GGZ. eerstelijns psychologische zorg. thuisbegeleiding. a voor jeugd en gezin thuisbegeleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GGZ. eerstelijns psychologische zorg. thuisbegeleiding. a voor jeugd en gezin thuisbegeleiding"

Transcriptie

1 eleiding maatschappelijk werk in verpleeghuizen thuisbegeleiding eerstelijns psycho eerstelijns psychologische zorg sociaal psychiatrisch verpleegkundigen aatschappelijk werk in verpleeghuizen Transparant aanbod Maatschappelijk werk in ambulante, deeltijd en poliklinische GGZ Modulen als GGZ bouwstenen voor de hulpverlening validatie maatschappelijk werk a voor jeugd en gezin thuisbegeleiding medisch maatschappelijk werk in algemene ziekenhuizen

2 Project: Modulariseren maatschappelijk werk in de gezondheidszorg Opdrachtgever: Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers / NVMW Projectleider NVMW: Magteld Beun Tekst: Margot Scholte en Corrie van Dam, MOVISIE Eindredactie: NVMW Vormgeving: Suggestie & illusie Panelleden: Koen van Beurden, Stichting Perspektief John Koalsie, Delta Psychiatrisch Centrum, Poortugaal Coby Langenkamp, RIAGG Amersfoort Anita Schildkamp, GGz Nijmegen Christine van Veen, Delta Psychiatrisch Centrum, Poortugaal Alie Weerman, Hogeschool Windesheim, Zwolle Peter Wierenga, GGnet, Warnsveld Renie Wiersma, Meerkanten GGZ, Ermelo Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan onder voorwaarde van de bronvermelding: NVMW / MOVISIE 2009 Eerste druk: januari 2010 Ongewijzigde herdruk: juni 2011 Dit project is financieel mede mogelijk gemaakt door het ministerie van VWS en het OAMW-fonds.

3 Maatschappelijk werk in ambulante, deeltijd en poliklinische GGZ Modulen als bouwstenen voor de hulpverlening

4

5 Voorwoord Bij sommige beroepen hebben mensen een helder beeld: een dokter maakt mensen beter, een fietsenmaker repareert fietsen. Dit geldt in mindere mate voor het beroep maatschappelijk werker. Profilering en positionering van het beroep maatschappelijk werker is daarom ook een blijvende uitdaging voor maatschappelijk werkers en een belangrijke opdracht voor de Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers/NVMW. De Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers/NVMW is hét platform en hét netwerk voor ruim 4000 professionals. Zij is een representatieve beroepsvereniging die zichtbaar is in de maatschappij en met lef de collectieve belangen van maatschappelijk werkers behartigt. Zo borgt de NVMW de kwaliteit van het beroep, maakt kennisoverdracht mogelijk en biedt individuele dienstverlening aan leden. De NVMW vertegenwoordigt het maatschappelijk werk in alle sectoren waar maatschappelijk werkers actief zijn. Leden houden zich aan de beroepscode en zijn toetsbaar volgens het tuchtrecht. De NVMW wil helder maken waar het maatschappelijk werk voor staat en waarom maatschappelijk werkers onmisbaar zijn in de hedendaagse samenleving. Bijzondere aandacht is er daarbij voor het vraagstuk van huiselijk en hulpverleningsgebonden geweld. Een belangrijk probleem waarmee maatschappelijk werkers in hun dagelijks werk te maken hebben en waarmee ze op een professionele wijze moeten omgaan. Het beschrijven van modulen is daarvoor een instrument. Met steun van het ministerie van VWS en het OAMW fonds is de NVMW in 2008 gestart met het project Modulariseren maatschappelijk werk in de gezondheidszorg. Met dit project wil de NVMW de bijdrage van maatschappelijk werkers aan de curatieve gezondheidszorg transparant maken. Inzet is de beschrijving en ontwikkeling van heldere modulen door en voor maatschappelijk werkers. Dit gebeurt op basis van de eerder door MOVISIE ontwikkelde systematiek van modulariseren. Maatschappelijk werkers kunnen deze modulebeschrijving in hun dagelijkse praktijk gebruiken om helder te maken wat zij kunnen en doen. Deze publicatie betreft een handzame set van modulen voor het maatschappelijk werk in de ambulante, de deeltijd en de poliklinische GGZ. Eerder zijn reeds modulen voor het verpleeghuismaatschappelijk werk en voor het medisch maatschappelijk werk in algemene ziekenhuizen en de revalidatie beschreven. Ik raad u deze publicatie van harte aan en dank alle maatschappelijk werkers die hebben bijgedragen aan de totstandkoming. Zonder hun vrijwillige inzet had de NVMW deze publicatie niet kunnen realiseren. Daarnaast wil ik MOVISIE hartelijk bedanken voor de ondersteuning bij deze opdracht. Iris Leene Directeur NVMW

6 Inhoudsopgave Inleiding 6 Deel 1: Modulariseren van het maatschappelijk werk in de ambulante / deeltijd / poliklinische GGZ 1. Een typering van het maatschappelijk werk in de GGZ 9 De GGZ agoog 9 De organisatie van de GGZ 9 Visie en doelstelling van het GGZ maatschappelijk werk 10 Doelgroepen van het GGZ maatschappelijk werk 11 Taken van het GGZ maatschappelijk werk 11 De positie van het GGZ maatschappelijk werk 11 Hulpverlening door het GGZ maatschappelijk werk 12 De rol van het GGZ maatschappelijk werk bij agressie, geweld, misbruik en/of verwaarlozing De systematiek van het modulariseren 18 Inleiding 18 Kernbegrippen bij modulariseren 18 Algemene werkwijze 19 Toelichting op de verschillende onderdelen van de modulebeschrijvingen 20 Toepassing van modulen in de praktijk 22

7 Deel 2: Modulebeschrijvingen van het maatschappelijk werk in de ambulante / deeltijd / poliklinische GGZ Basismodulen voor het maatschappelijk werk in de GGZ per functie Kennismakingsgesprek Vraagverheldering Informatie en advies Praktische en materiële begeleiding Voortraject schuldhulpverlening Coaching bij regie over het eigen leven Ondersteunende- en verwerkingsgerichte begeleiding Veranderings- en competentiegerichte begeleiding Opvoedingsondersteuning en ouderbegeleiding Activerende begeleiding naar dagbesteding Begeleiding van chronische psychiatrische problematiek Begeleiding bij een verstoord evenwicht in relaties, als gevolg van ziekte, beperking of behandeling Ondersteuning bij het opbouwen en versterken van het sociale netwerk Outreachend contact op verzoek van derden Casemanagement Het geven van consultatie Communicatieverbetering cliënt/cliëntsysteem behandelteam Crisisinterventie Informatieverzameling ten behoeve van multidisciplinaire diagnostiek en behandeling Signalering verwaarlozing, misbruik en mishandeling 55 Deel 3: Bijlagen Bijlage 1: Functies van het maatschappelijk werk in de GGZ 58 Literatuurlijst 60

