HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet."

Transcriptie

1 HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. Op veler verzoek heb ik me verdiept in het fenomeen 8,33 khz. Waarom komt dit op ons af, en wat betekent dit voor de techniek van zenders en ontvangers. We kunnen dit puur vanuit de behoefte voor meer kanalen bekijken, maar veel interessanter is natuurlijk om eens wat dieper te graven, en terug te gaan in de tijd. Waarom zijn we ooit met 25 khz begonnen. Kortom, laten we eens starten bij het begin. Lang geleden Lang geleden alweer zijn mensen gaan studeren op wat er gebeurt als je een vonk trekt, zoals dat populair heet. Een voorwerp dat je door bijvoorbeeld wrijving oplaadt, krijgt een elektrisch lading. En als er een ander voorwerp in de buurt is dan kan het zomaar gebeuren, dat die lading overspringt van het ene voorwerp naar het andere. Dat komt omdat elektrische lading spanning veroorzaakt tussen die voorwerpen, en de natuur wil dat die spanning zich weer opheft, nl. door de elektrische lading te verplaatsen tussen die voorwerpen. Het verplaatsen van lading door de lucht, of door een koperdraad heet overigens stroom. En volgens de natuurwetten, ontstaat er om stroom heen een magnetisch veld. Door de lucht zien we die stroom, namelijk we zien de vonk. Eigenlijk kennen we dit fenomeen allemaal, namelijk bliksem.door koper zien we die stroom niet, maar hij is er wel degelijk. Dat kun je meten door het magnetisch veld te meten. Wat men ontdekte is dat het trekken van vonken op grote afstand waar te nemen was door de ontladingsenergie op te vangen in antennes, en te meten.

2 Eigenlijk hebben we het hier over hele primitieve vormen van zenders en ontvangers. Als we elektrische ontladingen steeds herhalen in een bepaald patroon, dan dragen we dus informatie over. Ontdekking van radiogolven Nu maken we een grote stap. Natuurkundigen (Maxwell, LapLace, Fourier) hebben in de 17 e eeuw al de wiskundige basis gelegd voor de beschrijving van elektromagnetische golven, echter het was Heinrich Hertz (komen we zo nog op terug) in de 18 e eeuw, die door het experimenteren met vonken trekken de radiogolven ontdekte. Volgens de theorie uit de 17 e eeuw en de praktijk van Hertz in de 18 e eeuw, blijkt dat als je wisselende loodrecht op elkaar staande elektrische en magnetische velden genereert, dat er loodrecht op beide zich energie voortplant. Heinrich Hertz; de ontdekker van de radiogolven Dus, als we tussen de uiteinden van een koperen draad een wisselspanning genereren (die een elektrisch veld tot gevolg heeft), dan zal deze een

3 wisselstroom tussen die uiteinden veroorzaken. En die wisselstroom veroorzaakt weer een wisselmagneetveld. Als we de lengte van die koperdraad af stemmen op de wisselingen van de elektrische en magnetische velden, dan komen deze in resonantie en zal er energie worden afgestraald door die koperen draad. Die energie noemen we radiogolven. Die draad heet antenne. Die golven kunnen we dus op grote afstand weer opvangen in andere antennes. En uiteindelijk kunnen we deze weer meten. De snelheid van de wisselingen van stroom en spanning noemen we frequentie, en drukken we uit in Hertz, of KHz (1000 Hertz), of MHz (miljoen Hertz), of,..etc. Frequentiespektrum In principe hebben we dus frequenties van 0 tot oneindig Hertz. We noemen dat het frequentie spectrum en van Mosbach hebben we geleerd dat de frequentie band van MHz gereserveerd is voor de mobiele radio communicatie in de luchtvaart (de VHF band). Dus 137 MHz betekent 137 miljoen wisselingen per seconde. Voor normale dagelijkse bezigheden is dit niet te begrijpen, maar de hedendaagse moderne elektronica heeft er geen enkele moeite mee, om deze snelle wisselingen van spanningen en stromen op te wekken. Moduleren Mooi, maar hoe zit dat nu met die kanalen? Dat zit zo. Als je kijkt naar het spectrum van menselijke spraak, dan zit dat ergens tussen enkele tientallen Hertz, en ongeveer 15 khz ( Hz). In de praktijk blijkt dat de wat oudere mensen met veel minder moeten doen. Ze horen 10 khz niet eens meer. Het is zelfs zo, dat we met een spectrum van 4 khz al een zeer behoorlijke spraakoverdracht kunnen realiseren. Maar daarover straks meer. Laten we eerst die 10 khz eens beetpakken. Hoe zorgen we er nu voor dat iemand die praat binnen een spectrum van 10 khz, zijn spraak kan versturen via de VHF band (137 miljoen Hz). Dat kan door het spraak spectrum te moduleren op de frequentie binnen de VHF band. Elektronica kan dat heel makkelijk, door de beide frequenties op te tellen. Je zou dan verwachten, dat het resultaat 137 MHz + 10 khz is, dus Hz. De wiskunde (en de praktijk) leert ons

