Goed belicht. Diafragma, sluitertijd en ISO-waarde

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Goed belicht. Diafragma, sluitertijd en ISO-waarde"

Transcriptie

1 Goed belicht Diafragma, sluitertijd en ISO-waarde INLEIDING Voor fotograferen heb je licht nodig. Licht dat via de lens op een beeldsensor valt. (Heel lang geleden, toen er nog geen sensors waren, moest dat licht op een lichtgevoelige film vallen. Straks vertel ik daar nog wat meer over als ik het over ISO-waarden heb). Dit principe geldt voor iedere fotocamera, of dat nu een eenvoudige compactcamera, een smartphone of een dure spiegelreflexcamera is. Hoe meer licht er op de sensor valt hoe lichter de foto zal zijn. Het omgekeerde is natuurlijk ook het geval. Dat betekent dat je als fotograaf de juiste belichting moet kiezen om te voorkomen dat de foto overof onderbelicht wordt. Bij onderbelichting kun je natuurlijk voor extra licht zorgen door bij te lichten met een flitser of andere lichtbronnen. Als dat niet kan of mag, of omdat je gewoon het aanwezige licht wilt gebruiken, zul je iets anders moeten doen. Die mogelijkheid heb je, namelijk door de juiste combinatie van sluitertijd, diafragma en ISO-waarde te kiezen. Sommige apparaten (smartphones bijvoorbeeld, of de eenvoudigste camera s) hebben geen mogelijkheid om de belichting handmatig in te stellen. Die doen dat automatisch. Zo n automatische stand zit op alle fototoestellen (ook de dure spiegelreflexcamera s), maar serieuze fotograferen bepalen zelf de juiste instellingen. Voordat ik het verband tussen de drie instellingen toelicht, zal ik deze eerst in het kort afzonderlijk beschrijven. Daarbij merk ik op, dat diafragma-instellingen en de keuze van een bepaalde sluitertijd ook op andere wijze van invloed zijn op de foto. Ze worden ook gebruikt voor het instellen van de scherptediepte of voor het voorkomen of juist veroorzaken van bewegingsonscherpte. Deze aspecten laat ik hier verder buiten beschouwing. DIAFRAGMA De diafragma-instelling bepaalt hoe groot de opening is, waardoor het licht op de beeldsensor valt. Hoe groter de opening, hoe meer licht er binnenkomt. De diafragmainstelling wordt aangegeven door een getal, bijvoorbeeld F/8.0 of F/22. Je ziet ook aanduidingen als F8.0 of f8.0. Belangrijk om te weten is dat hoe groter het F-getal, hoe kleiner de lensopening is. Een lens met een diafragma van F/1.4 noemt men dan ook een lichtsterke lens. Een diafragma van F/8.0 heeft een twee maal zo grote opening als een diafragma van F/16 en laat dus ook twee keer zoveel licht door. In onderstaande afbeelding zie je een voorbeeld van de diafragmawaarden, die je zou kunnen tegenkomen op jouw camera:

2 Er zit een bepaalde logica in deze reeks. Sterker nog, in dit geval is er sprake van twee reeksen: Als je de getallen van de bovenste reeks bekijkt, zie je dat het volgende getal steeds het dubbele is van zijn voorganger. De grootte van de lensopening bij het lagere diafragmagetal is dan ook exact twee keer zo groot als bij het volgende getal. Voor de onderste reeks geldt precies hetzelfde. Als je een camera met verwisselbare lenzen hebt zul je zien dat iedere lens zijn eigen diafragmabereik heeft. Ook de tussenliggende waardes kunnen per lens verschillen. Maar het principe is ieder keer hetzelfde: een verdubbeling van de waarde betekent een halvering van de lensopening. SLUITERTIJD De sluitertijd bepaalt gedurende hoeveel tijd er licht op de sensor mag vallen. Sluitertijden kunnen variëren van lang (bijvoorbeeld 10 seconden) tot heel kort (bijvoorbeeld 1/4000 seconde). In het algemeen kun je zeggen, dat hoe meer licht aanwezig is, hoe korter de sluitertijd kan zijn. Natuurlijk kunnen er redenen zijn om bij voldoende licht toch te kiezen voor een langere sluitertijd (bijvoorbeeld om stromend water te fotograferen), maar daar ga ik hier niet verder op in. Op het moment dat je de ontspanknop van je camera indrukt gaat de lensopening open. De ingestelde (of berekende) sluitertijd bepaalt vervolgens wanneer de lensopening weer dicht gaat. Duurdere camera s hebben in het algemeen een groter bereik tussen de kortste en de langste sluitertijd. Belangrijk om te weten is, dat bij een sluitertijd van 1/200 seconde precies twee keer zoveel licht de sensor bereikt als bij een sluitertijd van 1/400 seconde. Als je een camera met verwisselbare lenzen hebt, is dat bereik onafhankelijk van de lens die je gebruikt. De sluitertijd is een instelling van de camerabody en niet van de lens. ISO-WAARDE De ISO-waarde was vroeger, toen foto s nog op een fotorolletje werden gemaakt, een aanduiding voor de gevoeligheid van de film. Door een andere chemische samenstelling van de lichtgevoelige filmlaag was de ene film gevoeliger dan de andere. Een filmrolletje van ISO400 was twee keer zo gevoelig als een rolletje van ISO200, oftwel het had de helft minder licht nodig voor een zelfde

3 belichting van de foto. Wel was het zo, dat met het toenemen van de ISO-waarde ook de korreligheid van de foto toenam. Met de intrede van de elektronische beeldsensor bleef de ISO-instelling gehandhaafd, hoewel de technische werking natuurlijk anders werd. In vergelijking met een ISO200-opname wordt bij een ISO400-opname het door de sensor opgevangen licht elektronisch versterkt met een factor twee. Een bijkomend, nadelig effect van deze versterking is dat ruis ook versterkt wordt. Om die reden worden hoge ISO-waarden het beste vermeden. Bij ISO400 heb je dus de helft minder licht nodig als bij ISO200 om toch dezelfde belichting te verkrijgen. De ISO-waarde is, net als de sluitertijd, een instelling op de camera (en niet op de lens). Ook nu geldt dat de ISO-waardes die je op je camera kunt instellen een regelmatige reeks vormen, waarin de factor 2 een rol speelt, bijvoorbeeld: (Strikt genomen verandert de hoeveelheid licht op de beeldsensor niet als je de ISOwaarde wijzigt.) COMBINEREN VAN DIAFRAGMA, SLUITERTIJD EN ISO Samenvattend hebben we dus drie variabelen om de belichting te regelen: diafragma, sluitertijd en ISO. In principe kun je elke mogelijke diafragmawaarde met elke mogelijke sluitertijd en elke mogelijke ISO-waarde combineren. Elke combinatie van deze drie resulteert in een bepaalde belichting van de foto. Bij alle drie speelt de factor 2 een grote rol. En dat is een interessant gegeven, dat je de mogelijkheid biedt om slimme combinaties te maken. Als je door de omstandigheden gedwongen wordt om de ene factor te veranderen, kun je dat compenseren door een andere factor in tegengestelde richting te veranderen. Stel, dat je in verband met de gewenste scherptediepte voor een bepaald diafragma (bijvoorbeeld F5.6) hebt gekozen. Een sluitertijd van 1/500 seconde en ISO200 levert dan dezelfde belichting op als een sluitertijd van 1/1000 seconde en ISO400. Immers, door de halvering van de sluitertijd halveert ook de hoeveelheid licht dat op de sensor valt. Dat wordt dan goedgemaakt met een verdubbeling van de gevoeligheid van de sensor door de ISO-waarde te verdubbelen.