8 Inleiding Maatschappelijk werkers oefenen hun beroep uit in heel diverse omgevingen. Bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, de jeugdzorg, de overheid, het onderwijs, het welzijnsveld, de maatschappelijke opvang en in het bedrijfsleven. Soms werken zij solistisch en zijn zij de enige maatschappelijk werker in een organisatie, soms werken zij in teams. Elk werkveld kent zijn eigen dynamiek. Hier ligt de kracht van de maatschappelijk werkers; ze zijn werkzaam op verschillende plekken en in organisaties waar vragen van cliënten zich voordoen. Het is tevens de zwakte van de maatschappelijk werkers; de diversiteit maakt het moeilijk om een goed beeld van het beroep neer te zetten. Het is hierdoor noodzakelijk dat maatschappelijk werkers (steeds weer opnieuw) in hun werkomgeving kunnen uitleggen wat zij doen en met welke reden. Maatschappelijk werkers hebben handvatten nodig om zich te profileren. Om duidelijk te maken aan de cliënt, de verwijzers, de samenwerkingspartners en de werkgevers wat zij kunnen en wat zij doen. Transparantie over het aanbod van het maatschappelijk werk zal, naast een heldere profilering, tevens duidelijk voor het voetlicht brengen wat de maatschappelijk werkers bindt. Zo kan richting cliënt, werkgevers, overheid en beleidsmakers het belang van maatschappelijk werk worden aangetoond. De Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW), hét platform voor professionals, ziet het als haar taak om maatschappelijk werkers die handvatten te bieden en om binnen de diversiteit het maatschappelijk werk op eenduidige wijze neer te zetten. De NVMW is een representatieve beroepsvereniging die de collectieve beroepsinhoudelijke belangen van maatschappelijk werkers behartigt. De NVMW borgt de kwaliteit van het beroep, maakt kennisoverdracht mogelijk en biedt individuele dienstverlening aan leden. Dit alles met ruimte voor de specifieke werksetting waarin het maatschappelijk werk zich beweegt. In dit kader is de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan de ontwikkeling en validering van kwaliteitsinstrumenten als beroepsprofielen en competentieprofielen voor de verschillende werksectoren waarin maatschappelijk werkers werkzaam zijn. Hierbij is aansluiting gezocht bij het werk van MOVISIE, het kennisinstituut voor de sociale sector dat voor meerdere deelsectoren, waaronder het algemeen maatschappelijk werk (Scholte, 2008) en het medisch maatschappelijk werk in de universitair medisch centra, het aanbod transparant beschreven heeft in de vorm van modulen (Scholte, Van Leur & Brink, 2008). Modulen zijn op te vatten als zorg- of hulpverleningseenheden die met elkaar de bouwstenen vormen voor het totale aanbod aan cliëntenzorg van een organisatie of werksoort. Hiermee kan in grote lijnen duidelijk gemaakt worden wat een beroepsgroep of werksoort te bieden heeft, voor wie, met welke doelen en met 6 Inleiding

9 welke (beoogde) resultaten. Een dergelijke modulaire beschrijving van het aanbod van het maatschappelijk werk, gemaakt met een representatieve afvaardiging van maatschappelijk werkers uit het betreffende werkveld, heeft een grote meerwaarde voor de gehele beroepsgroep. Het biedt namelijk de mogelijkheid om het aanbod van maatschappelijk werkers te profileren (zichtbaarder te maken) richting financiers, samenwerkingspartners en andere beroepsgroepen. In dit kader heeft de NVMW aan MOVISIE gevraagd om, op basis van de eerder door MOVISIE ontwikkelde systematiek van modulariseren, ondersteuning te bieden bij het transparant beschrijven van het aanbod van het maatschappelijk werk in vier sectoren binnen de curatieve gezondheidszorg, te weten: het verpleeghuismaatschappelijk werk, het medisch maatschappelijk werk in de algemene ziekenhuizen, het revalidatie maatschappelijk werk en het maatschappelijk werk in de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). In deze notitie wordt beschreven hoe het transparant maken van het aanbod van het GGZ maatschappelijk werk heeft plaatsgevonden, en in welke modulen dit heeft geresulteerd. Gezien het brede werkveld van de GGZ is er in het kader van dit traject gekozen voor een bepaalde afbakening daarvan. Deze keuze was noodzakelijk om tijdens dit traject, binnen de gestelde financiële mogelijkheden en de beschikbare tijd, te komen tot een inhoudelijk goed resultaat. De keuze heeft geleidt tot de volgende afbakening: alleen de ambulante, deeltijd en poliklinische werkzaamheden zijn beschreven; * alleen de modulen die zich richten op individuele hulpverlening zijn uitgewerkt en opgenomen; * de nadruk ligt op veel voorkomende werkzaamheden waardoor specifieke werkzaamheden in bepaalde circuits, (ouderen, jongeren, mensen met niet aangeboren hersenletsel) buiten beschouwing zijn gelaten; * de werkzaamheden in de verslavingszorg zijn buiten beschouwing gelaten. De opdrachtgever (NVMW) en uitvoerders van dit traject (MOVISIE en het panel van GGZ maatschappelijk werkers) zijn zich ervan bewust dat deze afbakening zorgt voor een onvolledige beschrijving van het werk van maatschappelijk werkers binnen de GGZ. Aanvullende trajecten zijn nodig om het aanbod te complementeren. Deel 1 van deze notitie beschrijft de positie (taken en rollen) van het maatschappelijk werk in de GGZ (hoofdstuk 1) en gaat in op het proces van modulariseren (hoofdstuk 2). Het tweede deel van de notitie beschrijft de ontwikkelde modulen voor de individuele hulpverlening in de ambulante, deeltijd en poliklinische GGZ. Inleiding 7

10 Deel 1 Modulariseren van het maatschappelijk werk in de ambulante, deeltijd en poliklinische GGZ

11 1 Een typering van het maatschappelijk werk in de GGZ De voorliggende beschrijving van het werk van de maatschappelijk werker binnen de GGZ richt zich op een afgebakend deel van het totaal van de GGZ, namelijk het ambulante, deeltijd en poliklinische werk. Het is het deel van de GGZ waarbij de cliënt het grootste deel van zijn tijd thuis functioneert en een deel van zijn tijd doorbrengt in de hulpverlening. In de komende paragrafen wordt beschreven hoe de functie en de werkplek van de maatschappelijk werker binnen de GGZ is georganiseerd, wat de doelstelling, visie en werkwijze is en op welke wijze (huiselijk)geweld, verwaarlozing en mishandeling aandacht heeft binnen de GGZ. De GGZ-agoog Maatschappelijk werkers en sociaal pedagogische hulpverleners die werkzaam zijn binnen de GGZ vallen sinds 2003 onder de naam GGZ-agoog. De GGZ-agoog is een hulpverlener die een HBO opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD) of Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH) heeft gevolgd, met een speciale uitstroomrichting voor de GGZ. Er bestaan momenteel dus twee soorten GGZ-agogen: de MWD variant en de SPH variant. Hoewel er door vertegenwoordigers van de GGZagogen binnen het Centraal orgaan voor opleidingen in de GGZ (CONO) gestreefd wordt naar één herkenbare GGZ-agoog, is het in de huidige werkpraktijk binnen de GGZ nog zo dat er sprake is van twee agogische functies. Hulpverleners die voor 2003 zijn opgeleid hebben niet de mogelijkheid gehad zich binnen de basisopleiding van MWD of SPH al te specialiseren richting de GGZ. Zij hebben de opleiding MWD of SPH gevolgd en zijn zich later, onder meer via post HBO onderwijs en specifieke cursussen, binnen hun werk meer gaan bekwamen voor het werk binnen de GGZ. In deze notitie richten we ons op het werk in de GGZ vanuit het perspectief van het maatschappelijk werk. Om verwarring met andere beroepsgroepen te voorkomen, spreken we in deze notitie over de GGZ maatschappelijk werker. De organisatie van de GGZ De (geestelijke) gezondheidszorg wordt ingedeeld in de eerste, tweede en derde lijn. Onder de eerste lijn vallen de huisarts, de praktijkondersteuner GGZ in de huisartsenpraktijk (POH-GGZ), de eerstelijnspsycholoog en het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW). De zorg in de eerste lijn is laagdrempelig en snel toegankelijk. Het gaat in de eerste lijn vaak om kortdurende hulpverlening. In de gespecialiseerde GGZ (de tweede lijn) wordt hulpverlening op verschillende manieren aangeboden: ambulante hulpverlening in een instelling of door zelfstandig gevestigde hulpverleners, of in de vorm van dag- of deeltijdbehandeling. Bij ambulante Een typering 9