4 echter dat er nog een tweede frequentie bijkomt, namelijk 137MHz 10 KHz, dus Hz. Deze beide frequenties plus de 137 MHz vormen het resultaat van de frequentieoptelling. De 137 MHz wordt de nominale frequentie genoemd, de beide overige frequenties worden de zijbanden genoemd, upper and lower band. We noemen deze vorm van moduleren Amplitude Modulatie (AM). Het blijkt dus dat het moduleren van 10 KHz op 137 MHz een signaal produceert van 20 khz bandbreedte namelijk van Hz tot Hz. Kanalen De huidige kanaalbreedte van de VHF band kanalen is 25 khz, dus we kunnen concluderen, dat 20 khz hier netjes binnen blijft. We hebben zelfs naar beide kanten nog 2,5 khz over voordat we binnen het volgende kanaal gaan zenden, en daarmee dat kanaal storen. Wat er nu in de huidige moderne tranceivers gebeurt, is dat de elektronica ervoor zorgt, dat hoge stemgeluiden (geluiden boven de 10 khz) simpelweg gefilterd worden, en dus bij modulatie niet over de grens van het kanaal gaan uitzenden en daarmee dit kanaal storen. Dus samengevat, een kanaal met een bandbreedte van 25 khz heeft een zogenaamde nominale frequentie (in ons voorbeeld 137 MHz) en een spektrum van tot Hz wanneer je dat met 10 khz moduleert. En aan beide kanten van de nominale frequentie nog 2,5 khz over. In de praktijk bestaat spraak uit een mengelmoes van frequenties, dus het spectrum zal niet alleen uit de 10 khz component bestaan maar uit alle spraakfrequenties die niet weggefilterd worden, gemoduleerd op de nominale frequentie. Een rekensom leert ons dat er in 1 MHz 40 kanalen zitten en tussen en 137 MHz, 19 x 40 kanalen = 760 kanalen. En dat is blijkbaar niet genoeg om alle toepassingen ruimte te geven voor mobiele communicatie in de luchtvaart. Omdat het spectrum buiten de aan de luchtvaart toegewezen VHF band al vergeven is, kun je dus alleen meer kanalen maken, door de bandbreedte te

5 verkleinen. Er is voor gekozen om tussen de bestaande kanalen twee kanalen toe te voegen. Tussen bv Hz en betekent dit Hz en Hz. We hebben aan beide kanten van de nominale frequenties echter drie keer minder bandbreedte. In plaats van 25 khz, hebben we nu nog maar 8.33 khz. Dat is maar khz naar iedere kant van de nominale frequentie. De persoon achter de mike mag dus maar geluid produceren tot aan khz. Dat zal in de praktijk niet lukken, maar de huidige elektronica helpt en filtert alles erboven gewoon weg. Maar een bandbreedte van khz voor spraak is bepaald geen CD-kwaliteit. Maar gelukkig wel voldoende om de spraak goed verstaanbaar door het smalle kanaal heen te krijgen. Receivers die op 8.33 khz kanaal scheiding kunnen werken, moeten dus veel techniek in huis hebben, om het modulatie signaal binnen de khz te houden, en uiteindelijk in de ontvanger ook weer het juiste signaal uit het totale spectrum te vissen. Echter de techniek is vandaag de dag niet meer het probleem. Er zijn overigens technieken om de bandbreedte nog verder te verkleinen, door de frequenties aan een kant van de nominale frequentie ook weg te filteren. Het aardige is dat het signaal dan nog steeds verstaanbaar is, echter het lijkt erg op een Donald Duck stem, geknepen, en erg gevoelig voor een nauwkeurige afstemming. Deze techniek wordt Single side band of wel SSB genoemd. Je kunt zelfs nog verder gaan door de hele nominale frequentie weg te filteren. Dit levert een nog smaller bandje op. Dit wordt genoemd Single side, suppressed carrier. Voor deze modulatie technieken is niet gekozen voor onze tranceivers, omdat het de verstaanbaarheid niet ten goede komt, en er geen carrier is om af te stemmen. Als iemand niet spreekt, is er namelijk geen signaal, dus ook niet om nauwkeurig op af te stemmen. Er zijn tegenwoordig ook technieken om spraak sterk te comprimeren. Je komt dan in het domein van de digitale speech processing. Heel interessant, maar het voert te ver voor ons 8.33 khz verhaal. Uitrol 8.33 khz kanaalscheiding

6 De organisatie om de hele luchtvaart om te zetten naar het gebruik van al die nieuwe frequenties, is een uiterst complexe operatie, die al enige tijd aan de gang is voor boven de FL 195. Maar de lagere levels komen ook aan de beurt. Een en ander is vastgelegd in Regulation (EU) 1079/2012. Hierin staat dat vanaf 17 november 2013 alle in de handel verkrijgbare VHF transmitters 8.33 khz kanaalscheiding aan moeten kunnen. En dat dus alle vliegtuigen die vanaf dat moment van de band rollen 8.33 khz equiped moeten zijn. Verder staat er dat ALLE radio s vanaf 31 december 2017 moeten voldoen aan de 8.33 khz eis. Kortom, het zou nu niet meer mogelijk moeten zijn een oude radio te kopen. Als je dat wel doet, dan kun je deze vervolgens over een paar jaar weer vervangen. Dure grap. Overigens, in je vluchtplan maak je kenbaar dat je een 8.33 khz radio hebt door bij equipment de letter Y in te vullen.