4 Een ander voorbeeld waarbij je de ISO-waarde niet wilt veranderen. Een sluitertijd van 1/250 seconde en een diafragma van F/5.6 resulteert in eenzelfde belichting als een diafragma van F/2.8 en een sluitertijd van 1/500 seconde. De sluitertijd halveert de hoeveelheid licht, maar het grotere diafragma verdubbelt die hoeveelheid licht weer, waardoor je uiteindelijk dezelfde belichting bereikt. Hieronder nog enkele voorbeelden, die per regel dezelfde belichting opleveren. In de gearceerde cellen staat de waarde, die ongewijzigd blijft. sec F ISO sec F ISO 1/ / / / / / / / AV, TV EN M-STAND Zoals gezegd hebben alle fotocamera s een automatische stand, waarbij de camera zelf de instellingen bepaalt aan de hand van de hoeveelheid licht. De meeste camera s (met uitzondering van smartphones, tablets en sommige compactcamera s) bieden daarnaast de mogelijkheid om zelf instellingen te kiezen. In het algemeen heb je dan drie mogelijkheden: 1. Je kiest voor de diafragma-voorkeuze, hetgeen betekent dat jij als fotograaf een bepaald diafragma kiest. De camera berekent vervolgens op basis van de gemeten lichthoeveelheid welke sluitertijd nodig is om een goed belichte foto te krijgen. Daarbij houdt de camera ook rekening met de ingestelde ISO-waarde. De diafragma-voorkeuze wordt op Canon-camera s aangegeven met de aanduiding Av; op Nikon-camera s is dat de A-stand. Deze letter aanduiding komt van het Engelse woord aperture wat lichtopening betekent. 2. Je kiest voor de sluitertijd-voorkeuze, waarbij je kiest voor een zelf in te stellen sluitertijd. De camera berekent dan de gewenste diafragmagrootte om de foto juist te belichten. Op Canon-camera s kies je dan de Tv (van time ), op Nikon-toestellen is dat de S-stand (van shutter = sluiter). 3. Je kiest voor de volledig handmatige stand, waarbij jezelf zowel de sluitertijd als het diafragma gaat instellen. Je bent dan ook zelf helemaal verantwoordelijk voor een juiste belichting. Op vrijwel alle camera s kies je dan voor de M-stand ( manual ). Deze stand biedt je maximale vrijheid in het kiezen van de gewenste instellingen. Bij de eerste twee opties ben je in beginsel zeker van een goed belichte foto. Immers, zelf heb je gekozen voor een ISO-waarde en één van de andere twee instellingen; de camera berekent de juiste waarde voor de derde instelling. Uiteraard voorzover dat past binnen de mogelijke waarden van de camera of het objectief. Met de informatie hierboven kun je in principe aan de slag om goed belichte foto s te maken. Alle basisingrediënten ken je nu. Wat hierna nog volgt zijn wat verdiepings punten die je kunt gebruiken om je belichting te verbeteren of te verfijnen.

5 Goed belicht Aanvullende informatie DIAFRAGMA-AANDUIDING OP OBJECTIEVEN In elke modelaanduiding van een objectief staat een aanwijzing van de diafragma-mogelijkheden. Bij prime-lenzen (dat zijn lenzen met een vaste brandpuntsafstand) kan dat er bijvoorbeeld zo uitzien: Tamron SP 90mm F2.8 Di VC USD 1:1 Macro Dit is een lens met een vast brandpunt van 90 mm. De aanduiding F2.8 geeft aan dat het grootste diafragma (dus de kleinste diafragmawaarde) F/2.8 is. Op lenzen staat vrijwel nooit de andere uiterste waarde vermeld (dus die voor de kleinste diafragma-opening, bijvoorbeeld F/32). Op een zoomlens (dus een lens met een variabele brandpuntsafstand) staat een iets andere vermelding, bijvoorbeeld: Sigma mm f/ DC Macro OS HSM Deze aanduiding geeft aan dat bij een brandpuntsafstand van 18 mm het grootste diafragma F/3.5 is. Bij een brandpuntsafstand van 250 mm is het maximale diafragma F/6.3. Ook hier vind je geen aanduiding van het kleinste diafragma. BELICHTINGSSTOP Bij belichting wordt vaak de term stop gebruikt. Ik verlaag de belichting met 1 stop, of ik moest 2 stops overbelichten. Een stop kun je zowel in diafragma als in sluitertijd of ISO-waarde aanpassen. Eén stop komt dan overeen met een wijziging van 1/100 seconde in 1/200 seconde, of van ISO100 naar ISO200. Een diafragma-verandering van F/2.8 naar F/5.6 is ook één stop. Oftewel: 1 stop komt overeen met een aanpassingsfactor 2. Merk op, dat 1 stop over-/onderbelichting niet betekent dat je twee aan elkaar grenzende waarden (voor sluitertijd, ISO of diafragma) kiest. Als jouw objectief diafragma s van 2.8, 4, 5.6, 8.0, 11, 16 en 22 aankan, is een wijziging van 5.6 naar 8.0 niet een onderbelichting van 1 stop. EV-AANPASSING Stel dat je een foto wilt maken in een besneeuwd landschap of in een situatie met een heel heldere lucht. In dit soort situaties wil je misschien wel overbelichten of onderbelichten om uiteindelijk een goed resultaat te krijgen. In de Av/A-stand en in de Tv/S-stand lukt dat dan waarschijnlijk niet omdat de camera bij de door jou gekozen waarden zelf de derde waarde berekent.

6 Je kunt uiteraard voor de M-stand kiezen, zodat je alle instellingen handmatig doet, maar je kunt de camera ook vertellen dat hij moet onder- of overbelichten. Dat doe je met de EV-instelling. Daarmee geef je aan hoeveel stops de camera moet afwijken van de berekende waarde. EV staat voor exposure value. Bijvoorbeeld: Bij ISO200 en een door jou ingesteld diafragma van F/8.0 (Av/A-stand) zou de camera in een bepaalde siutatie een sluitertijd van 1/1000 seconde hebben berekend. Uit ervaring weet je dat in die situatie de belangrijkste onderwerpen op de foto onderbelicht zullen worden. Het diafragma wil je op F/8.0 houden in verband met de gewenste scherptediepte. De ISO-waarde veranderen heeft geen zin, omdat de automaat van de camera die wijziging toch weer zou compenseren en er alsnog een onderbelichte foto zou worden gemaakt. De enige manier is om de camera te vertellen dat de belichtingstijd langer moet zijn. Dat doe je door de EV-instelling met één of twee stops te verhogen. Hierdoor weet de camera dat de sluitertijd van 1/1000 seconde moet worden verlaagd naar 1/500 (= 1 stop) of 1/250 seconde (= 2 stops). De meeste camera s hebben overigens de mogelijkheid om de EV-instelling te wijzigen met telkens 1/3 stop. In de Av/A-stand heeft een aanpassing tot gevolg dat de sluitertijd wordt aangepast. In de Tv/S-stand wordt de diafragmawaarde gecorrigeerd. In de M-stand heeft een EV-aanpassing geen nut, omdat je daar sowieso alle instellingen zelf bepaalt. ND-FILTERS Soms loop je wat belichting betreft tegen de begrenzingen van je apparatuur aan. Dat hoeft niets te maken te hebben met het feit of je dure of eenvoudige apparatuur hebt. Het kan ook een gevolg zijn van het resultaat dat je met je foto wilt behalen. Stel je voor, dat je een landschapsfoto wil maken. In dat landschap bevindt zich een waterval of een meertje, waarop kleine golven te zien zijn. In jouw foto wil je het water van de waterval als een witte sluier laten zien, of je wilt de golven op het weer neutraliseren. Een veel gebruikte methode daarvoor is het gebruik van een langere sluitertijd. Daardoor zullen de bewegende delen in je foto (de waterval of de golven) bewegingsonscherpte gaan vertonen. En dat is eigenlijk precies wat je wilt bereiken. Een vervelende bijkomstigheid bij deze aanpak is dat door de langere sluitertijd veel meer licht op de sensor zal vallen dan eigenlijk nodig is voor een goede belichting. Je wilt echter ook geen kleiner diafragma kiezen (in verband met de gewenste scherptediepte) en de ISO-waarde is al zo laag mogelijk ingesteld. Meer mogelijkheden op je camera heb je niet. De enige oplossing die er dan nog overblijft is het gebruik van een zogenaamd ND-filter. ND is de afkorting van neutral density. De Nederlandse benaming is grijsfilter. Dit filter houdt een bepaalde hoeveelheid ligt tegen zonder de andere eigenschappen van het licht (zoals kleur en polarisatie) aan te tasten. Grijsfilters zijn verkrijgbaar in verschillende gradaties, aangeduid met een getal dat het aantal lichtstops bepaalt. Onderstaande tabel geeft aan hoeveel licht een bepaald filter tegenhoudt:

7 Aanduiding verhouding lensopening F- stops lichtdoorlatendhid % ND.2 1/2 1 50% ND.4 1/4 2 25% ND.8 1/8 3 12,5% ND.16 1/16 4 6,25% ND.32 1/32 5 3,125% ND.64 1/64 6 1,563% enz. enz. enz. enz. Stel, je zou voor een waterval normaal gesproken bij een gegeven diafragma en ISO-waarde een sluitertijd van 1/125 seconde nodig voor een goed belichte foto. Als je omwille van het sluiereffect naar een sluitertijd van 0,5 seconde zou willen gaan, dan zou dat resulteren in een overbelichting van 6 stops. Om daar tegen te compenseren zou je een ND.64 grijsfilter moeten gebruiken. LICHTMEETMETHODE Tegenwoordig maken camera s gebruik van een interne lichtmeting: de camera meet hoeveel licht er op de sensor valt en past daar op de belichting aan. Bij een externe lichtmeting meet je met een losse lichtmeter hoeveel licht er op het te fotograferen (hoofd-)onderwerp valt. Bij die interne meting kun je kiezen uit verschillende mogelijkheden, die je in het camera-menu kunt kiezen. Canon-camera s hebben bijvoorbeeld de mogelijkheden, zoals in deze afbeelding. Andere merken hebben vergelijkbare opties. De keuze die je maakt, bepaalt over welk deel van de beelduitsnede door de interne lichtmeter de lichthoeveelheid wordt gemeten. Dat gebied kan variëren van het gehele zoekerbeeld tot een enkel punt in het beeld. Welke methode je kiest is afhankelijk van omstandigheden en soort foto. Uiteraard is deze instelling niet van belang bij fotograferen in de M-stand. Voor meer informatie over deze lichtmeetmethodes kun je het beste de handleiding van je camera raadplegen.

Welkom op de avond Basistechniek camera. Gerrit Valkenwoud

Welkom op de avond Basistechniek camera. Gerrit Valkenwoud Welkom op de avond Basistechniek camera Gerrit Valkenwoud 1 Basistechniek camera Nodig om je te onderscheiden van de kiekjesmaker Geeft beter voorspelbare foto s Alleen te leren door veel te doen Lees

Nadere informatie

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1 Aquarium fotografie Ernö Dobronyi 23-1-2014 1 Onderwerpen Hardware Welke camera Welke objectief Welke flitser Welke hulpmiddelen De theorie Beeldvorming Witbalans Reflectie Compositie Pauze De praktijk

Nadere informatie

Fotograferen op P, Av, Tv of M? Welke stand wanneer?

Fotograferen op P, Av, Tv of M? Welke stand wanneer? Fotograferen op P, Av, Tv of M? Welke stand wanneer? Je camera heeft een aantal voorkeuze modi waarmee je de camera op verschillende manier kunt laten werken. De P, Av, Tv en M standen zijn hierbij de

Nadere informatie

Fotografie Pro 1 SCHERPTEDIEPTE

Fotografie Pro 1 SCHERPTEDIEPTE centrum voor VOLWASSENENONDERWIJS Heusden - Zolder Fotografie Pro 1 SCHERPTEDIEPTE Uitgegeven door het CVO Heusden-Zolder Auteur: Rebecca Dekleermaeker Copyright 2010 CVO - All rights reserved http://www.cvohz.be

Nadere informatie

Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens

Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens Fotografie de basiskennis! Waarom? Analoog of digitaal blijft gelijk! Basiskennis is onontbeerlijk! Beter inzicht in wat

Nadere informatie

Instellingen. Afbeelding 3.1 Boven op een spiegelreflexcamera. draaiknop waarmee de M-stand kan worden ingesteld.

Instellingen. Afbeelding 3.1 Boven op een spiegelreflexcamera. draaiknop waarmee de M-stand kan worden ingesteld. Instellingen 3 Hoe geavanceerd de camera ook is, met mondfotografie zijn de beste resultaten te bereiken door manueel te werken. Dit hoofdstuk zal dat duidelijk maken. Omdat de instelling van de verschillende

Nadere informatie

De voordelen van de belichtingsregelingen onder creatief gebruik zijn in de meeste gevallen een juist belichte en creatievere foto.

De voordelen van de belichtingsregelingen onder creatief gebruik zijn in de meeste gevallen een juist belichte en creatievere foto. Belichtingsregelingen: Creatief gebruik Dit tweede deel, over het programmakeuzewiel, behandelt het creatief gebruik van belichtingsregelingen. Deze geavanceerde belichtingsregelingen zijn tegenwoordig

Nadere informatie

BASIS FOTOGRAFIE BASISBEGRIPPEN

BASIS FOTOGRAFIE BASISBEGRIPPEN BASIS FOTOGRAFIE In fotografie draait alles om 2 eenvoudige zaken: het beschikbare licht (dat je wil vastleggen als foto op je film of sensor) de lens die je gebruikt om dit licht te manipuleren. Bij het

Nadere informatie

Diafragma, hoe werkt het

Diafragma, hoe werkt het Diafragma, hoe werkt het DOOR KENNETH VERBURG IN BASISCURSUS - 172 REACTIES Onderdeel van de serie 1. Basiskennis Starten met een spiegelreflexcamera Diafragma, hoe werkt het De beste sluitertijd kiezen

Nadere informatie

ISO. Diafragma. Sluitertijd. Scherptediepte

ISO. Diafragma. Sluitertijd. Scherptediepte En toen was er licht! deel 2 ISO Diafragma Sluitertijd Scherptediepte 1 Er zijn 4 voorwaarden welke bepalen hoeveel licht er uiteindelijk op de camera-sensor (analoog-film) terecht komt, namelijk: 1) Hoeveelheid

Nadere informatie

Workshopvoorbereiding

Workshopvoorbereiding Het klikt in de natuur e-book natuurfotoworkshop Workshopvoorbereiding www.natuurfotoworkshop.nl Voorbereiding op de workshop natuurfotografie Bij het geven van de natuurfotoworkshops merken we dat er

Nadere informatie

Diafragma - sluitertijd - ISO-waarde

Diafragma - sluitertijd - ISO-waarde Inleiding Het woord fotografie betekent letterlijk schrijven met licht. Vertaald naar de camera betekent dit, dat we een bepaald moment vastleggen op een sensor. *) We drukken op een knopje en de foto

Nadere informatie

Flitsfotografie. begrippen. Basis

Flitsfotografie. begrippen. Basis Flitsfotografie begrippen Basis Enkele begrippen Belichtingswaarde/lichtwaarde(LW) (Exposure value EV in het Engels) Dit is een maat die aangeeft hoeveel licht er nodig is om een goed belichte

Nadere informatie

Fotograferen in de Berry

Fotograferen in de Berry Fotocursus op camping le Bonhomme met dank aan de HCC versie feb 2008 Deel 1 blad 1 Inleiding Iedereen schiet weleens een plaatje, maar het resultaat is niet altijd zoals verwacht. De foto is onscherp,

Nadere informatie

Digitale fotografie onder water

Digitale fotografie onder water Digitale fotografie onder water Digitale fotografie wordt meer en meer bereikbaar voor de gewone duiker (Jan-met-de- Cap). Dit komt omdat veel camera merken goed geprijsde onderwaterhuizen leveren voor

Nadere informatie

Workshopvoorbereiding

Workshopvoorbereiding Het klikt in de natuur e-book natuurfotoworkshop Workshopvoorbereiding www.natuurfotoworkshop.nl Voorbereiding op de workshop natuurfotografie Bij het geven van de natuurfotoworkshops merken we dat er

Nadere informatie

Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field)

Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field) Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field) Eerst en vooral een kleine herhaling: Het Diafragma of Lensopening. Als je de technische specs van je lens bekijkt,

Nadere informatie

Belichting. Bepaal je ISO-waarde altijd nadat je de diafragma en sluitertijd hebt bepaald.

Belichting. Bepaal je ISO-waarde altijd nadat je de diafragma en sluitertijd hebt bepaald. Belichting Sluitertijd 1/4 1/8 1/15 1/30 1/60 1/125 1/250 1/500 Diafragma 2.8 4 5.6 8 11 16 22 32 ISO ruis geen ruis 3200 1600 800 400 200 100 lichter donkerder Bepaal je ISO-waarde altijd nadat je de

Nadere informatie

HET DIAFRAGMA. Voor iedereen die er geen gat meer in ziet. Algemeen

HET DIAFRAGMA. Voor iedereen die er geen gat meer in ziet. Algemeen HET DIAFRAGMA Voor iedereen die er geen gat meer in ziet. Algemeen Allemaal gebruiken wij het, maar toch blijkt uit regelmatig terugkerende vragen op het forum dat dit gebruiken soms iets anders is dan

Nadere informatie

Welkom op deze Fotocursus

Welkom op deze Fotocursus Welkom op deze Fotocursus 1 DIGITALE FOTOCURSUS Fons Strijbosch www.footoos.nl fons@footoos.nl 0653 847682 2 LESONDERDELEN 3 LESONDERDELEN Camera techniek (instellingen) 3 LESONDERDELEN Camera techniek

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 2. De fotocamera AV-01-02-01. Voorkennis: Geen

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 2. De fotocamera AV-01-02-01. Voorkennis: Geen OPDRACHTKAART AV-01-02-01 De fotocamera Voorkennis: Geen Intro: We kunnen fotocamera s verdelen in twee grote groepen, namelijk analoge camera s en digitale camera s. Door middel van deze opdracht krijg

Nadere informatie

Minicursus Digitale fotografie

Minicursus Digitale fotografie Minicursus Digitale fotografie De zomer is in aantocht: de periode waarin je digitale camera overuren draait. Omdat niet iedereen weet wat je allemaal kunt met een digitale camera, geeft het NTI je deze

Nadere informatie

8 tips voor lichtmeting

8 tips voor lichtmeting 8 tips voor lichtmeting met de camera Han Sieveking Whitepapers 2014 Fotoacademie MISSION STATEMENT De Fotoacademie leidt op inspirerende wijze een student op tot een bewuste, zelfstandige (beroeps)fotograaf

Nadere informatie

Welkom bij Foto van Beloois. Uitgangspunten. Werkwijze lessen van 2 uur. Oefeningen na elke les

Welkom bij Foto van Beloois. Uitgangspunten. Werkwijze lessen van 2 uur. Oefeningen na elke les Welkom bij Foto van Beloois Auteur: Frank van Beloois Bedrijf: Foto van Beloois Copyright 2015 Foto van Beloois, KvK 51968673 Alle rechten voorbehouden www.foto.vanbeloois.nl www.academy.vanbeloois.nl

Nadere informatie

Algemene Camera techniek

Algemene Camera techniek Mei 2010 Algemene Camera techniek Een camera zonder geheimen G.van Koppen Wat komt er aan bod... De camerafamilie Compact vs. Spiegelreflex (DSLR) Invloed van sluiter, diafragma en ISO Scherptediepte Lichtmeting

Nadere informatie

Basisbegrippen in de fotografie

Basisbegrippen in de fotografie Basisbegrippen in de fotografie Met betrekking tot belichting Aanleiding: De aanleiding voor het houden van deze presentatie zijn de verzoeken die gedaan zijn tijdens de introductie op de eerste clubdag

Nadere informatie

Ruud Gort www.zienwateris.nl contact@zienwateris.nl 06-24670522

Ruud Gort www.zienwateris.nl contact@zienwateris.nl 06-24670522 Het 5 stappenplan voor het gebruik van Nikon D3100 spiegelreflex camera: Bij elke camera is er een onderverdeling van hoofdonderdelen en aanvullingen. In deze handleiding wil ik in 5 stappen de basis,

Nadere informatie

Camerafuncties de basics

Camerafuncties de basics Camerafuncties de basics INLEIDING De huidige camera s zijn echte staaltjes van techniek, of het nu een spiegelreflexcamera, een systeemcamera of een hybridcamera is. Ze zijn volgepakt met talloze functies

Nadere informatie

E-pages van Beterelandschapsfoto

E-pages van Beterelandschapsfoto E-pages van Beterelandschapsfoto Waarom E-pages Omdat wij vinden dat het volgen van een workshop alleen wat weinig is. Omdat wij vinden dat de E-pages een toevoeging aan de workshops zijn. Afhankelijk

Nadere informatie

DIGITALE FOTOGRAFIE SELECTIEF SCHERPSTELLEN

DIGITALE FOTOGRAFIE SELECTIEF SCHERPSTELLEN 7 DIGITALE FOTOGRAFIE SELECTIEF SCHERPSTELLEN 193 LES 7 SELECTIEF SCHERPSTELLEN Inhoud Inleiding 195 Het samenspel tussen diafragma en sluitertijd 195 (vervolg) Hoe werkt scherptediepte? 200 Selectief

Nadere informatie

Macrofotografie Wanneer is Macro Macro? Hulpmiddelen: Opdracht: Onderwerp Tip

Macrofotografie Wanneer is Macro Macro? Hulpmiddelen: Opdracht: Onderwerp Tip Wanneer is Macro Macro? Een macrofoto heeft een vergrotingsfactor van 1:1. In de praktijk betekent dit dat het gefotografeerde object ongeveer even groot is als de sensor. In de andere gevallen wordt het

Nadere informatie

Onderstaande werkwijze geldt zeker voor mensen die een spiegelreflex camera hebben maar is ook van toepassing op de meeste compact camera s.

Onderstaande werkwijze geldt zeker voor mensen die een spiegelreflex camera hebben maar is ook van toepassing op de meeste compact camera s. Avondfotografie Tijdens de fototocht in het arboretum te Kalmthout zijn vragen gesteld over de op handen zijnde avondfotografie in de binnenstad van Breda (zondag 26 februari, 17:00u Haven). Ik heb beloofd

Nadere informatie

Welkom workshop Portretfotografie

Welkom workshop Portretfotografie Welkom workshop Portretfotografie Agenda dag 1 10.00 uur 10.30 uur Ontvangst 10.30 uur 12.00 uur Kennismaking voorstelronde + Theorie deel 1 12.00 uur 13.00 uur Lunch 13.00 uur 14.00 uur Theorie deel 2

Nadere informatie

Nachtfotografie. de nacht geeft haar geheimen prijs. G. van Koppen

Nachtfotografie. de nacht geeft haar geheimen prijs. G. van Koppen Nachtfotografie de nacht geeft haar geheimen prijs G. van Koppen Nachtfotografie? Bij nachtfotografie wordt het onderwerp niet door direct zonlicht verlicht. Het tijdstip is vanaf het moment dat de zon

Nadere informatie

M A C R O fotografie

M A C R O fotografie Macrofotografie M A C R O fotografie wat is macrofotografie welke lens sluitertijd diafragma en bokeh scherpte/diepte verlichting A F S P R AA K negatief = beeldsensor = full frame full frame (ff) = 24

Nadere informatie

Natuurfotografie. Kijken, zien en dán pas fotograferen. Luc Hoogenstein

Natuurfotografie. Kijken, zien en dán pas fotograferen. Luc Hoogenstein Natuurfotografie Kijken, zien en dán pas fotograferen Luc Hoogenstein Wat is een natuurfotograaf? Een natuurfotograaf is iemand die natuur fotografeert, met respect voor de natuur. Hoe doe je dat? Begrijp

Nadere informatie

Extra Thema: Manueel fotograferen De M-stand

Extra Thema: Manueel fotograferen De M-stand Extra Thema: Manueel fotograferen De M-stand Diafragmavoorkeur (A/Av) Hebben we tot nu toe gebruikt om stilstaande onderwerpen te fotograferen Halfautomatisch: jij het f-getal, camera berekent nodige sluitertijd

Nadere informatie

Digitale fotografie. 7 juni 2010. Gezinsbond Kieldrecht en Luc Bosmans

Digitale fotografie. 7 juni 2010. Gezinsbond Kieldrecht en Luc Bosmans Digitale fotografie 7 juni 2010 Gezinsbond Kieldrecht en Luc Bosmans Zoek het niet te ver! Digitale fotografie Je moet niets noteren (maar je mag het wel). Stuur een mail naar: bosmans.luc@skynet.be en

Nadere informatie

Personen bij weinig licht

Personen bij weinig licht Personen bij weinig licht Camera in auto-stand: van zodra er iets minder licht is, klapt de interne flits open en gaat deze af Flitslicht is soms nuttig (zie volgend thema), maar vaak krijg je betere resultaten

Nadere informatie

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen Fotografie: van opname tot archivering deel 1 Bruno Vandermeulen 6 7 8 9 10 11 12 1 3 Wat is een camera? Zwarte doos: camera obscura Sensor Sluiter Objectief Diafragma Sensor Pixels Grootte 15 16 Camera

Nadere informatie

Straatfotografie. Op jacht naar alledaagse maar bijzondere taferelen en mensen.

Straatfotografie.  Op jacht naar alledaagse maar bijzondere taferelen en mensen. Straatfotografie www.welmanstudio.nl Op jacht naar alledaagse maar bijzondere taferelen en mensen. welmanstudio cursussen en workshops fotografie, photoshop en fotoreizen www.welmanstudio.nl Thema kiezen!2

Nadere informatie

Close-up Techniek avond. Filmen met fotocamera

Close-up Techniek avond. Filmen met fotocamera Close-up Techniek avond Filmen met fotocamera Beelden van toen 35 mm kleinbeeld film 8 mm film Geschiedenis Camcorder 1995 Digitale video band 1983 Analoge Videoband 2000 Flash memory Traditioneel Alternatieve

Nadere informatie

Macro fotografie De eerste is de scherpstelafstand van de lens De tweede belangrijke waarde is de reproductiefactor

Macro fotografie De eerste is de scherpstelafstand van de lens De tweede belangrijke waarde is de reproductiefactor Macro fotografie is volgens velen één van de moeilijkst uit te voeren vormen van fotografie doordat je zo dicht op je onderwerp zit en dat je diafragma ver open is je slechts enkele millimeters hebt om

Nadere informatie

Scherptediepte. Inleiding

Scherptediepte. Inleiding Inleiding In ieder objectief vinden we een diafragma. Het diafragma bestaat uit een aantal lamellen, die tesamen openingen met verschillende diameters kunnen vormen. Doordat het diafragma deze verschillende

Nadere informatie

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg Reader 37 Workshop Fotografie September 2007 Mediatheek Moller Tilburg 2 Inhoudsopgave 1 Theorie van fotografie.. 4 1.1 Diafragma en sluitertijd. 4 1.2 Pixels. 8 1.3 Bestandgrootte.. 9 1.4 Scherpte/diepte.

Nadere informatie

En toen was er licht! deel 1

En toen was er licht! deel 1 En toen was er licht! deel 1 Begrippen als ISO, Diafragma en Sluitertijd en hoe dit allemaal samenwerkt in een camera zijn voor veel beginners lastig te doorgronden. Om dit te verklaren, gaan we zelf een

Nadere informatie

INVULFLITS. Niet zo geslaagd hé!

INVULFLITS. Niet zo geslaagd hé! Als u tijdens de vakantie in zonnige oorden fotografeert, zult u met enige regelmaat met contrasten te maken krijgen die voor onze beeldsensor niet meer te overbruggen zijn. De beste remedie is natuurlijk

Nadere informatie

Licht Belichting Lichtmeting

Licht Belichting Lichtmeting Licht Belichting Lichtmeting PUNTJES VOORAF 29 april 2015 Kees van Gageldonk 2 Inhoud Licht Algemene inleiding Belichting Inleiding Conclusie Correctiemogelijkheden Lichtmeting Inleiding Dynamisch bereik

Nadere informatie

De belichtingsdriehoek

De belichtingsdriehoek Workshop Dick Jeukens Leren en doen (LED) De uiteindelijke belichting op de foto van een scène, hoe donker of licht, wordt bepaald door een samenspel van het DIAFRAGMA, de SLUITERTIJD en de ISO LICHTGEVOELIGHEID.

Nadere informatie

Leerdoelen. Techniek van de flitser en camera onder de knie krijgen met als doel betere flitsfoto s

Leerdoelen. Techniek van de flitser en camera onder de knie krijgen met als doel betere flitsfoto s FLITSFOTOGRAFIE Leerdoelen Techniek van de flitser en camera onder de knie krijgen met als doel betere flitsfoto s Leren dat je diafragma de hoeveelheid licht op je hoofdonderwerp bepaalt Leren dat je

Nadere informatie

Fotografie basics. Ektor Tsolodimos

Fotografie basics. Ektor Tsolodimos Fotografie basics Ektor Tsolodimos Inhoud Introductie & kennismaking Belichting: sluitertijd, diafragma & ISO Advies m.b.t. apparatuur Eindhoven Glow YouTube channels Introductie Programma 17:00-18:00

Nadere informatie

SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2

SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2 SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2 Inleiding Een aantal factoren speelt een rol bij het maken van een goede foto. In de eerste plaats het onderwerp en dan vooral de manier waarop het onderwerp is ingekaderd.

Nadere informatie

Tien tips voor vuurwerk fotograferen

Tien tips voor vuurwerk fotograferen Tien tips voor vuurwerk fotograferen maandag 28 december 2015, 13:31 door Nando Harmsen 5198x gelezen 4 reacties Met het inluiden van het nieuwe jaar zal er weer veel vuurwerk afgeschoten worden. Van simpel

Nadere informatie

7 stappen naar een onscherpe achtergrond

7 stappen naar een onscherpe achtergrond 7 stappen naar een onscherpe achtergrond Door gebruik te maken van een onscherpe achtergrond kun je de aandacht in je beeld volledig op het onderwerp leggen. Het is een veel gebruikte methode onder fotografen

Nadere informatie

Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel

Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel Belichtingsregelingen: Basisgebruik Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel I uitgevoerd. De uitleg over functies wordt in twee delen gebracht,

Nadere informatie

Cursus fotografie les 4. De computer les

Cursus fotografie les 4. De computer les Cursus fotografie les 4 De computer les Wat bepaalt de belichting? ISO Belichtingstijd Diafragma Extra (flits) licht 2 Verband ISO-Belichtingstijd-Diafragma ISO Diafragma Belichtingstijd 3 Voorbeeld van

Nadere informatie

Flitslicht zorgt voor de belichting van het onderwerp dichtbij Sluitertijd zorgt voor de belichting van de achtergrond veraf

Flitslicht zorgt voor de belichting van het onderwerp dichtbij Sluitertijd zorgt voor de belichting van de achtergrond veraf Over flitslicht Flitslicht = licht dat heel kort een onderwerp belicht (korter dan 1/1000 e sec) Kan afkomstig zijn van interne flitser, van een opzetflitser of van flitskop in studioflitser Hoofdlicht

Nadere informatie

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage HDR- FOTOGRAFIE Inleiding Wanneer je door de zoeker van je al dan niet spiegelreflex camera kijkt en een prachtige scène hebt waargenomen en vastgelegd, dan is er naderhand soms enige teleurstelling wanneer

Nadere informatie

In het holst van de nacht

In het holst van de nacht In het holst van de nacht nachtfotografie Tips & Tricks Uitrusting Camera Lenzen Zonnekap! Statief Volle batterijen(reserve batterijen) Afstandsbediening/zelfontspanner. Warme kleding Zaklantaarn hoofdlamp

Nadere informatie

DIGITALE FOTOGRAFIE BEDIENING EN WERKING VAN DE DIGITALE CAMERA

DIGITALE FOTOGRAFIE BEDIENING EN WERKING VAN DE DIGITALE CAMERA 5 DIGITALE FOTOGRAFIE BEDIENING EN WERKING VAN DE DIGITALE CAMERA 121 LES 5 BEDIENING EN WERKING VAN DE DIGITALE CAMERA Inhoud Inleiding 123 Het hanteren van de camera 123 Belichtingsdriehoek 125 De sluiter

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 7. Beweging AV-01-07-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 7. Beweging AV-01-07-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. OPDRACHTKAART AV-01-07-01 Beweging Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Intro: Bij het fotograferen van een beweging is de sluitertijd erg belangrijk. Je kunt de beweging vastleggen

Nadere informatie

Uitgebreid naslagwerk bij. Fotografie Workshop. door. Boukje Canaan

Uitgebreid naslagwerk bij. Fotografie Workshop. door. Boukje Canaan Uitgebreid naslagwerk bij Fotografie Workshop door Boukje Canaan Inzoomen/dichtbij halen Weinig mensen realiseren zich dat ze met een zoom een prachtig instrument in handen hebben voor het maken van portretten.

Nadere informatie

thema sport Sportfotografie Hoe doe

thema sport Sportfotografie Hoe doe thema sport Sportfotografie Hoe doe 1 Sportfotografie is een vorm van fotografie die niet door zo heel veel amateurfotografen wordt beoefend. En dat is jammer, want het is erg leuk om te doen. Heeft u

Nadere informatie

Fotograferen met extreem lange sluitertijden

Fotograferen met extreem lange sluitertijden Fotograferen met extreem lange sluitertijden Bigstoppers laten je toe leuke effecten te creëren en zelfs bij minder goede licht- of weersomstandigheden toch bijzondere landschapsfoto s te maken. We moeten

Nadere informatie

Fototechniek. www.welmanstudio.nl. Vuurwerk foto s Hoe krijg je mooie vuurwerkfoto s van een paar vuurpijlen met Oud en Nieuw.

Fototechniek. www.welmanstudio.nl. Vuurwerk foto s Hoe krijg je mooie vuurwerkfoto s van een paar vuurpijlen met Oud en Nieuw. Fototechniek www.welmanstudio.nl Vuurwerk foto s Hoe krijg je mooie vuurwerkfoto s van een paar vuurpijlen met Oud en Nieuw. Wat heb je nodig 2 Vuurwerkfoto s Het maken van vuurwerkfoto s is in principe

Nadere informatie

Lenzen. Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel?

Lenzen. Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel? Lenzen Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel? Soorten lenzen Zoom lenzen (b.v. 24-70mm) Superzooooom lenzen (b.v. 18-300mm) Vast lenzen (b.v. 50mm) Soorten lenzen Macro lenzen (b.v. 100mm) (Super)

Nadere informatie

SENSOR op stof en vlekken controleren

SENSOR op stof en vlekken controleren SENSOR op stof en vlekken controleren Camera: Jpeg. Om sneller te kunnen kijken op de computer. ISO op 100. Brandpuntsafstand 50 mm of meer. Scherpinstelling op handmatig (MF). a. Effen wit vel: Scherpstelling

Nadere informatie

BETER FOTOGRAFEREN Sluitertijden

BETER FOTOGRAFEREN Sluitertijden BETER FOTOGRAFEREN Sluitertijden Heeft u wel eens problemen met het vinden van de juiste sluitertijd? Dan kan dit artikel u mogelijk verder helpen. Sommige situaties vereisen nu eenmaal dat u een bepaalde

Nadere informatie

Fotoclub OPTIKA. Zwijndrecht. Macrofotografie. 1. Wat is macrofotografie? OPTIKA Zwijndrecht 9 november 2012

Fotoclub OPTIKA. Zwijndrecht. Macrofotografie. 1. Wat is macrofotografie? OPTIKA Zwijndrecht 9 november 2012 1. Wat is macrofotografie? komt neer op het nemen van foto s van kleine voorwerpen zodat we op de foto s details zien die we met het blote oog niet zouden opmerken. Je ontdekt een nieuwe wereld waar je

Nadere informatie

oplossen. Door meerdere belichtingen te maken en ze samen te voegen in Photoshop vergroot je de dynamiek in je foto.

oplossen. Door meerdere belichtingen te maken en ze samen te voegen in Photoshop vergroot je de dynamiek in je foto. Een DRI maken: Hoofdstuk 1: Wat is een DRI DRI staat voor dynamic range increase en is een techniek om meer dynamiek in je foto aan te brengen. Een normale foto rechtstreek uit je (digitale of analoge)

Nadere informatie

Natuur en landschapsfotografie

Natuur en landschapsfotografie Natuur en landschapsfotografie Dirk Claes Natuurfotografie is een zeer populaire vorm van fotografie. Je hoeft heus niet ver te gaan om te kunnen genieten van de natuur. Je eigen tuin, een park in de stad,

Nadere informatie

Het doel. is om een eerste inzicht te geven in de basis van de digitale fotografie.

Het doel. is om een eerste inzicht te geven in de basis van de digitale fotografie. De Basis 1 Het doel is om een eerste inzicht te geven in de basis van de digitale fotografie. Hoe je het juiste objectief moet kiezen, op welke wijze je de basisfuncties van je camera optimaal kan instellen.

Nadere informatie

Av (camera stand) Av staat voor Aperture Value. Beeldhoek

Av (camera stand) Av staat voor Aperture Value. Beeldhoek http://www.fotografiebegrippen.nl/ae De afkorting AE staat voor Automatic Exposure (Automatische belichting). Op veel digitale spiegelreflexcamera's is deze knop aanwezig met de letters AE-L. In dit geval

Nadere informatie

Portretfotografie. Portretfotografie. Scherptediepte. Tips & Trucs portretfotografie

Portretfotografie. Portretfotografie. Scherptediepte. Tips & Trucs portretfotografie Portretfotografie Tips & Trucs portretfotografie Tips & Trucs Ronnie Dankelman ReisReporterborrel 18 april 2009 Portretfotografie Camera instellingen Compositie Contact Er zijn drie aspecten waar je op

Nadere informatie

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor Wat zijn megapixels en waarom moet ik mij daar druk om maken? De afgelopen jaren zijn alle camera fabrikanten bezig geweest met een zogenaamde Megapixel oorlog. De ene fabrikant adverteerde met de nieuwste

Nadere informatie

FOTOBEWERKING 112 Welke app? 114 Filters 117. OVER FOTOGRAFIE & SMARTPHONES 6 Kijken en zien 9 De voor- en nadelen 12

FOTOBEWERKING 112 Welke app? 114 Filters 117. OVER FOTOGRAFIE & SMARTPHONES 6 Kijken en zien 9 De voor- en nadelen 12 OVER FOTOGRAFIE & SMARTPHONES 6 Kijken en zien 9 De voor- en nadelen 12 DE BASIS 16 Schrijven met licht 18 Ruis 18 Zoek het licht op 18 Hard zonlicht 20 Schone lens 24 Ban de zoom 24 Horizontaal recht

Nadere informatie

Fotografie tips voor betere landschapsfoto's

Fotografie tips voor betere landschapsfoto's Fotografie tips voor betere landschapsfoto's Dit artikel geeft je 10 praktische fotografie tips omtrent compositie, camera instellingen en belichting, die je zullen helpen betere landschapsfoto's te maken.

Nadere informatie

Het gebruik van filters bij landschapsfotografie. Myriam Vos

Het gebruik van filters bij landschapsfotografie. Myriam Vos Het gebruik van filters bij landschapsfotografie Waarom zijn er filters nodig? Het dynamisch bereik van een camera is de verhouding van het felste licht tot het zwakste licht dat nog kan worden waargenomen.

Nadere informatie

inleiding 07 de 10 gulden regels de 45 beste tips

inleiding 07 de 10 gulden regels de 45 beste tips 4 inleiding 07 de 10 gulden regels Krijg grip op het fotografische proces 10 Doorgrond de betoverende werking van licht 12 Oefening baart kunst 14 Vooronderzoek en planning 16 Ontwikkel een vaste routine

Nadere informatie

Cursus Fotografie Les 2. Nu aan de slag

Cursus Fotografie Les 2. Nu aan de slag Cursus Fotografie Les 2 Nu aan de slag 1 Wat hebben we ook al weer gedaan... Verschillende standen Witbalans Grootst mogelijk? 2 Opdracht van de vorige keer Invullen vragenlijst 5 foto s maken met verschillende

Nadere informatie

Fotograferen met spiegelreflex Weg van de P

Fotograferen met spiegelreflex Weg van de P Tutorial Fotograferen met spiegelreflex Weg van de P Tutorial geschreven door: Richard Vivo www.ravivo.nl Sony Benelux 03 06 2012 1 De Auto stand. De Auto stand (volledig automatisch) op een digitale camera

Nadere informatie

Workshop Macrofotografie

Workshop Macrofotografie Workshop Macrofotografie Waar staat Macro voor? Wat is nu eigenlijk macrofotografie? Vaak wordt het in één adem genoemd met close-up fotografie. Dat komt ook wel door het feit dat er veel lenzen worden

Nadere informatie

2.1 DE BELICHTINGSTIJD OF SLUITERTIJD

2.1 DE BELICHTINGSTIJD OF SLUITERTIJD 2.1 DE BELICHTINGSTIJD OF SLUITERTIJD d.i. de tijdsduur die beschrijft hoelang een lichtgevoelig element wordt blootgesteld aan een bepaalde hoeveelheid licht. Met lichtgevoelig element kan bijvoorbeeld

Nadere informatie

Het fotograferen van een zonsondergang of. een foto maken met.

Het fotograferen van een zonsondergang of. een foto maken met. Het fotograferen van een zonsondergang of. een foto maken met. Het gaat niet om de zonsondergang! Niet te ver inzoomen! Kleurgebruik en bewolking Witbalans Indrukwekkende skylines Slow sync Extra aandachtspunten

Nadere informatie

Deel 1. Wat is HDR fotografie?.

Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Inleiding. Met het intrede van de digitale fotografie is ook de beeldbewerkingsoftware in een stroomversnelling geraakt. Eén van de meest recente ontwikkelingen is de High

Nadere informatie

STOF OP DE SENSOR WAT NU.

STOF OP DE SENSOR WAT NU. STOF OP DE SENSOR WAT NU. SAMENVATTING AANLEIDING - INLEIDING HOE KOMT STOF OP DE SENSOR TIPS HOE KAN IK STOF OP DE SENSOR CONSTATEREN HOE KRIJG IK HET STOF ERAF REINIGINGSMETHODEN CONCLUSIES KINDERDIJK

Nadere informatie

Programma s, onderwerpsstanden en andere instellingen voor de D600

Programma s, onderwerpsstanden en andere instellingen voor de D600 Programma s, onderwerpsstanden en andere instellingen voor de D600 2 programma s, onderwerps standen en andere instellingen voor de d600 o 70 mm, 30 s, f 9 De instellingen die in dit hoofdstuk besproken

Nadere informatie

Les 5. Histogram & Flitsen. Basiscursus Digitale Fotografie

Les 5. Histogram & Flitsen. Basiscursus Digitale Fotografie Les 5 Histogram & Flitsen Basiscursus Digitale Fotografie Cursus Planning Les 1. Les 2. Les 3. Les 4. Les 5. Les 6. Les 7. Les 8. Focus + Scherptediepte + Diafragma Brandpuntsafstand/Objectieven + Sluitertijd

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. OPDRACHTKAART AV-01-06-01 Scherptediepte Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Intro: Scherptediepte is een creatief hulpmiddel om je eigen visie op de werkelijkheid te laten zien. Door

Nadere informatie

Grote voordelen van het fotograferen in RAW

Grote voordelen van het fotograferen in RAW Grote voordelen van het fotograferen in RAW 1. Je kunt de witbalans nog aanpassen Het is in een RAW converter heel gemakkelijk om, zonder kwaliteitsverlies, de witbalans, van je foto te corrigeren. Als

Nadere informatie

Wat is fotograferen? foto=licht grafie=schrijven Het vastleggen van licht

Wat is fotograferen? foto=licht grafie=schrijven Het vastleggen van licht Fotografie Wat is fotograferen? foto=licht grafie=schrijven Het vastleggen van licht Leren kijken (juiste informatie vastleggen) Technieken beheersen (camera + belichting) (Bewerken van foto s met Photoshop)

Nadere informatie

De meeste van onze camera s beschikken over de instelmogelijkheid: AUTO de camera past zelf de gevoeligheid aan 50-100 - 200 300 400 (iso)

De meeste van onze camera s beschikken over de instelmogelijkheid: AUTO de camera past zelf de gevoeligheid aan 50-100 - 200 300 400 (iso) Bij de analoge fotografie hadden we de gevoeligheid van de film die we dan aanpasten naargelang datgene dat we gingen fotograferen: veel licht versus weinig licht, binnenopnames zonder flits, zelfs het

Nadere informatie

Hoe maak je een HDR-foto?

Hoe maak je een HDR-foto? Hoe maak je een HDR-foto? De eerste vraag is natuurlijk; wat is HDR. HDR staat voor High Dynamic Range en betekent niets meer en minder dat je gewoon een heel groot verschil van donker naar licht in je

Nadere informatie

De apparatuur die je nodig hebt

De apparatuur die je nodig hebt Dichterbij met macro Met close-up- of macrofotografie gaat er een compleet nieuwe wereld open voor jou en je EOS. Alledaagse objecten veranderen voor het oog van je camera in fascinerende onderwerpen.

Nadere informatie

FOTO- OPDRACHT 7. NatGeoFoto

FOTO- OPDRACHT 7. NatGeoFoto NatGeoFoto LANDSCHAPSFOTOGRAFIE FOTO- OPDRACHT 7 LANDSCHAPSFOTOGRAFIE is een van de populairste genres van de fotografie. Het lijkt makkelijk: er ontrolt zich een mooi landschap voor je ogen en je maakt

Nadere informatie

Workshop Fotografie oktober 2016

Workshop Fotografie oktober 2016 Workshop Fotografie oktober 2016 Diafragma waarden Groot diafragma Klein diafragma 1 1/1.4 1/2 1/2.8 1/4 1/5.6 1/8 1/11 1/16 1/22 Weinig Scherptediepte Lens Open (veel licht) Veel scherptediepte Lens dicht

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. En wij zagen het licht Klik is foto?

NIEUWSBRIEF. En wij zagen het licht Klik is foto? NIEUWSBRIEF En wij zagen het licht Klik is foto? De eerste nieuwsbrief is enthousiast ontvangen. Bedankt voor de leuke reacties! Dat doet mij stil staan bij het vervolg. Waar hebben we met z n allen wat

Nadere informatie

Fotografie Pro 1 FLITSFOTOGRAFIE

Fotografie Pro 1 FLITSFOTOGRAFIE centrum voor VOLWASSENENONDERWIJS Heusden - Zolder Fotografie Pro 1 FLITSFOTOGRAFIE Uitgegeven door het CVO Heusden-Zolder Auteur: Rebecca Dekleermaeker Copyright 2010 CVO - All rights reserved http://www.cvohz.be

Nadere informatie

Meerdere wegen naar BETERE FOTO S

Meerdere wegen naar BETERE FOTO S Meerdere wegen naar BETERE FOTO S (zonder meer apparatuur te kopen) 2013 Wim Stolwerk Mirror Image Photography, Vinkeveen Geinspireerdop publicaties van Craft& Vision Gespecialiseerde Canadese uitgeverij

Nadere informatie

ISO Belichtingstijd Diafragma Extra (flits) licht

ISO Belichtingstijd Diafragma Extra (flits) licht En nu verder ISO Belichtingstijd Diafragma Extra (flits) licht 2 ISO Diafragma Belichtingstijd 3 Hoge ISO waarde geeft veel ruis Lage ISO waarde geeft weinig ruis 4 De belichtingstijd bepaalt hoe lang

Nadere informatie