12 hulpverlening gaat de cliënt naar de instelling, volgt daar een (behandel)programma en gaat daarna weer naar huis. Ook worden cliënten thuis bezocht. Het in de eigen omgeving bieden van (soms intensieve) hulp en ondersteuning wordt in het kader van de vermaatschappelijking van de zorg en het cliëntgericht werken - steeds gebruikelijker. Deeltijd behandeling kent vele vormen. Het varieert van een of enkele dagdelen per week tot alle dagen in de week, waarbij de cliënt alleen thuis slaapt. Voor ambulante behandeling door een instelling is een verwijzing nodig van de huisarts of de eerstelijnspsycholoog. De hulpverlening in de tweede lijn is intensiever en duurt vaak langer dan in de eerste lijn. Als hulpverlening in de tweedelijn niet voldoende is, of als cliënt ernstig (chronisch) ziek is, dan kan de cliënt worden opgenomen in een derdelijnsinstelling: de psychiatrische kliniek. Daarnaast zijn er de beschermde woonvormen. De hulpverlening betreft hier vooral het leren omgaan met de ziekte in het dagelijks leven en woonbegeleiding en ondersteuning op maatschappelijk en sociaal vlak (www.ggznederland.nl). De tweede en derdelijns GGZ is in de jaren negentig van de vorige eeuw veelal onder één organisatorische paraplu terecht gekomen: de multifunctionele eenheid. Hier zijn verschillende behandelsettingen gecreëerd: ambulant of poliklinisch, deeltijdopname en klinisch. Psychiatrische inrichtingen zijn gefuseerd met RIAGGS en andere ambulante vormen van hulp, en vormen grote regionale GGZ-instellingen. Ook de verslavingszorginstellingen fuseren in toenemende mate met de reguliere GGZ-instellingen. Visie en doelstelling van het GGZ maatschappelijk werk Het maatschappelijk werk binnen de GGZ is op te vatten als een verbijzondering van het maatschappelijk werk en is gespecialiseerd in de begeleiding van mensen die problemen ervaren met hun geestelijke gezondheid. De visie van waaruit de maatschappelijk werker in de GGZ werkt is gefundeerd in het bio-psychosociale model. Het GGZ maatschappelijk werk richt zich daarbij op de psychosociale en sociaal-maatschappelijke problematiek; problematiek die te maken heeft met de interactie tussen het individu en zijn omgeving. Het doel van de hulpverlening van de GGZ maatschappelijk werker is om cliënten (en hun systeem), in de dynamiek tussen individu en samenleving, te ondersteunen en te begeleiden bij het herstellen van een psychische ziekte en het (weer) integreren in de samenleving. Met herstel wordt bedoeld dat de cliënt zich met zijn psychische aandoening staande kan houden in de samenleving en hierin diverse betekenisvolle sociale rollen inneemt. Herstel is wat anders dan genezing van een psychische ziekte, hoewel volledige genezing uiteraard ook voorkomt. De mogelijkheden voor het nemen van eigen verantwoordelijkheid wisselen sterk en zijn mede afhankelijk van de hulpbehoefte, het ziekteverloop, de persoonlijkheid van de cliënt en de draagkracht en mogelijkheden van zijn sociale omgeving. 10 Deel 1: Modulariseren

13 Doelgroepen van het GGZ maatschappelijk werk De hulp van de GGZ maatschappelijk werker richt zich op individuele cliënten (en hun systemen), met soms chronische psychiatrische problematiek, maar richt zich ook op groepen cliënten. Deze problematiek kan psychiatrische aandoeningen, psychosociale problemen, gedragsproblemen en/of functiestoornissen omvatten. De maatschappelijk werker in de GGZ begeleidt zowel kinderen en jeugdigen (tot 18 jaar), jongvolwassenen (18-25 jaar), volwassenen (25 65 jaar) en ouderen (65 jaar en ouder) in de verschillende vormen van de GGZ, zoals Kinder- en Jeugdpsychiatrie, Forensische Psychiatrie en Geriatrische Psychiatrie. Taken van het maatschappelijk werk De taken, verantwoordelijkheden en deskundigheden van de maatschappelijk werker zijn vastgelegd in het Beroepsprofiel (NVMW, 2006). Kerntaken zijn: 1 Werken met en namens cliënten: psychosociale hulpverlening 2 Werken voor cliënten en potentiële cliënten 3 Werken in de eigen instelling of organisatie 4 Werken in externe samenwerkingsverbanden 5 Zichzelf ontwikkelen in het beroep 6 Bijdragen aan de ontwikkeling van het beroep In de modulen wordt het aanbod van het GGZ maatschappelijk werk in het kader van de directe hulpverlening (aan patiënten) beschreven. Directe hulpverlening valt onder de eerste taak van het hierboven genoemde Beroepsprofiel, namelijk Werken met en namens cliënten: psychosociale hulpverlening. De positie van het GGZ maatschappelijk werk GGZ maatschappelijk werkers nemen een onderdeel van de behandeling of begeleiding voor hun rekening binnen de totale behandeling 1 van een cliënt. Zij zijn daarmee altijd onderdeel van een multidisciplinair behandelteam en werken onder eindverantwoordelijkheid van de hoofdbehandelaar (de psychiater). Maatschappelijk werkers kiezen zelf hun eigen methodische werkwijze, maar leggen hierover verantwoording af aan de behandelaar of instelling. In de tweede en derdelijnsetting is een deel van de interventies duidelijk afgebakend en vooraf ingepland. De maatschappelijk werker weet welk programmaonderdeel voor zijn rekening komt en overlegt hierover ook met andere disciplines. Afstemming gebeurt vaak door middel van het formuleren van multidisciplinaire zorgprogramma s. Deze zorgprogramma s worden via een vastgelegde aanpak door verschillende disciplines gezamenlijk uitgevoerd. Iedere discipline voegt vanuit de eigen deskundigheid iets aan het zorgprogramma toe. Dat maakt dat alle disciplines een duidelijke rol hebben in het 1 Binnen de GGZ wordt vaak gesproken over de behandeling van cliënten. In het beroepsprofiel van de NVMW (2006) wordt in principe de term begeleiden gekozen om het werk van de maatschappelijk werker te omschrijven. Echter, in sommige werkcontexten wordt begeleiding -gericht op het verbeteren van het functioneren van cliënt / cliëntsysteem- ook wel behandeling genoemd; vooral voor maatschappelijk werkers in de gezondheidszorg is dit een gangbare term (Beroepsprofiel van de Maatschappelijk Werker, NVMW (2006) pagina 42). Een typering 11