Uitwerking LES 3 N CURSSUS 2014-2015. 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is:

Uitwerking LES 3 N CURSSUS 2014-2015. 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is: 1) A De modulatievorm welke de minste storing door laagfrequent detectie veroorzaakt is: A) frequentie modulatie (constante amplitude) B) enkelzijbandmodulatie (veroorzaakt juist meeste storing voor laagfrequent

Nadere informatie

Hoogfrequent technieken.

Hoogfrequent technieken. Hoogfrequent technieken. .. Inleiding. Hoofdstuk : Inleiding Mensen of machines moeten in sommige omstandigheden met elkaar communiceren. Door communicatie kan video, spraak en computer gegevens onderling

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

N najaar 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. QRM? QRP? QRT?

N najaar 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. QRM? QRP? QRT? N najaar 2004 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations gestoord worden. U zendt: QRM? QRP? QRT? 2 - In het amateur-verkeer is de gebruikelijke afkorting voor ALGEMENE

Nadere informatie

Introductie EMC. Hét EMC Event 2011 DARE!!

Introductie EMC. Hét EMC Event 2011 DARE!! Introductie EMC Inleiding EMC 1. Electro Magnetische Compatibiliteit, hoe en waarom? 2. EMC fenomenen - Eigenschappen - Oorzaken - Gevolgen 3. Afschermen of filteren? 4. Bepalen van de opgewekte veldsterkte

Nadere informatie

N voorjaar zal ik het zendvermogen verlagen? 2 - In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor algemene oproep aan alle stations:

N voorjaar zal ik het zendvermogen verlagen? 2 - In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor algemene oproep aan alle stations: 1- De Q-code QRP als vraag betekent: N voorjaar 2001 zal ik het zendvermogen verhogen? zal ik het zendvermogen verlagen? zal ik de seinsnelheid verlagen? 2 - In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke

Nadere informatie

Introductie EMC. Hét EMC Event 2011 DARE!!

Introductie EMC. Hét EMC Event 2011 DARE!! Introductie EMC Inleiding EMC 1. Bepalen van de opgewekte veldsterkte van een zender - Norm versus optredende velden 2. AM detectie - Hoe veroorzaakt een HF signaal problemen op LF apparatuur 3. Hoe lopen

Nadere informatie

N voorjaar ik houd op ik word gestoord mijn positie is...

N voorjaar ik houd op ik word gestoord mijn positie is... N voorjaar 2004 1- De Q-code QRM als mededeling betekent: ik houd op ik word gestoord mijn positie is... 2 - In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor LEESBAARHEID, SIGNAALSTERKTE en

Nadere informatie

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007 Examenopgaven Examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007 1. De betekenis van de Q-codes QRK en QRO is: A. de neembaarheid van uw signalen is ; verhoog

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31

Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31 Pajottenlandse Radio Amateurs PSK 31 ON3WAG ON3BL 05/02/2010 Waarvoor staat PSK 31? PSK 31 Gebruikte modulatievorm Datasnelheid (baudrate) Phase Shift Keying 31 Baud Wat is PSK 31? Digitale 2-weg amateur

Nadere informatie

Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van

Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van 14.00-17.00 uur Studenten die in het nieuwe vak (5LL50) tentamen doen

Nadere informatie

F voorjaar 2005. 1- In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor ZENDER: TX TR TRX ZDR

F voorjaar 2005. 1- In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor ZENDER: TX TR TRX ZDR F voorjaar 2005 1- In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor ZENDER: TX TR TRX ZDR 2 - In de algemene bepalingen van de Telecommunicatiewet komt de volgende definitie voor: "[ - X - ]:

Nadere informatie

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Elektor Live Software Defined Radio Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Software Defined Radio Wat is dat? Een radio zend- of ontvanginstallatie waarin: Elektronica is vervangen door software Het radiosignaal

Nadere informatie

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften N-EXAMEN Najaar examencommissie amateurradiozendexamens

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften N-EXAMEN Najaar examencommissie amateurradiozendexamens Examenopgaven examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften N-EXAMEN Najaar 2004 II 80.806.910 1. Tijdens een morse-verbinding wilt u weten of uw signalen door andere stations

Nadere informatie

Andere boeken in deze serie:

Andere boeken in deze serie: Andere boeken in deze serie: 978-94-6175-157-7 (HB) 978-94-6175-964-1 (e-book) 978-94-6175-218-5 (HB) 978-94-6175-960-3 (e-book) 978-94-6175-216-1 (HB) 978-94-6175-158-4 (HB) 978-94-6175-958-0 (e-book)

Nadere informatie

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften F-EXAMEN Voorjaar 2005. examencommissie amateurradiozendexamens 80.806.910

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften F-EXAMEN Voorjaar 2005. examencommissie amateurradiozendexamens 80.806.910 Examenopgaven examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften F-EXAMEN Voorjaar 2005 I 80.806.910 1. In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor ZENDER: A. TX B.

Nadere informatie

Bouwbeschrijving kristalradio

Bouwbeschrijving kristalradio Van harte gefeliciteerd met dit bouwpakket. Je kunt hiermee zelf een radio bouwen die geen batterij nodig heeft. Op de foto hiernaast zie je hoe jouw radio eruit gaat zien. In deze bouwbeschrijving staat

Nadere informatie

Uitwerking LES 18 N CURSSUS

Uitwerking LES 18 N CURSSUS 1) B De functie van de stuurtrap in een FM-zender is het: A) opwekken van de zendfrequentie (is de functie van de -kristal- oscillator) B) uitsturen van de eindtrap (levert het vermogen om de eindtrap

Nadere informatie

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes ELEKRTOMAGNETISCH SPECTRUM Het elektromagnetische spectrum bevat de volgende frequenties, gerangschikt van uiterst lage tot ultrahoge frequentie: extreem lage frequenties laagfrequente golven radiogolven

Nadere informatie

Geavanceerd EMC Printontwerp

Geavanceerd EMC Printontwerp Geavanceerd EMC Printontwerp Patrick Dijkstra 9 November 2016 Waar gaan we het over hebben? Introductie DARE!! Filtering en afgeschermde kabels Voedingsontkoppeling Routing (referentievlak) Voor een Veilige

Nadere informatie

DRAADLOOS DMX. Kevin Redmeijer PT20

DRAADLOOS DMX. Kevin Redmeijer PT20 DRAADLOOS Natuurlijk kennen wij allemaal draadloze microfoons en allerlei andere draadloze systemen zoals Bluetooth, Wifi en Portofoons. Draadloze DMX bestaat ook en ik ga uitleggen hoe dat in zijn werk

Nadere informatie

Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF

Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF Welke punten komen er aan de orde? Wat is WSPR? Wat kunnen we ermee? Hoe werkt het? Waar is het

Nadere informatie

C VOORJAAR 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB

C VOORJAAR 2004. 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB C VOORJAAR 2004 1- Tijdens een morse-verbinding wilt u weten wat de neembaarheid van uw signalen is. U zendt: QRK QRX QRZ QSB 2 - In de "Voorschriften en beperkingen"wordt onder het amateur-station verstaan

Nadere informatie

Een hobbyist die wereldwijd vrienden heeft met dezelfde veelzijdige hobby: communiceren via radiogolven

Een hobbyist die wereldwijd vrienden heeft met dezelfde veelzijdige hobby: communiceren via radiogolven Een zendamateur: wat is dat? Een hobbyist die wereldwijd vrienden heeft met dezelfde veelzijdige hobby: communiceren via radiogolven Dat kan via de microfoon, maar ook via Morse signalen, amateurtelevisie,

Nadere informatie

Communicatie over kleine en grote afstanden

Communicatie over kleine en grote afstanden Inhoud Communicatie over kleine en grote afstanden... 2 Analoge datatransmissie... 3 Amplitudemodulatie... 4 Frequentiemodulatie... 8 Digitale datatransmissie... 10 Amplitudemodulatie... 10 Frequentiemodulatie...

Nadere informatie

RADIO. Een blik achter de schermen. Glenn Willems

RADIO. Een blik achter de schermen. Glenn Willems RADIO Een blik achter de schermen Glenn Willems Menu Wat is radio? Hoe ontstaan radiogolven en hoe gedragen ze zich? Hoe kunnen we draadloos informatie van punt A naar punt B transporteren? Welke zijn

Nadere informatie

Vraag 3: Een radioamateur mag volgende andere radiostations contacteren :

Vraag 3: Een radioamateur mag volgende andere radiostations contacteren : Vraag 1: Het doel van een radioamateurvergunning is : A. communiceren met andere radioamateurs B. zich te bekwamen in de radiocommunicatie en radiotechniek C. commerciële activiteiten te ontwikkelen op

Nadere informatie

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken In deze les staan we stil bij datacommunicatie op Ethernet netwerken en Wifi netwerken. 2.1 Wat is datacommunicatie? We spreken van datacommunicatie

Nadere informatie

www.philips.com/welcome

www.philips.com/welcome Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV5120/12 NL Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV5120 5 Overzicht 5 3 Aan de slag 6 Installatie

Nadere informatie

FM bug. Roeland J. Dilz (Z)weetvoetje 4 januari 2009

FM bug. Roeland J. Dilz (Z)weetvoetje 4 januari 2009 FM bug Roeland J. Dilz (Z)weetvoetje 4 januari 2009 1 1 Woord vooraf Een FM-bug is een simpele FM-zender van zeer klein tot klein vermogen. Het is een zeer simpele zender, en daardoor goed na te bouwen.

Nadere informatie

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident?

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Inhoudsopgave - De Frequentie Omvormer (FO) - Opbouw Frequentie Omvormer - Voordelen - Nadelen + oplossingen Inhoudsopgave - De Frequentie

Nadere informatie

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand.

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Opgave 2 Periode Opgave 3 1 f T Opgave 4 Dan is het geluid een zuivere toon. Opgave 5 Een harmonische

Nadere informatie

UHF-ontvangstmodule. Bestnr. 19 26 35. Stand: 02/95 Wijzigingen voorbehouden

UHF-ontvangstmodule. Bestnr. 19 26 35. Stand: 02/95 Wijzigingen voorbehouden Bestnr. 19 26 35 UHF-ontvangstmodule Stand: 02/95 Wijzigingen voorbehouden Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische

Nadere informatie

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010)

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) 2 Juli, 2010, 14:00 17:00 uur Opmerkingen: 1. Dit tentamen bestaat uit 4 vragen met in totaal 19 deelvragen. 2. Werk nauwkeurig en netjes. Als ik het antwoord niet kan

Nadere informatie

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig!

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! 2 Complete Security BVBA Radio & Security Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! De meest gebruikte frequentie voor SRD (Short Range Device) is 433 MHz. Naast alarmsystemen wordt deze frequentie

Nadere informatie

communicatie is onderhevig aan fouten

communicatie is onderhevig aan fouten 1.1 Een communicatiemodel Algemeen communicatiemodel Model voor datacommunicatie Verschil datacommunicatie en telecommunicatie Communicatie schematisch communicatie is onderhevig aan fouten Datacommunicatie

Nadere informatie

N najaar 2003. verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid

N najaar 2003. verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid N najaar 2003 1- De Q-code QRO betekent: verhoog zendvermogen verhoog de seinsnelheid verlaag de seinsnelheid 2 - De roepletters worden aan de vergunninghouder toegewezen door: KPN Telecom Agentschap Telecom

Nadere informatie

Uitwerking LES 5 N CURSSUS

Uitwerking LES 5 N CURSSUS 1) C De letter C wordt in de elektronica gebruikt voor een: A) spoel (symbool L, eenheid Henry) B) weerstand (symbool R, eenheid Ohm Ω) C) condensator (symbool C, eenheid Farad, 2 geleiders gescheiden

Nadere informatie

Antennes. Algemene informatie

Antennes. Algemene informatie Algemene informatie Antennes worden gebruikt om radiogolven te ontvangen en te verzenden en bestaan gewoonlijk uit een antennebehuizing en een antennestang. De antennebehuizing wordt op het cabinedak aangebracht

Nadere informatie

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV5118/12. NL Gebruiksaanwijzing

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV5118/12. NL Gebruiksaanwijzing Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV5118/12 Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV5118 5 Overzicht 5 Nederlands 3 Aan de slag

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. lektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

Samenvatting. Wat is licht

Samenvatting. Wat is licht Samenvatting In dit onderdeel zal worden getracht de essentie van het onderzoek beschreven in dit proefschrift te presenteren zodanig dat het te begrijpen is door familie, vrienden en vakgenoten zonder

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door een houdertje te maken!.we ontwerpen een GSM-houder!

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door een houdertje te maken!.we ontwerpen een GSM-houder! We kochten of kregen een nieuw GSM-toestel. We willen daar zorg voor dragen, opdat het lang mooi zou blijven. Het mag niet beschadigd worden.. s Avonds moeten we het toestel terug opladen. We steken ergens

Nadere informatie

BLIKSEM ONDER DE LOEP GENOMEN I. INLEIDING

BLIKSEM ONDER DE LOEP GENOMEN I. INLEIDING BLIKSEM ONDER DE LOEP GENOMEN I. INLEIDING Sinds 1992 heeft het KMI een bliksemdetectiesysteem waarmee het de elektrische activiteit in donderwolken waarneemt. Naast het puur wetenschappelijke onderzoek

Nadere informatie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie LES 3 Analoog naar digitaal conversie Misschien is het goed om eerst te definiëren wat analoog en digitaal is en wat de de voor en nadelen hiervan zijn. Analoog naar digitaal conversie wordt voor veel

Nadere informatie

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6122/10 NL Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV6122 5 Overzicht 5 Nederlands 3 Aan de slag

Nadere informatie

A-examen radioamateur : Zitting van 11 oktober Reglementering

A-examen radioamateur : Zitting van 11 oktober Reglementering A-examen radioamateur : Zitting van 11 oktober 2000 Reglementering 1. Het woord EXAMEN wordt volgens het internationaal spellingsalfabet gespeld als : a. Echo X-ray Alpha Mike Echo November b. Eric X-files

Nadere informatie

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet Energieomzetting We maken veel gebruik van elektrische energie. Aan elektrische energie hebben we niet zoveel. Elektrische energie is maar een tussenvorm van energie. Bij een elektrische verwarming, willen

Nadere informatie

Bijlage: 1: Jukkentekening "Oude IJssel" tussen mast 2 en mast 3. Doetinchem-Wesel 380 kv

Bijlage: 1: Jukkentekening Oude IJssel tussen mast 2 en mast 3. Doetinchem-Wesel 380 kv Bijlage: 1: Jukkentekening "Oude IJssel" tussen mast 2 en mast 3 Doetinchem-Wesel 380 kv Geleiders zijn spanningsloos. 150/380 kv lijn / Doetichem Wesel: juk ter hoogte van watergang "Oude IJssel" tussen

Nadere informatie

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV5120/10 NL Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV5120 5 Overzicht 5 3 Aan de slag 6 Installatie

Nadere informatie

1. 1 Wat is een trilling?

1. 1 Wat is een trilling? 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Telecommunicatie. ir. Patrick Colleman

Telecommunicatie. ir. Patrick Colleman Telecommunicatie ir. Patrick Colleman Inhoud 1 3. Hoofdstuk 3: Amplitude modulatie 1 3.1 Theoretische achtergrond bij modulatie 1 3.1.1 Wat is modulatie 1 3.1.2 Waarom moduleren 2 3.1.3 AM modulatie 5

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door een houdertje te maken!.we ontwerpen een GSM-houder!

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door een houdertje te maken!.we ontwerpen een GSM-houder! We kochten of kregen een nieuw GSM-toestel. We willen daar zorg voor dragen, opdat het lang mooi zou blijven. Het mag niet beschadigd worden.. s Avonds moeten we het toestel terug opladen. We steken ergens

Nadere informatie

DARE!! Welkom. Afgeschermde kabels: zin of onzin? Organisatie: Uneto-VNI in samenwerking met de Nederlandse EMC-ESD vereniging

DARE!! Welkom. Afgeschermde kabels: zin of onzin? Organisatie: Uneto-VNI in samenwerking met de Nederlandse EMC-ESD vereniging Welkom Afgeschermde kabels: zin of onzin? DARE!! Organisatie: Uneto-VNI in samenwerking met de Nederlandse EMC-ESD vereniging 8 februari 2012 Door: P. Dijkstra Agenda: EMC dag voor de installateur Wat

Nadere informatie

Tabellenboek. Gitaar

Tabellenboek. Gitaar 4T versie 1 Natuur- en scheikunde 1, Geluid Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Slj en Zan Tabellenboek 1. Neem de volgende tabel netjes over

Nadere informatie

Practicum complexe stromen

Practicum complexe stromen Practicum complexe stromen Experiment 1a: Een blokspanning over een condensator en een spoel De opstelling is al voor je klaargezet. Controleer of de frequentie ongeveer op 500 Hz staat. De vorm van het

Nadere informatie

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen Geluid BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30 Luidspreker Drukverschillen Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Oor Trommelvlies met daarachter hamer aambeeld, stijgbeugel trilhaartjes met

Nadere informatie

Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau)

Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau) Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau) Onderzoek Effecten Blootstellinglimieten Wonen en werken Weigeren van een bouwvergunning Iedereen wordt op vrijwel elk moment van

Nadere informatie

Frequentiebanden en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende klassen van radioamateurvergunningen.

Frequentiebanden en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende klassen van radioamateurvergunningen. en technische eigenschappen toegestaan voor de verschillende radioamateurvergunningen. HAREC-vergunningen CEPT HAREC Van Tot 1 W EIRP of ERP 0,1357 0,1378 S Alle klassen van 5 W EIRP 0,472 0,479 S zijn

Nadere informatie

Communicatie met een ruimtetuig

Communicatie met een ruimtetuig KU Leuven Communicatie met een ruimtetuig Student: Luc Van Leuven Jan Peeters Begeleiders: Patrick Colleman 1 mei 201x Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Communicatie met een ruimtemissie 5 2.1 Wat is het Deep

Nadere informatie

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6224/12. NL Gebruiksaanwijzing

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6224/12. NL Gebruiksaanwijzing Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6224/12 Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV6224/12 5 Overzicht 5 3 Aan de slag 6 Installatie

Nadere informatie

Arduino en APRS EZHE Workshop April 2017, PD1DDK

Arduino en APRS EZHE Workshop April 2017, PD1DDK Arduino en APRS EZHE Workshop April 2017, PD1DDK Wat kunnen we met APRS? 1. Op kaarten aprs stations weergeven en hun gegevens opvragen. 2. Weerstation info opvragen. 3. Berichten uitwisselen met andere

Nadere informatie

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Drie fasen spanning zijn drie gelijktijdig opgewekte wisselspanningen die ten opzichte van elkaar 120 in fase verschoven zijn. De spanningen

Nadere informatie

Theory DutchBE (Belgium) Niet-lineaire dynamica in elektrische schakelingen (10 punten)

Theory DutchBE (Belgium) Niet-lineaire dynamica in elektrische schakelingen (10 punten) Q2-1 Niet-lineaire dynamica in elektrische schakelingen (10 punten) Neem voor het begin van deze opgave de algemene instructies uit de aparte enveloppe door! Inleiding Bistabiele niet-lineaire halfgeleider

Nadere informatie

Deze confguratie is met name bruikbaar voor het opwekken van klanken met duidelijk onderscheiden formanten.

Deze confguratie is met name bruikbaar voor het opwekken van klanken met duidelijk onderscheiden formanten. III complex FM De eenvoudigste vorm van complex FM is een operatorconfguratie met meerdere carriers die samen worden gemoduleerd door één en dezelfde modulator. Het spectrum vinden we hier eenvoudig door

Nadere informatie

Uitwerking LES 21 N CURSSUS ) B De eigenschappen in de troposfeer bepalen in belangrijke mate de voorplating van radiogolven in de :

Uitwerking LES 21 N CURSSUS ) B De eigenschappen in de troposfeer bepalen in belangrijke mate de voorplating van radiogolven in de : 1) B De eigenschappen in de troposfeer bepalen in belangrijke mate de voorplating van radiogolven in de : A) VHF- en de HF- band ( HF- band werkt via de ionosfeer ruimte golven-) B) VHF band (troposfeer

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie Modem en Codec Telematica Data Transmissie (Fysieke laag) Hoofdstuk 6 t/m 8 Een modem gebruikt analoge signalen om digitale signalen te versturen Een codec gebruikt digitale signalen om analoge signalen

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM 4.1. Inleiding. Om te komen tot het resultaat dat we in het kader van dit eindwerk hebben bereikt, moesten we een studie maken van de bestaande methodes en op basis hiervan

Nadere informatie

Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de

Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de Lima SDR Inleiding Alvorens in te gaan op het zelfbouwproject Lima SDR eerst iets over de techniek en de mogelijkheden van een SDR. Door de opkomst van SDR (de Engelse afkorting voor Software DefinedRadio)

Nadere informatie

Examen. N-Examen. Oe netheid van het werk kan invloed hebben op de beoordeling. N-examen 04-03-2015; 15.00 uur Blad

Examen. N-Examen. Oe netheid van het werk kan invloed hebben op de beoordeling. N-examen 04-03-2015; 15.00 uur Blad Blad Oe netheid van het werk kan invloed hebben op de beoordeling Examen N-Examen Voorschriften, procedures en techniek 1. Welke stof is een elektrische isolator? a. grafiet b. polystyreen c. nikkel 2.

Nadere informatie

Tele2 Radio verbinding. Toelichting werking en veiligheid Versie 1.1

Tele2 Radio verbinding. Toelichting werking en veiligheid Versie 1.1 Tele2 Radio verbinding Toelichting werking en veiligheid Versie 1.1 Tele2 Proprietary 2 Inhoudsopgave 1 Tele2 radioverbindingen 3 1.1 Wat is een Tele2 radioverbinding? 3 1.2 Line of Sight 3 1.3 Betrouwbaarheid

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE datum : vrijdag 28 april 2017 tijd : 13.30 tot 16.30 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 1) Iedere opgave dient

Nadere informatie

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz).

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz). 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Wat is Elektrisch Epileren? Elektrische ontlading

Wat is Elektrisch Epileren? Elektrische ontlading Wat is Elektrisch Epileren? Zoals op de afbeelding hiernaast is te zien, zit het haartje in een instulping van de huid. De wortelschede genoemd. De haar zelf bestaat globaal uit de Haarschacht (boven de

Nadere informatie

Programma. Aanleg installatie - overzicht installatie. Verwachtingen? Aanleg installatie

Programma. Aanleg installatie - overzicht installatie. Verwachtingen? Aanleg installatie -email van FAX,Navtex,RTTY 4 / 34 - overzicht installatie Verwachtingen? Heb apparatuur maar moet nog aansluiten Heb apparatuur maar wat kan ermee Opleiding zend-amateur in 1 uur Wil kopen 2 / 34 5 / 34

Nadere informatie

Uitwerking LES 23 N CURSSUS ) A De meest effectieve schakeling om laagfrequent inpraten te voorkomen is:

Uitwerking LES 23 N CURSSUS ) A De meest effectieve schakeling om laagfrequent inpraten te voorkomen is: 1) A De meest effectieve schakeling om laagfrequent inpraten te voorkomen is: A) Schakeling 2 (het is de bedoeling dat de condensator een kortsluiting vormt voor het stoorsignaal tussen de basis en emitter

Nadere informatie

Examenopgaven. examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar 2006

Examenopgaven. examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar 2006 Examenopgaven examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar 2006 1. Tijdens een morse-verbinding wilt u aan het tegenstation kenbaar maken dat u gestoord wordt

Nadere informatie

Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel

Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel Wireless WAN (Wide Area Netwerken) Johan Bickel Connectiviteit Connectiviteit en met name draadloze communicatie maakt een (r)evolutie door die terugkoppeling van industriële processen en gegevens overal

Nadere informatie

Cursus Wi-Fi Technologie

Cursus Wi-Fi Technologie Cursus Wi-Fi Technologie Introductie Overzicht Voorbeelden SpectrumConsult Introductie Doelstelling Wi-Fi netwerken zijn een vast onderdeel geworden van elk huishouden, elke organizatie. Het functioneren

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Examen VWO - Compex Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 17. In dit deel staan de vragen waarbij de computer

Nadere informatie

Van bit naar bit. 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S

Van bit naar bit. 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S Van bit naar bit 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S Agenda Theorie A/D Blackbox D/A SDR concepten Demo s Toekomst Principe van sampling Een signaal wordt periodiek gemeten. De meting kan zowel analoog

Nadere informatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Thema: kom er maar eens achter Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne Doel: Na deze opdracht weet je hoe de ontwikkeling van tele-communicatie

Nadere informatie

Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV7120/12 NL Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 4 Veiligheid 4 Recycling 4 2 Uw SDV7120 5 Overzicht 5 3 Aan de slag 6 Installatie

Nadere informatie

Leidraad en verklaring van de fabrikant Elektromagnetische emissie & immuniteit

Leidraad en verklaring van de fabrikant Elektromagnetische emissie & immuniteit Leidraad en verklaring van de fabrikant Elektromagnetische emissie & immuniteit Nederlands Page AirSense 10 AirCurve 10 1-3 S9 Serie 4-6 Stellar 7-9 ApneaLink ApneaLink Plus ApneaLink Air 10-12 S8 & S8

Nadere informatie

Uitwerking LES 17 N CURSSUS

Uitwerking LES 17 N CURSSUS 1) A Het frequentiebereik van een ontvanger loopt van 144 tot 146 MHz. De middenfrequentie is 10 MHz. Het frequentiebereik van de oscillator kan zijn: A) 154 156 MHz (bij boven menging is de ƒ oscil hoger

Nadere informatie

Register your product and get support at SDV6123/10. NL Gebruiksaanwijzing

Register your product and get support at  SDV6123/10. NL Gebruiksaanwijzing Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6123/10 Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1 Belangrijk 12 Veiligheid 12 Recycling 12 2 Uw SDV6123 13 Overzicht 13 Nederlands 3 Aan de

Nadere informatie

Cursus Officier Verbindingen en Communicatie. Deel 1 Techniek en geschiedenis. Met dank aan Lt. Sus Meulemans, Brw. Herentals

Cursus Officier Verbindingen en Communicatie. Deel 1 Techniek en geschiedenis. Met dank aan Lt. Sus Meulemans, Brw. Herentals Cursus Officier Verbindingen en Communicatie Deel 1 Techniek en geschiedenis Met dank aan Lt. Sus Meulemans, Brw. Herentals Coördinaten John Baekelmans Olt. Brandweer Kontich john@baekelmans.be Overzicht

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren.

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Eenheden In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Hoe we grote getallen klein maken Als we naar de groenteboer gaan

Nadere informatie

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar examencommissie amateurradiozendexamens

Examenopgaven. Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar examencommissie amateurradiozendexamens Examenopgaven examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften I F-EXAMEN Najaar 2005 80.806.910 1. De code QSB betekent: A. de sterkte van uw signaal verandert B. ik heb last van

Nadere informatie

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (3)

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (3) Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (3) E. Gernaat, ISBN 978-90-808907-3-2 1 Theorie wisselspanning 1.1 De inductieve spoelweerstand (X L ) Wanneer we een spoel op een wisselspanning

Nadere informatie

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Najaar 2007

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Najaar 2007 Examenopgaven Examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Najaar 2007 1. In het telegrafieverkeer is de gebruikelijke afkorting voor alstublieft: A. SVP B. PSE C.

Nadere informatie

Figuur 1. Rabo bank Lekkerkerk nr. 3357.90.267 Handelsregister nr. 24345002 K.v.K. te Rotterdam

Figuur 1. Rabo bank Lekkerkerk nr. 3357.90.267 Handelsregister nr. 24345002 K.v.K. te Rotterdam AM PLL zender De AM PLL zender is eenvoudig te bouwen, en eenvoudig in gebruik (behoeft geen afregeling) De schakeling is zeer stabiel (stabiliteit is het kristal) De frequenties zitten exact op het kanaalraster

Nadere informatie

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A)

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Opgave 1 Twee kleine luidsprekers L 1 en L hebben een onderlinge afstand van d = 1,40 m. Zie de figuur hiernaast (niet op

Nadere informatie

Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie vorm krijgt. Vb.: koperdraad voor elektrische signalen (elektrische stroom en spanning)

Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie vorm krijgt. Vb.: koperdraad voor elektrische signalen (elektrische stroom en spanning) 2.1 Signaaloverdracht Kanalen Electromagnetische golven Electromagnetisch spectrum Bandbreedte en bits per seconde Kanaalcodering en broncodering Elektromagnetisme Kanaal: plaats waar de overdracht, transmissie

Nadere informatie

You, Me, Electricity

You, Me, Electricity You, Me, Electricity Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! You, Me, Electricity Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 10-2013 1 You, Me, Electricity

Nadere informatie

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme Zonnestraling Samenvatting De Zon zendt elektromagnetische straling uit. Hierbij verplaatst energie zich via elektromagnetische golven. De golflengte van de straling hangt samen met de energie-inhoud.

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie