Ich liebe Dich nicht Bilbao-Song. Irgendwo auf der Welt Ich wollt, ich wär ein Huhn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ich liebe Dich nicht Bilbao-Song. Irgendwo auf der Welt Ich wollt, ich wär ein Huhn"

Transcriptie

1 PROGRAMMA Max Reger Requiem Kurt Weill Surabaya Johnny Ich liebe Dich nicht Bilbao-Song Comedian Harmonists Mein kleiner grüner Kaktus Irgendwo auf der Welt Ich wollt, ich wär ein Huhn Pauze Hanns Eisler Vier Stücke für gemischten Chor - Naturbetrachtung - Gesang der Besiegten Hanns Eisler Hotelzimmer 1942 An den kleinen Radioapparat Über den Selbstmord Der Kirschdieb Hanns Eisler Kurt Weill Liturgie vom Hauch Dreigroschenoper: - Die Morität vom Mackie Messer - Morgenchoral des Peachum - Zweites Dreigroschenfinale - Lied von der Unzulänglichkeit menschlichen Strebens - Ruf aus dem Gruft

2 WELKOM Hartelijk welkom bij ons najaarsconcert Denn wovon lebt der Mensch? We zingen muziek uit de roerige jaren 20 en 30 in Berlijn, ook wel het interbellum genoemd. De politieke werkelijkheid tijdens deze periode was grijs, maar kunst, cultuur en muziek maakten in Berlijn een bloeitijd door. Humor en satire, gehuld in sigarettenrook en vermengd met politieke ideeën, kleurden er het nachtleven. In dit concert wordt met muziek van een aantal belangrijke Berlijnse componisten de sfeer van destijds neergezet. Denn wovon lebt der Mensch? is de prikkelende titel van het concert. De zin komt uit de Dreigroschenoper van componist Kurt Weill en schrijver Bertolt Brecht. Het koor zingt een aantal liederen hieruit waaronder het beroemde Die Morität von Mackie Messer. De nasleep van de eerste wereldoorlog komt tot uiting in het ontroerende Requiem van Max Reger. Hij droeg het werk op aan 'de in de oorlog gesneuvelde Duitse helden'. Mezzosopraan Antje Lohse zingt hierin de solopartij. Het koor wordt begeleid door pianiste Julia Urinyova. Van de eveneens maatschappelijk geëngageerde componist Hanns Eisler zingt het koor twee delen uit 'Vier Stücke für gemischten Chor en het Liturgie vom Hauch, naar een gedicht van Bertolt Brecht. Ook worden drie liederen van de Comedian Harmonists, de eerste boysband ter wereld, uitgevoerd. Na 1933 werd de muziek van Eisler, Weill en de Comedian Harmonists door het nazibewind in de ban gedaan en als entartete kunst (ontaarde kunst) bestempeld. Luister met veel plezier naar Denn wovon lebt der Mensch. Berlijn tijdens het Interbellum. Josée Claassen, voorzitter Nieuw Kamerkoor Delft November 2011

3 DE UITVOERENDEN Raymond Honing - dirigent Raymond Honing studeerde aan het Conservatorium van Amsterdam fluit en kamermuziek bij Harrie Starreveld en traverso bij Marten Root. Daarnaast volgde hij masterclasses bij de Franse fluitist Patrick Gallois. Zijn repertoire reikt van 18e eeuwse- en vroegromantische muziek op authentieke instrumenten tot eigentijdse muziek en wereldmuziek op moderne fluit. Met Het Amsterdams Kwintet was hij prijswinnaar op het Internationale Wettbewerb für Junge Kultur in Düsseldorf en met het Ensemble L Esprit Musical won hij een prijs op het Internationaal van Wassenaer concours Raymond is artistiek leider van het barokensemble La Barca Leyden. Behalve als kamermuziekpartner treedt Raymond ook regelmatig solistisch op. Hij was solist bij de wereldpremières van de fluitconcerten van Robin de Raaff (NL) en Uzong Choe (Korea) maar bijvoorbeeld ook in concerten van Bach en Vivaldi. Daarnaast is hij docent aan het Conservatorium van Amsterdam. Hij maakte cd- opnames met werken van De Raaff, Ruynemann en Feldman en speelde o.a. in het Nieuw Ensemble, het Asko ensemble, het Ives Ensemble, de Nederlandse Bachvereniging en het Frankfurter Barock Orchester. Naast talloze concerten in Nederland brachten zijn optredens hem ook op concertpodia en festivals in o.a. België, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Tsjechië en Scandinavië. Sinds eind 2009 is hij dirigent van het Nieuw Kamerkoor Delft.

4 Nieuw Kamerkoor Delft Het Nieuw Kamerkoor Delft is opgericht in 1984 door de Delftse musicus Maarten Surtel, een groot liefhebber van twintigste-eeuwse muziek. Surtel werd opgevolgd door diverse dirigenten. Eind 2009 nam Raymond Honing het dirigentenstokje over en ging de NKD een nieuwe fase in. Op het repertoire van het Nieuw Kamerkoor Delft staat voornamelijk a capella koormuziek uit de 20 e en 21 e eeuw. Bij uitzondering gaat het NKD soms terug naar vroegere eeuwen. Voor de levendigheid van het programma zingt het koor af en toe ook met begeleiding. Het Nieuw Kamerkoor Delft Sopranen Alten Tenoren Bassen Louske Cazemier Josée Claassen Sébastien Baumlin Ron Glotzbach Cora Cox Anneke Dukker Bert van den Braak Roel Paalman Netty Figaroa Barbara Ingen Housz René Delfos Wim Prinse Saskia Kaaks Marise Kessels Gerrit van Eeden Arnoud Reinders Els Stikkelman Adèle Nieuweboer Damiaan v. d. Heide Ruud Schramp Carola Smits Pieter Lugtigheid

5 Antje Lohse mezzosopraan De Duitse mezzosopraan Antje Lohse begon haar zangstudie aan de Robert- Schumann-Hochschule Düsseldorf. Aansluitend studeerde zij aan het Conservatorium van Amsterdam bij Margreet Honig, waar zij haar 2e Fasediploma (Uitvoerend Musicus) behaalde. Zij was lid van de Nieuwe Opera Academie en studeerde gelijktijdig in de Liedklas van Udo Reinemann aan het Conservatoire de Metz (Frankrijk). Zij volgde o.a. masterclasses bij Elly Ameling, Sarah Walker, Maarten Koningsberger, Rudolf Jansen en Jard van Nes. Het repertoire van Antje Lohse strekt zich uit van oude tot eigentijdse muziek. Julia (Yuliya) Urinyova - piano Julia Urinyova werd geboren in Charkow (Ukraïne). Daar volgde zij de lagere en middelbare school met als specialisatie een muziekopleiding voor piano, dwarsfluit en accordeon. Julia koos voor piano en dwarsfluit en slaagde voor beide instrumenten cum laude aan het conservatorium van Charkow, waar zij o.a. studeerde bij pianist Sergei Polusmiak. Daarna vervolgde zij haar studie bij Mila Baslawskaja aan het Rotterdams Conservatorium waar zij in 2000 cum laude slaagde als uitvoerend musicus. Zij volgde diverse masterclasses en behaalde diverse eerste prijzen. Julia trad op als solist met orkest in Rusland, Nederland en Frankrijk. Ook begeleidt ze koren, zangers en solisten in Nederland.

6 DE COMPONISTEN Max (Johann Baptiste Maximilian) Reger ( ) Reger was een Duits componist, pianist, organist, dirigent en muziekpedagoog. Zijn eerste muzieklessen krijgt hij van zijn vader. Later krijgt hij pianoles van Adalbert Lindner, die hem uitgebreid laat kennis maken met Beethoven en Brahms. Via Lindner komt Reger uiteindelijk in 1890 terecht bij Riemann aan het conservatorium van Wiesbaden. Tijdens zijn studie maakt Reger kennis met Richard Strauss en Busoni. Wanneer hij afstudeert, blijft Reger nog een jaar in Wiesbaden omdat hij in militaire dienst moet. Het is in deze periode dat Reger kennis maakt met drank en tabak. Op korte termijn zorgt het voor een algehele aanval van zwakte en om die reden keert hij in 1898 terug naar zijn familie om aan te sterken. Uiteindelijk vertrekt hij in 1901 naar München. Regers concertpraktijk breidt zich uit en uiteindelijk breekt hij in 1904 door met een aantal door hem gecomponeerde pianovariaties en kamermuziekwerken. De keerzijde van het succes is dat hij lichamelijk behoorlijk uitgeput raakt. In 1904 wordt Max Reger aangesteld als docent theorie, compositie en orgel aan de Akademie der Tonkunst in München. Een aantal jaar later krijgt hij een positie aan de universiteit van Leipzig en wordt hij in 1911 tot dirigent van het hoforkest van hertog George II van Saksen-Meiningen benoemd. De universiteiten van Jena en Berlijn kennen de componist een eredoctoraat toe. Zijn drukke bestaan als dirigent en het vele componeren verzwakken de gezondheid van de componist ernstig. Hoewel hij het de laatste jaren van zijn leven rustiger aandoet en veel tijd doorbrengt met zijn vrouw en twee geadopteerde dochters, overlijdt Max Reger op de terugreis van een tournee in Nederland aan een hartaanval.

7 Kurt Weill ( ) Kurt Weill werd als derde van vier kinderen geboren in een religieuze Joodse familie in Dessau. Op 5 jarige leeftijd begon hij met pianospelen en op 12 jarige leeftijd gaf hij in het stadhuis van Dessau al zijn eerste concert met zelfgemaakte composities. In 1918 ging hij studeren aan de Hochschule für Musik in Berlijn, waar hij onder meer les had van de componist Engelbert Humperdinck en later van Ferruccio Busoni. In het begin van de jaren twintig schreef hij een aantal werken, zoals zijn eerste symfonie, de pantomime Zaubernacht en de liedercycli Frauentanz en Stundenbuch. Zijn interesse in het moderne muziektheater bracht hem samen met de dramaturg Georg Kaiser. In 1926 beleefde Weills eerste opera Der Protagonist zijn première. Voor de opening van het Theater am Schiffbauerdamm in Berlijn in 1926 werd Weill door Brecht, met wie hij al eerder had samengewerkt, gevraagd om muziek te componeren bij zijn Dreigroschenoper. De combinatie Brecht-Weill werd hiermee in een klap wereldberoemd. In 1933 werden kort na de première van Der Silbersee (Libretto van Georg Kaiser) verdere uitvoeringen, en alle andere muziek van Weills hand, verboden en als "entartet" bestempeld. Bij de boekverbranding in mei gingen zijn originelen in vlammen op. Kort daarop werd ook de vertoning van de populaire film Die Dreigroschenoper verboden. De componist Weill wordt vandaag de dag nog steeds boeiend gevonden omdat hij één van de weinige componisten is die een hedendaagse opera toegankelijk weet te houden zonder platte commercie. Zijn muziek zweeft tussen mysterie en herkenbaarheid, tussen humor en ernst, tussen naïviteit en cynisme. Weill wordt door zijn Dreigroschenoper en de Mahagonny in een adem genoemd met Bertolt Brecht, maar deze werken vormen echter maar een klein deel van het repertoire van één van de belangrijke 20ste-eeuwse componisten.

8 Hanns Eisler ( ) Eisler werd in Leipzig geboren. Van 1919 tot 1923 studeerde hij bij Arnold Schönberg. Hij was de eerste leerling van Schönberg die gebruik maakte van de twaalftoons- of atonale compositietechniek. In 1925 verhuisde Eisler naar Berlijn - op dat moment een broedplaats van experimentele vormen van muziek, theater, film, kunst en politiek. Hij voelde zich er aangetrokken tot de communistische partij, waar hij echter nooit lid van werd. Zijn muziek werd steeds meer doortrokken van politieke thema s en werd beïnvloed door jazz en cabaret. In diezelfde tijd raakte hij bevriend met Bertolt Brecht, die zich tot het Marxisme had bekeerd. Eisler schreef de muziek voor verschillende van Brechts theaterstukken, waaronder Maßnahme (1933), Die Mutter (1932) en Schweyk im Zweiten Weltkrieg (1944). Zij werkten ook samen bij het schrijven van protestliederen die een rol speelden tijdens de politieke onrust in de laatste jaren van de Weimarrepubliek. Hun Solidariteitslied werd een geliefd strijdlied bij demonstraties en protestbijeenkomsten in heel Europa. Na 1933 werd het werk van Eisler en Brecht door het nazibewind in de ban gedaan. Hij zocht zijn toevlucht in de Verenigde Staten waar hij zich vestigde in Los Angeles. Daar schreef hij de muziek voor verschillende Hollywoodfilms. Eislers veelbelovende Amerikaanse carrière werd onderbroken door de Koude Oorlog. Hij werd als een van de eerste kunstenaars op de 'Hollywood Blacklist' geplaatst en uiteindelijk werd hij in 1948 uit de VS gezet. Eisler keerde terug naar Duitsland en vestigde zich in Oost-Berlijn. Daar bleef hij componeren en gaf hij les aan het Oost-Berlijnse conservatorium. In zijn laatste jaren ging hij gebukt onder depressies en slechte gezondheid. Hij overleed in Oost-Berlijn en is vlakbij Brecht begraven op het Dorotheenstadtkerkhof.

9 Comedian Harmonists ( ) De Comedian Harmonists was een internationaal bekend, geheel mannelijk Duits close harmony ensemble dat tussen 1928 en 1934 een van de meest succesvolle muzikale groepen was in Europa voor de Tweede Wereldoorlog. In 1927 werd de werkloze acteur Harry Frommermann geïnspireerd door The Revelers, een door jazz geïnspireerd vocaal ensemble uit de Verenigde Staten, om een soortgelijk Duits ensemble op te richten. Na enkele mislukkingen in het begin, werd het ensemble al snel populair in heel Europa en bracht het een bezoek aan de Verenigde Staten. Begin jaren 30 ontstonden er problemen met het Nazi-regime, want drie leden van de groep waren van Joodse afkomst. De nazi s maakten het hen steeds lastiger. In eerste instantie verbood het regime stukken van Joodse componisten en tenslotte mochten ze niet meer in het openbaar optreden. Het laatste concert in Duitsland van de Comedian Harmonists was in Hannover op 25 maart Enkele leden ontvluchtten Duitsland en richtten een nieuwe groep op. Deze genoot echter nooit hetzelfde succes als de Comedian Harmonists. Hoewel alle leden de oorlog hebben overleefd zijn ze niet meer bij elkaar gekomen na de oorlog. De groep bleef grotendeels vergeten, totdat filmmaker Eberhard Fechner een zwart-wit tv-documentaire maakte. De documentaire werd in 1975 uitgezonden en daardoor kwamen de Comedian Harmonists opnieuw in de belangstelling.

10 DE WERKEN Max Reger Requiem Max Reger ( ) schreef zijn Requiem 1915 op een gedicht van Hebbel en droeg het werk op aan 'de in de oorlog gesneuvelde Duitse helden'. Reger schreef het in 1915 voor alt (of bariton) solo, koor en orkest. Het is zijn laatste afgewerkt koorwerk met orkest. Requiem Seele, vergiß sie nicht, Seele, vergiß nicht die Toten! Sieh, sie umschweben dich, schauernd, verlassen, und in den heiligen Gluten, die den Armen die Liebe schürt, atmen sie auf und erwarmen und genießen zum letztenmal Ihr verglimmendes Leben. Seele, vergiß sie nicht, Seele, vergiß nicht die Toten! Sieh, sie umschweben dich, schauernd, verlassen, und wenn du dich erkaltend ihnen verschließest, erstarren sie bis hinein in das Tiefste. Dann ergreift sie der Sturm der Nacht, dem sie, zusammengekrampft in sich, trotzten im Schoße der Liebe Und er jagt sie mit Ungestüm durch die unendliche Wüste hin, wo nicht Leben mehr ist, nur Kampf Losgelassener Kräfte um erneuertes Sein! Seele, vergiß sie nicht, Seele, vergiß nicht die Toten! Ziel, vergeet ze niet, ziel, vergeet niet de gestorvenen! Kijk, ze zweven om je heen, huiverend verlaten, en in de heilige gloed, die bij de armen de liefde aanwakkert, ademen ze op en worden ze warm en genieten voor de laatste keer van hun langzaam uitdovend leven. Ziel, vergeet ze niet, ziel, vergeet niet de gestorvenen! Kijk, ze zweven om je heen, huiverend verlaten, en als je je voor hen afsluit, dan verstijven ze zich tot in hun binnenste. Dan grijpt hen de storm van de nacht, die ze ineengekrompen in zich trotseerden in de schoot van de liefde. En hij jaagt hen op met onstuimigheid dwars door de eindeloze woestijn, waar geen leven meer is, slechts de strijd van vrijgelaten krachten, een opnieuw vernieuwend bestaan. Ziel, vergeet ze niet, ziel, vergeet niet de gestorvenen!

11 Comedian Harmonists Mein kleiner grüner Kaktus Blumen im Garten, so zwanzig Arten von Rosen, Tulpen und Narzissen. Leisten sich heute die kleinen Leute das will ich alles gar nicht wissen. Ref.: Mein kleiner grüner Kaktus steht draußen am Balkon Holari, Holari, Holaro Was brauch' ich rote Rosen, was brauch' ich roten Mohn Holari, Holari, Holaro Und wenn ein Bösewicht was Ungezog'nes spricht dann hol' ich meinen Kaktus und der sticht, sticht, sticht. Mein kleiner grüner Kaktus steht draußen am Balkon Holari, Holari, Holaro Man find gewöhnlich die Frauen ähnlich, den Blumen, die sie gerne tragen, doch ich sag täglich: Das ist nicht möglich was soll'n die Leut' sonst von mir sagen Ref.: Mein kleiner grüner Kaktus steht draußen am Balkon Holari, Holari, Holaro Irgendwo auf der Welt Irgendwo auf der Welt gibt's ein kleines bißchen Glück und ich träum davon in jedem Augenblick. Irgendwo auf der Welt gibt's ein bißchen Seligkeit und ich träum davon schon lange lange Zeit. Wenn ich wüßt', wo das ist, ging ich in die Welt hinein denn ich möcht' einmal recht, so von Herzen glücklich sein! Was brauch' ich rote Rosen, was brauch' ich roten Mohn Holari, Holari, Holaro Und wenn ein Bösewicht was Ungezog'nes spricht, dann hol' ich meinen Kaktus und der sticht, sticht, sticht. Mein kleiner grüner Kaktus steht draußen am Balkon Holari, Holari, Holaro Heute um viere klopft's an der Türe nanu, Besuch so früh am Tage? Es war Herr Krause vom Nachbarhause, Er sagt: "Verzeih'n Sie wenn ich frage: Sie hab'n doch einen Kaktus auf Ihrem klein Balkon? Holari, Holari, Holaro Der fiel soeben runter, was halten Sie davon? Holari, Holari, Holaro Der fiel mir auf's Gesicht, ob's glauben oder nicht nun weiß ich, daß Ihr kleiner grüner Kaktus sticht Bewahr'n Sie Ihren Kaktus gefälligst anderswo, Holari, Holari, Holaro Irgendwo auf der Welt fängt mein Weg zum Himmel an. Irgendwo, irgendwie, irgendwann. Ich hab' so Sehnsucht, ich träum' so oft. Einst wird das Glück mir nah sein. Ich hab' so Sehnsucht, ich hab' gehofft, bald wird die Stunde da sein. Tage und Nächte wart' ich darauf: Ich geb' die Hoffnung niemals auf.

12 Ich wollt', ich wär' ein Huhn Ich wollt', ich wär' ein Huhn, ich hätt nicht viel zu tun, ich legte vormittags ein Ei und abends wär' ich frei. Mich lockte auf der Welt kein Ruhm mehr und kein Geld. und fände ich das große Los dann fräße ich es bloß. Ich brauchte nie mehr ins Büro, ich wäre dämlich, aber froh. Ich wollt', ich wär' ein Huhn, ich hätt' nicht viel zu tun, ich legte täglich nur ein Ei und Sonntags auch mal zwei. Der Mann hat's auf der Welt nicht leicht, das Kämpfen ist sein Zweck. Und hat er endlich was erreicht, nimmt's eine Frau ihm weg. Er lebt wenn's hoch kommt hundert Jahr und bringt's bei gutem Start und nur wenn er sehr fleißig war zu einem Rauschebart.. Ich wollt' ich wär' ein Huhn, ich hätt' nicht viel zu tun, ich legte täglich nur ein Ei und Sonntags auch mal zwei. Ich wollt' ich wär' ein Hahn, dann würde nichts getan ich legte überhaupt kein Ei und wär' die ganze Woche frei. Dann lockt mich auf der Welt kein Ruhm mehr und kein Geld. Ich setz' mich in den Mist hinein und sing' für mich allein. Ich ginge nie mehr ins Büro, denn was ich brauchte, kriegt ich so. Ich wollt', ich wär' ein Hahn, dann würde nichts getan. Ich würd' mit meinen Hühnern gehen, das wäre wunderschön. Ich wollt', ich wär' ein Huhn, ich hätt' nicht viel zu tun. Mich lockte auf der Welt kein Ruhm mehr und kein Geld. Ich brauchte nie mehr ins Büro, und du wärst dämlich, aber froh.

13 Hanns Eisler - Vier Stücke für gemischtes Chor (Op. 13) De vier liederen, waarvoor Eisler zelf de teksten schreef, zijn in 1929 voor het eerst uitgevoerd door het Berlin Schubert-Chor. In het eerste deel Vorspruch steekt Eisler de draak met amateurkoren in een kleine suite van variaties op verschillende populaire genres. In het tweede deel Gesang der Besiegten eert Eisler de doden van de Juli-opstand in Wenen in 1927, waar 86 arbeiders werden neergeschoten. Het is een gedeelte dat aan een requiem doet denken, maar dan zonder religieuze kerkklokkenmentaliteit. In Naturbetrachtung beweert Eisler dat schoonheid een relatief begrip is. Men kan pas genieten van een mooie blauwe lucht als de (klassen)strijd gewonnen is. In het laatste deel Kurfürstendamm laat hij materialistische, egoïstische kapitalisten over de Kurfürstendamm in Berlijn flaneren. Op de hoeken van de straten staan arbeiders. Die flaneren niet maar verkopen lucifers om te kunnen overleven tijdens een periode van grote werkloosheid. Nieuw Kamerkoor Delft brengt de delen Gesang der Besiegten en Naturbetrachtung ten gehore. Naturbetrachtung Erst wenn wir gesiegt haben, wird am Himmel ein ganz anständiges Blau sein. Erst wenn wir gesiegt haben, wird ein Vogelruf im Wald sein. Erst wenn wir gesiegt haben. Witzige Burschen: Künstler und Gelehrte, die reden groß und viel von den Wundern der Technik. Die haben gut reden, gut reden von uns rer Hände Arbeit. Erst wenn wir gesiegt haben, wird am Himmel ein ganz anständiges Blau sein. Erst wenn wir gesiegt haben, wird ein Vogelruf im Wald sein. Natuurbeschouwing Pas wanneer we gewonnen hebben, zal de hemel mooi blauw zijn. Pas wanneer we gewonnen hebben, zal er de roep van een vogel in het bos zijn. Pas wanneer we gewonnen hebben. Slimme jongens, die kunstenaars en geleerden, zij praten lang en breed over de wonderen der techniek. Zij hebben makkelijk praten over het werk van onze handen. Pas wanneer we gewonnen hebben, zal de hemel mooi blauw zijn. Pas wanneer we gewonnen hebben, zal er de roep van een vogel in het bos zijn.

14 Gesang der Besiegten Laßt uns nicht in diesen trüben Zeiten verzagen. Die vielen Toten sollen nicht umsonst gestorben sein. Wir wurden besiegt. Ihr Sieg ist aber nur unser Anfang. Wir können nur einmal siegen: Unser Sieg wird der letzte sein. Laßt uns nicht in diesen trüben Zeiten verzagen Unser Sieg wird der letzte sein. Gezang van de overwonnenen Laten we in deze sombere tijden de moed niet opgeven. De vele doden zullen niet tevergeefs gestorven zijn. Wij werden overwonnen. Hun zege is echter alleen maar óns nieuwe begin. Wij kunnen maar één maal winnen: Onze overwinning zal de laatste zijn. Laten we in deze sombere tijden de moed niet opgeven. Onze overwinning zal de laatste zijn. Liturgie vom Hauch Einst kam ein altes Weib einher, die hatte kein Brot zum Essen mehr Das Brot, das fraß das Militär! Da fiel sie in die Goss', die war kalte Da hatte sie keinen Hunger mehr. Darauf schwiegen die Vöglein im Walde über allen Gipfeln ist Ruh In allen Wipfeln spürest du kaum einen Hauch. Da kam einmal ein Totenarzt einher Der sagte: die Alte besteht auf ihrem Schein Da grub man die hungrige Alte ein So sagte das alte Weib nichts mehr! Nur der Arzt lachte noch über die Alte. Auch die Vöglein schwiegen im Walde über allen Gipfeln ist Ruh In allen Wipfeln spürest du kaum einen Hauch. Da kam einmal ein einziger Mann daher der hatte für diese Ordnung keinen Sinn. Der fand in der Sache einen Haken drin. Der war eine Art Freund für die Alte. Der sagte: ein Mensch müsse essen können, bitte sehr, ein Mensch! Darauf schwiegen die Vöglein im Walde über allen Gipfeln ist Ruh In allen Wipfeln spürest du kaum einen Hauch. Da kam mit einemmal ein Polizist daher Der hatte einen Gummiknüppel dabei

15 der zerklopfte dem Mann seinen Hinterkopf zu Brei! Da sagte auch dieser Mann nichts mehr Doch der Polizist sagte, daß es schallte: So! jetzt schweigen die Vöglein im Walde über allen Gipfeln ist Ruh In allen Wipfeln spürest du kaum einen Hauch. Da kamen mit einem mal viele rote Männer einher, die wollten einmal reden mit dem Militär! Doch das Militär redete mit dem Maschinengewehr und da sagten die roter Männer nichts, doch hatten sie auf ihrer Stirn noch eine Falte. Darauf schwiegen die Vöglein im Walde über allen Gipfeln ist Ruh In allen Wipfeln spürest du kaum einen Hauch. Da kam einmal ein großer roter Bär einher, der wußte nichts von den Bräuchen hier, denn er kam von überm Meer, und der frass die Vöglein im Walde. Da schwiegen die Vöglein nicht mehr über allen Gipfeln ist Unruh In allen Wipfeln spürest du Jetzt einen, einen Hauch!

16 Kurt Weill Dreigroschenoper Die Dreigroschenoper speelt zich af in het criminele circuit van Londen en handelt over de gangsterleider Macheath, bijgenaamd Mackie Messer, een man met een groot zwak voor vrouwen. Mackie Messer berooft een man van zijn geld, steekt een vrouw neer, sticht brand waarbij zeven kinderen en een bejaarde man omkomen. Hij is steeds in de buurt, maar er kan niets tegen hem bewezen worden. Uiteindelijk wordt Mackie Messer door de corrupte politiechef Tiger Brown, die eigenlijk zijn vriend is, opgepakt en vastgezet. Hij ontsnapt dankzij de hulp van Browns dochter Lucy en duikt onder. Hij wordt echter verraden door zijn vrienden, zijn beide vrouwen en de hoeren en daardoor belandt hij in de dodencel. Allen verraadden hem uit eigenbelang, niet uit morele overwegingen. Op de dag dat hij moet hangen wordt toevallig de Engelse koningin gekroond. Zij schenkt hem gratie en verheft hem in de adelstand. In 1928 maakten Bertolt Brecht en Kurt Weill van Die Dreigroschenoper een toegankelijke sociaal-kritische opera. Een opera die eigenlijk geen opera is, maar een zogeheten singspiel: toneel met gezongen fragmenten. Met 22 onvergetelijke songs waarvan sommigen grote hits werden. Brecht vermaakt zich in zijn tekst met het kapitalistische systeem, waar de respectabele instituten van politie, bankwezen en monarchie even verdorven zijn als de onderwereld van misdadigers, hoeren en bedelaars. Weill omlijst de tekst van Brecht met muziek die op de grens ligt tussen klassieke en populaire genres, waarbij hitsongs worden gecombineerd met modernistische muziekstructuren en maatschappijkritische thema s.

17 Morität vom Mackie Messer Levenslied van Mackie Messer - Vrije Nederlandse bewerking door het Noord Nederlands Toneel Jahrmarkt in Soho, die Bettler betteln, die Diebe stehlen, die Huren huren. Ein Moritätensänger singt eine Morität. Und der Haifisch, der hat Zähne, und die trägt er im Gesicht, und Macheath, der hat ein Messer doch das Messer sieht man nicht! An 'nem schönen blauen Sonntag liegt ein toter Mann am Strand, und ein Mensch geht um die Ecke, den man Mackie Messer nennt. Und Schmul Meier bleibt verschwunden, und so mancher reiche Mann, und sein Geld hat Mackie Messer, dem man nichts beweisen kann. Jenny Towler ward gefunden, mit nem Messer in der Brust, und am Kai geht Mackie Messer, der van allem nichts gewusst. Und das große Feuer in Soho, sieben Kinder und ein Greis, in der Menge Mackie Messer, den man nicht fragt und der nichts weiß. Und die minderjährige Witwe, deren Namen jeder weiß, wachte auf und war geschändet, Mackie, welches war dein Preis? Jaarmarkt in Soho, de bedelaars bedelen, de dieven stelen, de hoeren hoereren. Een smartlappenzanger zingt een levenslied. Ja, de haai heeft scherpe tanden. Scherpe tanden, die je ziet. Mack the Knife heeft een stiletto. Maar dat mes dat zie je niet. Op een zwoele zomeravond Drijft een dooie in de gracht Mack the Knife slaat net de hoek om En verdwijnt weer in de nacht. Heel wat rijkaards zijn verdwenen Ook die ene, haast failliet Mack the Knife geeft al hun geld uit Maar bewijzen kun je t niet Jenny Towler werd gevonden, Met een mes in haar borst Op de kade is Mackie Messer, die nergens iets vanaf weet. Negen mensen omgekomen Bij een fel uitslaande brand Mack the Knife rookt n sigaartje Maar wat is hier aan de hand? Niet te tellen zijn de vrouwen Die hij schaamteloos bedroog Hij verkrachtte en beroofde Nee geen zee gaat hem te hoog

18 Morgenchoral des Peachum Wach auf, du verrotteter Christ! Mach dich an dein sündiges Leben, zeig, was für ein Schurke du bist, Der Herr wird es dir dann schon geben. Verkauf deinen Bruder, du Schuft! Verschacher dein Weib, du Wicht! Der Herrgott, für dich ist er Luft? Er zeigt dir s beim Jüngsten Gericht. Zweites Dreigroschenfinale Ihr Herrn, die ihr uns lehrt, wie man brav leben und Sünd und Missetat vermeiden kann. Zuerst müßt ihr uns was zu fressen geben, dann könnt ihr reden: Damit fängt es an. Ihr, die ihr euren Wanst und unsre Bravheit liebt, das eine wisset ein für allemal: Wie ihr es immer dreht, und wie ihr s immer schiebt, Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral. Erst muß es möglich sein auch armen Leuten, Vom großen Brotlaib sich ihr Teil zu schneiden. Denn wovon lebt der Mensch? Denn wovon lebt der Mensch? Indem er stündlich den Menschen peinigt, auszieht, anfällt, abwürgt und frißt. Nur dadurch lebt der Mensch, daß er so gründlich vergessen kann, daß er ein Mensch doch ist. Ihr Herren, bildet euch nur da nichts ein, der Mensch lebt nur von Missetat allein! Ochtendgebed van Peachum Ontwaak, verrekte Christus! Zondig leven, laat zien wat een schurk je bent. De heer zal het je dan wel geven. Koop en verkoop je broeder, jij schoft en verkwansel ook je vrouw. God, voor jou is hij niets dan lucht? Bij het laatste oordeel zal hij het je laten zien. Tweede Dreigroschenoperfinale Mijn Heren, leer ons hoe we gehoorzaam leven en hoe we zonde en onrecht kunnen voorkomen. Eerst moet u ons iets te eten geven, dan kunt u zeggen: daarmee begint het. U vult uw maag en houdt van onze waardigheid. Men kan voor eens en altijd weten: hoe je het ook blijft draaien, Eerst komt het eten, dan de moraal. Het moet toch mogelijk zijn ook arme mensen, eerst hun deel te geven. Want waarvan leeft de mens? Want waarvan leeft de mens? Doordat hij elke uur de mens pijnigt, aanvalt, wurgt en eet. Alleen op deze wijze kan de mens leven, doordat hij grondig kan vergeten, dat hij ondanks alles toch een mens is. Heren, verbeeld u zich maar niks, de mens leeft enkel en alleen van misdaad.

19 Ihr lehrt uns, wann ein Weib die Röcke heben und ihre Augen einwärts drehen kann. Zuerst müßt ihr uns was zu fressen geben, dann könnt ihr reden: Damit fängt es an. Ihr, die auf unsrer Scham und eurer Lust besteht, das eine wisset ein für allemal: Wie ihr es immer schiebt und wie ihr s immer dreht, erst kommt dat Fressen, dan kommt die Moral. Erst muß es möglich sein auch armen Leuten, vom großen Brotlaib sich ihr Teil zu schneiden. Lied von der Unzulänglichkeit menschlichen Strebens Der Mensch lebt durch den Kopf, Der Kopf reicht ihm nicht aus, Versuch es nur, von deinem Kopf Lebt höchstens eine Laus. Denn für dieses Leben Ist der Mensch nicht schlau genug, Niemals merkt er eben Diesen Lug und Trug. Ja, mach nur einen Plan, Sei nur ein großes Licht, Und mach dann noch nen zweiten Plan, gehn tun sie beide nicht. Denn für dieses Leben Ist der Mensch nicht schlecht genug, Doch sein höh res Streben Ist ein schöner Zug. Ja, renn nur nach dem Glück, Doch renne nicht zu sehr, Denn alle rennen nach dem Glück, Das Glück rennt hinterher. Denn für dieses Leben Ist der Mensch nicht anspruchslos genug, Drum ist all sein Streben Nur ein Selbstbetrug. Lied van de ontoereikendheid van de menselijke inspanning De mens leeft door zijn ratio, maar dat is niet genoeg. De ratio is net genoeg voor een luis Voor dit leven is de mens helaas niet slim genoeg Hij heeft zelfs de leugens en bedrog niet door. Ook al maak je een plan, het werkt niet Zelfs al maak je nog een tweede plan Ook dat plan zal niet werken. Want voor dit leven is de mens niet slecht genoeg. Maar zijn zoektocht is een mooi doel. Ja, ga op zoek naar geluk Maar verwacht niet te veel Allen lopen achter het geluk aan. Het geluk loopt achteraan. Want voor dit leven is de mens niet bescheiden genoeg. Daarom zijn al zijn inspanningen alleen zelfbedrog.

20 Ruf aus der Gruft Nun hört die Stimme, die um Mitleid ruft, Macheath liegt hier nicht unterm Hagedorn, Nicht unter Buchen, nein, in einer Gruft! Hierher verschlug ihn des Geschickes Zorn. Gott geb, daß ihr sein letztes Wort noch hört! Die dicksten Mauern schließen ihn jetzt ein. Fragt ihr denn gar nicht, Freunde, wo er sei? Ist er gestorben, kocht euch Eierwein. So lang er aber lebt, steht ihm doch bei! Wollt ihr, daß seine Marter ewig währt? Jetzt kommt und seht, wie es ihm dreckig geht, Jetzt ist er wirklich, was man pleite nennt. Die ihr als oberste Autorität Nur eure schmier gen Gelder anerkennt, Seht, daß er euch nicht in die Grube fährt! Ihr müßtet gleich zur Königin und in Haufen und müsstet mit ihr über ihn was sprechen. Wie Schweine eines hinterm anderen laufen, Ach, seine Zähne sind schon lang wie Rechen. Wollt ihr, daß seine Marter ewig währt? Roep uit het graf Nu hoor de stem die om mededogen vraagt, Macheath is niet onder de meidoorn, Niet onder beuken, nee, in een graf! Hier bracht het lot hem naar toe. God geve, dat jullie nog steeds zijn laatste woorden horen! De dikste muren sluiten hem nu op. Vragen jullie helemaal niet, vrienden, waar hij is? Als hij gestorven is, maak dan je advocaat, maar zolang hij leeft, moeten jullie er voor hem zijn! Willen jullie dat zijn straf eeuwig is? Kom en zie hoe slecht het hem gaat, Hij is nu echt weg. Die jullie als hoogste autoriteit slechts jullie smerige geld toevertrouwen Kijk uit dat hij jullie niet meeneemt in zijn graf! Jullie moeten met zijn allen meteen naar de koningin gaan en met haar over hem praten zoals varkens achter elkaar lopen Ach, zijn tanden rotten al zijn mond uit. Willen jullie dat zijn straf eeuwig is?

Kapitel 8 Nervenkitzel

Kapitel 8 Nervenkitzel 1: Am See Kapitel 8 Nervenkitzel 4. 1. gedacht 4. kans 2. blokken 5. verknalt 3. kamerarrest 6. redt 6. 1. Groβeltern Köningswinter 2. Bruder Brandenburg 3. Ste. Maxime Campingplatz 4. Sylt Insel 5. zu

Nadere informatie

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment:

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: Logboek bij de lessenserie over Cengiz und Locke van Zoran Drvenkar Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: ANWEISUNGEN Dit is een serie van drie lessen. Jullie gaan in zes groepen van vier of vijf leerlingen

Nadere informatie

Top 100 Duitse woorden

Top 100 Duitse woorden Top 100 Duitse woorden hinter achter hinten achteraan letzten Monat afgelopen maand schon al nur (of: nur noch) alleen maar nur noch alleen nog wenn als bitte alstublieft (als je iets geeft) immer altijd

Nadere informatie

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Rode tekst = tip Grammatica Imperfekt (verleden tijd) wollen (willen) sollen (moeten) müssen (moeten) wissen (weten) ich wollte sollte musste wusste du wolltest

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door Beste lezer, U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2 augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door de vereniging voor Evangelisatie & Recreatie.

Nadere informatie

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan Opdrachten Taaldorp Duits Om sommige onderstaande opdrachten te kunnen doen moet je beschikken over geld. Dit kun je bij de pinautomaat verkrijgen. Volg de instructies op de pinautomaat. Situatie 1: Leerling

Nadere informatie

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Dit document is samengesteld als aanvulling op de test Succesvol zakendoen in het Duits. Wilt u ontdekken hoe goed u geëquipeerd bent voor zakendoen met Duitstalige

Nadere informatie

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits Bestelling : Bestelling plaatsen Wij overwegen de aanschaf van... Wir ziehen den Kauf von... in Betracht... Formeel, voorzichtig

Nadere informatie

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 23 campers Deze keer in het Nederlands. Dit leek ons nu wel eens tijd worden Joke en ik hopen dat jullie het kunnen vertalen. Woensdag 21 mei waren er al veel

Nadere informatie

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen GRAMMATICA OEFENINGEN DUITS Vertaal mbv woordenboek!!!! 1. Ik hoor het vrij vaak = Ich höre es oft 2. Op de eerste plaats = 3. Ik weet niet, of hij kan komen = 4. Hij wil zelfmoord plegen = 5. Kunt u mij

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten.

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten. ab les 2: WIE? WAT? WAAR? Vorbereitung Kopieren Sie die Arbeitsblätter auf festes Papier und schneiden Sie die Informationskärtchen aus. Pro Gruppe von 4 Personen brauchen Sie jeweils die Arbeitsblätter

Nadere informatie

Schoolexamen CKV2 vwo 2003-I

Schoolexamen CKV2 vwo 2003-I Tekst 1 In 1640 schreef de Engelsman Peter Mundy na een bezoek aan Amsterdam: Wat de schilderkunst en de liefde van de mensen voor schilderijen betreft, ik denk dat die nergens ter wereld wordt overtroffen.

Nadere informatie

Kapitel 6 Frust oder Lust?

Kapitel 6 Frust oder Lust? Kapitel 6 Frust oder Lust? 1: Abgehauen 2. 1. ausreißen 2. völlig 3. endgültig 4a. Logo 4b. Alter 5a. Lager 5b. Zündkerzen 3. 1. Heb je ze niet allemaal op een rijtje? 2. Ben je je tong verloren? 6. 1.

Nadere informatie

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss U krijgt de tegemoetkoming KOB als 90% of meer van uw wereldinkome onder de belasting valt. Het wereld is uw totale uit Nederland en daarbuiten. Dit

Nadere informatie

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Inhalt Lost Cities Spielregeln...1 Einleitung und Spielidee...2 Der Spielverlauf...4 Eine Karte in eine Reihe

Nadere informatie

Pers Niemandsland / Press No man s land. Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf

Pers Niemandsland / Press No man s land. Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf Pers Niemandsland / Press No man s land De Telegraaf 15/05/2008 Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf THEATER - Gehaast lopen we over straat. Daarbij passeren

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten zondag 1 juni 2014 -ontmoeting partnergemeenten -0-100 dienst thema Wie waagt, die wint

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten zondag 1 juni 2014 -ontmoeting partnergemeenten -0-100 dienst thema Wie waagt, die wint Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten zondag 1 juni 2014 -ontmoeting partnergemeenten -0-100 dienst thema Wie waagt, die wint voorganger: Dik Mook organist: Erik Visser lezingen: Jet van Koppen Kinderkerk:

Nadere informatie

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen. Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.nl Sehr geehrte Geschäftspartner, Gerne möchten wir Ihnen die

Nadere informatie

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad.

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad. Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen 15. Januar 2014 Die Schüler sollten aufschreiben, was ihnen gefallen hat. De leerlingen moesten opschrijven wat hun goed bevallen is. Das schrieb die deutsche Klasse Gruppenarbeit

Nadere informatie

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 DNHK semina SCHLOSS ZEIST AM FREITAG, 17. JUNI 2011 SLOT ZEIST OP VRIJDAG 17 JUNI 2011 Gemeenschapszin Gemeinschaft SErfolg erfordert Gemeinschaft. Dieses Motto liegt seit

Nadere informatie

Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel

Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel 1 Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel Wie war dein Urlaub? Einfach toll! Wo wart ihr? Wir waren zuerst in Frankreich und dann in Spanien. Mit wem warst du in Urlaub? Mit meinen Eltern und mit einer

Nadere informatie

II. De wereld van Stefan Zweig, Frans Kafka, Joseph Roth. De wereld van Joseph Roth

II. De wereld van Stefan Zweig, Frans Kafka, Joseph Roth. De wereld van Joseph Roth II. De wereld van Stefan Zweig, Frans Kafka, Joseph Roth De wereld van Joseph Roth Drie periodes: jeugd & WOI, 1894 1919 journalist & schrijver, 1919 1933 in ballingschap, 1933 1939 Joseph Roth in ballingschap

Nadere informatie

Kapitel 3 Mies oder Topfit?

Kapitel 3 Mies oder Topfit? 1: Hertha BSC 1. 1. blauw en wit 2. de oude dame Kapitel 3 Mies oder Topfit? 7. 1. weiter 6. Runde 2. Bude 7. Skinheads 3. ziemlich 8. Nasenring 4. Freundschaftsspiel 9. Unterarm 5. gegen 10. Geld 2: Die

Nadere informatie

Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen

Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen 4 e zondag van de herfst 12 oktober 2014 Gezamenlijke dienst met partnergemeente uit Bad Düben voorgangers: ds. Jörg Uhle-Wettler

Nadere informatie

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Aart Rembrandt Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Stufen A1 und A2 zweisprachig mit niederländisch-deutscher Übersetzung 1 Wir geben unser Bestes, um Tippfehler und Irrtümer zu vermeiden.

Nadere informatie

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 Voorbeeld Instellingsexamen Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 1 Voorblad toets Duits spreken/gesprekken voeren B1... 2 2 Informatie voor de kandidaat... 3 3 Informatie voor de toetsleider... 7 4

Nadere informatie

Woordenlijst Nederlands Duits

Woordenlijst Nederlands Duits Taaltalent deel 1 Methode Nederlands voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Woordenlijst Nederlands Duits Hoofdstuk 1 De cursus Henny Taks Katja Verbruggen u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2014

Nadere informatie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie Hartelijk welkom! Herzlich willkommen! Hartelijk welkom bij manege Hippo d Or Nieuwvliet! Het strand roept

Nadere informatie

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601 Alltag: Lesen KGT 2 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52601 Dit lesmateriaal is gemaakt met

Nadere informatie

Ruzie maken Streiten

Ruzie maken Streiten Ruzie maken Streiten Als kinderen ruzie maken Wenn kinder sich streiten Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse reactie

Nadere informatie

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland.

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. 1 Vakantieobject omschrijvingsvoorwaarden: Belangrijk!! De reclame-opdracht aan ameland-tips.de komt uitsluitend tot

Nadere informatie

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera Gefeliciteerd! 1 Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja In de gloria Lang zal hij leven Hij leve lang hoera hoera Hij leve lang hoera hoera Lang zal hij leven In de

Nadere informatie

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt)

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) De voltooid tegenwoordige tijd wordt in het Duits meestal in de spreektaal gebruikt. Ik heb huiswerk gemaakt. Ik maak -> ik maakte Ich habe Hausaufgaben gemacht.

Nadere informatie

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof,

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, In dit boekje treft u het programma van de aankomende vakantieperiode aan. Ook dit jaar zullen er weer de bekende

Nadere informatie

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen...

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... ouder dan 20? Älter als 20 Jahre? goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... Gut versichert und (daher) viele Ferien-Euros sparen... Driekleur Verzekeringen, de specialist in recreatieverzekeringen,

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 19: Verkehr(smeldungen) von Emmerich nach Nijmegen A) Werken over de grens Het wordt steeds drukker tussen Duitsland en Nederland. Hier een artikel van 22 juli 2004

Nadere informatie

Taalkalender. 1. De tijd. 2. Voorzetsels. 3. Wat hoort bij elkaar? 4. Werkwoorden: zijn. 5. Persoonlijke voornaamwoorden

Taalkalender. 1. De tijd. 2. Voorzetsels. 3. Wat hoort bij elkaar? 4. Werkwoorden: zijn. 5. Persoonlijke voornaamwoorden Birgitta Bexten, 5/2003 (birgitta.bexten@ruhr-uni-bochum.de) laatste bewerking: 23 05 2003 niveau A1 geoefende vaardigheden grammatica, woordenschat (gemengd: Taal Vitaal les 1-6) Taalkalender soort lesactiviteit

Nadere informatie

Oudejaarsavondgebed International new year's eve prayer. Internationales Gebet am Silvesterabend. zondag 31 december 2013 In de Bethelkerk

Oudejaarsavondgebed International new year's eve prayer. Internationales Gebet am Silvesterabend. zondag 31 december 2013 In de Bethelkerk Oudejaarsavondgebed International new year's eve prayer Internationales Gebet am Silvesterabend zondag 31 december 2013 In de Bethelkerk Medewerkenden : ds. Guus A.V. Fröberg Peter van Rijn Nelleke Slootweg

Nadere informatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie Westfälische Wilhelms-Universität Münster Workshop: Mediagebruik in de taalklas Frauke König M.A. Woordenlijst Communicatie/Argumentatie mijns inziens, naar mijn oordeel naar mijn (bescheiden) mening volgens

Nadere informatie

Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS

Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS Beschikbare tijd: 90 MINUTEN 50803 Proefexamen HET PROEFEXAMEN BESTAAT UIT 0 GENUMMERDE PAGINA'S. 4 OPDRACHTEN GRAMMATICA OPDRACHT IDIOOM BRIEFOPDRACHT BENODIGDE

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Heerhugowaard. orde van dienst voor de tweede dienst van. 29 november 2015. eerste zondag van de advent

Protestantse Gemeente Heerhugowaard. orde van dienst voor de tweede dienst van. 29 november 2015. eerste zondag van de advent Protestantse Gemeente Heerhugowaard orde van dienst voor de tweede dienst van 29 november 2015 eerste zondag van de advent thema: 'Tijd om te verwachten' voorganger ouderling organist : ds. Jacqueline

Nadere informatie

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn Lied 01 Titel: Vernieuw Gij mij Eerste componist: Traditional (Nederlandse) : Ad den Besten Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel

Nadere informatie

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com ES-S7A Außensirene www.etiger.com DE Merkmale - Funkverbindung für eine einfache Installation - Radiofrequenzsicherheit des Zubehörs: über eine Million Codekombinationen - EEPROM-Informationsschutz, keine

Nadere informatie

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Duits-Nederlandse Handelsdag BORUSSIA-PARK Mönchengladbach 12.11.2013, 13:00 bis 19:00 Uhr 12.11.2013, 13.00 tot 19.00 uur Ziele und Inhalte Freunde treffen

Nadere informatie

De Grote Duitse Donald Duck Opdracht!

De Grote Duitse Donald Duck Opdracht! De Grote Duitse Donald Duck Opdracht! Naam Klas Cijfer Opdracht 1 Kijk naar de voorkant van het blad. Je ziet Kwik, Kwek en Kwak die in het Duits trouwens Tick, Trick und Track genoemd worden met hun rugzakken

Nadere informatie

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat!

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat! Maandschors November-december 2015 Weest paraat Hé, daar is nummer twee November is hier dus we stappen over op een tweede maandschors Dat gaat snel zeg Er staat weer van alles op til dus lees dit Groepsleidingswoordje

Nadere informatie

Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien

Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien Redemittel E Mit wem bist du in Spanien gewesen? Ich war da mit meinem Bruder. Wo liegt Lübeck? Moment, ich hole eine Landkarte. Wann warst du wieder da? Am Wochenende. Du

Nadere informatie

Der Teufel mit den drei goldenen Haaren

Der Teufel mit den drei goldenen Haaren Der Teufel mit den drei goldenen Haaren Ein Märchen der Gebrüder Grimm Es war einmal eine arme Frau. Sie bekam einen Sohn. Der Junge hatte eine Glückshaut* um, als er zur Welt kam. Deshalb meinten die

Nadere informatie

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass Eine neue Perspektive für mehr Transparenz. The global leader in door opening solutions*

Nadere informatie

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Kinderbijslag/Kindergeld Wijzigingen in uw gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor uw kinderbijslag. Geef een wijziging daarom binnen vier weken door met dit formulier.

Nadere informatie

Schule: Schreiben B 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52653

Schule: Schreiben B 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52653 Schule: Schreiben B 2 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52653 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Carl Eduard Hartknoch Vooruitstrevende pianistische ideeën en ouderwetse polyfonie

Carl Eduard Hartknoch Vooruitstrevende pianistische ideeën en ouderwetse polyfonie Carl Eduard Hartknoch Vooruitstrevende pianistische ideeën en ouderwetse polyfonie Bart van Sambeek In 1997 kreeg ik in de bibliotheek van het Brusselse conservatorium een convoluut ter inzage. Bladerend

Nadere informatie

O mensen, roem Gods liefde

O mensen, roem Gods liefde Protestants Kralingen Cantatedienst cantata BWV 167 O mensen, roem Gods liefde m.m.v. ensemble, solisten en cantorij (zie bijlage) hij moet groter worden en ik kleiner johannes de doper, fragment isenheimer

Nadere informatie

Elias. Oratorium nach Worten des Alten Testamentes für Soli, Chor und Orchester - opus 70 - Felix Mendelssohn Bartholdy

Elias. Oratorium nach Worten des Alten Testamentes für Soli, Chor und Orchester - opus 70 - Felix Mendelssohn Bartholdy Elias Oratorium nach Worten des Alten Testamentes für Soli, Chor und Orchester - opus 70 - Felix Mendelssohn Bartholdy Vertaling (bron: www.koorbegeleidingen.nl) Erster Teil Einleitung Elias: So wahr der

Nadere informatie

Talenquest Duits 2thv: Grammatica

Talenquest Duits 2thv: Grammatica Talenquest Duits 2thv: Grammatica Episode 1: Het geslacht van zelfstandige naamwoorden In het Duits kun je onderscheiden: mannelijk: der Hund ein Hund vrouwelijk: die Katze eine Katze onzijdig: das Pferd

Nadere informatie

Europa im Licht des Evangeliums

Europa im Licht des Evangeliums Europa im Licht des Evangeliums Ein Blick auf die Anfänge und seine Reflexe bis heute THOMAS SÖDING LEHRSTUHL NEUES TESTAMENT KATHOLISCH-THEOLOGISCHE FAKULTÄT RUHR-UNIVERSITÄT BOCHUM 1. Ein offenes Wort

Nadere informatie

1-2 vwo Vertalingen Redemittel. D Redemittel

1-2 vwo Vertalingen Redemittel. D Redemittel Kapitel 1 Sprich mit! D Redemittel Wer bist du? Mein Name ist Lina. Wie alt bist du? Ich bin dreizehn Jahre alt. Wie ben jij? Mijn naam is Lina. Hoe oud ben jij? Ik ben dertien jaar oud. Wie heißen Sie?

Nadere informatie

Is de Lutherbijbel nog wel de Lutherbijbel?

Is de Lutherbijbel nog wel de Lutherbijbel? 1 Is de Lutherbijbel nog wel de Lutherbijbel? Is de Lutherbijbel nog wel de Lutherbijbel? Een vreemde vraag misschien. Wie in Duitsland een grote boekhandel binnenloopt en daar om een Bijbel vraagt, kan

Nadere informatie

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking >

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking > Wijzigingen SEPA Inhoud Deze handleiding is helaas nog niet volledig vertaald naar het Nederlands. Wij doen ons uiterste best om dit zo spoedig mogelijk te realiseren. Mocht u een tekst niet begrijpen

Nadere informatie

JUBILEUM CONCERT. 26 oktober 2013 Gereformeerde Kerk Andel

JUBILEUM CONCERT. 26 oktober 2013 Gereformeerde Kerk Andel JUBILEUM CONCERT 26 oktober 2013 Gereformeerde Kerk Andel 2. Dirigent: Monica de Geus Musici: Rob Dommisse Ruben van Hemert Martin Verbeek Mirjam de Geus Koen Dommisse Margot Kraaij Henk Teuling Alijda

Nadere informatie

Animatie /Animation. Mathilde & Lisanne. Buongiorno bambini! V001

Animatie /Animation. Mathilde & Lisanne. Buongiorno bambini! V001 Animatie /Animation Buongiorno bambini! Wat leuk dat je dit jaar op vakantie bent in Italië! Deze zomer gaan we er weer een avontuurlijke vakantie van maken met veel leuke activiteiten. Dit jaar hebben

Nadere informatie

Elia op de Karmel. 1 Kon. 18:20-46 ~ www.bijbelidee.nl

Elia op de Karmel. 1 Kon. 18:20-46 ~ www.bijbelidee.nl Elia op de Karmel 1 Kon. 18:20-46 ~ www.bijbelidee.nl Elia op de Karmel 1 Kon. 18:20-46 ~ www.bijbelidee.nl ~ 138 ond Handreiking bij GSK Veel kleurplaten op deze site: http://www.supercoloring.com/pages/category/religion/bible

Nadere informatie

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben Antwoorden 1 Sehen a 1 Deutschland, die Schweiz, Österreich, Frankreich, Italien 2 bijvoorbeeld: Ja, in Tirol. b 3 glad 4 de rots 5 het touw 6 de hut 7 gelukt 8 uitglijden

Nadere informatie

# Ich Habe Keine Angst Film Online - EBook

# Ich Habe Keine Angst Film Online - EBook Additional details >>> HERE http://urlzz.org/globalnetz/pdx/6b2p5am/ Tags: getting

Nadere informatie

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot Auszug aus der Bußgelddatei für den Wassersport in den Niederlanden (siehe auch www.vaarbewijzen.nl) Anm.: In blauer Farbe sinngemäße deutsche Übersetzung Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen

Nadere informatie

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy De tuin van de Opstanding Voor de dienst zingt Joy: U hebt de overwinning behaald Fear

Nadere informatie

Tijdsvormen. 1. Präsens: tegenwoordige tijd ich stam+e du stam+st er stam+t

Tijdsvormen. 1. Präsens: tegenwoordige tijd ich stam+e du stam+st er stam+t Tijdsvormen 1. Präsens: tegenwoordige tijd ich stam+e du stam+st er stam+t wir stam+en ihr stam+t sie stam+en uitzondering van de onregelmatige werkwoorden 2. Präteritum: verleden tijd ich stam+te du stam+test

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT Dupo Plastics Dupo Plastics is een full service spuitgietbedrijf. Wij begeleiden de klant vanaf het allereerste idee tot aan het eindproduct.

Nadere informatie

Redemittel Kapitel 1 t/m 8 Neue Kontakte 3-Havo!! versie 5

Redemittel Kapitel 1 t/m 8 Neue Kontakte 3-Havo!! versie 5 Kapitel 1 Neue Kontakte 3-Havo!! versie 5!!! Die Zahlen bitte immer vollständig sagen / aufschreiben!!! Schülersprache (Textbuch Seite 6+7) Ich bin sch-o-n fertig. [lange oo] Können Sie das noch mal erklären?

Nadere informatie

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:......

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:...... EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 7: Auf der Straße A) Bij rood... 1. Luister naar de volgende dialoog. Beantwoord na het luisteren de vragen. a) Welche Personen sprechen? A 2 Männer, etwa 40 oder

Nadere informatie

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia TE KOOP - Village Scaldia Vraagprijs 149.000,-- k.k. Omschrijving - Rustig gelegen, geschakelde recreatiewoning (type Grasse) met berging en tuin met uitzicht op beschermd natuurgebeid op 133m2 eigen grond.

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44 38 (1956) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1993 Nr. 44 A. TITEL Vierde Aanvullende Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland bij het

Nadere informatie

13 Ik zit net te denken...

13 Ik zit net te denken... 13 Ik zit net te denken... i2 i1 Wij geven een feestje! Bringen Sie die Aktivitäten in die richtige (= typische) Reihenfolge. boodschappen doen eten koken feesten! de woning opruimen, schoonmaken naar

Nadere informatie

Kontrastives Wörterbuch. Übungen

Kontrastives Wörterbuch. Übungen Kontrastives Wörterbuch Deutsch Niederländisch Siegfried Theissen Caroline Klein C.I.P.L., Liège, 2008, 208 Seiten. Übungen I. Falsche Freunde... 1 II. Redewendungen... 7 III. Sprichwörter... 11 IV. Formunterschiede

Nadere informatie

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande)

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Niederrhein-Magazin Nr.3, Seite 13 Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Er zijn van die momenten in je leven die je je hele leven bijblijven. De zomercursus ESPRO 2006

Nadere informatie

Schilderen is poëzie die eerder gezien wordt dan gevoeld. Poëzie is schilderen dat eerder gevoeld wordt dan gezien.

Schilderen is poëzie die eerder gezien wordt dan gevoeld. Poëzie is schilderen dat eerder gevoeld wordt dan gezien. LiteRAR en Muziek 17 23 februari 2014 Koos Verkerk Poëzie en Beeldende kunst Schilderen is poëzie die eerder gezien wordt dan gevoeld. Poëzie is schilderen dat eerder gevoeld wordt dan gezien. Painting

Nadere informatie

Original Liemers Musikanten Nieuwsbrief 2 2012

Original Liemers Musikanten Nieuwsbrief 2 2012 De Nieuwsbrief heeft door allerlei omstandigheden wat op zich laten wachten. Door inbreng van leden is het dan ook een speciale uitgave geworden. Om weer even iedereen te informeren wie we zijn, en waar

Nadere informatie

De Duitse taal Paul Goossen

De Duitse taal Paul Goossen Paul Goossen Luthers vertaling: maar in welk Duits dan? 32 Dialecten nu 32 Buitenlandse talen & ondertitels 32 O, maar dat kan ik wel 33 Moeilijk 33 Fout Duits 33 Geregeld 33 Spellingshervorming 34 31

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80 60 (1963) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1965 Nr. 80 A. TITEL Overeenkomst tussen de bevoegde Nederlandse en Duitse autoriteiten betreffende de toepassing van artikel 73,

Nadere informatie

Vertalingen Redemittel Kapitel 1 Service D Redemittel

Vertalingen Redemittel Kapitel 1 Service D Redemittel Kapitel 1 Service D Redemittel Kennst du eine gute Autowerkstatt? Warum? Hast du einen Unfall gehabt? Ich hatte eine Panne mit meinem Scooter. Brauchst du Hilfe bei der Reparatur? Ich helfe gerne. Der

Nadere informatie

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern.

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern. Hoi, ik heet LES Hallo, ik ben a Lister en noteer. Hören Sie nd notieren Sie die Nmmer des passenden Dialogs z den Bildern. b Lister nog eens en vl in. Hören Sie ernet nd ergänzen Sie. ben goedemorgen

Nadere informatie

- 1 - HEINRICH SCHÜTZ (1585-1672)

- 1 - HEINRICH SCHÜTZ (1585-1672) HEINRICH SCHÜTZ (1585-1672) Schütz was de eerste Duitse componist van internationale betekenis en wordt thans beschouwd als de 'stamvader van de Duitse muziek', die 250 jaar de Europese muziekgeschiedenis

Nadere informatie

Voornaamwoorden. Klaus trägt seinen Koffer. Klaus draagt zijn koffer. Er trägt ihn.

Voornaamwoorden. Klaus trägt seinen Koffer. Klaus draagt zijn koffer. Er trägt ihn. 4 Voornaamwoorden Er zijn de volgende soorten voornaamwoorden: Persoonlijke voornaamwoorden Wederkerende voornaamwoorden Bezittelijke voornaamwoorden Aanwijzende voornaamwoorden Betrekkelijke voornaamwoorden

Nadere informatie

Contrastief woordenboek. Oefeningen

Contrastief woordenboek. Oefeningen Contrastief woordenboek Nederlands Duits Siegfried Theissen Caroline Klein C.I.P.L., Liège, 2008, 212 blz. Oefeningen I. Valse vrienden... 1 II. Uitdrukkingen... 9 III. Spreekwoorden... 13 IV. Vormverschillen

Nadere informatie

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken von Hendrik Banneke, BBS 1 Leer Inhaltsverzeichnis 1. Lernziele...1 1.1 Übergeordnetes Stundenlernziel...1 1.2 Konkrete Lernziele der Unterrichtsstunde...1 Anhang...2

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

donderdag 5 maart Arnhem

donderdag 5 maart Arnhem donderdag 5 maart Arnhem muzikanten Dirigent Jan Quintus Zwart kreeg zijn eerste muziek-lessen van zijn vader Willem Hendrik Zwart. Hij vervolgde zijn orgel-, piano- en theorielessen aan de Kamper Muziekschool.

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 1 november 2015, themadienst Mag ik dan bij je schuilen? - over vluchtelingen Met muzikale medewerking van koor Reborn o.l.v. Esther van der Heijden Koffie drinken na de dienst

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

De terugkeer van Elia. [In deze dienst worden lezingen, preek en muziek in één geheel geplaatst]

De terugkeer van Elia. [In deze dienst worden lezingen, preek en muziek in één geheel geplaatst] De terugkeer van Elia [In deze dienst worden lezingen, preek en muziek in één geheel geplaatst] Inleidende woorden In joodse gezinnen wordt bij een besnijdenis een stoel voor Elia vrij gehouden en bij

Nadere informatie

DE GROOTE SOCIËTEIT 1940-1945

DE GROOTE SOCIËTEIT 1940-1945 DE GROOTE SOCIËTEIT 1940-1945 Zeventig jaar later Op 14 april 2015 is het zeventig jaar geleden dat in Zwolle een einde kwam aan de Duitse bezetting. Dat betekende ook het einde van het Wehrmachtheim dat

Nadere informatie

Für die ganze Familie!

Für die ganze Familie! Bestes Preis-Leistungsverhältnis in der Region! BESTE PRIJS-KWALITEITVERHOUDING in de regio Für die ganze Familie! Action Wellness Spaß VOOR HET HELE GEZIN! ACTIE WELLNESS PLEZIER AQUANA-Sauna Erholung

Nadere informatie

les 1 The sunshine doel

les 1 The sunshine doel 44 Moet je doen muziek groep 7 les 1 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen The sunshine De les begint met het zingen van een zomers lied over activiteiten in de zon. Daarna beelden de leerlingen met

Nadere informatie