

Nadere informatie

GSM UMTS ESSENTIALS. Hij richt zich bijvoorbeeld tot :

GSM UMTS ESSENTIALS. Hij richt zich bijvoorbeeld tot : GSM UMTS ESSENTIALS Doelstellingen van de opleiding de basisprincipes van de draadloze spraak- en data netwerken begrijpen de technieken gebruikt in 2 de en 3 de generatie draadloze netwerken begrijpen

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs

Pajottenlandse Radio Amateurs Pajottenlandse Radio Amateurs ON3BL 07/02/2014 SDR ontvangst met RTL-stick Waarvoor staat de afkorting SDR? SDR Software Defined Radio Definitie van Software Defined Radio Een radiocommunicatiesysteem

Nadere informatie

Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld.

Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld. Wat is ISDN2? Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld. U kunt uw ISDN2 eenvoudig uitbreiden. Heeft u tot vijf ISDN2-lijnen nodig kies dan voor ISDN2 meervoudig.

Nadere informatie

Uitwerking LES 3 N CURSSUS 2014-2015. 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is:

Uitwerking LES 3 N CURSSUS 2014-2015. 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is: 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is: A) frequentie modulatie (constante amplitude) B) enkelzijbandmodulatie (veroorzaakt juist meeste storing voor laagfrequent

Nadere informatie

1) De IEEE 802.11b-aanbeveling is ontwikkeld voor vaste netwerken. goed/fout (Antwoord: fout)

1) De IEEE 802.11b-aanbeveling is ontwikkeld voor vaste netwerken. goed/fout (Antwoord: fout) Mobiele netwerken Studieroute Bestudeer eerst de theorie in hoofdstuk 2 en maak daarna de volgende vragen en opdrachten. Kennisvragen Geef aan of de volgende stellingen goed of fout zijn: 1) De IEEE 802.11b-aanbeveling

Nadere informatie

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com ICT Infrastructuren VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com Agenda 1. TRENDS 2. BEDRADE INFRASTRUCTUREN 3. DRAADLOZE INFRASTRUCTUREN 4. MEDISCHE NETWERKEN 5. BEVEILIGING TRENDS

Nadere informatie

SURFnet 7: De Optische Laag

SURFnet 7: De Optische Laag SURFnet 7: De Optische Laag 27 juni 2013 Rob Smets Netwerkdiensten (rob.smets@surfnet.nl) Inhoud: Introductie Optische communicatie: een basis Technologieën Concepten NGE over SURFnet s CPL netwerk Vragen

Nadere informatie

DIGITAL WIRELESS Doelstellingen van de opleiding : Tijdens deze 2-daagse cursus : Voor wie is deze cursus bedoeld? Hij richt zich bijvoorbeeld tot :

DIGITAL WIRELESS Doelstellingen van de opleiding : Tijdens deze 2-daagse cursus : Voor wie is deze cursus bedoeld? Hij richt zich bijvoorbeeld tot : DIGITAL WIRELESS Doelstellingen van de opleiding : Door de stijgende integratie van voice en data groeien WAN- en LAN toepassingen naar elkaar toe. Wireless Netwerken bieden een betrouwbare en flexibele

Nadere informatie

Ricardo Krikke. Agenda. Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet. De rol van Kenniswijk hierin. Welke mogelijkheden biedt het u?

Ricardo Krikke. Agenda. Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet. De rol van Kenniswijk hierin. Welke mogelijkheden biedt het u? Ricardo Krikke Agenda Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet De rol van Kenniswijk hierin Welke mogelijkheden biedt het u? Wat is Kenniswijk Project van overheid Missie: realiseren van consumentenmarkt

Nadere informatie

Onderliggende infrastructuur: kabel- en etherverbindingen Kabeltelevisienetten Telefoonnetwerk

Onderliggende infrastructuur: kabel- en etherverbindingen Kabeltelevisienetten Telefoonnetwerk TELECOMMUNICATIE Communicatie over grote afstand 5.1 Historisch perspectief *** lezen *** 5.2 Infrastructuren voor telecommunicatie Onderliggende infrastructuur: kabel- en etherverbindingen Kabeltelevisienetten

Nadere informatie

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids VoIP Netwerking Configuratie Gids Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids 1 VoIP Netwerking Configuratie gids Specificaties kunnen wijzigen zonder voorgaande. DM-983 NL Draft 2 VoIP Netwerking Configuratie

Nadere informatie

- Why, How, When. Marcel Tersteeg marcel.tersteeg@rohde-schwarz.com Account Manager Telecom/Broadcasting Rohde & Schwarz Nederland BV

- Why, How, When. Marcel Tersteeg marcel.tersteeg@rohde-schwarz.com Account Manager Telecom/Broadcasting Rohde & Schwarz Nederland BV - Why, How, When Marcel Tersteeg marcel.tersteeg@rohde-schwarz.com Account Manager Telecom/Broadcasting Rohde & Schwarz Nederland BV Ben Maarleveld ben.maarleveld@rohde-schwarz.com Sales Manager Test &

Nadere informatie

Theoretische Voorstudie

Theoretische Voorstudie Theoretische Voorstudie Woensdag 19 oktober 2005 Netwerk: een aantal apparaten die met elkaar verbonden zijn. Een netwerk in een beperkte omgeving is een LAN (Local Area Network) WLAN (Wireless Local Area

Nadere informatie

IEEE 1394 firewire. Jan Genoe KHLim. I-link DV (digital video)

IEEE 1394 firewire. Jan Genoe KHLim. I-link DV (digital video) IEEE 1394 firewire I-link DV (digital video) Jan Genoe KHLim 1 Traditionele video bewerkingswerkwijze In draagbare video camera's worden beelden reeds lang aan de hand van CCD opgenomen, dit wil zeggen

Nadere informatie

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS Amplitude Harmonischen: een virus op het net? FOCUS In het kader van rationale energieverbruik (REG) wordt steeds gezocht om verbruikers energie efficiënter te maken. Hierdoor gaan verbruikers steeds meer

Nadere informatie

Technolution B.V. Zuidelijk Halfrond 1 P.O. Box 2013 2800 BD Gouda The Netherlands

Technolution B.V. Zuidelijk Halfrond 1 P.O. Box 2013 2800 BD Gouda The Netherlands UWB-technologie Zuidelijk Halfrond 1 P.O. Box 2013 2800 BD Gouda The Netherlands Auteur, R. Siegerist Tel. +31(0)182 59 40 00 Fax +31(0)182 53 97 36 www.technolution.nl Nothing of this report may be multiplied

Nadere informatie

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS V.0 Arnoud van Wijk arnoud@greengiraffe.nl INTRODUCTIE INTERNET EISEN

Nadere informatie

Wireless PROFINET Brecht Schamp

Wireless PROFINET Brecht Schamp PROFINET Brecht Schamp Industrial Network Specialist Phoenix Contact (Benelux) communicatie: voordelen? Voordelig? Drukt bekabelingkosten! Completer? Meer toepassingsgebieden worden bereikbaar! Flexibiliteit?

Nadere informatie

Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger

Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger SNEL START GIDS AISnet VR1 1. Introductie Hartelijk dank voor het aanschaffen van de AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger.

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31

Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31 Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31 ON3WAG ON3BL 05/02/2010 Waarvoor staat PSK 31? PSK 31 Gebruikte modulatievorm Datasnelheid (baudrate) Phase Shift Keying 31 Baud Wat is PSK 31? Digitale 2-weg amateur

Nadere informatie

Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de

Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de Lima SDR Inleiding Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de mogelijkheden van een SDR. Door de opkomst van SDR (de Engelse afkorting voor Software DefinedRadio)

Nadere informatie

0 of laag niveau V verboden zone 1 of hoog niveau. Voorbeeld van een digitaal signaal als functie van de tijd

0 of laag niveau V verboden zone 1 of hoog niveau. Voorbeeld van een digitaal signaal als functie van de tijd 5. Herhalingsvragen 1. Leg met eigen woorden en figuren uit: Wat is het verschil tussen analoog en digitaal? Analoog is continue, er zijn oneindig veel mogelijkheden tussen minimum en maximum. Digitaal

Nadere informatie

E-Fax. Gebruikers handleiding

E-Fax. Gebruikers handleiding E-Fax Gebruikers handleiding Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Fax-over-IP (T.38)... 4 2.1 Introductie... 4 2.2 Achterliggende techniek... 4 2.3 Procedures... 5 2.4 Installatie en benodigdheden... 5 2.5 Tarieven...

Nadere informatie

LexCom Home Performance Toepassing N 1

LexCom Home Performance Toepassing N 1 Toepassing N Fax Functies beschikbaar op de aansluitpunten Analoge telefoon Telefonie Analoge telefoon Niet compatibel met satelliet Tv Televisie Antenne/kabel TV TNT TV ADSL Informatica Datanetwerk 0/00

Nadere informatie

1. Introductie netwerken

1. Introductie netwerken 13 1. Introductie netwerken Een netwerk is simpel gezegd een verzameling computers die met elkaar verbonden zijn. De realiteit is wat complexer, omdat de computers met elkaar verbonden zijn met behulp

Nadere informatie

DK4DDS. Marc van Stralen. Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat?

DK4DDS. Marc van Stralen. Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat? DK4DDS Marc van Stralen Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat? Er is een stille revolutie gaande: De manier van signaalverwerking in onze zenders en ontvangers verandert ingrijpend

Nadere informatie

De straling van mijn gsm. in vragen en antwoorden

De straling van mijn gsm. in vragen en antwoorden De straling van mijn gsm in vragen en antwoorden Mobiel bellen en straling Mobiel bellen, draadloos internet, babyfoons, gps maar ook radio, televisie en walkie talkies. We kunnen niet meer zonder draadloze

Nadere informatie

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER...

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER... Inhoudsopgave File: Project_09.doc 16 september 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 WONING BESCHRIJVING... 2 1.2 ROUTER... 3 2 WLAN EN LAN UITBREIDINGEN... 4 2.1 NIEUWE SITUATIE 1... 4 2.2 NIEUWE SITUATIE 2... 5

Nadere informatie

Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel

Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel Connectiviteit Connectiviteit en met name draadloze communicatie maakt een (r)evolutie door die terugkoppeling van industriële processen en gegevens overal

Nadere informatie

wat betekent dit voor de mobiele professional?

wat betekent dit voor de mobiele professional? hoofdartikel Breedband-WWAN Breedband-WWAN: wat betekent dit voor de mobiele professional? Ultrasnelle verbindingen zonder onderbrekingen zijn steeds belangrijker voor het succes van ondernemingen en voor

Nadere informatie

CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint

CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint Diensten: CBizz Office Versie 1.0 2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Dienstbeschrijving... 3 1.2 Doelgroep... 3 2. Opbouw van CBizz office... 4 2.1 Toegang tot het

Nadere informatie

Plaatsbepaling met Global Navigation Satellite Systems GNSS Basisbeginselen

Plaatsbepaling met Global Navigation Satellite Systems GNSS Basisbeginselen Plaatsbepaling met Global Navigation Satellite Systems GNSS Basisbeginselen GNSS Basisbeginselen Inhoud Algemene kenmerken Systeem componenten Principe Afstand Positie Afstand bepaling code waarnemingen

Nadere informatie

Telecommunicatie Autoriteit Suriname Aanvraagformulier vergunning voor het aanleggen, in stand houden en exploiteren van een draadloos netwerk.

Telecommunicatie Autoriteit Suriname Aanvraagformulier vergunning voor het aanleggen, in stand houden en exploiteren van een draadloos netwerk. . Dossier #: Registratie van persoonlijke gegevens: 1.Aanvrager (aankruisen wat van toepassing is) Natuurlijke persoon Vul tabel 2a verder in Rechtspersoon Publiekrechtelijk lichaam Vul tabel 2b verder

Nadere informatie

Installatie & Snelstart Gids iais Wireless(draadloos) AIS Ontvanger en NMEA Server

Installatie & Snelstart Gids iais Wireless(draadloos) AIS Ontvanger en NMEA Server Installatie & Snelstart Gids iais Wireless(draadloos) AIS Ontvanger en NMEA Server SNELSTART GIDS iais VR1.01 1. Introductie Hartelijk dank voor het aanschaffen van de iais Ontvanger. Het is aan te bevelen

Nadere informatie

Beschrijving 4G voor Business Partners

Beschrijving 4G voor Business Partners Beschrijving 4G voor Business Partners September 2013 Inhoud 1. 4G; Wat is het?... 3 2. Waarom 4G van Yes Telecom... 3 3. Wat kunt u met 4G?... 3 4. Wat heeft u nodig om gebruik te kunnen maken van 4G?...

Nadere informatie

LexCom Home. Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel

LexCom Home. Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel LexCom Home Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel LexCom Home: een flexibel netwerk dat het nuttige met het aangename combineert LexCom Home is het huisnetwerk

Nadere informatie

Registratie van persoonlijke gegevens: 1. Welke vorm heeft de machtiging aanvrager? 2a. Natuurlijk persoon Naam: Adres: Woonplaats:

Registratie van persoonlijke gegevens: 1. Welke vorm heeft de machtiging aanvrager? 2a. Natuurlijk persoon Naam: Adres: Woonplaats: Zegel van Registratie van persoonlijke gegevens: NAfls 5,00 1. Welke vorm heeft de machtiging aanvrager? Natuurlijk persoon Rechtspersoon Publiekrechtelijk lichaam Vul tabel 2a verder in. Vul tabel 2b

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE Tentamen Computers bij fysische experimenten (3BB20) op dinsdag 25 oktober 2005 Het tentamen duurt 90 minuten en wordt gemaakt zonder

Nadere informatie

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar Hoofdstuk 6 Digitale systemen Doelstellingen 1. Weten dat digitale systemen andere stabiliteitsvoorwaarden hebben In deze tijd van digitalisatie is het gebruik van computers in regelkringen alom.denk maar

Nadere informatie

4G frequentiebanden / LTE frequentiebanden

4G frequentiebanden / LTE frequentiebanden 4G frequentiebanden / LTE frequentiebanden 13-01-2014 GSM Helpdesk Nederland Bij reguliere 2G (GSM) en 3G (UMTS) telefoons en smartphones was het zeer gebruikelijk om de frequenties in MHz aan te geven

Nadere informatie

PSTN. Het vaste telefoonnet ... Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 1 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 23-09- 05

PSTN. Het vaste telefoonnet ... Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 1 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 23-09- 05 . PSTN Het vaste telefoonnet.......... Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 1 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 23-09- 05 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Het ontstaan van het PSTN.

Nadere informatie

1Aansluiting van de ADSL modem op uw telefoonlijn

1Aansluiting van de ADSL modem op uw telefoonlijn 123 - Installatiegids SpeedTouch 716v5 WL versie 1.0 Deze korte handleiding beschrijft alleen een aantal basiszaken om de router online te kunnen krijgen en te kunnen telefoneren. Raadpleeg de uitgebreide

Nadere informatie

Verkrijgbaar bij: Grafi-Call Computers BV. Leiden

Verkrijgbaar bij: Grafi-Call Computers BV. Leiden Inleiding LC100060 Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 54 Mbps Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van deze Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 54 Mbps. Met deze USB adapter kan je snel en eenvoudige

Nadere informatie

Communicatietechnologie: een inleiding. Inhoud eindtoets. Eindtoets. Introductie. Opgaven. Terugkoppeling. Antwoorden op de opgaven

Communicatietechnologie: een inleiding. Inhoud eindtoets. Eindtoets. Introductie. Opgaven. Terugkoppeling. Antwoorden op de opgaven Inhoud eindtoets Eindtoets Introductie Opgaven Terugkoppeling Antwoorden op de opgaven 2 Eindtoets Eindtoets I N T R O D U C T I E Met deze eindtoets wordt beoogd u een soort proeftentamen te geven waarmee

Nadere informatie

Gegevens. Doelstellingen Elektronica. verwerven. opslaan. bewerken doorsturen. weergeven. Analoog signaal : snelheidsmeting. KHLim - dep.

Gegevens. Doelstellingen Elektronica. verwerven. opslaan. bewerken doorsturen. weergeven. Analoog signaal : snelheidsmeting. KHLim - dep. Gegevens verwerven Doelstellingen Elektronica opslaan» elektrische vorm» magnetische vorm» mechanische vorm bewerken doorsturen» elektrisch (temperatuur, druk, geluid, beeld, )» optisch» elektromagnetische

Nadere informatie

Geïntegreerd Systeem voor Ontvangst: G.S.O.

Geïntegreerd Systeem voor Ontvangst: G.S.O. Hoe doe ik het nou? Geïntegreerd Systeem voor Ontvangst: G.S.O. De Techniek H G.S.O. systemen GSO technische achtergronden De distributie van satellietsignalen verschilt wezenlijk van de distributie van

Nadere informatie

Verbeter je draadloze netwerk. Het wifi-signaal krachtiger en in een groter gebied beschikbaar maken.

Verbeter je draadloze netwerk. Het wifi-signaal krachtiger en in een groter gebied beschikbaar maken. Verbeter je draadloze netwerk Het wifi-signaal krachtiger en in een groter gebied beschikbaar maken. Johan Boer, 4 november 2015 Programma Wat is eigenlijk het probleem? Een paar definities Oorzaken Meten

Nadere informatie

1Aansluiting van de ADSL modem op uw telefoonlijn

1Aansluiting van de ADSL modem op uw telefoonlijn 123 - Installatiegids SpeedTouch 780/716v5 WLversie 1.3 Deze korte handleiding beschrijft alleen een aantal basiszaken om de router online te kunnen krijgen en te kunnen telefoneren. Raadpleeg de uitgebreide

Nadere informatie

SPECSHEET HOSTED VOIP

SPECSHEET HOSTED VOIP SPECSHEET HOSTED VOIP PC Consultance levert de volgende diensten: Systeembeheer Reparaties Telefonie Netwerken Consultancy Detachering ADSL Kabelinternet GSM Telefonie Wireless netwerken Verkoop Software

Nadere informatie

Cursus Wi-Fi Technologie

Cursus Wi-Fi Technologie Cursus Wi-Fi Technologie Introductie Overzicht Voorbeelden SpectrumConsult Introductie Doelstelling Wi-Fi netwerken zijn een vast onderdeel geworden van elk huishouden, elke organizatie. Het functioneren

Nadere informatie

Toetsmatrijs examen 8432

Toetsmatrijs examen 8432 Kwalificatie en Crebo: MK-TMA, TCS 10230 & 10231 Deelkwalificatie en Crebo: 4057 versie 3 50863 Servicedocument: 6552 Titel van het examen: Theorie transportnetwerken Relevante eindtermen. Taco. 1 de leerling

Nadere informatie

Inhoudsopgave. File: Project_01.doc 20 maart 2015

Inhoudsopgave. File: Project_01.doc 20 maart 2015 Inhoudsopgave File: Project_01.doc 20 maart 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 HUIDIGE SITUATIE... 2 1.2 GEWENSTE APPARATUUR... 2 1.3 GEWENSTE TOEPASSINGEN... 2 1.4 GEWENSTE SNELHEDEN... 2 2 PLANNEN... 3 2.1 PLAN

Nadere informatie

Meten en analyseren van Broadcast netwerken. door: Thorwald de Boer

Meten en analyseren van Broadcast netwerken. door: Thorwald de Boer Meten en analyseren van Broadcast netwerken. door: Thorwald de Boer Overzicht Overzicht Broadband netwerken DVB standaarden Signaal typen Wat willen we meten? Hoe meten we het? Antenne meetsysteem Huidige

Nadere informatie

Je krijgt 2 parabolen kado... Wat doe je ermee?

Je krijgt 2 parabolen kado... Wat doe je ermee? Je krijgt 2 parabolen kado... Wat doe je ermee? Radio- Telescoop Radio-Interferometer Broechem Urania 12/03/2014 J. Clevers Onze doelstellingen Doelstelling: bouw van een interferometer met 2 Radio-Telescopen

Nadere informatie

Extended Ethernet (SDSL.bos)

Extended Ethernet (SDSL.bos) Extended Ethernet (SDSL.bos) Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 Copyright The Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Hoofdstuk 1... 3 1. Inleiding... 3 1.1. Wat is SDSL.bis?...

Nadere informatie

DSLSTL. Handleiding Copyright 2008. Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11

DSLSTL. Handleiding Copyright 2008. Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11 DSLSTL Handleiding Copyright 2008 Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11 1 Versie beheer...3 2 Algemene omschrijving DSLSTL...4 3 Gebruik achter een router en/of firewall...5 4 Installeren van de software...6

Nadere informatie

Fred Dijkstra (System Architect)

Fred Dijkstra (System Architect) Inertial Human motion capture Fred Dijkstra (System Architect) 1 3D orientatie en positie tracking Gebruik van miniatuur MEMS en andere technologie HQ in Enschede, office Los Angeles >70 werknemers (~50%

Nadere informatie

2. De fysieke laag. 2.1.1 Fourier-analyse (1)

2. De fysieke laag. 2.1.1 Fourier-analyse (1) . De fysieke laag IN 0 Computernetwerken.. Fourier-analyse () Elk (redelijk net) periodiek signaal g(t) kan beschreven worden als de som van een aantal sinus- en cosinus-funkties: c g( t) = + an sin( πnft

Nadere informatie

Frequentiebanden en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende klassen van radioamateurvergunningen.

Frequentiebanden en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende klassen van radioamateurvergunningen. en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende radioamateurvergunningen. HAREC-vergunningen CEPT HAREC Van Tot 1 W EIRP of ERP 0,1357 0,1378 S Alle klassen van 5 W EIRP 0,472 0,479 S zijn

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

SDSL.bis. Dienstbeschrijving. Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8

SDSL.bis. Dienstbeschrijving. Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 SDSL.bis Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Wat is SDSL.bis?... 3 1.2. Hoe werkt SDSL.bis?... 3 1.3. Wat zijn de leveringsvoorwaarden

Nadere informatie

Voice Data Images LexCom Home Premium Toepassingsvoorbeelden

Voice Data Images LexCom Home Premium Toepassingsvoorbeelden Voorbeeld 1: Verdeling van telefonie, TV/FM en data heeft de nodige infrastructuur om verschillende soorten media op één type kabel beschikbaar te maken. In dit voorbeeld, worden de inkomende signalen

Nadere informatie

Corporate Fibernet. Ultrabetrouwbaar internet voor bedrijfskritische toepassingen. back-u

Corporate Fibernet. Ultrabetrouwbaar internet voor bedrijfskritische toepassingen. back-u Corporate Fibernet Ultrabetrouwbaar internet voor bedrijfskritische toepassingen SL als Met VD p! back-u Professioneel internet op maat en met garanties Vlot en betrouwbaar internetverkeer is cruciaal

Nadere informatie

Xelion Phone System. Bureau Telefoons. Aastra 6730i. Aastra 6731i

Xelion Phone System. Bureau Telefoons. Aastra 6730i. Aastra 6731i Xelion Phone System Wat uw precieze wensen ook zijn, er is altijd een telefoon die bij u én bij Xelion past! Xelion biedt de mogelijkheid te kiezen uit normale of pc-telefoons. Allemaal functioneel en

Nadere informatie