14 geheel van de behandeling van een cliënt. Hoewel GGZ-behandelcentra steeds meer programmatisch werken met richtlijnen en protocollen, zal de GGZ maatschappelijk werker, in aansluiting bij richtlijnen en DBC s, de bredere, wisselende en praktische context van de cliënt in het oog houden. In die zin zal hij flexibel moeten kunnen omgaan met gestandaardiseerde werkwijzen. Bij kortdurende vormen van begeleiding is gestandaardiseerde begeleiding gebruikelijker dan bij langdurige begeleiding bij chronische psychiatrische problematiek. Het accent ligt dan sterker op herstel, rolherstel, narratieve begeleiding en zingeving, waarbij minder geprotocolleerd gewerkt wordt dan bij kortere begeleidingstrajecten. De maatschappelijk werker in de GGZ werkt in een omgeving die de laatste jaren aan veel verandering onderhevig is; er wordt minder instellingsgericht en meer outreachend gewerkt. De maatschappelijk werker is hierbij bij uitstek een beroepsbeoefenaar die zich beweegt op het raakvlak van de geestelijke gezondheid en de maatschappij. De maatschappelijke participatie en de acceptatie van de doelgroep maakt het werk hoogcomplex. Op verschillende tijdstippen in de geschiedenis zie je dat het belang van het betrekken van de sociale context in de begeleiding en behandeling van psychische en psychiatrische problemen anders wordt gewaardeerd. Op dit moment, waarbij er een grote nadruk op vermaatschappelijking ligt, is er sprake van minder en kortere opnames, passend hulpverleningsaanbod zo dicht mogelijk bij de thuissituatie van de cliënt en zo optimaal als mogelijk kunnen functioneren in de maatschappij. Hierin komt duidelijk een herwaardering voor het betrekken van de omgeving bij de hulpverlening naar voren. Er wordt weer meer een beroep gedaan op de sociale context (de mantelzorgers, de buurt) waarbinnen een cliënt zich bevindt. De functie van de maatschappelijk werker past goed bij het beleid van de GGZ dat zich richt op vermaatschappelijking, rehabilitatie, herstel en zingeving. Hulpverlening door het GGZ maatschappelijk werk Er zijn vier kenmerken van het handelen van de maatschappelijk werker in de GGZ : * Langdurige, respectievelijk kortdurende, intentionele begeleiding, training en/of educatie van de cliënt in de context van zijn specifieke leefsituatie. Deze is gericht op het ondersteunen of het uitbreiden van het handelingsrepertoire en het leren van copingtechnieken voor het voorkomen of leren hanteren van de beperking; * Het in dialoog met de cliënt formuleren van doelen gericht op het zelf omgaan met de psychische aandoening of functiebeperking. Hiermee wordt gedoeld op het vergroten van activiteiten, rolherstel en participatie; * De centrale focus is gericht op het gezonde deel van de cliënt, rekening houdend met zijn beperkingen en kwetsbaarheden. Niet de ziekte, maar de mogelijkheden staan centraal; * De begeleiding is gericht op het optimaliseren van, en functioneren in, de dagelijkse leefsituatie van de cliënt, waarbij de cliënt zoveel als mogelijk de regie over zijn of haar eigen leven behoudt of herneemt. De maatschappelijk werker opereert hier op 12 Deel 1: Modulariseren

15 het snijvlak van individu en samenleving en richt zich zowel op de individuele cliënt als op het toegankelijker en gastvrijer maken van de omgeving. Hiertoe behoort ook het bestrijden van stigma s en het tegengaan van discriminatie. De GGZ maatschappelijk werker gebruikt op een verantwoorde en doelgerichte manier diverse sociaal wetenschappelijke theorieën en methoden van werken, is zich hiervan bewust en kan deze ook benoemen. Voorbeelden hiervan zijn:systeemtheoretische- en oplossingsgerichte, maar ook psychodynamische en cliëntgerichte (uit de humanistische psychologie) theorieën en methoden. Deze laatste zijn ontleend aan communicatie- en interactietheorieën en groepsdynamica. De GGZ maatschappelijk werker richt zich vooral op het functioneren buiten de GGZ en gebruikt theorieën en methoden eclectisch, op maat voor de specifieke cliënt in zijn of haar specifieke situatie. De GGZ maatschappelijk werker onderscheidt zich van andere maatschappelijk werkers door zijn kennis van psychopathologie, maar ook van specifieke verklarings- en behandelingsmodellen. De maatschappelijk werker vertaalt het begrippenapparaat uit de psychopathologie naar het begrippenkader van het maatschappelijk werk. Hij is competent ten aanzien van sociale netwerkanalyse en netwerkinterventies. De GGZ maatschappelijk werker werkt praktisch en rehabilitatiegericht en sluit aan bij de direct ervaren knelpunten en belemmeringen van de cliënt. Het hier en nu en het opsporen en benoemen van de risicofactoren in de dagelijkse leefsituatie van de cliënt die de psychische / psychiatrische ziekte verergeren of bestendigen, speelt daarin een belangrijke rol. In aansluiting daarop zal er in overleg met de cliënt naar passende maatregelen gezocht worden. GGZ maatschappelijk werkers betrekken daarnaast altijd de sociale context bij de psychiatrische problemen van de cliënt en leggen een verbinding tussen het psychische en het sociale functioneren. Op deze manier bouwt de maatschappelijk werker bruggen naar de samenleving en werkt hij aan rehabilitatie, reintegratie en maatschappelijke participatie. De GGZ maatschappelijk werker is vaak het directe aanspreekpunt voor het netwerk, de partner of het gezin. Stimulering en activering tot zelfstandig handelen vindt plaats door het geven van psycho-educatie, leren opbouwen en versterken van het sociale netwerk, praktische en materiële ondersteuning en begeleiding, bemiddeling en behartiging van belangen. Evenals het bieden van emotionele ondersteuning of veranderingsgerichte begeleiding in de vorm van individuele gesprekken, trainingen en groepswerkbegeleiding. In de reeks van interventies is een zekere opbouw aangebracht van licht informatief naar intensieve vormen van interventies die gericht zijn op gedragsverandering. Het diagnostisch kader van maatschappelijk werkers wordt gevormd door acht leefgebieden waarop problemen zich kunnen afspelen: psychische beleving, lichamelijke gezondheid, huisvesting, financiën, vrije tijd, arbeid, interpersoonlijke relaties, gezin en Een typering 13

16 familie. Deze gebieden worden niet altijd standaard uitputtend bevraagd, wel wordt er globaal nagegaan in hoeverre de problematiek zich uitstrekt over de verschillende terreinen. Wanneer er een rood lampje oplicht dan wordt er doorgevraagd. Ook gaat de GGZ maatschappelijk werker na in hoeverre functioneren op het ene terrein een compensatie of oplossing biedt voor het functioneren op een van de andere terreinen. In de tweedelijns GGZ wordt veelal geanalyseerd binnen het diagnostisch kader van de psychiatrie: de DSM-IV. As 4 staat voor psychosociale belastende factoren en as 5 staat voor het niveau van functioneren. Ook hier gebruikt de maatschappelijk werker veelal de verschillende leefgebieden om de problematiek te benoemen. Bij de afronding van de behandeling speelt het GGZ maatschappelijk werk dikwijls een rol in de nazorg; in het bestendigen van de behaalde resultaten en de re-integratie in het dagelijks leven en naar werk. Als het chronische problematiek betreft, kan deze ondersteuning langdurig zijn. Niet altijd rekent de regionale GGZ dit direct tot haar taken en heeft het Algemeen Maatschappelijk Werk, of de (gespecialiseerde) gezinszorg, hierin een rol. De overdracht tussen de verschillende lijnen wil nog wel eens een knelpunt vormen. De rol van het GGZ maatschappelijk werk bij agressie, geweld, misbruik en/of verwaarlozing 2 Het risico op agressie en geweld is een onderdeel van het werken in de GGZ. Agressie komt veel voor in de geestelijke gezondheidszorg, veel meer dan in de meeste andere bedrijfstakken en ook meer dan in andere sectoren van de gezondheidszorg (www.ggznederland.nl). De mate waarin agressie voorkomt verschilt per setting. Opnameafdelingen, gesloten afdelingen en crisisdiensten zijn door de categorie van cliënten en de aard van de geboden zorg de werkgebieden waar de meeste agressie voorkomt. Maar ook GGZ maatschappelijk werkers in andere settings, zoals in de thuissituatie van de cliënt, krijgen ermee te maken. De maatschappelijk werker in de GGZ kan op verschillende manieren geconfronteerd worden met agressie, geweld, misbruik en/of verwaarlozing. De agressor kan een bekende (familie / naaste) van de cliënt zijn en zich richten op de cliënt, maar ook de cliënt zelf of beroepskrachten kunnen grensoverschrijdend gedrag vertonen. Geweld en misbruik kunnen uiteenlopen van verbale agressie, zoals schreeuwen en schelden of fysieke agressie, zoals slaan, bijten, spugen en vernielen. Ook psychologische agressie, zoals (seksuele) intimidatie, treiteren, pesten, stalken, (sekse) discriminatie en fysieke of emotionele verwaarlozing, bedreiging of (financiële) wanbeleid en afpersing komen voor. (Arbocatalogus voor GGZinstellingen, 2001, met aanvullingen). Belangrijk is dat de GGZ maatschappelijk werker leert omgaan met agressie en zijn grenzen bewaakt. 2 Omdat VWS, de opdrachtgever van dit moduletraject, speciaal aandacht vraagt voor geweldsproblematiek, wordt in deze tekst uitgebreid in gegaan op verschillende vormen van geweld die in de GGZ voorkomen. Ook in de uitgewerkte modulen is hiervoor aandacht. 14 Deel 1: Modulariseren

17 Agressie binnen het cliëntsysteem Huiselijk geweld is een zeer ernstig en omvangrijk probleem en in veel gevallen een strafbaar feit. Het is de meest voorkomende vorm van geweldpleging in onze maatschappij. Omdat het hier om een maatschappelijk en sociaal probleem gaat dat grote gevolgen heeft voor het welzijn en de gezondheid van veel mensen, is met name de GGZ daar in sterke mate bij betrokken. Adequate signalering, taxatie, ingrijpen en zo mogelijk behandeling kan in geval van huiselijk geweld veel lichamelijk en psychisch lijden en maatschappelijke kosten besparen. Signalering van het risico op huiselijk geweld is een belangrijke taak van alle beroepsbeoefenaren werkzaam in de eerste en tweede lijn van de GGZ. Zij moeten in staat zijn na signalering deskundigen te mobiliseren die kunnen taxeren of, en zo ja welke, interventies moeten plaats vinden en uiteindelijk een passend behandelbeleid kunnen vaststellen (Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, 2008). De werkgever is conform de Arbowet verplicht beleid te voeren om agressie en geweld te voorkomen en te beheersen. Veel GGZ-instellingen hebben een gedragscode of huisregels opgesteld om duidelijk uit te spreken en vast te leggen wat de grenzen zijn van toelaatbaar gedrag. Maatschappelijk werkers kunnen deze code gebruiken om cliënten en derden (zoals familie of vrienden van de cliënt) aan te spreken op hun gedrag. Recent is een landelijke richtlijn ontwikkeld voor het signaleren, bespreken, diagnosticeren en behandelen van huiselijk geweld en kindermishandeling (Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, 2008). De NVMW is samen met zestien andere beroepsverenigingen bij de ontwikkeling van deze richtlijn betrokken geweest. Hiermee geeft het ook GGZ maatschappelijk werkers een duidelijk beeld van hoe te handelen bij huiselijk geweld of kindermishandeling. GGZ Nederland heeft in 2008 in samenspraak met haar leden de Code voor het melden (van vermoedens) van kindermishandeling voor de GGZ uitgegeven. Deze code Over sommige kinderen moet je praten stelt dat iedere hulpverlener met een beroepsgeheim, zonder toestemming van de cliënt of diens wettelijke vertegenwoordiger, bij een redelijk vermoeden van kindermishandeling gegevens mag / moet verstrekken aan het AMK. De code is bedoeld om een situatie van kindermishandeling te beëindigen of een redelijk vermoeden van kindermishandeling te onderzoeken. Het Nederlands Jeugd instituut heeft specifiek voor situaties waarin sprake is van kindermishandeling competenties geformuleerd rond het signaleren van mogelijke kindermishandeling. Het betreft competenties als: het weten hoe te handelen bij zorgen over een kind en het effectief samenwerken met anderen (Van Rossum, Ten Berge, en Anthonijsz, (2008). Ook bij de ontwikkeling van deze competentiebeschrijving is de NVMW betrokken geweest 3. 3 Het NJi heeft samen met MOVISIE tevens competenties geformuleerd voor het signaleren en behandelen van geweld ten behoeve van beroepskrachten in de zorg, het welzijn en het onderwijs. Hierbij is het NVMW niet betrokken geweest, maar het biedt niettemin handvatten voor maatschappelijk werkers (Conceptadvies Competenties Geweld leren signaleren en (be)handelen (2008). Utrecht: NJi / MOVISIE) Een typering 15

18 In deze modulehandleiding is de module Signalering verwaarlozing, misbruik en/of mishandeling opgenomen. Deze module is zowel van toepassing op vermoedens van verwaarlozing, misbruik en mishandeling die worden ingebracht door het personeel, als op ongewenste situaties die door een bekende van de patiënt of door de patiënt zelf aan de kaak worden gesteld bij het personeel. In deze gevallen meldt het personeel dit binnen het multidisciplinaire team of direct bij het maatschappelijk werk. De module Signalering verwaarlozing, misbruik en mishandeling biedt vervolgens een manier om het vermoeden van verwaarlozing, misbruik en/of mishandeling te onderzoeken en een beslissing te nemen over het stoppen van het geweld en de hulpverlening of opvang die dan moet volgen. Agressieve cliënten Een andere vorm van geweld is agressie door de cliënt of zijn naaste(n) richting het personeel. Soms heeft dit te maken met achterliggende psychiatrische of psychogeriatrische problemen, maar het kan ook te maken hebben met bijvoorbeeld de verwerking van de diagnose. De aanleiding of het vergroten van de kans op agressie en geweld bij een cliënt of bezoeker kan ook het gevolg zijn van de houding van een medewerker of de opstelling van een organisatie. Een medewerker kan, door een verkeerd gekozen formulering, taalgebruik, onbegrip voor de situatie of een ongeduldige houding, agressief gedrag opwekken bij een cliënt of een bezoeker. In veel GGZ instellingen zijn er trainingen voor het personeel om de communicatievaardigheden te verbeteren en om agressie te reguleren. In het geval van acute agressie hebben de meeste GGZ instellingen een protocol dat op dat moment in werking treedt. In de module Crisisinterventie wordt hiernaar verwezen. GGZ instellingen hebben een verplichting om incidenten te melden waarbij medewerkers betrokken zijn. Hierbij wordt medewerkers gevraagd om een meldingsformulier in te vullen. Verder hebben veel GGZ instellingen een (beveiligings)team dat kan worden opgeroepen bij acute, bedreigende situaties en dat eerste opvang biedt en tevens zorg draagt voor de melding. Deze teams hebben veelal directe lijnen met de lokale politie. Grensoverschrijdend gedrag door beroepskrachten GGZ instellingen hebben de verantwoordelijkheid om een beleid te voeren ter voorkoming van grensoverschrijdend gedrag van een van de betrokkenen van de instelling. Wanneer het gaat om iemand die ook deel uitmaakt van het multidisciplinaire behandelteam geldt in veel gevallen een afwijkende routing, waarbij het grensoverschrijdend gedrag hiërarchisch besproken wordt. Voorbeelden van beleidsregels zijn de hiervoor genoemde meldingsprocedures, maar ook het hebben van een klachtenregeling waar de cliënt een klacht kan indienen over een gedraging van een hulpverlener al dan niet werkzaam in dienstverband. Meldingen over incidenten en niet-professioneel functionerende beroepsbeoefenaren moeten schriftelijk aan de inspectie worden doorgegeven. De inspectie kan naar aanleiding van een melding een vooronderzoek instellen. 16 Deel 1: Modulariseren

19 In het geval van seksueel misbruik door een hulpverlener richting een cliënt is het verplicht schriftelijk melding te doen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. De inspectie stelt dat een seksuele relatie tussen hulpverlener en cliënt nooit is toegestaan, ook niet als de cliënt hierop nadrukkelijk aanstuurt. Dit is in overeenstemming met het Wetboek van Strafrecht, waarin sinds 1991 een artikel is opgenomen dat het plegen van ontucht in welke vorm dan ook strafbaar stelt, ook als de hulpvrager hiertoe toestemming heeft gegeven (ontucht met misbruik van gezag, art. 249). Bij melding van seksuele intimidatie zal de inspectie nagaan of er sprake is van een strafbaar feit. Als dat het geval is, bepaalt de inspectie in overleg met de melder hoe en door wie aangifte gedaan wordt bij de politie. Daarnaast wordt besproken of het slachtoffer een klacht indient bij de klachtencommissie of de zaak voorlegt aan de civiele rechter. De inspectie en het slachtoffer hebben ook de mogelijkheid de overtreder voor de tuchtrechter te dagen (Inspectie voor de Gezondheidszorg, 2004). Samenvattend kan worden gesteld dat het omgaan met situaties waarin sprake is van geweld, misbruik, verwaarlozing of agressie sterk in ontwikkeling is en binnen GGZ instellingen kan rekenen op veel aandacht. Het GGZ maatschappelijk werk kan hierin een rol vervullen en deze ontwikkeling verder stimuleren. Een typering 17

20 2 De systematiek van het modulariseren Inleiding Sinds 2005 maakt MOVISIE aanbodbeschrijvingen in de vorm van modulen. Dit gebeurt volgens een speciaal daarvoor ontwikkelde methode. De modulen zijn bouwstenen die het aanbod van een specifieke werksoort in zorg en welzijnswerk beschrijven. Hiermee wordt duidelijk wat het aanbod is van een werksoort, voor welke doelgroep, met welk doel en met welke (beoogde) resultaten. In dit hoofdstuk gaan we in op de kernbegrippen, de werkwijze die bij het modulariseren gehanteerd wordt en we staan kort stil bij de mogelijke toepassing in de praktijk. Kernbegrippen bij modulariseren In het kader van eerdere moduletrajecten 4 is een verkenning van begrippen in de welzijnssector uitgevoerd die eerder gebruikt zijn om een ordening van het aanbod aan te geven. Conclusie van deze verkenning was enerzijds dat veel termen door elkaar gebruikt worden en anderzijds dat veel begrippen vanuit een managementperspectief worden ingevuld en toegepast, waardoor de directe relatie met de inhoud van het werk ontbreekt. Gezien de groeiende eisen voor het zichtbaar maken van resultaten, is een eenduidige formulering van begrippen waarin een herkenbare verbinding is met de inhoud van het werk van groot belang 5. In navolging van jeugdzorg en GGZ is gekozen voor de termen: functies, programma s, en modulen. Deze termen zijn als volgt gedefinieerd: Functie Een functie is een globaal aangeduide, op een bepaald doel gerichte (hulp- en dienstverlenings)activiteit, zoals het bieden van informatie, begeleiding en training (zie bijlage 1 voor de uitwerking van de functies van het GGZ maatschappelijk werk). Uitgaande van functies kan men programma s maken die zijn opgebouwd uit modulen. Programma Een hulpverleningsprogramma bestaat uit een aantal gespecificeerde en samenhangende afspraken en coördinerende activiteiten, resulterend in een doelgerichte en planmatige inzet van twee of meer modulen ten behoeve van een gespecificeerde doelgroep (Van Yperen, Van Rest en Vermunt, 1999a). In een hulpverleningsprogramma kan aan meerdere functies en doelen gewerkt worden. Programma s kunnen zowel monodisciplinair als multidisciplinair uitgevoerd worden. Bij de combinatie van modulen in een multidisciplinair programma worden de 4 Onder meer een verkennend onderzoek in opdracht van de MOgroep (M. Scholte e.a., 2003). 5 Zie Transparant aanbod AMW. Modulen als bouwstenen van de hulpverlening, (M. Scholte, 2007). 18 Deel 1: Modulariseren

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. begeleiding. Revalidatie. maatschappelijk werk. Transparant aanbod. revalidatie maatschappelijk werk

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. begeleiding. Revalidatie. maatschappelijk werk. Transparant aanbod. revalidatie maatschappelijk werk thuisbegeleiding egeleiding GGZ sociaal psychiatrisch verpleegkundigen eerstelijns psych werk in verpleeghuizen Revalidatie aatschappelijk werk in verpleeghuizen Transparant aanbod eerstelijns psychologische

Nadere informatie

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. begeleiding. medisch maatschappel. werk in algemene ziekenhuizen. Transparant aanbod

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. begeleiding. medisch maatschappel. werk in algemene ziekenhuizen. Transparant aanbod thuisbegeleiding egeleiding GGZ sociaal psychiatrisch verpleegkundigen eerstelijns psych werk in verpleeghuizen Transparant aanbod eerstelijns psychologische zorg Medisch maatschappelijk werk in algemene

Nadere informatie

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. thuisbegeleiding. centra voor jeugd en gezin. Maatschappelijk werk in verpleeghuizen

GGZ. eerstelijns psychologische zorg. thuisbegeleiding. centra voor jeugd en gezin. Maatschappelijk werk in verpleeghuizen eleiding maatschappelijk werk in verpleeghuizen thuisbegeleiding voor jeugd en gezin eerstelijns psychologische zorg sociaal psychiatrisch verple medisch maatschappelijk werk in algemene ziekenhuizen GGZ

Nadere informatie

eerstelijns psychologische zorg

eerstelijns psychologische zorg tra voor jeugd en gezin revalidatie maatschappelijk werk maatschappelijk werk in verpleeghuizen eerstelijns psycho GZ aatschappelijk werk in verpleeghuizen Transparant aanbod thuisbegeleiding medisch maatscha

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012 Regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan, maar ook over de organisatie van zorg en over

Nadere informatie

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Zelf maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Gastenhof biedt Onze jeugdigen horen erbij Hoe doe je mee in een maatschappij waar het tempo vaak hoog ligt? 2 perspectief Inhoud 4 Voor wie

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

Poliklinische behandeling

Poliklinische behandeling Poliklinische behandeling Ouderen Poliklinische behandeling Introductie Mondriaan Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van 65 jaar en ouder, die behoefte hebben aan behandeling,

Nadere informatie

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Inleiding

Nadere informatie

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan maar ook

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking

Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking 1 VOORWOORD Met trots presenteert de Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking (BCMB) de

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Datum vaststelling : 12-11-2007 Eigenaar : Beleidsmedewerker Vastgesteld door : MT Datum aanpassingen aan : 20-01-2015 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Doel meldcode Begeleiders een stappenplan

Nadere informatie

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl GGZ Noord-Drenthe AFPN Wanneer u problemen heeft of psychisch ziek bent, kunt u na een

Nadere informatie

stelt de volgende Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, uitgewerkt in een stappenplan en geldend voor alle agogische medewerkers, vast:

stelt de volgende Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, uitgewerkt in een stappenplan en geldend voor alle agogische medewerkers, vast: Het bevoegd gezag van Stichting Welzijnswerk Hoogeveen, overwegende, - dat Stichting Welzijnswerk Hoogeveen verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening aan zijn cliënten en dat

Nadere informatie

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Het bevoegd gezag van Virenze 1 Overwegende dat de Virenze verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening aan zijn

Nadere informatie

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Inleiding In deze brochure geven wij

Nadere informatie

Amsterdamse Functiebeschrijving POH GGZ

Amsterdamse Functiebeschrijving POH GGZ Amsterdamse Functiebeschrijving POH GGZ 1. INLEIDING Per 1 januari 2008 is de landelijke regeling POH GGZ van kracht. Met de komst van deze nieuwe functionaris heeft de HuisartsenKring Amsterdam, evenals

Nadere informatie

(INVAL) PEDAGOGISCH MEDEWERKERS voor minimaal 7 en maximaal 32 uur per week voor bepaalde tijd

(INVAL) PEDAGOGISCH MEDEWERKERS voor minimaal 7 en maximaal 32 uur per week voor bepaalde tijd Externe oproep 24-uurs Jongere en Oudere Jeugd Kinderen en jeugdigen hebben het recht om op een humane en evenwichtige manier op te groeien. De hulpvraag van de cliënt is het uitgangspunt van ons handelen,

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar Jeugd gezond heids zorg 0-19 jaar Ongewenst gedrag binnen het onderwijs Meldingsregeling Vertrouwenspersoon Inleiding Meldingen van machtsmisbruik Soms is er sprake van meldingen over een vorm van machtsmisbruik

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Ouderen

Deeltijdbehandeling. Ouderen Deeltijdbehandeling Ouderen Deeltijdbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan

Nadere informatie

Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische

Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische GGZ In april van dit jaar publiceerde de Inspectie voor de Gezondheidszorg een concept-advies over het hoofdbehandelaarschap in de specialistische

Nadere informatie

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt;

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt; Inleiding Een Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij signalen van dit soort geweld. Sinds 1 juli 2013 zijn beroepskrachten verplicht zo'n Meldcode

Nadere informatie

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten (Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten Omschrijving voorzieningen Ons kenmerk: Datum: Oktober 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv.nl INHOUD 1 34118 Behandeling

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

MELDCODE HUISELIJK GEWELD

MELDCODE HUISELIJK GEWELD MELDCODE HUISELIJK GEWELD status Definitief 11 februari 2014 pagina 1 van 7 Het bevoegd gezag van SPO de Liemers; overwegende dat SPO De Liemers verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening

Nadere informatie

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD

SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD pagina 1 pagina 2 SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD pagina 3 Problematiek pagina 4 Omvang van de problematiek 45% van de Nederlandse bevolking ooit/vaker slachtoffer

Nadere informatie

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Geleding Besproken Besluitvorming Directeuren en GMR Jan-mrt 2011 April 2011 Directeuren en GMR Evaluatie mei 2012 Directeuren Evaluatie en update MO 5-3-2013 DB 26 maart 2013 Directeuren Evaluatie DB

Nadere informatie

NB: Uit deze omschrijving kan worden afgeleid dat onder kindermishandeling ook ernstige verwaarlozing valt.

NB: Uit deze omschrijving kan worden afgeleid dat onder kindermishandeling ook ernstige verwaarlozing valt. Inleiding Dit protocol beschrijft de stappen die een medewerker in de vrouwenopvang behoort te zetten bij (vermoedens van) kindermishandeling van kinderen van cliënten die verblijven in de vrouwenopvang.

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Wat is Jeugdbescherming? Jeugdbescherming heette vroeger Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Wij dragen bij aan de bescherming van kinderen en daardoor

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

Kinderen, ouderen en het huisverbod

Kinderen, ouderen en het huisverbod Een korte introductie Bureau voor beleidsonderzoek, advies en detachering Kinderen, ouderen en het huisverbod Alle relevante beleidsthema s, van arbeid, onderwijs en zorg tot criminaliteit & veiligheid

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode huiselijk Datum: 14 april 2011 Status: Definitief Versie: 1.0 Meldcode huiselijk Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Meldcode... 4 2. Stappenplan bij signalen van huiselijk... 6 Stap 1: In kaart

Nadere informatie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie centrum seksuologie Centrum Seksuologie Seksualiteit is een belangrijk thema in het leven van ieder mens. 2 Inhoud Algemene informatie 4 Problemen 4 Aanmelding 4 Behandeling 5 Behandelteam 7 Ontwikkeling

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s me nse nkennis Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s Veiligheid in gezinnen staat of valt met goede samenwerking in de keten, daarom hebben wij samenwerking tot de kern van deze opleiding

Nadere informatie

2011/12. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Montessori College Oost Polderweg 3 1093 KL Amsterdam

2011/12. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Montessori College Oost Polderweg 3 1093 KL Amsterdam 2011/12 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Montessori College Oost Polderweg 3 1093 KL Amsterdam Inhoudsopgave Protocol meldcode... 3 1. De meldcode... 4 1.1. Waarom een meldcode?... 4 1.2

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET KINDEREN

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET KINDEREN TEAMNASCHOLING OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET KINDEREN KIDS SKILLS DE KIDS SKILLS METHODE Iedereen die met kinderen werkt mist wel enkele vaardigheden, of zou ergens beter in willen worden. Met behulp van

Nadere informatie

Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling

Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling Onderstaand protocol is opgesteld in verband met de wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling die met ingang van 1 juli 2013 van kracht is geworden.

Nadere informatie

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO INTERNE WERKWIJZE SBPE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING juli 2014 Inhoud MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING... 3 1. ALGEMEEN...

Nadere informatie

Kerncompetenties psychotherapeut

Kerncompetenties psychotherapeut Kerncompetenties psychotherapeut 5 oktober 2006 Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie Overname is toegestaan, mits ongewijzigd en met gebruik van bronvermelding. Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie,

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog

Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u informatie gekregen over het maken van een afspraak met een medisch psycholoog van de afdeling

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

JEZELF ONTWIKKELEN TOT VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST GGZ? DAT KAN BIJ DE DIMENCE GROEP! Dimence Groep Pagina 1

JEZELF ONTWIKKELEN TOT VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST GGZ? DAT KAN BIJ DE DIMENCE GROEP! Dimence Groep Pagina 1 JEZELF ONTWIKKELEN TOT VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST GGZ? DAT KAN BIJ DE DIMENCE GROEP! Dimence Groep Pagina 1 Ben jij een gedreven senior- of gespecialiseerd psychiatrisch verpleegkundige, werk je al geruime

Nadere informatie

Hulp bij huiselijk geweld

Hulp bij huiselijk geweld Hulp bij huiselijk geweld Beter voor elkaar 2 Huiselijk geweld Wat is huiselijk geweld? Bij huiselijk geweld denk je al gauw aan een man die zijn vrouw of zijn kinderen slaat. Maar er zijn veel meer soorten

Nadere informatie

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Informatie voor de cliënt 2 De Regionale Centra GGZ Venray, Venlo en Roermond Lichamelijke klachten heeft

Nadere informatie

Convenant Huiselijk Geweld Integrale Aanpak Geweld in Huis Zuid-Holland Noord Leiden, 25 november 2004. Inleiding

Convenant Huiselijk Geweld Integrale Aanpak Geweld in Huis Zuid-Holland Noord Leiden, 25 november 2004. Inleiding Convenant Huiselijk Geweld Integrale Aanpak Geweld in Huis Zuid-Holland Noord Leiden, 25 november 2004 Versie 24 november 2005 Convenant Huiselijk Geweld Integrale Aanpak Geweld in Huis Zuid-Holland Noord

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Mirro:

Nadere informatie

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten Inleiding Binnen Heliomare kunnen cliënten en medewerkers worden geconfronteerd met agressie en ander ongewenst gedrag. Dit beleidsdocument beschrijft het beleid van Heliomare met betrekking tot het voorkomen

Nadere informatie

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Deze taak-functieomschrijving is bruikbaar voor alle sectoren welke ondersteuning, begeleiding, zorg, hulp en bescherming

Nadere informatie

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde Samenvatting van de JGZ Richtlijn secundaire preventie kindermishandeling. Handelen bij een vermoeden van kindermishandeling Samenvatting voor het management Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen,

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling Groenhorst. Aantal bijlagen: 2 Vastgesteld: 19-09-2013

Meldcode huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling Groenhorst. Aantal bijlagen: 2 Vastgesteld: 19-09-2013 Meldcode huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling Groenhorst Aantal bijlagen: 2 Vastgesteld: 19-09-2013 1 Inhoud 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 DEFINITIES... 3 3 ACHTERGROND... 4 4 UITVOERING... 4 5 VERANTWOORDELIJKHEDEN...

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling SOVOR Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Maart 2014 1 Inleiding Het bevoegd gezag van de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Roosendaal (SOVOR) overwegende dat a. SOVOR verantwoordelijk

Nadere informatie

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek Visie schoolveiligheidsplan Montessorischool Elzeneind Doelstelling beleidsplan Preventief beleid Curatief beleid Registratie

Nadere informatie

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie.

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie. Pagina 1 van 7 2.2.10. PROTOCOL PREVENTIE MACHTSMISBRUIK Bron:: JGZ protocol PMM - concept 4 GGD Hart voor Brabant Moet iedereen het weten? Draaiboek bij crisissituaties seksuele intimidatie in het primair

Nadere informatie

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V.

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. 6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. Inleiding Wij willen graag dat de cliënten van THUIS met zorg Zaanstreek thuiszorg tevreden zijn over de zorg die aan hen wordt geboden. Ook vinden we het

Nadere informatie

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Integrale Zorg INFORMATIE VOOR VERWIJZERS Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Kom verder! www.ln5.nl Het zorgarrangement PriZma kent Crisisopvang, Observatie,

Nadere informatie

werken aan Zelfmanagement en passende zorg

werken aan Zelfmanagement en passende zorg werken aan Zelfmanagement en passende zorg Inleiding De ggz is steeds meer gericht op herstel, het vergroten van de zelfredzaamheid en zo veel mogelijk deelnemen aan de maatschappij van cliënten. Wilt

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen

Letseldiagnostiek bij kinderen Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) verricht letseldiagnostiek bij 0- tot 18-jarigen. Dit gebeurt

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie

De medisch psycholoog

De medisch psycholoog De medisch psycholoog 2 Uw behandelend arts heeft u voor een onderzoek of behandeling verwezen naar de medisch psycholoog. In deze folder staat de manier van werken van de medisch psycholoog in het Canisius-Wilhelmina

Nadere informatie

Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Stichting Werkplaats Kindergemeenschap. Voortgezet Onderwijs

Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Stichting Werkplaats Kindergemeenschap. Voortgezet Onderwijs Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Stichting Werkplaats Kindergemeenschap Voortgezet Onderwijs Stichting Werkplaats Kindergemeenschap 2013 Inleiding Het opstellen van deze meldcode vloeit

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING Het bevoegd gezag van Stichting Tangent Overwegende dat Stichting Tangent verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening

Nadere informatie

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds Gaat je interesse uit naar psychiatrie in combinatie met een verslaving? Dan biedt Delta een verdiepingsstage

Nadere informatie

Aan de slag. Geestelijk gezond

Aan de slag. Geestelijk gezond Direct aan de slag Geestelijk gezond Iedereen streeft naar een gezond leven. Daarin past de zorg voor lichaam en geest. Niet alleen omdat mensen daar zelf bij gebaat zijn, maar ook omdat onze omgeving

Nadere informatie

Overeenkomst ter gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling BSO Herpen

Overeenkomst ter gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling BSO Herpen Overeenkomst ter gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling BSO Herpen Onderdeel van: Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor de branche kinderopvang Branche Kinderopvang:

Nadere informatie

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden.

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. 1. DOEL Deze procedure is bedoeld om zorgvuldig handelen te waarborgen bij constatering van ongewenst gedrag op de werkplek. 2. REIKWIJDTE

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Preambule Op grond van Arbo-wet en de CAO Voortgezet Onderwijs heeft de werkgever de plicht om beleid te voeren dat is gericht tegen seksuele intimidatie, pesten,

Nadere informatie

Opname op afdeling Argo en gedwongen opname. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Opname op afdeling Argo en gedwongen opname. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Opname op afdeling Argo en gedwongen opname Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Opname op afdeling Argo en gedwongen opname Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen Zorgmodule Fasehuis Zorgaanspraak: Zorgaanbieder: Verblijf met behandeling Entréa HULPVRAAG Doelgroepen De doelgroep bestaat uit normaal begaafde jeugdigen van 16-18 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Midden

Nadere informatie

Meldcode kindermishandeling voor beroepskrachten

Meldcode kindermishandeling voor beroepskrachten Meldcode kindermishandeling voor beroepskrachten Basiselementen voor door instellingen en beroepsgroepen vast te stellen richtlijnen voor het handelen in situaties en bij vermoedens van kindermishandeling.

Nadere informatie

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Het bevoegd gezag van de Stichting Het Rijnlands Lyceum Overwegende dat de Stichting Het Rijnlands Lyceum verantwoordelijk is voor een goede

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag. Sociale veiligheid binnen Lang Verblijf. Woonzorg en dagbesteding

Grensoverschrijdend gedrag. Sociale veiligheid binnen Lang Verblijf. Woonzorg en dagbesteding Grensoverschrijdend gedrag Sociale veiligheid binnen Lang Verblijf Woonzorg en dagbesteding Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wat is grensoverschrijdend gedrag? 4 2.1 Verschillende vormen 5 2.2 Verschillende

Nadere informatie

Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg

Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg In het kader van de toolkit professionalisering Jeugdzorg volgt hier een samenvatting van het competentieprofiel gedragswetenschapper

Nadere informatie

De meldcode en de aandachtsfunctionaris. Tea Hol Coördinator Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling

De meldcode en de aandachtsfunctionaris. Tea Hol Coördinator Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling De meldcode en de aandachtsfunctionaris Tea Hol Coördinator Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling Verplichte meldcode Vanaf 1 juli 2013 is het een wettelijke verplichting tot

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor de besturen en scholen die vallen onder het SWV 25.05 primair onderwijs

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor de besturen en scholen die vallen onder het SWV 25.05 primair onderwijs Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor de besturen en scholen die vallen onder het SWV 25.05 primair onderwijs 2012 M E L D C O D E H U I S E L I J K G E W E L D E N K I N D E R M I S H A

Nadere informatie

De kracht van pedagogisch adviseren

De kracht van pedagogisch adviseren De kracht van pedagogisch adviseren Colofon Uitgever: Datum uitgave: december 2010 Eindredactie: Rieneke de Groot, Monique Albeda & Geeske Hoogenboezem Bezoekadres: Nieuwe Gouwe Westzijde 1, 2802 AN Gouda

Nadere informatie

Ambulante behandeling

Ambulante behandeling Ambulante behandeling Ouderen Ambulante behandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen heeft verschillende

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

Chronische pijn. Informatie en behandeling

Chronische pijn. Informatie en behandeling Chronische pijn Informatie en behandeling Chronische pijn Bij chronische pijn is meer aan de hand dan alleen lichamelijk letsel. We spreken van chronische pijn als pijnklachten langer blijven bestaan dan

Nadere informatie

Voor iedereen die beroepshalve met kinderen te maken heeft INFORMATIE

Voor iedereen die beroepshalve met kinderen te maken heeft INFORMATIE Voor iedereen die beroepshalve met kinderen te maken heeft INFORMATIE Als beroepskracht krijgt u soms of regelmatig te maken met kinderen van wie van u vermoedt dat zij thuis mishandeld worden. In deze

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voorlopig vastgesteld door directeur-bestuurder 9 februari 2012 instemming PGMR 8 maart 2012 definitief

Nadere informatie

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Combo Emonomy Combo Emonomy heeft een lange historie en traditie in methodiekontwikkeling, onderzoek, opleiding, coaching en advies op het gebied van arbeidsontwikkeling,

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie