Handleiding profielwerkstuk schooljaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handleiding profielwerkstuk schooljaar 2012-2013 1"

Transcriptie

1 Inhoud HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK BEOORDELING... 7 PLANNING PROFIELWERKSTUK... 8 Tot Slot... 8 BIJLAGE 1 Model van het tijdschema... 9 BIJLAGE 2 Eisen schriftelijk verslag BIJLAGE 3 Beoordeling schriftelijk verslag BIJLAGE 4 Beoordeling mondeling verslag BIJLAGE 5 Mogelijke onderwerpen Aardrijkskunde (havo) Biologie (havo) Duits (havo) Economie (havo): Engels (havo) Frans (havo) Geschiedenis (havo) Informatica (havo) Kunst Beeldend / Kunst Algemeen -(havo) Kunst muziek (havo) Maatschappijwetenschappen (havo) M&O (havo) Natuurkunde (havo) Nederlands (havo) Scheikunde (havo) Wiskunde (havo) Aardrijkskunde(vwo) Biologie (vwo) Duits (vwo) Economie (vwo) Engels (vwo) Frans (vwo) Geschiedenis (vwo) Informatica (vwo) Klassieke talen: Grieks & Latijn (vwo) Kunst Beeldend / Kunst Algemeen ( vwo) Kunst - Drama (vwo) Kunst muziek (vwo) Maatschappijwetenschappen (vwo) Management & Organisatie (vwo) Natuurkunde (vwo) Nederlands (vwo) Scheikunde (vwo) Spaans (vwo) Wiskunde (vwo) Handleiding profielwerkstuk schooljaar

2 Handleiding profielwerkstuk schooljaar

3 HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK INLEIDING Een van de onderdelen van het examendossier is het profielwerkstuk. Dit werkstuk moet je zien als een meesterproef. Om die reden vinden zowel het maken als het presenteren ervan in de laatste periode van je middelbare schooltijd plaats. Ook later, als je gaat studeren of als je een baan hebt, zal je nog regelmatig gevraagd worden om iets te onderzoeken en hiervan verslag te doen. Het is dus belangrijk dat je leert hoe dat moet! Dit boekje geeft je inzicht in de wijze waarop je het aan kunt pakken en de eisen waar je aan moet voldoen. Ook geeft het je een voorbeeld van een plan van aanpak en hoe een logboek eruit kan zien. Naast het tijdschema met de inleverdatum zie je precies hoe je docent jouw profielwerkstuk gaat beoordelen. De regeling voor de nieuwe tweede fase is kort samengevat als volgt: - Voor ieder vak van minimaal 320 studielasturen mag je een profielwerkstuk maken - Je krijgt voor je profielwerkstuk een afgerond cijfer dat meetelt in het combinatiecijfer samen met het eindcijfer van maatschappijleer en levensbeschouwing, bij het vwo komt daar ANW bij. Het gemiddelde van deze vakken vormt het combinatiecijfer op je eindlijst. Dit cijfer telt even zwaar als bijvoorbeeld het eindcijfer voor wiskunde B en kan dus een grote rol spelen in het verwerven van compensatiepunten voor je eindlijst en of je eventueel slaagt of zakt! - Net als bij andere vakken bestaat de mogelijkheid tot herkansen. Als het cijfer lager dan een 4 is, ben je wettelijk verplicht om te herkansen, anders mag je geen examen doen. We hebben ervoor gekozen om al in het voorexamenjaar met het PWS-traject te starten. Er staat een studielast voor van 80 uur, dus het is best veel werk. Op 22 december (5 vwo) en 23 december (4 havo) vindt de Kick-Off plaats. WELK VAK EN WELK ONDERWERP? De mogelijke profielwerkstukonderwerpen per vak vind je voor de havo op pagina s.13 t/m 27 en voor vwo op pagina s 28. t/m 45. Natuurlijk mag je er ook zelf één verzinnen, graag zelfs! Alleen moet dit onderwerp dan wel worden goedgekeurd door een vakdocent. Je kunt je inschrijven voor een vak bij de kamer van de heer Van t Hof (havo 4) of De heer Van der Hoeven (vwo5). Er zullen 6 plaatsen per docent worden geopend. Zijn er bijvoorbeeld 3 docenten aardrijkskunde die het profielwerkstuk begeleiden, dan kunnen 18 leerlingen zich inschrijven voor aardrijkskunde. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

4 Dit betekent dan 9 vwo-leerlingen en 9 havisten (dit is de verhouding tussen het aantal vwoen havoleerlingen die volgend schooljaar hun profielwerkstuk af moeten hebben Je levert je eigen PWS in! Mocht je met iemand willen samenwerken dan geeft de begeleider aan welk deel gemeenschappelijk gedaan mag worden. De Kick-Off is tweeledig: 1. Je krijgt van de verschillende vakdocenten te horen wat er van je verwacht wordt. Je kunt dan zelf natuurlijk ook nog vragen stellen. 2. Je schrijft een plan van aanpak. Ook daar kan de vakdocent je mee helpen. Op basis van je plan van aanpak krijg je de goedkeuring. Na goedkeuring van het onderwerp kun je zo snel mogelijk beginnen met het maken van het profielwerkstuk. Je hoort namelijk binnen een paar weken na inschrijving wie jouw begeleider wordt. Dit kan je huidige docent zijn, maar ook iemand van de sectie bij wie je niet in de klas zit. Het is aan jou om afspraken met deze docent te maken. Presentatievormen Er zijn verschillende manieren om de resultaten van het onderzoek te presenteren: Schriftelijk verslag Mondelinge presentatie Audio- of videopresentatie Maquette of ontwerpopdracht met begeleidende documentatie Foto- of computerpresentatie GROEPSWERK De groepjes bestaan uit maximaal 2 leerlingen. De begeleider geeft aan welk deel gemeenschappelijk gedaan mag worden. GLOBALE OPZET Oriëntatie Onderwerp- en presentatiekeuze Bepalen wel/geen groepswerk Opstellen van onderzoeksvraag/deelvragen Opstellen van plan van aanpak Informatie Informatiebronnen raadplegen en/of onderzoek uitvoeren Schrijf/ontwerp Informatie ordenen en verwerken Presentatie Maken van schriftelijk verslag/mondelinge presentatie etc. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

5 LOGBOEK Tijdens het werken moet je een logboek bijhouden, waarin je verslag doet van de voortgang van je werkzaamheden. Bij de beoordeling van het PWS zal niet alleen het werkstuk, maar ook de manier waarop het tot stand is gekomen, een rol spelen. Iedere leerling maakt een eigen logboek, ook als je met iemand anders een profielwerkstuk maakt. Het omvat minimaal 1 en maximaal 2 pagina's (A4). Een logboek moet je heel eenvoudig houden! Een voorbeeld van hoe je het kunt invullen: FASE DATUM DUUR PLAATS ACTIVITEIT OPMERKINGEN ORIËNTATIE PARAAF DOCENT 20/05 01/06 02/06 22/ u 0.30 u 0.45 u 0.20 u school mediatheek lokaal 304 school 1 e overleg met docent informatie gezocht studie-uur 2 e overleg met docent onderwerppresentatie en groepskeuze 2 boeken gevonden 1 e inventarisatie plan van aanpak INFORMATIE 21/09 22/09 28/ u 0.45 u 1.30 u Schiedam lokaal 304 mediatheek archief bezocht studie-uur informatie internet geen bruikbare gegevens vraagstellingen gemaakt prima pagina s gevonden SCHRIJF / ONTWERP 12/10 13/10 20/ u 1.30 u 0.50 u school mediatheek lokaal e overleg met docent informatie internet studie-uur ga zo door! veel, verwarde gegevens moeizaam, zit vast PRESENTATIE 27/10 28/ u 0.30 u lokaal 304 lokaal 304 proefpresentatie presentatie veel kritiek gekregen aardig verdedigd Handleiding profielwerkstuk schooljaar

6 OVERLEG MET BEGELEIDER Je moet zorgen dat je minimaal drie keer contact hebt met je begeleider. Tijdens dit soms korte overleg wordt de voortgang van het profielwerkstuk besproken met het logboek als basis. Laat het overleg aftekenen in het logboek. Eerste contact: bepaling onderwerp, presentatievorm, wel/geen groepswerk Tweede contact: beoordeling onderzoeksvraag/deelvragen en plan van aanpak; de leerling mag slechts verdergaan als de beoordeling minimaal voldoende is Derde contact: beoordeling voortgang en bespreken van eventuele moeilijkheden. digitaal inleveren Belangrijk: bij elk contact krijg je van je begeleider een go or no go Je PWS kan alleen maar worden ingeleverd als je dus 3 x go hebt gehad. GEDETAILLEERDE OPZET: DE WERKWIJZE VOOR HET PROFIELWERKSTUK Voordat je gaat werken aan je profielwerkstuk is het van belang om een plan te maken hoe je dit gaat aanpakken. Hieronder staat zo'n plan beschreven, onderverdeeld in de volgende stappen: Stap 1: opstellen van de onderzoeksvraag Elk profielwerkstuk heeft een onderzoeksvraag. Soms is deze in de opdracht al gegeven en kun je er direct mee aan de slag. Maar meestal is de onderzoeksvraag niet gegeven en zul je zelf de onderzoeksvraag moeten bepalen. Formuleer de onderzoeksvraag zo scherp mogelijk, want: Je kunt beter bepalen welke gegevens je uit de informatiebronnen nodig hebt. Je kunt beter conclusies formuleren, omdat de conclusies een duidelijk antwoord op de onderzoeksvraag moeten geven. Stap 2: opstellen van de deelvragen De onderzoeksvraag kun je later opdelen in deelvragen, waarmee je het onderzoek verdeelt in kleinere stappen. Je krijgt daarmee beter zicht op de haalbaarheid van de uit te voeren opdracht en je vergroot de kans dat je alle kanten van de onderzoeksvraag belicht. Het kan ook anders aangepakt worden door zoveel mogelijk woorden op te schrijven die specifiek te maken hebben met het onderwerp. Deze dienen dan als 'kapstok' (begrippenlijst). Stap 3: opstellen van het plan van aanpak Een plan van aanpak is een lijst van chronologisch opgestelde activiteiten, waarbij per activiteit ongeveer is aangegeven hoelang deze duurt en wanneer deze plaatsvindt. Gebruik hiervoor het overzicht in bijlage 1. Zo'n plan van aanpak is nodig om goed te kunnen plannen, zodat je op tijd klaar bent en niet te veel of te weinig uren aan je profielwerkstuk besteedt. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

7 Het gaat om de volgende activiteiten: Informatiebronnen raadplegen, bijv.: - Waar ga je materiaal zoeken? (mediatheek, musea, bedrijven, database oud-leerlingen etc.) - Welk materiaal wil je gebruiken? Onderzoek uitvoeren, bijv.: - Ga je veldwerk of proeven doen? Informatie ordenen en verwerken Schriftelijk verslag/mondelinge presentatie etc. maken Stap 4: raadplegen van de informatiebronnen en/of uitvoeren van het onderzoek. Aanbeveling: Naast het bijhouden van een logboek kan je een zogenaamd bronnen- en materialenboek maken. Hierin verzamel en orden je systematisch je gegevens. Neem zoveel mogelijk gegevens op in het boek (of de map), want onbelangrijke details kunnen in een later stadium wel belangrijk blijken te zijn. In het bronnen- en materialenboek neem je het materiaal op dat je nodig hebt om de opdracht te maken, zoals kladblaadjes met aantekeningen, krantenknipsels, tussentijdse resultaten van je onderzoek en een overzicht van geraadpleegde boeken en websites. Orden de gegevens in het boek vanaf het begin zoveel mogelijk. Afhankelijk van het onderwerp of je eigen voorkeur kan dit chronologisch, naar activiteit, naar deelonderwerp of naar deelvraag. Stap 5: maken van schriftelijk verslag/mondelinge presentatie etc. Iedere presentatievorm moet voldoen aan een aantal eisen. Zie hiervoor bijlage 2. BEOORDELING Het profielwerkstuk wordt beoordeeld met een cijfer. Dit cijfer vormt een onderdeel van het combinatiecijfer. Er wordt gelet op 2 aspecten: Het proces Het schriftelijk verslag/mondelinge presentatie etc. zelf Bij de beoordeling van het proces wordt gelet op de manier waarop het eindresultaat bereikt is. Belangrijk is de manier waarop het overleg met de begeleider heeft plaatsgevonden. Welke initiatieven nam de examenkandidaat en hoe presenteerde hij de volgende deelproducten: Het plan van aanpak Het logboek (mogelijk) Het bronnen- en materialenboek Bij de beoordeling van het schriftelijk verslag zelf maakt de begeleider gebruik van het beoordelingsmodel in bijlage 3. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

8 Indien een leerling zijn profielwerkstuk te laat inlevert of een werkstuk met ernstige tekortkomingen inlevert, wordt dit aangemerkt als een onregelmatigheid. De examencommissie o.l.v. de rector neemt dan passende maatregelen. Leerlingen die een onvoldoende resultaat behalen mogen het pws m.b.v. een herkansing bijwerken. Als het cijfer lager dan een 4.0 is, ben je verplicht te herkansen!! PLANNING PROFIELWERKSTUK 16 december 2011 Het PWS-boekje wordt uitgedeeld 22 december 2011 Kick-off PWS havo 4 23 december 2011 Kick-off PWS vwo 5 17 februari 2012 Toewijzing PWS-titels Voor 7 september 2012 toelichting onderwerp. voor 26 oktober 2012 voor 7 december e overleg met de docent - begeleider 2e overleg met de begeleider bespreken van onderzoeksvraag, deelvragen en plan van aanpak 3e overleg met de begeleider werkoverleg over vorderingen 21 december 2012 voor 12.00u Inleveren PWS bij de afdelingsleider 18 januari e beoordeling 8 februari 2012 Inlevering PWS 2e termijn (de herkansing) 1 maart 2013 Definitieve beoordeling Tot Slot Wij hopen dat het maken van het profielwerkstuk een waardevolle ervaring voor je wordt waar je ook later nog veel aan zult hebben. Wees verstandig en benut de tijd die je krijgt om er iets moois van te maken zo goed mogelijk. Kortom: ga ervoor!! Handleiding profielwerkstuk schooljaar

9 BIJLAGE 1 Model van het tijdschema ACTIVITEIT Informatiebronnen raadplegen SLU PERIODE JUNI SEPTEMBER OKTOBER Onderzoek uitvoeren Informatie ordenen en verwerken Schriftelijk verslag / mondeling presentatie Handleiding profielwerkstuk schooljaar

10 BIJLAGE 2 Eisen schriftelijk verslag Verplichte onderdelen: Titelblad Hierop moet vermeld worden: De titel van het werkstuk De naam en de klas van de leerling Het vak De naam van de begeleider Inhoudsopgave Inleiding Hier wordt beschreven: Waarom de leerling het onderwerp gekozen heeft De onderzoeksvraag en de deelvragen Hoe de leerling het onderzoek heeft aangepakt Kerndeel van het verslag Dit vormt het belangrijkste onderdeel van het werkstuk. De hoofdstukken moeten samen een uitgebreid en genuanceerd antwoord geven op de onderzoeksvraag en de deelvragen. Conclusie Herhaalt de onderzoeksvraag uit de inleiding en vat de voorgaande hoofdstukken samen Geeft antwoord op de onderzoeksvraag en de deelvragen Literatuuropgave Volgens de regels van de titelbeschrijving: schrijver, titel, plaats, jaartal, druk Ook Internetpagina s Bijlage(n) (eventueel) De bijlagen bevatten zaken (tabellen, grafieken, stukken tekst uit bronnen e.d.) die de tekst van het werkstuk onleesbaar zouden maken als ze worden opgenomen in de hoofdstukken. De bijlagen moeten voorzien zijn van een bronvermelding. Begrippenlijst (eventueel) Deze wordt alfabetisch opgesteld en bevat een omschrijving van wat het begrip inhoudt. Tijdschema en logboek. Bronnen- en materialenboek (eventueel) Handleiding profielwerkstuk schooljaar

11 Vormgeving: Papierformaat en bladspiegel: A4-formaat Kantlijnen 2,54 cm Regelafstand 1 en lettergrootte Times New Roman 12 of Arial 11 Nieuwe bladzijde: Ieder hoofdstuk begint op een nieuwe bladzijde; paragrafen niet. Inleiding, conclusie, literatuuropgave, bijlagen en begrippenlijst worden opgevat als hoofdstukken Alinea's Nummering: alle bladzijden van het profielwerkstuk, behalve het titelblad, worden doorlopend genummerd. Spelling en formulering: deze moeten foutloos zijn Omvang: Eisen voor de omvang zijn moeilijk te geven. Richtlijn: minimaal 10 en maximaal 15 bladzijden tekst, van inleiding tot en met conclusie. Lay-out: Het profielwerkstuk moet op de PC worden gemaakt Inleveren: Het profielwerkstuk moet ook op diskette ingeleverd worden Een mondelinge presentatie/ audio- of videopresentatie/foto- of computerpresentatie Bij deze vorm van presenteren is de opbouw erg belangrijk, bestaande uit: Opening Inleiding Kern Slot Het is erg handig te werken met een spreekschema, waarin ook de praktische handelingen staan die verricht moeten worden. Verder moet de leerling rekening houden met de samenstelling van het publiek, het doel van de presentatie, de tijdsduur, de plaats en de inrichting en de hulpmiddelen. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

12 BIJLAGE 3 Proces Logboek Contactmomenten met begeleider(s) Verwerken van adviezen van begeleider(s) Beoordeling schriftelijk verslag Max. 10 pnt. 2pnt. 5pnt. 3pnt. Inleiding Kader (p.w.s. of p.o. met betreffende vak(ken) Introductie (ev. afbakening) en/of verantwoording onderwerp Formulering van hoofd- en deelvragen inclusief een hypothese Beschrijving van de onderzoeksopzet en -uitvoering Taakverdeling per persoon (indien van toepassing) Max. 15 pnt. 1pnt. 3pnt. 7pnt. 2pnt. 2pnt. Kerndeel* Max. 40 pnt. Kwantiteit van het onderwerp/onderzoek (aantal pagina's) 5 pnt. Diepgang van het onderwerp/onderzoek 8 pnt. Gebruik voldoende verschillende bronnen (ev. incl. interviews/enquêtes) 7 pnt. Eigen verwerking of eigen formulering 10pnt. Juistheid van de informatie 7 pnt. Relevantie van het gebruik van grafieken, tabellen en andere illustraties 3 pnt. Conclusie Correcte samenvatting van de inhoud van het kerndeel Antwoord(en) op de hoofd- en deelvragen Conclusie verbinden aan de hypothese Lay-out Juist gebruik van bronnen(vermeldingen, teksten bij illustraties en ev. voetnoten) Verzorging van tekst, illustraties, paginanummers, ev. inhoudsopgave Correcte spelling TOTAAL Max. 25 pnt. 10pnt. 10pnt. 5 pnt. Max. 10 pnt. 4 pnt. 4 pnt. 2 pnt. Max. 100 pnt. *= indien in de PO of het PWS (meer) sprake is van een kwantitatief onderzoek kan gebruik worden gemaakt van onderstaand beoordelingsschema aangaande het kerndeel. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

13 Kerndeel Kwantiteit van het onderwerp/onderzoek (aantal pagina's) Diepgang van het onderwerp/onderzoek Gebruik voldoende verschillende bronnen (ev. incl. interviews/enquêtes) Eigen verwerking of eigen formulering Juistheid van de informatie Relevantie van het gebruik van grafieken, tabellen en andere illustraties Max. 40 pnt. 5 pnt. 8 pnt. 5 pnt. 7 pnt. 7 pnt. 8 pnt. Wat is het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek? Kwantitatief onderzoek richt zich op het statistisch onderbouwen van resultaten. Dit ligt uiteraard voor de hand als het onderwerp cijfermatig is (bijvoorbeeld als het gaat om financiële onderzoeksvragen). Maar ook kwalitatieve onderwerpen, zoals de mening van mensen, kunnen in cijfers uitgedrukt worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de schalen die vaak in vragenlijsten worden gebruikt, lopend van 1 (helemaal niet mee eens) tot 5 (helemaal mee eens). Voor het verwerken van dergelijke schalen is wel specifieke kennis nodig. Kwalitatief onderzoek is niet gericht op cijfermatige onderbouwing, maar op het beschrijven van bevindingen. Bij kwalitatief onderzoek wordt vaak gebruik gemaakt van interviews, literatuurstudie, observatie en dergelijke. Al naar gelang de onderzoeksvraag wordt gekozen voor kwantitatief of kwalitatief onderzoek, ook kan een combinatie van beide worden toegepast. Handleiding profielwerkstuk schooljaar

14 BIJLAGE 4 verslag Inhoud Kwaliteit stelling Goede inleiding Niveau van de argumenten Dekking van het onderwerp Logische opbouw Conclusie Taalgebruik Begrijpelijkheid Gebruik van vaktermen Spreken in hele zinnen Verstaanbaarheid Vlot taalgebruik / gebruik stopwoordjes Spreektempo Presentatie Overbrenging aan de klas Non-verbale communicatie Mate van oplezen Technische ondersteuning Gebruik media Beoordeling mondeling Max. 40 pnt. Max. 15 pnt. Max. 35 pnt. Max. 10 pnt. AANTAL PUNTEN Max. 100 pnt Handleiding profielwerkstuk schooljaar

15 BIJLAGE 5 Mogelijke onderwerpen HAVO Aardrijkskunde (havo) 1 Toerisme in Suriname: waarom is Suriname geen tropisch vakantieoord (voor Nederlanders)? 2 Territoriale identiteit in Europa; gaat de regionale identiteit boven de nationale identiteit in Europa? 3 Klimaatverandering: hoe terecht zijn de zorgen hierover? 4 Immigratie in Nederland: vloek of zegen? 5 Moeten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland fuseren tot een provincie? 6 Het Verdrag van Schengen en illegale handel. 7 Aardoliewinning in Nederland. Wordt Nederland een oliestaat? 8 De toekomst van België: haalt België 2020? 9 De verdeling van Timor in een soeverein oostelijk en een Indonesisch westelijk deel. 10 De toekomst van het onbewoonde Waddeneiland Rottumeroog. 11 Zwaartepuntverschuiving van de Grote naar de Indische Oceaan; in hoeverre kan dit realiteit worden. 12 Politiek-geografisch rivalisme in het Noordpoolgebied. 13 Tiengemeten: van agrarisch eiland tot natuurgebied. 14 Wie heeft de macht in het anarchistische Somalië? 15 Samenwerking en nationale belangen in het stroomgebied van de Mekong. 16 In hoeverre houdt de Nederlandse overheid zich bezig met waterbeleid inzake klimaatverandering? Biologie (havo) - In principe wordt bij het profielwerkstuk alleen gewerkt. - Voor het vak biologie moet ten minste aan één van de volgende verplichtingen worden voldaan: a) Uitvoering van één of meer experimenten b) Bezoek aan museum, (onderwijs)-instelling of bedrijf (stage) c) Deelname aan een excursie - De resultaten hiervan moeten in het profielwerkstuk worden verwerkt. 1. Een zelfbedacht onderwerp Neem een onderwerp dat dicht bij jouw belevingswereld ligt. Na overleg met de docent. Denk aan contacten die jezelf kunt leggen (oudernetwerk, kennissen, etc.) 2. Ecologische voetafdruk De site over mondiale voetafdruk zegt: Iedere persoon gebruikt een gedeelte van de ruimte op aarde. Hoeveel ruimte hangt af van iemands consumptie. Met behulp van de Mondiale Voetafdruk, kortweg Voetafdruk, zijn we in staat om met een getal, uitgedrukt in hectares, aan te geven hoeveel oppervlakte aarde per persoon dat is. Het model is bedacht door Canadese wetenschappers. Het gaat niet alleen om de ruimte die nodig is om uw voedsel te verbouwen. Ook gebruik van papier en transport legt beslag op de beschikbare ruimte. Alles wat u eet, aantrekt en koopt wordt ergens geproduceerd en moet ook worden vervoerd. havo - titels profielwerkstuk schooljaar

16 Je kunt je voorstellen dat in de westerse wereld de mensen een te hoge voetafdruk hebben, dus teveel van de aarde gebruiken en de mensen in de derde wereldlanden daardoor te weinig hebben. Je gaat uitzoeken wat deze voetafdruk voor jou en het dagelijkse leven dat je leidt betekent, hoe dat zit bij mensen in de derde wereld en wat je allemaal kunt doen om deze voetafdruk te verlagen. 3. Zintuigen Experimenten en waarnemingen bij mensen/dieren. Onderzoek ( experimenten) bij bijzondere zintuigen bij dieren (zijlijnorgaan bij vissen, locatiebepaling bij vleermuizen, etc.). Eventueel een bezoek aan een dierentuin. 4. Welvaartziekten In het westen krijgen we steeds meer te maken met zogenaamde welvaartziekten, d.w.z. ziekten die voor een groot deel ontstaan door onze leefgewoontes, bv. roken, veel en vet eten, te weinig bewegen enz. Je kiest een ziekte uit en je gaat onderzoeken wat zo n ziekte inhoudt, waardoor de ziekte veroorzaakt wordt, voor welke deel het komt door de leefgewoontes of toch door aanleg, welke onderzoeken worden gedaan, welke oplossingen/medicatie er is, wat er veranderd moet worden aan de leefgewoontes om dit soort ziekten te voorkomen enz. 5. Meten is weten! In het lab van het Sint Franciscus Gasthuis doen we allerlei testen met diverse lichaamsvloeistoffen (bv bloed,urine) zodat de dokter een diagnose kan stellen. Het is medisch werk, waarbij automatisering een steeds grotere rol gaat spelen. Je kunt altijd een dag komen meekijken. Voor het pws kun je zelf een paar testen doen (ongeveer een ochtend). Wil je meer weten, kijk dan op medischlab.nl. 6. Een ecosysteem in Nederland Een gedetailleerde beschrijving van een ecosysteem in Nederland. Deelname aan een excursie of een bezoek aan de Boshoek in Schiedam. Eventueel het uitzetten van een plantenwandeling. 7. Eetstoornissen Ondanks dat we eten in overvloed hebben, zien we een toename van eetstoornissen, met name bij jonge mensen. Anorexia, boulimia, binge eating disorder zijn een paar voorbeelden daarvan, maar ook feeders en starvers. Vaak ligt er een psychologische oorzaak aan ten grondslag, los van de biologische en psychologische gevolgen van deze stoornissen. De tijd dat men dacht dat deze mensen maar gewoon wat moesten eten, ligt allang achter ons. Men weet nu dat dit hardnekkige stoornissen kunnen zijn, waar mensen hun hele leven mee blijven kampen. Toch weten veel ouders, leraren, vrienden niet genoeg van deze ziekten om op tijd in te grijpen en te helpen. Een voorlichtingscampagne maken, zou een goede invalshoek geven op dit onderwerp. Misschien is een combinatie met vak psychologie mogelijk. havo - titels profielwerkstuk schooljaar

17 8. Gedrag Onderzoek naar verschillende soorten van gedrag en de verbanden tussen gedrag en erfelijke of omgevingsfactoren. Je kunt hierbij ook vormen van afwijkend gedrag (bijvoorbeeld autisme), mogelijke oorzaken hiervan en behandelmethoden betrekken. Het maken van een ethogram en een protocol bij mensen of dieren (in de vrije natuur, thuis of in de dierentuin) is een verplicht onderdeel bij dit onderwerp. 9. Echoscopie Onderzoek naar de verschillende indicaties voor echoscopie en de interpretaties van de echo s. Werking van een echoscoop. Dit onderwerp bevat onderdelen van de vakken natuurkunde en biologie. Een bezoek aan een ziekenhuis. Een ouder van het oudernetwerk biedt begeleiding. 10. Enzymen Experimenten met enzymen in wasmiddelen of in de voedingsmiddelenindustrie. Werkbezoek aan Unilever. Ondersteuning vanuit het oudernetwerk. 11. Bacteriën Onderzoek naar ongewenste effecten van bacteriën, bijvoorbeeld bij voedselbederf, ziekten en vervuiling. 12. Een oudernetwerk-opdracht. Het oudernetwerk van Spieringshoek bestaat uit hoogopgeleide mensen, die werkzaam zijn in de bèta-sector. Je moet dan denken aan wetenschappelijk onderzoekers, medisch specialisten, architecten, echoscopisten etc. Via mw.th.kokx kan er contact gelegd worden met zo n ouder en een opzet voor een PWS gemaakt worden. Bedenk in overleg met een ouder een onderzoeksvraag ( bij voorbeeld: heeft de moderne architectuur van kantoorgebouwen/huizen invloed op het gedrag van mensen?) Je wordt extra begeleid door een ouder van het oudernetwerk. Duits (havo) Onbekende buren Voor dit profielwerkstuk doe je onderzoek en analyseer je de Nederlands-Duitse verhoudingen. Nederlanders noemen Duitsers die ze sympathiek vinden niet typisch Duits. Nederlanders hebben daarentegen bij Duitsers veel krediet. Hoe komt dat? Hoe is de historische ontwikkeling van de twee buurlanden en welke invloed heeft dit op taal, omgang en samenwerking? Waarom zijn Duitsers in discussie meer conflictgericht en hanteren Nederlanders het consensusmodel? Waarom rijdt en loopt in Nederland iedereen door het rode licht en blijft men in Duitsland wachten. Waarom is de in Nederland onbekende Kreislaufstörung een nationaal ziektefenomeen en waarom zijn Nederlanders vooral overspannen? Hebben Duitsers gevoel voor humor? Enz. enz. havo - titels profielwerkstuk schooljaar

18 Duitse hervormingen voorbeeld voor Europa? Duitsland werd een aantal jaar geleden nog als zieke man van Europa beschouwd, maar nu wordt het land als de held van Europa beschouwd. Duitsland heeft grote hervormingen doorgevoerd. Het land staat er momenteel weer als sterkste voor. Voor dit profielwerkstuk doe je onderzoek naar de (economische) hervormingen van Duitsland en de invloed hiervan op Europa. Twintig jaar na de val van de Muur Toen de DDR ophield te bestaan kregen de inwoners van het voormalige Oost- Duitsland er veel vrijheden bij. Zo mochten ze stemmen en vrij naar het buitenland reizen. Maar er kwam ook veel werkloosheid. Tot op de dag van vandaag is de werkloosheid in het oosten van Duitsland veel hoger dan in het westen. Sommige mensen roepen zelfs dat de muur maar weer terug moet, zodat iedereen kan werken. Nu zal dat er wel nooit van komen, maar feit is wel dat er nu wel eens met een gevoel van heimwee aan de 'good old DDR' terug wordt gedacht. Dit wordt ostalgie genoemd. Iedereen was immers gelijk in de socialistische republiek. Deze DDRnostalgie uit zich op verschillende manieren. Zo kun je in souvenirwinkeltjes typische DDR-produkten kopen. Waarom verlangen mensen terug naar de tijd van het socialistische regime? En waar verlangen ze dan precies naar terug en waarnaar niet? En waar uit zich dit verlangen in? Allemaal vragen die interessant zijn voor een profielwerkstuk! Voor dit profielwerkstuk doe je onderzoek na de ontwikkelingen die na de val van de muur plaatsvonden. De Duitse Auto-industrie Duitsland is het geboorteland van de auto. Ook vonden hier belangrijke technische ontwikkelingen plaats. Nog altijd is Duitsland één van de belangrijkste autoproducerende landen ter wereld. Binnen de Duitse economie neemt de autoindustrie een prominente plaats in. Ook maatschappelijk gezien is deze sector van grote betekenis; hij vormt mede de Duitse identiteit. De Duitse auto-industrie is dus een uitermate geschikt thema om te onderzoeken, omdat vele relevante hedendaagse sociaal-economische en maatschappelijke kwesties hieraan gerelateerd zijn. De focus op Duitsland is bovendien interessant vanwege de historische rol van de Duitse autosector, het economische en maatschappelijke belang ervan en bijvoorbeeld de gevolgen van de Duitse hereniging (Oost-Duitsland als lagelonenland). Föderalismus in Deutschland - die Bundesländer Je bestudeert de historische ontwikkeling van het federalisme in Duitsland (denk hierbij o.a. aan de Weimarrepubliek). Waarom zijn de steden Bremen, Hamburg en Berlijn deelstaten? Je beschrijft de autonomie van de deelstaten: Wat kunnen zij zelf bepalen (schoolbeleid, politie). Wat zijn de voor- en nadelen om een land op de manier van het federalisme in te richten? Je kunt ook een vergelijking maken tussen een Nederlandse provincie en een Duitse deelstaat. De Berlijnse Muur: Hoe was het leven in Berlijn voordat de muur werd gebouwd en waarom werd hij überhaupt gebouwd? ( Leg dit goed uit! 1961 als belangrijk jaartal) havo - titels profielwerkstuk schooljaar

19 En hoe was het leven tijdens de muur? ( verschil leven in Oost- en West Berlijn, positie van West-Berlijn( verdeling in 4 machten van Berlijn)in voormalige BRD, vluchtpogingen,films, Mauermuseum( zie site: En hoe is het leven na de muur? (1989 als belangrijk jaartal, samengaan van de voormalige BRD en DDR(1990), DDR-nostalgie). Günther Wallraff Deze journalist is vooral bekend geworden door zijn boek Ik Ali uit Hierin deed hij verslag als undercoverreporter van het leven van een gastarbeider. In heel West- Europa zorgde dit boek voor opschudding. Vermomd als de Turk Ali Levent werkt hij bij McDonald s, de staalfabriek Thyssen en als proefkonijn voor een geneesmiddelenonderzoek. Het boek wat hier uit voortkwam, beschreef de uitbuiting, vernedering en discriminatie waarmee Duitse Turken werden geconfronteerd. Onlangs ging hij weer undercover als medewerker bij een broodfabriek die aan Lidl leverde. Ook leefde hij als een zwerver en werkte hij in een callcenter waar mensen opgelicht werden. Wallraff wil aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waarin sommige medemensen leven en hoe andere daar misbruik van maken. Hij wordt geprezen en bekritiseerd. Hij wordt beschuldigd van het schenden van privacy of handelsgeheimen. Ook zijn er mensen, die zijn aanpak onsmakelijk vinden. Je kunt onderzoeken,hoe Wallraff te werk ging? Hoe heeft hij zijn undercoveracties aangepakt? Hoe werd op zijn acties in met name Duitsland gereageerd? Welke problemen legt hij in de Duitse samenleving bloot? Zijn er dingen door zijn acties veranderd? Wat vind je er zelf van? Hoe werkt undercover gaan in de praktijk? Het is natuurlijk erg spannend om zelf undercover te gaan! Probeer het uit, om met een hoofddoekje door de stad te lopen! Schrijf de reacties op! Undercover gaan kan ook gevaarlijk zijn, dus bespreek dit goed met jouw begeleidende docent! Is er Nederland ook een journalist, die undercover gaat en wat weet je over hem en welke mistoestanden heeft hij aan de kaak gesteld? Journalisten hebben een gedragscode; valt hun werk als undercoverjournalist wel te rijmen met deze gedragscode? Terrorisme in Duitsland in de jaren 70 Begin jaren zeventig werd een links extremistische groep in Duitsland actief onder de naam Baader- Meinhof Gruppe, later die Rote Armee Fraktion (RAF). De groep pleegde bankovervallen, bomaanslagen, was verantwoordelijk voor ontvoeringen van vooraanstaande Duitsers en een groot aantal moorden. De RAF veroorzaakte zo een enorme onrust in de Duitse maatschappij. De Duitse regering reageert hard: RAF-leden die gearresteerd worden, krijgen zware straffen opgelegd en moeten die straf in een speciaal voor de RAF gebouwde gevangenis uitzitten. Waaruit kwam deze groepering voort, wat wilde de RAF bereiken? De film Der Baader- Meinhof Komplex geeft een idee hoe men nu terug kijkt op die turbulente tijd. Nieuw terrorisme in Duitsland In het najaar van 2011 is een terreurgroep ontmaskerd die al zo n 10 jaar lang o.a. moorden en bomaanslagen pleegde, ondanks dat de geheime dienst de leden van die groep kende en volgde. Wat waren de motieven van deze terreurgroep, tegen wie waren hun daden gericht? Wat was de rol van de binnenlandse veiligheidsdienst, het openbaar ministerie en de politie? Wat zegt dit over de Duitse maatschappij en is het een probleem dat uitsluitend in Duitsland speelt? havo - titels profielwerkstuk schooljaar

20 Verzet in de Tweede Wereldoorlog in Duitsland De film Die Weiße Rose vertelt het verhaal van jonge studenten in München die zich verzetten tegen het nazibewind in de Tweede Wereldoorlog. Zij stonden niet alleen in hun verzet: tussen de velen die zich mede schuldig maakten, die meeliepen of wegkeken, waren er ook Duitsers die weigerden mee te doen en die probeerden mensen die vervolgd werden te helpen en verzet te bieden. Een andere kijk op een zwarte bladzijde uit de Duitse geschiedenis. Turken in Duitsland In Duitsland woont de grootste Turkse gemeenschap buiten Turkije. Waarom kwamen zij in de jaren zestig in zo grote getale naar Duitsland en hoe werden ze daar ontvangen. De Duitse schrijver Günter Wallraff onderzocht dat door als Turkse gastarbeider vermomd bij verschillende bedrijven te gaan werken. Zijn ervaringen beschrijft hij in zijn boek Ganz unten. Is de houding van de Duitsers sindsdien veranderd en verschillen zij van bijvoorbeeld ons Nederlanders als het gaat om Ausländerfeindlichkeit? Bier in Duitsland Duitsers drinken veel bier en eten daarbij worst, dat weet iedereen. Waarom kent Duitsland zo veel biersoorten? Waarom werd er in de Middeleeuwen zo veel bier gedronken en wat heeft het zogeheten Reinheitsgebot daarmee te maken? Economie (havo): LEVENSLOOP Linksaf en langer doorwerken? Rechtsaf en juist eerder met pensioen? Of rechtdoor en voor jezelf beginnen? Wat zijn de slimste keuzes? Verschillende generaties maken op de kruispunten in hun leven andere keuzes. Doe onderzoek naar de levensloop. Bijvoorbeeld: Hoe zit het met de babyindustrie? Hoe zit het met de bejaardenindustrie? Ieder onderwerp is mogelijk, mits het past binnen het thema levensloop. havo - titels profielwerkstuk schooljaar

HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2013-2014 Johan de Witt Scholengroep

HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2013-2014 Johan de Witt Scholengroep HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2013-2014 Johan de Witt Scholengroep Handleiding profielwerkstuk 2013 2014 Inleiding 03 Welk vak en welk onderwerp 03 Presentatievormen 04 Groepswerk 04 Globale opzet 04 Logboek

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool Sectorwerkstuk Kandinsky College locatie Sint Jorisschool schooljaar 2015-2016 1 Wat is het sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk is een werkstuk dat je maakt in klas vier over de door jou gekozen sector.

Nadere informatie

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011.

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011. Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011 Naam leerling: klas:. Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Organisatie 4 2. De

Nadere informatie

HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2011-2012

HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2011-2012 HANDLEIDING PROFIELWERKSTUK 2011-2012 INLEIDING Een van de onderdelen van het examendossier is het profielwerkstuk. Dit werkstuk moet je zien als een meesterproef. Om die reden vinden zowel het maken als

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUKBOEKJE

PROFIELWERKSTUKBOEKJE PROFIELWERKSTUKBOEKJE HAVO/ATHENEUM 2012/2013 Naam: Klas: HET PROFIELWERKSTUK LEERLINGENBOEKJE HAVO4/ATHENEUM 5 2012-2013 Een van de onderdelen van het examen is het profielwerkstuk (PWS). In dit werkstuk

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Na de PWS-weken lever je een geschreven werkstuk

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht HAVO/VWO Handleiding Inleiding Voor verschillende vakken dient u een praktische opdracht te maken. In deze handleiding staan instructies voor het maken van een praktische

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016)

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016) Handleiding profielwerkstuk 5-VW (examen 2016) 1. INLEIDING Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische opdracht

Nadere informatie

Informatie PROFIELWERKSTUK VWO schooljaar 2015-2016

Informatie PROFIELWERKSTUK VWO schooljaar 2015-2016 Informatie PROFIELWERKSTUK VWO schooljaar 2015-2016 Beste leerling van 5 VWO, In je eindexamenjaar moet je een profielwerkstuk (kortweg pws) maken. Het pws is de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces.

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Aan het eind van de komende 2 weken lever

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht VMBO Handleiding Inleiding In deze inleiding staat hoe u het maken van een praktische opdracht het beste kunt aanpakken. De aanwijzingen, die gegeven worden zijn niet

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 Inhoud: Inleiding 2 Tijdsplanning 3 Logboek 4 Voorbeeld logboek 5 Verslag 6 Bronvermelding 7 Weging/ eindcijfer 8 pws-informatieboekje

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Stichtse Vrije School

Stichtse Vrije School Studiewijzer Eindwerkstuk Stichtse Vrije School Klas 11A / 11B Schooljaar 2014-2015 Algemeen Je sluit je vrijeschooltijd af door een eindwerkstuk te maken. Je bent vrij in de keuze van de vorm en inhoud

Nadere informatie

Informatiebrochure. Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano

Informatiebrochure. Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano Informatiebrochure Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano 2011-2012 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het profielwerkstuk 4 Beoordelingsmomenten 6 Het schriftelijk verslag 7 Eindbeoordeling profielwerkstuk 8 2

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR

PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR 2014-2015 ----------------------------------------- LEERLINGBOEKJE Pagina 1 Bonhoeffer

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

Profielen. Inhoud. 1. Het profielwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk

Profielen. Inhoud. 1. Het profielwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk Ben je op zoek naar een onderwerp voor je profielwerkstuk? Dan is het Woudagemaal misschien interessant voor je. Profielen Volg je het profiel Natuur & Techniek, dan zit je goed! Want in dit stappenplan

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2013 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK. Beroepscollege Parkstad Limburg Locatie Brandenberg Schooljaar 2013-2014. Naam: Klas:

SECTORWERKSTUK. Beroepscollege Parkstad Limburg Locatie Brandenberg Schooljaar 2013-2014. Naam: Klas: SECTORWERKSTUK Beroepscollege Parkstad Limburg Locatie Brandenberg Schooljaar 2013-2014 Naam: Klas: INHOUDSOPGAVE Inhoud Algemeen Taakverdeling begeleidende docenten Indeling en omvang sectorwerkstuk Logboek

Nadere informatie

PWS informatieboekje (4H/5V)

PWS informatieboekje (4H/5V) PWS informatieboekje (4H/5V) 1. Wat is een PWS? Het ProfielWerkStuk (PWS) is een groot werkstuk waarmee je je opleiding op het Havo of Vwo afrondt. Het wordt vaak gezien als de meesterproef van de middelbare

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2014-2015

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2014-2015 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2014-2015 Beste leerling, In 5 havo en 6 vwo volg je het programma van de vernieuwde Tweede Fase. Binnen het eindexamenprogramma

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO 4 vwo 2013-2014 PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 1. Begripsbepalingen 1.1 Periode van : Het schooljaar is verdeeld in vier nagenoeg gelijke periodes. De eindexamenklassen

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4 VMBO-TL. Examenjaar 2012. Naam 1: Naam 2: Mentor: Klas: 4 vmbo-tl Sector: Begeleider:

SECTORWERKSTUK 4 VMBO-TL. Examenjaar 2012. Naam 1: Naam 2: Mentor: Klas: 4 vmbo-tl Sector: Begeleider: SECTORWERKSTUK 4 VMBO-TL Examenjaar 2012 Naam 1: Naam 2: Mentor: Klas: 4 vmbo-tl Sector: Begeleider: Handleiding bij het maken van je sectorwerkstuk 2011-2012 Tijdsplanning: 0. Introductie Centrale uitleg

Nadere informatie

Handleiding. Het profielwerkstuk

Handleiding. Het profielwerkstuk Handleiding Het profielwerkstuk september 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 Logboek 5 Bronnen- en materialenboek 5 Stappenplan/plan van aanpak 6 Stap 1 keuze onderwerp en vak(ken) 7 Stap 2 onderwerp afbakenen

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2015 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen?

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? Inleiding Voor je eindexamen moet je een profielwerkstuk, een PWS, schrijven. Misschien zijn jullie op jouw school nu al met de voorbereidingen hiervoor bezig,

Nadere informatie

Maatschappijleer. Staatsexamen havo. Programma van toetsing en afsluiting. (vernieuwde profielstructuur)

Maatschappijleer. Staatsexamen havo. Programma van toetsing en afsluiting. (vernieuwde profielstructuur) Maatschappijleer Staatsexamen havo Programma van toetsing en afsluiting (vernieuwde profielstructuur) 2010 Inhoudsopgave Opzet van het examen... 3 Het examenprogramma... 3 Beschrijving eindtermen... 3

Nadere informatie

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers,

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers, Amsterdam, november 2014 Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen Geachte ouders/verzorgers, Deze maand zijn we begonnen met het maken van de sectorwerkstukken. Een sectorwerkstuk is een

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO 4 VWO 2015-2016 PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING (PTA) Begripsbepalingen 1.1 Periode Het schooljaar is verdeeld in vier nagenoeg gelijke periodes. De eindexamenklassen

Nadere informatie

Ouderavond. 5 Havo en 6 Vwo WELKOM

Ouderavond. 5 Havo en 6 Vwo WELKOM Ouderavond 5 Havo en 6 Vwo WELKOM COMMUNICATIE Leerlingmentor Decanen Kerngroepleiders, examensecretaris Havo: dhr. Goossens Vwo: dhr. Geboers HET LAATSTE JAAR * EXAMENS - nu gaat het erom, studie op no.1

Nadere informatie

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Soorten vragen, vraagwoorden, signaal- en sleutelwoorden Schema 1 Soorten vragen Open vraag

Nadere informatie

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB 1 Inleiding Een van de onderdelen van het schoolexamen van de gemengde en theoretische leerweg is het sectorwerkstuk. Hiermee kun je laten zien dat je in

Nadere informatie

Maatschappijleer 1 (gemeenschappelijk deel) Staatsexamen vwo. Programma van toetsing en afsluiting. (oude profielstructuur)

Maatschappijleer 1 (gemeenschappelijk deel) Staatsexamen vwo. Programma van toetsing en afsluiting. (oude profielstructuur) Maatschappijleer 1 (gemeenschappelijk deel) Staatsexamen vwo Programma van toetsing en afsluiting (oude profielstructuur) 2010 Inhoudsopgave Opzet van het examen...3 Het examenprogramma...3 Beschrijving

Nadere informatie

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren!

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16 NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! De Romeinen! Inhoudsopgave Hoe gaan jullie te werk? Blz. 2 Hoofd- en deelvragen bedenken Blz. 3 Inleiding

Nadere informatie

stofomschrijving 2 021 po geografisch onderzoek in de eigen regio 1 3 n 4 013 tt 50 Katern Katern Systeem Aarde hoofdstuk 1 en 2 1 3 n

stofomschrijving 2 021 po geografisch onderzoek in de eigen regio 1 3 n 4 013 tt 50 Katern Katern Systeem Aarde hoofdstuk 1 en 2 1 3 n Vak: aardrijkskunde in min 0 tt 50 Katern Overleven in Europa Domein B3 en C SLU 50 3 j 2 02 po geografisch onderzoek in de eigen regio 3 n 3 02 tt 00 Katern Arm en Rijk Domein B en B2 SLU 70 3 j 4 03

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk 2015-2016

Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Inhoud Inleiding... 3 Het Sectorwerkstuk... 4 De opbouw... 4 De voorbereiding... 5 Het onderzoek... 6 De verwerking... 7 De presentatie... 7 Het filmpje... 7 Het werkstuk...

Nadere informatie

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 HANDLEIDING SECTORWERKSTUK Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 - INHOUDSOPGAVE - -------------------- Uitleg & Theorie -------------------- Stappenplan sectorwerkstuk 3 FASE 1:

Nadere informatie

Naam: Titel profielwerkstuk: Vak: Begeleider:

Naam: Titel profielwerkstuk: Vak: Begeleider: Naam: Titel profielwerkstuk: Vak: Begeleider: INLEIDING Een van de onderdelen van het examendossier is het profielwerkstuk. Hierbij ga je dieper in op een door jou gekozen onderwerp. Dit boekje geeft je

Nadere informatie

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 15, 21 en 22 januari: 10-min. gesprekken Eerste week van maart: keuzecarousel nieuwe vakken 13 maart: inleveren voorlopige

Nadere informatie

Aardrijkskunde. stofomschrijving SE. 1 4tt1 tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C1) 1 3 j

Aardrijkskunde. stofomschrijving SE. 1 4tt1 tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C1) 1 3 j Programma van Toetsing en Afsluiting 205-206 Vak: Aardrijkskunde periode VD 4tt tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C) 3 j 2 4po po Praktische Opdracht Eigen Omgeving icm Aardrijkskundige Vaardigheden.

Nadere informatie

Berger Scholengemeenschap PTA 4 havo 2015-2016

Berger Scholengemeenschap PTA 4 havo 2015-2016 VOORWOORD Bergen NH, augustus 2015 Beste leerlingen van 4 havo, Op dit moment gaat de Tweede Fase voor jullie al van start. Buiten de toetsen laat je ook al op andere manieren zien wat je geleerd hebt.

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK HAVO 5

PROFIELWERKSTUK HAVO 5 PROFIELWERKSTUK HAVO 5 Beste eindexamenkandidaat, In je eindexamenjaar moet je een profielwerkstuk (kortweg PWS) schrijven. Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO KIESWIJZER 2015 Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO INHOUD INLEIDING... 3 STROOMKEUZE V3 EN T3... 4 PROFIELKEUZE HAVO... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en 5... 6 Natuurprofielen

Nadere informatie

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2014-2015 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2014-2015 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling Het profielwerkstuk voor examenjaar 2014-2015 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling Profielwerkstuk Augustinianum Schooljaar 2014-2015 pagina 1 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Algemeen... 4 Tips...

Nadere informatie

Berger Scholengemeenschap PTA 5 havo 2015-2016

Berger Scholengemeenschap PTA 5 havo 2015-2016 VOORWOORD Bergen NH, augustus 2015 Beste leerlingen van 5 havo, Vorig jaar is de Tweede Fase voor jullie al van start gegaan. Naast de toetsen heb je ook al op andere manieren laten zien wat je geleerd

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk. Naam leerling

Het Sectorwerkstuk. Naam leerling Het Sectorwerkstuk Nakijkboekje: Naam leerling Naam docent Titel werkstuk Het werkstuk wordt nagekeken met behulp Van de formulieren in dit boekje door de begeleider en eventueel (afspreken!) een andere

Nadere informatie

Profielwerkstuk. Het profielwerkstuk is een verplicht onderdeel bij het behalen van het HAVO- of VWO diploma.

Profielwerkstuk. Het profielwerkstuk is een verplicht onderdeel bij het behalen van het HAVO- of VWO diploma. Profielwerkstuk Het profielwerkstuk is een verplicht onderdeel bij het behalen van het HAVO- of VWO diploma. Begin op tijd met het profielwerkstuk en onderschat dit onderdeel niet! - 1 - Inleiding Het

Nadere informatie

Van mavo-4 naar havo-4. 2014-2015 R. Schouten sectordirecteur havo

Van mavo-4 naar havo-4. 2014-2015 R. Schouten sectordirecteur havo Van mavo-4 naar havo-4 2014-2015 R. Schouten sectordirecteur havo Wat we vandaag bespreken: - Waarom naar havo-4? - Toelatingseisen en aanmelding - Profielen en vakken - Aansluiting sectoren - Vragen?

Nadere informatie

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2015-2016 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2015-2016 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling Het profielwerkstuk voor examenjaar 2015-2016 HAVO en VWO Toelichting voor de leerling Profielwerkstuk Augustinianum Schooljaar 2015-2016 pagina 1 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Algemeen... 4 Tips...

Nadere informatie

Leerlingboekje Colegio Arubano. Profielwerkstuk VWO. Cursus 2011 2012. Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:...

Leerlingboekje Colegio Arubano. Profielwerkstuk VWO. Cursus 2011 2012. Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:... Leerlingboekje Colegio Arubano Profielwerkstuk VWO Cursus 2011 2012 Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:... Leerlingboekje PWS 2011-2012 Inhoudsopgave 1 I. Inleiding: het profielwerkstuk

Nadere informatie

Berger Scholengemeenschap PTA 6 atheneum 2015-2016

Berger Scholengemeenschap PTA 6 atheneum 2015-2016 VOORWOORD Bergen NH, september 2015 Beste leerlingen van 6 atheneum, Twee jaar geleden is de Tweede Fase voor jullie al van start gegaan. Buiten de toetsen heb je ook op andere manieren laten zien wat

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2015-2016

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2015-2016 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk voor leerlingen in 5 havo en 6 vwo 2015-2016 Beste leerling, In 5 havo en 6 vwo volg je het programma van de vernieuwde Tweede Fase. Binnen het eindexamenprogramma

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 2016

Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 2016 1. INLEIDING. Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 216 Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische toets. Het

Nadere informatie

Eisen. de overheid: cijfer: minimaal een 4 telt mee in het combinatievak, samen met maatschappijleer en ANW Tijdsinzet per leerling: 80 slu

Eisen. de overheid: cijfer: minimaal een 4 telt mee in het combinatievak, samen met maatschappijleer en ANW Tijdsinzet per leerling: 80 slu Het profielwerkstuk Wat is het? Een grote praktische opdracht waarbij je leerstof uitdiept en je vaardigheden ontwikkelt en presenteert binnen één groot vak (min 440 slu) of een combinatie van twee vakken

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo

Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo 29-01-2013.................................................................. Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo Wim Krijbolder Inhoudsopgave 1. Rapportage en Rapportvergaderingen

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College Schooljaar - 2015 2016 BH5 Bertrand Russell College Studie:BH5 Vak: Nederlands P401 cijfer Moment: per 2/3 Weegfactor: 1 Tijdsduur:25 min Leerstof: Presentatie met discussie in de les in groepjes van 2

Nadere informatie

PTA VWO 4. Versneld programma 2015-2016. Cohort 2015-2018. Eckartcollege Eindhoven

PTA VWO 4. Versneld programma 2015-2016. Cohort 2015-2018. Eckartcollege Eindhoven PTA VWO 4 Versneld programma 205-206 Cohort 205-208 Eckartcollege Eindhoven Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... INTRODUCTIE... 2 PTA PER VAK... Versneld PTA VWO 4 205 vastgesteld september 205 Introductie In

Nadere informatie

Voorlichting overstap vmbo-t/g naar 4 havo 2015-2016

Voorlichting overstap vmbo-t/g naar 4 havo 2015-2016 Voorlichting overstap vmbo-t/g naar 4 havo 2015-2016 1 Waarom wil je naar 4 havo? ha vo 1 het; o hoger algemeen voortgezet onderwijs 2 de; v(m) - s school daarvoor (bron: van Dale) Opdracht 1. Schrijf

Nadere informatie

Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014

Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014 Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014 Domein/Stofomschrijving (s, m, p, h, e) Tijdsduur (min.) Tijdstip (weeknr.) herkansing (ja/nee) examendossier (waarde) Vaardigheden s 80 SE-1 44/45

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

Naam:. Handleiding voor de leerling

Naam:. Handleiding voor de leerling Naam:. Handleiding voor de leerling Inleiding Sommige leerlingen weten al lang wat ze na het VMBO willen doen. Anderen nog steeds niet. Een goede keuze is moeilijk, want wat weet je eigenlijk van je toekomstige

Nadere informatie

Welk profiel past bij mij?

Welk profiel past bij mij? Welk profiel past bij mij? Informatie over de profielkeuze voor havoleerlingen op Lariks havo INHOudsopgave Bijna naar de bovenbouw 3 Wat verandert er? 4 Wat is een profiel? 5 Welk profiel kies jij? 6

Nadere informatie

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK 1 INHOUDSOPGAVE WERKSTUK I. Keuze. 1 II. Hoe te starten? 2 III. Inhoudsopgave 3 IV. Inleiding 4 V. Indeling 4 VI. Illustraties 7 VII. Taalgebruik 7 VIII.

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE

Nadere informatie

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering Bedoeling infoavond Na afloop heeft u een beter beeld van: Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase de Tweede Fase als onderwijssysteem het keuzeproces van uw zoon/dochter Tweede fase Voortgezet Onderwijs

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

De Islam en de omgeving

De Islam en de omgeving De Islam en de omgeving POSE-2 ISLAM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST Presenteer een actueel onderwerp aan de klas dat te maken heeft met de islam in de Nederlandse samenleving, en leg vervolgens een

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2013-2014 Toelichting voor de leerling

Het profielwerkstuk voor examenjaar 2013-2014 Toelichting voor de leerling Het profielwerkstuk voor examenjaar 2013-2014 Toelichting voor de leerling Profielwerkstuk Augustinianum Schooljaar 2013-2014 pagina 1 Inhoud Inhoud...2 Inleiding...3 Algemeen...4 Tips...4 Bijeenkomst

Nadere informatie

OPZET, UITVOERING EN PRESENTATIE VAN EEN ONDERZOEK, HAVO EN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

OPZET, UITVOERING EN PRESENTATIE VAN EEN ONDERZOEK, HAVO EN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 OPZET, UITVOERING EN PRESENTATIE VAN EEN ONDERZOEK, HAVO EN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 Opzet, uitvoering en presentatie van een onderzoek, havo en vwo vakinformatie staatsexamen 2016 De

Nadere informatie

Planning pagina 6 t/m 10 Stap 1. Maart/april Stap 2. April/mei Stap 3. September/december Stap 4. Februarii

Planning pagina 6 t/m 10 Stap 1. Maart/april Stap 2. April/mei Stap 3. September/december Stap 4. Februarii PROFIELWERKSTUK 1 Inhoud Lijst van begrippen in alfabetische volgorde 1. Bronnenlijst 2. Beoordeling 3. Cijfer 4. Groepswerk 5. Logboek 6. Profielwerkstuk 7. Studielast 8. Taak begeleidend vakdocent 9.

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting VWO 4

Programma van Toetsing en Afsluiting VWO 4 Programma van Toetsing en Afsluiting VWO 4 2015/2016 2 INHOUD VOORWOORD... 3 De Tweede Fase... 3 Het Profiel... 3 Het Examen... 3 Het Schoolexamen... 3 Het Examenreglement... 5 Het Examendossier... 5 HET

Nadere informatie

STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2009. Versie november 2010

STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2009. Versie november 2010 STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2009 Versie november 2010 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Aardrijkskunde... 2 Biologie... 3 Culturele en Kunstzinnige Vorming... 4 Duitse taal en literatuur... 5 Economie... 6

Nadere informatie

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een profielwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een profielwerkstuk

Nadere informatie

Sectoren. Inhoud. 1. Het sectorwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Sectorwerkstuk

Sectoren. Inhoud. 1. Het sectorwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Sectorwerkstuk Ben je op zoek naar een onderwerp voor je sectorwerkstuk? Dan is het misschien interessant voor je. Sectoren Volg je de sector Techniek, dan zit je goed! Want in dit stappenplan kijken we vooral naar de

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

Overgangsnormen en uitslagregel

Overgangsnormen en uitslagregel Overgangsnormen en uitslagregel 2012 2013 Picasso Lyceum gymnasium, atheneum, havo en TOPmavo Paletsingel 38c 2718 NT Zoetermeer Tel. (079) 347 17 00 Fax (079) 347 17 99 E-mail:info@picasso-lyceum.nl Website:

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

VAVO Rijnmond College

VAVO Rijnmond College VAVO Rijnmond College avondopleidingen 2014-2015 Draaiboek Profielwerkstuk 1. Inleiding 2. Logboek 3. Producten en inleverdata 4. Beoordeling Bijlage: Formulier 1 VAVO Rijnmond College HAVO/VWO 2014-2015

Nadere informatie

PROFIELKEUZE LEERJAAR 3 TWEEDE FASE

PROFIELKEUZE LEERJAAR 3 TWEEDE FASE PROFIELKEUZE LEERJAAR 3 TWEEDE FASE 2014 2015 Versie februari 2015 In dit boekje zijn voorstellen opgenomen voor enkele kleine wijzigingen in de lessentabel onder voorbehoud van definitieve instemming

Nadere informatie

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot:

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot: MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) Bij de beoordeling van het PWS wordt uitgegaan van vier verschillende fasen, te weten: 1. De voorbereidingsfase 2. De onderzoeksfase

Nadere informatie

HET GOESE LYCEUM, pta, vwo 6, 2014-2015,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, vwo 6, 2014-2015,BIOLOGIE

HET GOESE LYCEUM, pta, vwo 6, 2014-2015,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, vwo 6, 2014-2015,BIOLOGIE HET GOESE LYCEUM, pta, vwo 6, 2014-2015,AARDRIJKSKUNDE 671 1 Ste Geb. in de V.S S 100 1 j 1 6.5 672 2 Middellandse- Zeegebied atlas S 100 2 j 2 6.5 landschapszones 673 0 Leefomgeving P.O P/S 1 n 674 3

Nadere informatie