CAT Critically Appraised Topic

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CAT Critically Appraised Topic"

Transcriptie

1 CAT Critically Appraised Topic Kwaliteitssysteem FOR-003E Titel: Kritische testevaluatie van de Temocilline gevoeligheidsbepaling met disk diffusie en E-test op Enterobacteriaceae Author: Dr. Wim Maurissen Supervisor: Dr. Guy Coppens Date: 6/4/2011 CLINICAL BOTTOM LINE - Wereldwijd is er door massaal gebruik van antibiotica een stijgend probleem van resistenties tegen gram-negatieve pathogenen opgetreden. Bij gebrek aan een alternatief wordt vaak een carbapenem als enige acceptabele therapie bij ernstige infecties aanzien. - Om breedspectrumantibiotica te beperken wordt in het Ziekenhuis Oost-Limburg in eerste lijn temocilline gebruikt voor infecties met Enterobacteriaceae. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld de carbapenems in reserve gehouden worden en is het verbruik ervan zeer beperkt. - Temocilline is een eng spectrum beta-lactam antibioticum met hoge stabiliteit tegen beta-lactamases. - Noch CLSI, noch EUCAST hebben officieel breekpunten voor de in vitro gevoeligheidsbepaling van temocilline gepubliceerd. - Op dit moment kunnen we stellen dat er te weinig experimentele data beschikbaar zijn die de breekpunten van temocilline correct bepalen. - De E-test geeft een goede accuraatheid weer in vergelijking met de Microdilution Antimicrobial Suscespibility Test methode (= gouden standaard). - De disk diffusie methode met de Neo-sensitabs van Rosco zijn niet bruikbaar om de gevoeligheid van temocilline op Enterobacteriaceae te bepalen. - De disk diffusie methode met de papieren disks is een goede screenings methode om de gevoeligheid van temocilline op Enterobacteriaceae te bepalen. - De E. coli ATCC is een slechte kwaliteitscontrole stam voor de kwaliteitscontrole van temocilline papieren schijfjes en E-test. - De E. coli ATCC is een goede kwaliteitscontrole stam van de kwaliteitscontrole van temocilline papieren schijfjes en E-test. E. coli ATCC geeft voor disk diffusie als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) mm. E. coli ATCC geeft voor E-test als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) 2 8 mg/l. pagina 1/23

2 CLINICAL/DIAGNOSTIC SCENARIO Het antibioticum temocilline (BRL 17421) werd voor het eerst beschreven in 1981 door Slocombe et al (29). Vanaf 1984 is het op de Belgische markt geregistreerd en verkrijgbaar. Het is enkel beschikbaar in parenterale vorm (I.M., I.V. of continu infuus). De indicaties voor gebruik van temocilline zijn gecompliceerde urineweg infecties, gynaecologische infecties, infecties van de lage luchtwegen, bacteriëmie en wond infecties. (1) Het beta-lactam antibioticum temocilline is een 6-α-methoxy derivaat van ticarcilline. Deze α-methoxy groep blokkeert de toegang van een water molecule in de β-lactamase actieve plaats en verhinderd zo hydrolyse door de meeste β-lactamases. Hierdoor is temocilline opmerkelijk stabiel tegen β-lactamases. Het is stabiel tegen hydrolyse van alle klassieke extended-spectrum (TEM, SHV en CTX-M) enzymen en tegen AmpC β-lactamasen. (2) Van de ESBL producerende Enterobacteriaceae die in België gedurende de periode 2006 tot 2008 geïsoleerd werden was 95% gevoelig aan temocilline (gevoelig aan temocilline indien de minimaal inhiberende concentratie (MIC) kleiner of gelijk is aan 16 mg/l). (3) Door de α- methoxy groep is binding van temocilline aan een aantal penicilline-binding proteïnes niet mogelijk. Dit legt uit waarom temocilline niet gevoelig is tegen gram-positieve bacteriën. Temocilline is ook niet actief tegen non-fermenters en anaeroben. Om deze reden werd temocilline na zijn ontdekking snel verlaten in de meeste landen. Longitudinale Belgische studies toonden aan dat de temocilline MIC distributie voor Enterobacteriaceae stabiel bleef over de laatste 5 jaar. (4, attachment 1) Voor de in vitro gevoeligheidsbepaling van temocilline zijn er momenteel noch CLSI, noch EUCAST breekpunten beschikbaar. Nochtans voert het laboratorium van het Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) de gevoeligheidsbepaling van temocilline reeds gedurende jaren uit volgens een bepaald stramien. De gevoeligheid van temocilline op Enterobacteriaceae geïsoleerd uit de hemoculturen worden bepaald op basis van een E-test (AB Biodisk, Solna, Zweden). De gevoeligheid van temocilline op Enterobacteriaceae uit de andere culturen worden bepaald door middel van een disk diffusie methode (30 µg papieren disks van Oxoid, United Kingdom). Indien een diameter < 19 mm bekomen wordt, zal dit resultaat niet doorgegeven worden en wordt een E-test temocilline ingezet. Het resultaat hiervan wordt beschouwd als de correcte gevoeligheidsbepaling. Deze methodologie volgens de disk diffusie en E-test methode van temocilline op Enterobacteriaceae zal kritisch bestudeerd worden. Recent is er een controverse ontstaan over het breekpunt van temocilline. De verschillende standpunten omtrent dit breekpunt zullen in de CAT aan bod komen. Er werd in het ZOL opgemerkt dat de kwaliteitscontrole stam E.coli ATCC25922 problemen geeft met doorgroei kolonies bij het testen van temocilline. Hierdoor is de stam soms (vals?) resistent voor temocilline. De kwaliteitscontrole stam E.coli ATCC35218 geeft pagina 2/23

3 minder doorgroei kolonies en is dus een geschiktere controle stam. In de CAT zal worden nagegaan of de tot op heden gebruikte acceptatielimieten voor papieren schijfjes en E-test van deze controle stammen wel correct zijn. (Range E-test E.coli ATCC25922: 4 tot 16 mg/l, range E-test E.coli ATCC35218: 2 tot 8 mg/l, range disk diffusie E.coli ATCC25922: 20 tot 24 mm, range disk diffusie E.coli ATCC35218: 24 tot 26 mm) (27) QUESTION(S) 1) Vraag 1 Welke breekpunten zal men best gebruiken voor de in vitro gevoeligheidsbepaling van temocilline op Enterobacteriaceae? 2) Vraag 2 Wat is de accuraatheid van de E-test en de disk diffusie gevoeligheidsbepaling voor temocilline op Enterobacteriaceae? 3) Vraag 3 Welke kwaliteitscontrole stam kan men gebruikten om de E-test en de disk diffusie gevoeligheidbepaling van temocilline te evalueren? Welke zijn de te gebruiken acceptatielimieten voor papieren schijfjes en voor E-test? SEARCH TERMS 1) MeSH Database (PubMed): MeSH term: Temocillin 2) Clinical and Laboratory Standards Institute: ; European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing: ; European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases: ; American Society for Microbiology: RELEVANT EVIDENCE/REFERENCES 1) Compendium ) Livermore DM, Tulkens PM. Temocillin revived. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2009; 63: ) Rodriguez-Villalobos H, Bogaerts P, Berhin C, Bauraing C, Deplano A, Montesinos I, de Mendonҫ a R, Jans B, Glupczynski Y. Trends in production of extended-spectrum β- lactamases among Enterobacteriaceae of clinical interest: results of a nationwide survey in Belgian hospitals. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2011; 66: pagina 3/23

4 4) Glupczynski Y, Huang TD, Berhin C, Claeys G, Delmée M, Ide L, Ieven G, Pierard D, Rodriguez-Villalibos H, Struelens M, Vaneldere J. In vitro activity of temocillin angainst prevalent extended-spectrum beta-lactamases producing Enterobacteriaceae from Belgian intensive care units. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2007; 26: ) Clinical and Laboratory Standards Institute. Development of in vitro susceptibility testing criteria and quality control parameters; Approved Guideline-Third edition M23-A3. CLSI, Wayne, PA, USA, ) European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing. Procedure for Harmonising and Defining Breakpoints. EUCAST. 7) Fuchs PC, Barry AL, Thornsberry C, Jones RN. Interpretive Criteria for Temocillin disk Diffusion Susceptibility Testing. Eur J Clin Microbiol 1985; 4: ) Andrews JM, Jevons G, Walker R, Ashby J, Fraise AP. Temocillin susceptibility by BSAC methodology. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2007; 60: ) BSAC. Temocillin, rationale for the BSAC clinical breakpoints, version 1,0, ) Rodriguez-Villalobos H, Malaviolle V, Frankard J, de Mendonҫ a R, Nonhoff C, Struelens MJ. In vitro activity of temocillin against extended spectrum β-lactamase-producing Escherichia coli. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2006; 57: ) Livermore DM, Hope R, Fagan EJ, Warner M, Woodford N, Potz N. Activity of temocillin against prevalent ESBL- and AmpC-producing Enterobacteriaceae from south-east England. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2006; 57: ) Adams-Haduch JM, Potoski BA, Sidjabat HE, Paterson DL, Doi Y. Activity of temocillin against KPC-Producing Klebsiella pneumonia and Escherichia coli. Antimicrobial Agents and Chemotherapy 2009; 53: ) Tӓ rnberg M, Östholm-Balkhed Ǻ, Monstein HJ, Hällgren A, hanberger H, Nilsson LE. In vitro activity of beta-lactam antibiotics against CTX-M-producing Escherichia coli. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2011; Epub ahead of print. 14) De Jongh R, Hens R, Basma V, Mouton JW, Tulkens PM, Carryn S. Continious versus intermittent infusion of temocillin, a directed spectrum penicillin for intensive care patients with nosocomial pneumonia: stability, compatibility, population pharmacokinetic studies and breakpoint selection. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2008; 61: ) Laterre PF, Dugernier T, Wittebole X, Couwenbergh N, Tulkens PM, Carryn S. Temocillin 6g daily in critically ill patients: continuous infusion vs. conventional administration. In: Abstracts of the Eighteenth European Congress of Clinical Microbiology and Infectious Diseases, Barcelona, Abstract O ) Offenstadt G, Lesage D, Hericord P, Pinta P, Leaute JB, Amstutz P. Temocillin treathment of serious infectious due to gram-negative bacilli in an intensive care unit. Drugs 1985; 29: pagina 4/23

5 17) Gray JM, Leiper JM, Lawson DH, Cowan W, Baird A, Sleigh JD. Temocillin in the treatment of chest infections. Drugs 1985; 29: ) Schulze B, Heilmann HD. Treatment of severe infections with temocillin. Clinical and bacteriological evaluation. Drugs 1985; 29: ) Legge JS, Reid TM, Palmer JB. Clinical efficacy, tolerance and pharmacokinetics of temocillin in patients with respiratory tract infections. Drugs 1985; 29: ) Pfeiffer M, Fock RR. Therapeutic experience with temocillin in peritonitis. Drugs 1985; 29: ) Frankard J, Byl B, Rodriguez-villalobos H. Clinical presentation and outcome of multiresistant Enterobacter aerogenes infections: a review of 116 episodes. Clin Microbiol Infect 2004; 10: ) Barton E, Flanagan P, Hill S. Spinal infection caused by ESBL-producing Klebsiella pneumonia treated with Temocillin. Journal of Infection 2008; 57: ) Gupta ND, Smith RE, Balakrishnan I. Clinical efficacy of temocillin. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2009; 64: ) Rega J, Oris E, Coppens G. Temocillin: A valuable antibiotic in bloodstream infections caused by Enterobacteriaceae. SBIMC-BVIKM, Brussels, ) Rodriguez-Villalobos H, Cardentey-Reyes A, Thiroux C, Nonhoff C, Struelens MJ. Comparison of four commercial methods for determining temocillin susceptibility of Escherichia coli. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2009; 63: ) Clinical and Laboratory Standards Institute. Performance Standards for Antimicrobial Susceptibility Testing: Seventeenth Informational Supplement M100-S17. CLSI, Wayne, PA, USA, ) Medical department Smithkline Beecham Pharma. Bepaling van de in-vitro-gevoeligheid voor Temocilline. Bacteriology Newsletter ) Castryck H, Coenen D, Van Gysel M, Oris E, Coppens G. Susceptibility to Temocillin and Comparison of E-test with Microdilution Antimicrobial Susceptibility Test in Clinical Isolates of Enterobacteriaceae. ICAAC, ) Slocombe B, Basker MJ, Bentley PH, Clayton P, Cole M, Comber KR, Dixon RA, Edmondson RA, Jackson D, Merrikin DJ, Sutherland R. BRL 17421, a Novel β-lactam Antibiotic, Highly resistant to β-lactamases, Giving High and Prolonged Serum Levels in Humans. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1981; 20: pagina 5/23

6 1) APPRAISAL Welke breekpunten zal men best gebruiken voor de in vitro gevoeligheidsbepaling van temocilline op Enterobacteriaceae? De huidige gepubliceerde breekpunten voor temocilline op Enterobacteriaceae. Om breekpunten van een antibioticum te bepalen moeten er gegevens verzameld worden uit drie categorieën (epidemiologische data, farmacologische data en klinische data). (5, 6) Noch CLSI, noch EUCAST hebben officieel breekpunten voor temocilline gepubliceerd. In 1985 werd door Fuchs et al (7) via epidemiologische gegevens het breekpunt voor temocilline op Enterobacteriaceae bepaald. Een stam wordt in vitro beschouwd als gevoelig aan temocilline indien de minimaal inhiberende concentratie kleiner of gelijk is aan 16 mg/l. In België wordt tot op heden dit breekpunt gebruikt voor de in vitro gevoeligheidsbepaling van temocilline. De BSAC bepaalde op basis van epidemiologische en farmacokinetisch/farmacodynamische basis in 2007 nieuwe breekpunten voor temocilline op Enterobacteriaceae. Voor systemische infecties en niet gecompliceerde urineweginfecties werden de breekpunten voor temocilline bepaald op respectievelijk 8 mg/l en 32 mg/l. (8) Epidemiologische data Epidemiologische data worden bekomen via de distributie van MIC s uit een populatie van veronderstelde wild type klinische isolaten die relevant zijn voor temocilline. Uit het MIC distributie histogram wordt een epidemiologisch breekpunt bepaald. Dit breekpunt wordt gedefinieerd als WT X mg/l. Over een periode van 5 jaar ( ) werd in het Ziekenhuis Oost-Limburg de MIC van temocilline (Via E-test, AB Biodisk, Solna, Zweden) bepaald van 792 Enterobacteriaceae (477 Escherichia coli, 131 Klebsiella species, 76 Enterobacter species, 40 Proteus species, 37 Serratia species, 13 Morganella species, 8 Citrobacter species, 7 Salmonella species, 2 Providentia species, 1 Hafnia species) geïsoleerd uit de hemoculturen. Deze groep bestaat uit een combinatie van veronderstelde wild type als niet wild type klinische isolaten. De MIC distributie van deze Enterobacteriaceae is voorgesteld in Attachment 2. Er werd een MIC50 van 8 mg/l en een MIC90 van 16 mg/l bekomen. De BSAC heeft recent gegevens vrijgegeven over de veronderstelde wild type MIC distributies van temocilline voor klinisch relevant species. (9) De MIC distributie van deze pagina 6/23

7 Enterobacteriaceae is voorgesteld in Attachment 3. De wild type Enterobacteriaceae hebben een MIC50 van 4 mg/l en een MIC90 van 16 mg/l. Om een veronderstelde niet wild type MIC distributie te bekomen werden MIC distributies van Enterobacteriaceae met gekende resistentie mechanismen (ESBL, AmpC, K1 hyperproducer, KPC-type β-lactamase) bekomen uit de literatuur samengevat. De MIC distributie van deze Enterobacteriaceae is voorgesteld in Attachment 4. (4, 10, 11, 12, 13) De niet wild type Enterobacteriaceae hebben een MIC50 van 8 mg/l en een MIC90 van 32 mg/l. Bij het breekpunt (gevoelig, 16 mg/l) voor temocilline zullen 94.89% van de veronderstelde wild type stammen gevoelig zijn en 88% van de niet wild type stammen. Bij het breekpunt (gevoelig, 8 mg/l) voor temocilline zal 83.30% van de veronderstelde wild type stammen gevoelig zijn en 63.86% van de niet wild type stammen. Zowel uit de eigen MIC distributie als uit de distributie van de veronderstelde wild type isolaten kan besloten worden dat Serratia species en (in mindere mate) Enterobacter species een hogere MIC hebben voor temocilline in vergelijking met de andere Enterobacteriaceae species. Farmacologische data Het farmacologisch breekpunt voor temocilline is afhankelijk van de toegediende dosis. Klassiek wordt een dosis van 2g q12h voorgesteld. Om dit breekpunt te bepalen wordt gebruik gemaakt van een Monte Carlo Simulation. De Monte Carlo Simulation is een zeer goede manier om resultaten van farmacokinetische en farmacodynamische studies van een klein aantal individuen te extrapoleren op een grote populatie. De Jongh et al (14) diende bij 6 patiënten op intensieve zorgen (ZOL) de klassiek gebruikte dosis temocilline (nl. 2g q12h) toe. Zoals alle β-lactam antibiotica heeft temocilline een tijds-afhankelijke microbiologische activiteit. De activiteit is gerelateerd aan de fractie van het doseringsinterval dat de vrije concentratie hoger is dan de MIC (ft >MIC). In discontinue toedieningswijze zal een ft >MIC van 29% tot 34% een bacteriostatisch effect voor penicilline tegen een variëteit van target organismen bereiken. In afwezigheid van experimentele data voor temocilline, werd er een cut-off waarde van ft >MIC van 40% gebruikt. De fractie van de tijd dat de vrije actieve fractie (= 23,7% ± 6.15) van temocilline boven een bepaalde MIC is (% ft>mic) werd bepaald. De resultaten hiervan zijn teug te vinden in Attachment 5. Op basis van de Monte-Carlo simulatie voor temocilline (2g q12u, 25% vrije fractie), werd een farmacokinetisch/farmacodynamisch breekpunt van 16 mg/l bekomen. Wegens de inter-individuele variabiliteit van de serum levels, is een farmacokinetisch/farmacodynamisch breekpunt van 8 mg/l beter passend. (Attachment 6) Er kan dus geconcludeerd worden dat met 95% waarschijnlijkheid een vrije concentratie van pagina 7/23

8 temocilline boven de MIC van 8 mg/l gedurende 40% van de tijd komt indien er een dosis van 2g q12u toegediend wordt. Een vergelijkbare studie werd uitgevoerd door MacGowan (9) op gezonde vrijwilligers. Een dosis temocilline van 2g q12h werd toegediend. De cut-off waarde van ft >MIC van 40% (cfr. Penicilline) en een vrije actieve fractie van 15 % werd gebruikt. Hiermee bekwam MacGowan dat met ten minste 95% waarschijnlijkheid een vrije concentratie van temocilline boven een MIC van 4 mg/l gedurende 40% van de tijd komt. Laterre et al (15) ging het farmacokinetisch/farmacodynamisch verschil na bij kritisch zieke patiënten zonder nierinsufficiëntie, tussen de toediening van 3 keer 2g temocilline (2g q8u) en de 6g/24u temocilline in continue infusie. De tijd dat vrije concentratie van temocilline boven een MIC van 16 mg/l bij de conventionele toediening komt was 83% en bij continue toediening was 100%. Een Monte Carlo simulatie was niet uitgevoerd. Door de mogelijkheid om de dosis te verhogen is er een mogelijkheid om het farmacokinetisch/farmacodynamisch breekpunt te verhogen. Ondanks de hoge temocilline concentraties werden er geen nevenwerkingen gerelateerd aan temocilline waargenomen. Er werd duidelijk aangetoond dat er met een continue infusie van temocilline bij kritisch zieke patiënten een betere farmacokinetiek/farmacodynamiek mogelijk is (14, 15). Aangezien temocilline voornamelijk via de nieren wordt geëxcreteerd stelt de BSAC voor om voor ongecompliceerde urineweginfecties veroorzaakt door Enterobacteriaceae een hoger breekpunt te gebruiken. Een stam uit de urine (bij een ongecompliceerde urineweginfectie) wordt in vitro beschouwd als gevoelig aan temocilline indien de minimaal inhiberende concentratie kleiner of gelijk is aan 32 mg/l. (9) Klinische data In 1985 zijn 5 kleine klinische studies gepubliceerd waarbij temocilline gebruikt werd als therapie in zeer uiteenlopende klinische settings. (16, 17, 18, 19, 20) In deze studies werden patiënten met sepsis, urineweg infecties, respiratoire infecties, galweg infecties, peritonitis, abcessen en ernstige zacht weefsel infecties behandeld met temocilline. In deze publicaties werd aangetoond dat temocilline goed werkzaam is tegen gram-negatieve bacillen. Er werden geen nevenwerkingen of abnormale laboratorium resultaten waargenomen die gerelateerd waren aan temocilline toediening. Recenter kon Frankard et al (21) een klinisch succes na gebruik van temocilline aantonen bij 25 van de 26 patiënten met urinaire infecties veroorzaakt door multiresistente Enterobacter aerogenes waarvan de meeste een ESBL produceerden. Zes van de zeven patiënten zonder ernstige sepsis bekwamen een klinisch succes na temocilline therapie. pagina 8/23

9 Er is een case report waarbij een 63 jarige vrouw met een cervicale discitis, osteomyelitis en een epidurale collectie veroorzaakt door een temocilline gevoelige ESBLproducerende Klebsiella pneumoniae (MIC van 4 mg/l) gunstig behandeld werd met temocilline (2g q12u) gedurende 12 weken. (22) Gupta et al (23) behandelde drie patiënten met een ernstig septisch beeld, een patiënt met een VAP en een patiënt met een diverticulair abces met temocilline. De dosis temocilline die toegediend werd was wisselend van 1g q24u tot 1g q12u. Met deze (te) lage dosis werd klinisch succes bekomen bij 4 van de 6 patiënten. In het Ziekenhuis Oost-Limburg werden 154 patiënten met een bacteriemie veroorzaakt door een Enterobacteriaceae en R/ met temocilline geëvalueerd. In deze patiëntengroep werd geen enkele doorbraakbacteriëmie vastgesteld. (24) Er werd in geen enkele studie een link bestudeerd tussen de MIC en het klinisch succes. Een correlatie tussen de in vitro gevoeligheidsbepaling met de klinische en microbiologische uitkomst werd tot op heden nog niet onderzocht. Wat is de accuraatheid van de E-test en de disk diffusie gevoeligheidsbepaling voor temocilline op Enterobacteriaceae? Het CLSI document M23-A3 beschrijft in paragraaf 8 de methode om de disk diffusie gevoeligheidstest te evalueren en om diameter breekpunten te bepalen. (5) Deze methode werd toegepast in de volgende studies. Fuchs et al bepaalde in 1985 diameter breekpunten voor de disk diffusie methode door de standaard methode (Broth microdilution testing) te vergelijken met de disk diffusie methode op 677 klinische isolaten waarvan 209 Enterobacteriaceae. (7) Er werd gebruik gemaakt van papieren disks met 3 verschillende temocilline concentraties (Attachment 7). Een 3 mm intermediaire zone werd gecreëerd voor de technische variabiliteit. Het verschil in interpretatie fouten tussen de 30 µg disk en de 60 µg disk was niet significant. Dus zowel de 30 µg als de 60 µg disks van temocilline gaven acceptabele resultaten. De diameter breekpunten zijn 19 mm, mm en 15 mm voor de 30 µg disks en 21 mm, mm en 17 mm voor de 60 µg disks. (7) Rodriguez-Villabos et al (25) vergeleek de accuraatheid van vier commerciële methodes om de temocilline gevoeligheid te bepalen van 153 klinische Escherichia coli stammen. Het Vitek 2 system (biomérieux, Frankrijk), de E-test (AB Biodisk, Solna, Zweden) en twee disk diffusie methoden (30 µg papieren disks van Becton Dickinson, USA en 30 µg Neo-Sensitabs van Rosco, Denemarken) werden vergeleken met de gouden standaard methode (agar dilution method). (26) Gevoeligheid aan temocilline werd bepaald volgens de breekpunten bekomen door Fuchs et al (7) (gevoelig, 16 mg/l) en door BSAC voor systemische infecties (gevoelig, pagina 9/23

10 8 mg/l) (8). Interpretatiecriteria voor de papieren disks van temocilline zoals bekomen door Fuchs et al (7) ( 19 mm, mm en 15 mm) en voor de Neo-Sensitabs van temocilline zoals voorgesteld door de firma Rosco (27) ( 18 mm, mm en 14 mm) worden gehanteerd. De hoeveelheid fouten per categorie en per methode wordt voorgesteld in Attachment 8. Wegens het grote aantal Minor (me) en Major Errors (ME) bij de papieren disks is er volgens de auteurs een betere discriminatie tussen temocilline-gevoelige en -resistente stammen met de Neo-sensitabs dan met de papieren disks. De resultaten tonen dat zowel de E- test als het Vitek 2 Systeem accurate methodes zijn om de MIC van temocilline voor E. coli stammen te bepalen indien er gebruik wordt gemaakt van de breekpunten bekomen door Fuchs et al. In 2005 werd in het Ziekenhuis Oost-Limburg de accuraatheid bepaald van de gevoeligheidsbepaling van temocilline op basis van de E-test (AB Biodisk, Solna, Zweden) (28) en een disk diffusie methode (30 µg Neo-sensitabs van Rosco, Denemarken) tegen 267 klinische Enterobacteriaceae (84 Escherichia coli, 7 Citrobacter species, 19 Enterobacter aerogenes, 25 Enterobacter species other than aerogenes, 64 klebsiella species, 14 Morganella morganii, 25 Proteus species, 26 Serratia species, 1 Hafnia alvei, 2 Salmonella thyphimurium) stammen. Deze methodes werden vergeleken met de gouden standaard (Microdilution Antimicrobial Susceptibility Test, MAST), uitgevoerd volgens de CLSI standaard. (5) De gevoeligheid aan temocilline werd bepaald volgens de breekpunten bekomen door Fuchs et al (gevoelig, 16 mg/l) (28) en recent ook met de breekpunten van BSAC voor systemische infecties (gevoelig, 8 mg/l). Interpretatiecriteria voor temocilline Neo-sensitabs ( 18 mm, mm en 14 mm) werden voorgesteld door de firma Rosco (27). De hoeveelheid fouten per categorie en per methode wordt voorgesteld in Attachment 9. De 6 Very Major Error s (VME) (breekpunten van Fuchs) bekomen met de E-test in vergelijking met MAST werden geïdentificeerd als 4 Enterobacter aerogenes en 2 Serratia species. De 8 VME s bekomen met Neo-sensitabs in vergelijking met MAST werden geïdentificeerd als 4 Enterobacter aerogenes, 1 Enterobacter cloacae en 3 Serratia species. Met de E-test wordt een MIC bepaald voor temocilline. Er bestaan geen intermediaire MIC breekpunten en bijgevolg kunnen er geen minor errors voor de E-test bepaald worden. Het totale aantal errors bij de E-test (met Fuchs breekpunten) is 5.2% waarvan 3% ME s en 2.25% VME. Op basis van deze resultaten kunnen we stellen dat de E-test de gouden standaard (MAST) goed benadert. (28) Het totale aantal errors bij de Neo-sensitabs (met Fuchs breekpunten) is 6% waarvan 3% VME s. Met de E-test gevoeligheidsbepaling voor temocilline werd een goede accuraatheid bekomen (25, 28). Sedert 2005 werd in het ZOL de gevoeligheid van temocilline op Enterobacteriaceae uit de hemoculturen bepaald met de E-test (AB Biodisk, Solna, Zweden). De gevoeligheid van temocilline op deze Enterobacteriaceae werd in parallel bepaald met twee disk diffusie methoden (30 µg papieren disks van Oxoid, United Kingdom en 30 µg Neo- pagina 10/23

11 Sensitabs van Rosco, Denemarken) (met Mueller-Hinton Agar van de firma Oxoid). De temocilline gevoeligheid van 690 Enterobacteriaceae (421 Escherichia coli, 113 Klebsiella species, 61 Enterobacter species, 37 Proteus species, 31 Serratia species, 11 Morganella species, 8 Citrobacter species, 6 Salmonella species, 2 Providentia species) uit de hemoculturen werd bepaald via E-testen in parallel met papieren disks. Bij 639 Enterobacteriaceae (386 Escherichia coli, 102 Klebsiella species, 61 Enterobacter species, 31 Proteus species, 33 Serratia species, 12 Morganella species, 6 Citrobacter species, 5 Salmonella species, 2 Providentia species, 1 Hafnia species) uit de hemoculturen werd de gevoeligheid aan temocilline bepaald met via E-testen en Neo-Sensitabs. Deze twee commerciële disk diffusie methoden zullen vergeleken worden met de E-test. De E-test methode is de methode die de gouden standaard methode goed benaderd (28). De hoeveelheid fouten per categorie van de temocilline gevoeligheidsbepaling van de testmethodes (30 µg papieren disks van Oxoid, United Kingdom en 30 µg Neo-Sensitabs van Rosco, Denemarken) in vergelijking met de E-test wordt weergegeven in Attachment 10. Er wordt gebruik gemaakt van het breekpunt bekomen door Fuchs et al (gevoelig, 16 mg/l). Uit de resultaten kunnen we besluiten dat er met de papieren disks slechts 0.43% VME aanwezig waren, terwijl met de Neo-sensitabs 2.66%. Er werden met de papieren disks 3,77% ME en 13,62% me bekomen terwijl met de Neosensitabs 0.46% ME en 3.5% me. VME hebben klinisch een veel grotere implicatie dan ME of me. Hierdoor wordt in het Ziekenhuis Oost-Limburg geopteerd voor temocilline papieren disks van Oxoid te gebruiken als screeningstest voor alle Enterobacteriaceae in alle culturen (behalve de hemoculturen waarbij steeds een Etest gebruikt wordt). Indien de zone diameter van deze screeningstest 18 mm is dan wordt een E-test temocilline ingezet. Op basis van de MIC wordt dan bepaald of de stam al dan niet gevoelig is aan temocilline. Zo worden de ME s en minor errors bekomen met de papieren disks opgevangen % van de Enterobacteriaceae uit de hemoculturen heeft een zone diameter (papieren disks) van temocilline 18 mm. Sedert 2005 werden de klinisch relevante Enterobacteriaceae bekomen uit alle staaltypes (behalve uit de hemoculturen) waarvan de gevoeligheid van temocilline moest bepaald worden met een E-test (30 µg papieren disk van oxoid 18 mm) in parallel getest met de 30 µg Neo-Sensitabs van Rosco en hertest met een 30 µg papieren disk van oxoid. De gevoeligheid van temocilline voor 1075 Enterobacteriaceae (510 Escherichia coli, 90 Klebsiella species, 271 Enterobacter species, 2 Proteus species, 173 Serratia species, 4 Morganella species, 15 Citrobacter species, 10 Hafnia species) uit verschillende staaltypes (behalve uit de hemoculturen) werden bepaald via E-testen en papieren disks. Bij 912 Enterobacteriaceae (446 Escherichia coli, 84 Klebsiella species, 220 Enterobacter species, 1 Proteus species, 140 Serratia species, 3 Morganella species, 9 Citrobacter species, 9 Hafnia species) werd de gevoeligheid van temocilline bepaald via E-testen en Neo-Sensitabs. De pagina 11/23

12 hoeveelheid fouten van de testmethodes (30 µg papieren disks van Oxoid, United Kingdom en 30 µg Neo-Sensitabs van Rosco, Denemarken) in vergelijking met de E-test worden weergegeven in Attachment 11. Er wordt gebruik gemaakt van het breekpunt bekomen door Fuchs et al. (gevoelig, 16 mg/l). Uit deze resultaten (bij Enterobacteriaceae met hogere MIC) worden 12.69% VME met de Neosensitabs bekomen. Hierdoor is het af te raden om de gevoeligheidsbepaling van temocilline uit te voeren met de Neosensitabs van Rosco. (in tegenstelling tot wat publicatie 25 adviseert!) Welke kwaliteitscontrole stam kan men gebruikten om de E-test en de disk diffusie gevoeligheidbepaling van temocilline te evalueren? Welke zijn de te gebruiken acceptatielimieten voor papieren schijfjes en voor E-test? Periodiek worden in het ZOL kwaliteitscontroles van de temocilline papieren schijfjes (firma Oxoid) en de E-test (firma AB Biodisk) uitgevoerd op Mueller-Hinton Agar (firma Oxoid). Hiervoor worden de kwaliteitscontrole stammen E.coli ATCC25922 en E.coli ATCC35218 gebruikt. De voorgestelde acceptatielimieten voor E-test E.coli ATCC25922 is 4 tot 16 mg/l, voor E-test E.coli ATCC35218 is 2 tot 8 mg/l, voor disk diffusie E.coli ATCC25922 is 20 tot 24 mm en voor disk diffusie E.coli ATCC35218 is 24 tot 26 mm. (27) De resultaten met deze kwaliteitscontrole stammen en met de voorgestelde acceptatielimieten zijn weergegeven in Attachment 12. Er was dus dringend nood aan een kritische evaluatie van de gebruikte kwaliteitscontrolestammen en van de acceptatielimieten voor de papieren schijfjes en de E-test. Deze studie werd uitgevoerd volgens de richtlijnen van de CLSI (M23-A3 (2008) Tier 2 QC Study). (5) Er hebben 7 laboratoria meegewerkt aan deze studie. (AZ Sint Lucas (Gent), Yperman (Ieper), Jessa Ziekenhuis (Hasselt), O. L. Vrouwziekenhuist (Aalst), Imelda (Bonheiden), H.-Hartziekenhuis (Lier), Ziekenhuis Oost Limburg (Genk)) Er werd gebruik gemaakt van 3 Mueller-hinton agar (MHA) van 3 verschillende firma s (BD, Oxoid en Bio- Mérieux) en 2 papieren disks van temocilline (30 µg) van 2 verschillende firma s (DB en Oxoid). Gedurende 10 afzonderlijke dagen werden elke dag 6 MHA agar platen (2 van elke firma) per stam (E. coli ATCC25922 en E. coli ATCC35218) geënt. In totaal zijn dit dus 12 MHA platen per dag en dus 120 MHA platen per laboratorium over 10 dagen. De papieren disks van temocilline 30 µg van 2 firma s (DB en Oxoid) en E-testen werden op de geënte MHA platen geplaatst zoals voorgesteld in Attachment 13. Er werd eveneens een controle antibioticum (Aztreonam (voor E. coli ATCC25922) en Piperacilline-tazobactam (voor E.coli ATCC35218)) op elke plaat geplaatst. Enkel indien de acceptatielimieten van deze antibiotica gehaald werden, mochten de E-testen en de disk diffusie schijfjes temocilline (30 µg) van de 2 pagina 12/23

13 firma s (DB en Oxoid) afgelezen worden. Indien niet het geval werden de testen van die dag herhaald. Gedurende het verloop van de studie werd 4 keer de acceptatielimiet van het controle antibioticum niet gehaald. Er werd gevraagd zowel de diameter van de eventuele doorgroei kolonies als de confluente groei te noteren aangezien we tevens het fenomeen van de doorgroeikolonies wensen te benadrukken. De resultaten bekomen met de statistiek voorgesteld door CLSI worden weergegeven in attachment 14. Als besluit van deze studie kunnen we het volgende stellen: E. coli ATCC geeft voor disk diffusie als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) mm. Besluit: 1) De huidige acceptatielimieten (20-24mm) voor deze stam zijn onjuist. 2) Deze stam is niet geschikt als QC stam voor diskdiffusie temocilline (overlapping SIR categorieën volgens criteria van Fuchs (7). E. coli ATCC geeft voor disk diffusie als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) mm. Besluit: 1) De huidige acceptatielimieten (24-26mm) voor deze stam zijn onjuist. 2) Deze stam is nog net geschikt als QC stam voor diskdiffusie temocilline (acceptatielimieten vallen in S categorie, indien criteria van Fuchs (7) worden gehanteerd). E. coli ATCC geeft voor E-test als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) 4-32 mg/l. Besluit: 1) De huidige acceptatielimieten (4 16 mg/l) voor deze stam zijn onjuist. 2) Deze stam is niet geschikt als QC stam voor E-test temocilline (overlapping SR volgens criteria van Fuchs (7). E. coli ATCC geeft voor E-test als acceptatielimieten bij strenge aflezing (inclusief doorgroeikolonies) 2 8 mg/l. Besluit: 1) De huidige acceptatielimieten (2-8 mg/l) voor deze stam zijn correct. 2) Deze stam is geschikt als QC stam voor E-test temocilline (acceptatielimieten vallen in S categorie, indien criteria van Fuchs (7) worden gehanteerd). Indien we deze nieuwe acceptatielimieten gebruiken op de periodiek uitgevoerde kwaliteitscontrole stammen van temocilline bekomen we de resultaten weergegeven in Attachment 15. pagina 13/23

14 TO DO/ACTIONS 1) Voorlopig de breekpunten voor temocilline van Fuchs et al behouden tot er een consensus bereikt wordt via EUCAST of/en CLSI. 2) Een screeningstest met de disk diffusie methode kan gebruikt worden om de gevoeligheid van temocilline te bepalen. Bij een diameter < 19mm moet een confirmatie met de E-test gebeuren. 3) De E. coli ATCC35218 gebruiken als kwaliteitscontrole stam voor de papieren schijfjes en de E-test van temocilline. Als acceptatielimieten voor disk diffusie van temocilline mm en van E-test 2-8 mg/l gebruiken. ATTACHMENTS Attachment 1: Gevoeligheid aan temocilline van Enterobacteriaceae geïsoleerd uit de hemoculturen over een periode van 5 jaar (ZOL ). (gevoelig, 16 mg/l) Jaartal Aantal kiemen % gevoelig MIC50 MIC R 47S 88, R 72S R 138S R 163S 93, R 176S 96, R 141S 92, totaal R 737S 93, Attachment 2: Enterobacteriaceae hemoculturen (ZOL ) MIC distributions (MIC50 in bold underlined and MIC90 in bold italics) Species Aantal 0, Citrobacter species Enterobacter species Escherichia coli Hafnia species 1 1 Klebsiella species Morganella species Proteus species Providentia species Salmonella species Serratia species Totaal Attachment 3: BSAC, Wild type MIC distributions. Wild type MIC distributions (MIC50 in bold underlined and MIC90 in bold italics) Species Aantal 0,25 0, Aantal studies Citrobacter species Enterobacter species pagina 14/23

15 Escherichia coli Hafnia alvei Klebsiella species Morganella species Proteus species Providentia species Salmonella species Serratia species Shigella species Yersinia species Totaal Attachment 4: Non-Wild type MIC distributions. Non-Wild type MIC distributions (MIC50 in bold underlined and MIC90 in bold italics) Species Resistance mechanisms Aantal >64 Publicatie E. coli (n=162) ESBL E. coli (n=421), Hyperproduced AmpC Klebsiella spp (n=235), CTX-M ESBL Enterobacter spp (n=126), non-ctx-m ESBL Citrobacter spp (n=33), ESBL + Hyperproduced AmpC Serratia spp (n=16), Hyperproduced K1 enzyme Morganella spp (n=10) E. coli (n=20), Hyperproduced AmpC Klebsiella spp (n=43), CTX-M ESBL Enterobacter spp (n=90), non-ctx-m ESBL Citrobacter spp (n=5), Hyperproduced K1 enzyme Serratia spp (n=4), Morganella spp (n=6) E. coli (n=198) CTX-M (group 1) CTX-M (group 9) K. pneumoniae (n=30) KPC-type β-lactamase E. coli (n=3) Totaal Attachment 5: (14) f T>MIC (%) of free temocillin MIC (mg/l) q24u q12u q8h 0, , , , ,7 79, ,4 45,1 80,3 32 1,6 9,5 26, Attachment 6: (14) pagina 15/23

16 Attachment 7: (7) Tentatief susceptible breakpoint: 16 µg/ml 260 non-fastidious gram-negative bacilli Very major errors Major errors Minor errors 15 µg disk Werd niet verder besproken wegens hoog aantal Major errors 30 µg disk (n=213) Breakpoint: 15 en 19 mm 60 µg disk (n=217) Breakpoint: 17 en 21 mm 0 1.4% 3.7% 0 1.4% 1.8% pagina 16/23

17 Attachment 8: (25) Attachment 9: Minor error (%) Major error (%) Very major error (%) Total discrepancies (%) Fuchs BSAC systemic Fuchs BSAC systemic Fuchs BSAC systemic Fuchs BSAC systemic Neo-Sensitabs 7 (2.62) - 1 (0.37) - 8 (2.99) - 16 (5.99) - E-test (3) 19 (7.12) 6 (2.25) 10 (3.74) 14 (5.24) 29 (10.86) E-test met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error (%) Major error (%) of (12.5) 7 (14.6) (0.5) Totaal (2.25) 8 (3) E-test met BSAC systemic breekpunten: MIC Range n Very major error (%) Major error (%) (5) - 8 of (9.68) 16 (17.20) (1.95) Totaal (3.74) 19 (7.12) Neo-sensitabs met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error Major error (%) Minor error (%) (%) (14.28 ) - 1 (14.28) 16 of (14.58) 1 (2.08) 5 (10.42) (0.47) Totaal (2.99) 1 (0.37) 7 (2.62) Attachment 10: Papieren disks met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error Major error (%) Minor error (%) (%) (15.38) 16 of (2.08) 19 (13.19) 52 (36.11) (1.32) 40 (7.52) Totaal (0.43) 26 (3.77) 94 (13.62) pagina 17/23

18 Neo-sensitabs met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error Major error (%) Minor error (%) (%) (0.31) - 5 (0.78) 16 of (2.3) 2 (0.31) 14 (2.1) (0.20) 4 (0.81) Totaal (2.66) 3 (0.46) 23 (3.5) Attachment 11: Papieren discs met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error Major error (%) Minor error (%) (%) (9.18) 16 of (1.39) 73 (10.14) 362 (50.28) (4.28) 54 (21.01) Totaal (0.93) 84 (7.81) 425 (39.53) Neo-sensitabs met Fuchs breekpunten: MIC Range n Very major error Major error (%) Minor error (%) (%) (13.48) - 26 (29.21) 16 of (17.75) 8 (1.36) 96 (16.38) (0.84) 5 (2.11) Totaal (12.69) 10 (1.09) 127 (13.92) Attachment 12: E. coli ATCC /01/ /03/2011 E. coli ATCC /01/ /03/2011 Disk diffusie Disk diffusie Range 20 tot 24 Range 24 tot 26 Goed 4 Goed 33 Slecht 126 Slecht 97 Totaal 130 Totaal 130 E. coli ATCC /12/ /03/2011 E. coli ATCC /12/ /03/2011 E-test E-test Range 4 tot 16 Range 2 tot 8 Goed 122 Goed 145 Slecht 29 Slecht 6 Totaal 151 Totaal 151 Attachment 13: pagina 18/23

19 pi pi pi pi pi pi Attachment 14: ATCC25922 Confluente groei Disk diffusie pagina 19/23

20 Zone Diameter Labo 1 Labo 2 Labo 3 Labo 4 Labo 5 Labo 6 Labo 7 alle labo's Mean 21,02381 SD 1, %CI 17, ,3585 Range 17 tot 25 Met doorgroeikolonies Zone Diameter Labo 1 Labo 2 Labo 3 Labo 4 Labo 5 Labo 6 Labo 7 alle labo's Mean 18,66667 SD 3, %CI 12, ,73599 pagina 20/23

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem Resistentie Toegespitst naar onze regio Een internationaal probleem 19 e Grande Conférence Verona 2013 Indeling bacteriën Indeling bacteriën Coccen Staven Gram positief Staphylococcen Streptococcen Pneumococ

Nadere informatie

Werkgroepleden : Dr Sandra Bernards* Afdeling Medische Microbiologie, Leidsch Universitair Medisch Centrum

Werkgroepleden : Dr Sandra Bernards* Afdeling Medische Microbiologie, Leidsch Universitair Medisch Centrum NVMM-RICHTLIJN VOOR SCREENING EN CONFIRMATIE VAN EXTENDED- SPECTRUM BETA-LACTAMASES (ESBL's) IN ENTEROBACTERIACEAE Nashwan al Naiemi, James Cohen Stuart, en Maurine Leverstein van Hall, namens de leden

Nadere informatie

Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST. J. Van Eldere

Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST. J. Van Eldere Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST J. Van Eldere Inhoud Gevoeligheidsbepalingen in microbiologie Breakpoints en MIC s De oude NCCLS/CLSI en Europese nationale breakpoints PK/PD als objectief

Nadere informatie

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België:

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Jaar 2012 B. Jans en Y. Glupczynski etenschappelijk Instituut Volksgezondheid (IV), OD Volksgezondheid

Nadere informatie

Antibiotica bij ongecompliceerde urineweginfecties: geen toename van resistentie in de afgelopen 5 jaar

Antibiotica bij ongecompliceerde urineweginfecties: geen toename van resistentie in de afgelopen 5 jaar Postprint Version 1.0 Journal website http://www.ntvg.nl/publicatie/antibiotica-bij-ongecompliceerdeurineweginfecties-geen-toename-van-resistentie-de-afgelopen-5-jaar/volledig Pubmed link DOI Antibiotica

Nadere informatie

Urineweginfecties Rubriekhouder: Mw. Dr. E.E. Stobberingh (RIVM)(2014)

Urineweginfecties Rubriekhouder: Mw. Dr. E.E. Stobberingh (RIVM)(2014) Urineweginfecties Rubriekhouder: Mw. Dr. E.E. Stobberingh (RIVM)(2014) Inleiding Urineweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen in de huisartsenpraktijk. De incidentie varieert afhankelijk van de

Nadere informatie

Overzicht Aanlevering. Onbekende Codes

Overzicht Aanlevering. Onbekende Codes 10:51 dinsdag, juli 21, 2015 1 Overzicht Aanlevering Laboratorium code ISIS005 Maand - Jaar Februari-2015 Aanlever ID 7594 Datum ingelezen 27/05/2015 Aantal patiënten 1208 Aantal isolaten 2056 Aantal isolaten

Nadere informatie

Rosco Diagnostica. Gebruiksvoorschriften NEO-SENSITABS. NEO-SENSITABS Tabletten voor anti-microbiële gevoeligheidsbepaling

Rosco Diagnostica. Gebruiksvoorschriften NEO-SENSITABS. NEO-SENSITABS Tabletten voor anti-microbiële gevoeligheidsbepaling Gebruiksvoorschriften NEO-SENSITABS NEO-SENSITABS Tabletten voor anti-microbiële gevoeligheidsbepaling Revisie: DBV0004F Publicatiedatum: 12.04.2013 Taalversie: Nederlands Fabrikant Rosco Diagnostica A/S,

Nadere informatie

Handleiding. Uitvoeren gevoeligheidstesten melkmonsters

Handleiding. Uitvoeren gevoeligheidstesten melkmonsters Handleiding Uitvoeren gevoeligheidstesten melkmonsters Voorwoord Het op de juiste manier inzetten van diergeneesmiddelen, waaronder de onderbouwing voor het toepassen van antibiotica, is van groot belang.

Nadere informatie

Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden,

Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden, Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden, chinolonen, ) waaronder de carbapenems. De stam vertoonde

Nadere informatie

Streptococcus agalactiae

Streptococcus agalactiae Inleiding In hebben 33 Belgische laboratoria 11 stammen van de groep B streptokokken (GBS) naar het referentielaboratorium (C.H.U. Liège) verstuurd. De stammen werden geïsoleerd uit bloed, C.S.V. of normaal

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen ESBL s (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Aanleiding Resultaten NL studie ESBL producerende E. Coli in rundvlees/kalfsvlees

Nadere informatie

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2015/2

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2015/2 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

Optimalisatie van antibioticum therapie: nieuwe inzichten.

Optimalisatie van antibioticum therapie: nieuwe inzichten. Optimalisatie van antibioticum therapie: nieuwe inzichten. 1. Rol en activiteiten van het European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) 2. Klinische Farmacie en continu infuus 3.

Nadere informatie

CONCEPT NVMM RICHTLIJN VOOR FENOTYPISCHE SCREENING EN CONFIRMATIE VAN CARBAPENEMASES IN ENTEROBACTERIACEAE

CONCEPT NVMM RICHTLIJN VOOR FENOTYPISCHE SCREENING EN CONFIRMATIE VAN CARBAPENEMASES IN ENTEROBACTERIACEAE CONCEPT NVMM RICHTLIJN VOOR FENOTYPISCHE SCREENING EN CONFIRMATIE VAN CARBAPENEMASES IN ENTEROBACTERIACEAE Versie 2 d.d. 16 maart 2011 James Cohen Stuart 1 en Maurine Leverstein-Van Hall 1,2 mede namens

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6 BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6 1 NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CEFALEXINE Kela 50 mg, tabletten voor honden KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzame bestanddeel: Cefalexinum

Nadere informatie

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen BRMO Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek Jan J. De Waele MD PhD Surgical ICU Ghent University Hospital Ghent, Belgium. Jan.DeWaele@UGent.be @CriticCareDoc TDM OUTCOME Agenda Het concept

Nadere informatie

ADVIES VAN DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD nr. 8791. Executive summary: wat men zeker moet weten over CPE

ADVIES VAN DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD nr. 8791. Executive summary: wat men zeker moet weten over CPE ADVIES VAN DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD nr. 8791 Maatregelen te nemen naar aanleiding van de toename van carbapenemase producerende enterobacteriën (CPE) in België 07 December 2011 Executive summary: wat men

Nadere informatie

URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN

URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN 2 e Post EAUN Meeting URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN Hanny Cobussen-Boekhorst, RN, M-ANP UMC St Radboud, Nijmegen INHOUD Inleiding Microbiologie Urineweg infecties Ongecompliceerde UWI + behandeling

Nadere informatie

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending bacteriologie Kweek algemeen 5x Sputum Feces Wond Difterie/Gonorrhoe Legionella/Bordetella Resistentie

Nadere informatie

Het toedienen van antibiotica in continu infuus

Het toedienen van antibiotica in continu infuus 6-05-2008 Edegem 1 Het toedienen van antibiotica in continu infuus Paul M. Tulkens, 1 Stéphane Carryn, 1 Karine Berthoin, 1 en Els Ampe 1,2 1 Unité de pharmacologie cellulaire et moléculaire & Centre de

Nadere informatie

DEFINITIEF JAARRAPPORT MICRO/SERO/PARA 2012

DEFINITIEF JAARRAPPORT MICRO/SERO/PARA 2012 scope EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE

Nadere informatie

Datum: 13 december 2011 Opleiding tot ziekenhuishygiënist Wenckebach Instituut Groningen

Datum: 13 december 2011 Opleiding tot ziekenhuishygiënist Wenckebach Instituut Groningen Naam: Ilse Wolf Datum: 13 december 2011 Opleiding: Opleiding tot ziekenhuishygiënist Wenckebach Instituut Groningen Instelling: Deventer Ziekenhuis Praktijk begeleider: Paul Bergervoet, ziekenhuishygiënist

Nadere informatie

Uricult. Gebruikersinformatie MEDIPHOS. Al meer dan 30 jaar de vertrouwde dipslide voor professionele vaststelling van urineweginfecties

Uricult. Gebruikersinformatie MEDIPHOS. Al meer dan 30 jaar de vertrouwde dipslide voor professionele vaststelling van urineweginfecties Uricult Gebruikersinformatie Al meer dan 30 jaar de vertrouwde dipslide voor professionele vaststelling van urineweginfecties MEDIPHOS MEDICAL SUPPLIES 1. Urineweginfecties Bacteriële infecties van de

Nadere informatie

De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve

De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve kiemen Prof. Dr. Dirk Vogelaers Dienst algemene inwendige ziekten, infectieziekten en psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent 2008 Universitair

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde kokosnootolie q.s. ad 1 ml.

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde kokosnootolie q.s. ad 1 ml. SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CLAMOXYL L.A. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde

Nadere informatie

Antibiotica Resistentie van Uropathogene E. coli. bij huisartsen patiënten in de leeftijd van 1-100 jaar. E.Stobberingh, MINC 29 maart 2011

Antibiotica Resistentie van Uropathogene E. coli. bij huisartsen patiënten in de leeftijd van 1-100 jaar. E.Stobberingh, MINC 29 maart 2011 Antibiotica Resistentie van Uropathogene E. coli bij huisartsen patiënten in de leeftijd van 1-100 jaar E.Stobberingh, MINC 29 maart 2011 Antibiotica resistentie van uropathogene E.coli Is het een probleem?

Nadere informatie

De deskundigheid van de dierenarts én de behandeling van het dier centraal. Prof.Dr. J.Fink-Gremmels DVM, PhD, Dip ECVPT J.Fink@uu.

De deskundigheid van de dierenarts én de behandeling van het dier centraal. Prof.Dr. J.Fink-Gremmels DVM, PhD, Dip ECVPT J.Fink@uu. De deskundigheid van de dierenarts én de behandeling van het dier centraal Prof.Dr. J.Fink-Gremmels DVM, PhD, Dip ECVPT J.Fink@uu.nl 1 Waarom dit thema? Diergeneeskundige handelen Verantwoordelijkheden

Nadere informatie

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties Wanneer moet er getest worden op urineweg infecties? Kinderen. (altijd) Mannen. (altijd) Alle gehospitaliseerde en recent gehospitaliseerde patiënten.

Nadere informatie

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur (Bron: Dr. N.C. Hartwig et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiele therapie, 3 e editie, 2005) In deze tabel wordt, uitgaande van een diagnose

Nadere informatie

1. Deelnemers. 2. Stalen

1. Deelnemers. 2. Stalen Externe kwaliteitsevaluatie in Microbiologie 2012 Identificatie van Mycobacteriën Gevoeligheidsbepaling van Mycobacterium tuberculosis complex isoniazide (INH), rifampicine (RMP), ethambutol (EMB) en facultatief

Nadere informatie

CAT: Identificatie van urinaire pathogenen. Isabel Verstreken

CAT: Identificatie van urinaire pathogenen. Isabel Verstreken CAT: Identificatie van urinaire pathogenen aan de hand van chromogene media Isabel Verstreken 06 mei 2008 Overzicht Inleiding Chromogene media Appraisal Conclusies Comments To do s Overzicht Inleiding

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80 Alum. Monostearas Ethyl. oleas q.s. ad 1 ml.

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80 Alum. Monostearas Ethyl. oleas q.s. ad 1 ml. SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CLAMOXYL Ready-To-Use 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80

Nadere informatie

ANTIBIOTICADOSERING BIJ KRITIEK ZIEKE KINDEREN : een DOELTREFFENDE, VEILIGE en kosteneffectieve ANTIBIOTICA - therapie verzekeren vanaf

ANTIBIOTICADOSERING BIJ KRITIEK ZIEKE KINDEREN : een DOELTREFFENDE, VEILIGE en kosteneffectieve ANTIBIOTICA - therapie verzekeren vanaf 2015 ANTIBIOTICADOSERING BIJ KRITIEK ZIEKE KINDEREN : SO YOU THINK YOU CAN PRESCRIBE? Pieter De Cock, PharmD. Department of Pharmacy, Ghent University Hospital, Ghent, BE Department of Paediatric Intensive

Nadere informatie

Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten. - Celwandsynthese - DNA, RNA en eiwitsynthese

Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten. - Celwandsynthese - DNA, RNA en eiwitsynthese Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten - Celwandsynthese - DNA, NA en eiwitsynthese Dwarsdoorsnede celwand micro-organisme Gram-negatief Gram-positief Algemene mechanismen van antibioticum

Nadere informatie

Over kleine dierkens en grote gevolgen

Over kleine dierkens en grote gevolgen Over kleine dierkens en grote gevolgen Paul Savelkoul Dept. medical microbiology VU university medical center Antoni van Leeuwenhoeck 1632-1723 3 Infectie en gezondheid Enorme gezondheidswinst door: I:

Nadere informatie

Woonzorginfecties: praktisch beleid Urineweginfecties in WZC

Woonzorginfecties: praktisch beleid Urineweginfecties in WZC Woonzorginfecties: praktisch beleid Urineweginfecties in WZC Symposium CRAGT, 15 december 2012 Katrien Latour Rue Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussels Belgium T +32 2 642 51 11 F +32 2 642 50 01 email:

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL SURAMOX 10% 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: amoxicilline (als amoxicillinetrihydraat)

Nadere informatie

Beheersen van BRMO in de regio

Beheersen van BRMO in de regio Beheersen van BMO in de regio Miriam Beerens specialist ouderengeneeskunde Laura van Dommelen arts-microbioloog Danielle van Oudheusden arts infectieziektebestrijding Marjolijn Wegdam- Blans arts-microbioloog

Nadere informatie

BIJLAGE. Wetenschappelijke aspecten

BIJLAGE. Wetenschappelijke aspecten BIJLAGE Wetenschappelijke aspecten 3 BIJLAGE Wetenschappelijke aspecten A) INLEIDING Sparfloxacine is een antibioticum van de chinolonengroep dat is geïndiceerd voor de behandeling van: - in gemeenschapsverband

Nadere informatie

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat Dik Mevius Antibioticumgebruik in mensen en dieren in Europa Antibioticumgebruik in dieren in NL

Nadere informatie

Farmacodynamie: het concept

Farmacodynamie: het concept Farmacodynamie: het concept effect Wat is farmacodynamie dosis-respons modellen het "alles-of-niets" model het lineair model het sigmoidaal model concentratie de invloed van de tijd 2-1 Wat is farmacodynamie?

Nadere informatie

Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011

Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011 Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011 Inhoud 2 Introductie Probleemstelling Vraagstelling Doelstelling Werkwijze Onderzoeksopzet Resultaten

Nadere informatie

Gegeven Onbekende waarde Aantal Soort. AFDELING E_EZG3 2 monsters 1 1 10E081574-1.1 1 1 10E082902-1.2 1 1 10E079812-1.2 1 1 10E084583-1.

Gegeven Onbekende waarde Aantal Soort. AFDELING E_EZG3 2 monsters 1 1 10E081574-1.1 1 1 10E082902-1.2 1 1 10E079812-1.2 1 1 10E084583-1. Aanlevering Lab-code Maand Juli Jaar Aanlevering-D Datum -- Onbekende sleutelwaarden Gegeven Onbekende waarde Aantal oort AFDELNG E_EZG monsters Totaal Overzichten #solaten #solaten #Patienten #Patienten

Nadere informatie

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE MICROBIOLOGIE/SEROLOGIE/PARASITOLOGIE

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE MICROBIOLOGIE/SEROLOGIE/PARASITOLOGIE ISSN 07788363 WIV J. Wytsmanstraat, 4 B050 BRUSSEL FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST LABORATORIA VOOR KLINISCHE

Nadere informatie

ESBL in de kliniek: achtergrond, relevantie en epidemiologie

ESBL in de kliniek: achtergrond, relevantie en epidemiologie 4 ESBL in de kliniek: achtergrond, relevantie en epidemiologie ESBLs in the hospital: background, relevance and epidemiology E.A. Reuland, C.M.J.E. Vandenbroucke-Grauls en N. al Naiemi Samenvatting Het

Nadere informatie

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica. en "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM) Paul M. Tulkens, MD, PhD

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica. en Therapeutic Drug Monitoring (TDM) Paul M. Tulkens, MD, PhD Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica (met een overzicht over EUCAST breekpunten) en "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM) Paul M. Tulkens, MD, PhD Unité de pharmacologie cellulaire et

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Regionale nascholing Samen krachtig tegen BRMO! Hoe pakken we dat aan? 29 januari 2015 dr F. Vlaspolder, arts microbioloog Maasstad ziekenhuis

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Keforal 500 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Keforal 500 mg filmomhulde tabletten bevat

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

Cefepim Fresenius Kabi 1 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie Cefepim Fresenius Kabi 2 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie

Cefepim Fresenius Kabi 1 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie Cefepim Fresenius Kabi 2 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Cefepim Fresenius Kabi 1 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie Cefepim Fresenius Kabi 2 g poeder voor oplossing voor injectie

Nadere informatie

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM)

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over Therapeutic Drug Monitoring (TDM) Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM) Françoise Van Bambeke, Pharm, PhD Els Ampe, Pharm.* Paul M. Tulkens, MD, PhD Unité de pharmacologie

Nadere informatie

CAT Critically Appraised Topic

CAT Critically Appraised Topic CAT Critically Appraised Topic Kwaliteitssysteem FOR-003E Dosage van piperaciline-tazobactam (Tazocin ) en meropenem (Meronem ) in het plasma van kritisch zieke patiënten na bolustoediening: Zinvol? Author:

Nadere informatie

ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING

ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING Jos van der Vossen jos.vandervossen@tno.nl ANTIBIOTICA WAAR HET MEE BEGON De ontdekking van de bacteriegroei remmende schimmel Penicillium (Fleming, 1929). 2 Antibiotica,

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

Cefuroxim Fresenius Kabi 1500 mg, poeder voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Cefuroxim Fresenius Kabi 1500 mg, poeder voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Samenvatting van de productkenmerken 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Cefuroxim Fresenius Kabi 1500 mg, poeder voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke flacon bevat 1500

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift getiteld Relatieve bijnierschorsinsufficiëntie in ernstig zieke patiënten De rol van de ACTH-test hebben wij het concept relatieve bijnierschorsinsufficiëntie

Nadere informatie

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society Historische context Nomenclatuur van longfunctie onderzoek onder vuur Geen evidentie dat weerstandsmeting nuttig is in de diagnostiek

Nadere informatie

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2014/2

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2014/2 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

!"#!$#%!$&' over mensen, bacteriën en antibiotica. goedkoop is duurkoop. Jan Kluytmans. antibiotica

!#!$#%!$&' over mensen, bacteriën en antibiotica. goedkoop is duurkoop. Jan Kluytmans. antibiotica over mensen, bacteriën en antibiotica goedkoop is duurkoop Jan Kluytmans antibiotica $' Two is a company De gevolgen van resistentie!"""# $%%%# $%%$# $%%&# $%%+# $%%"# $%%!# $%%'# $%%(# $%%)# $%%*#! Behandeling

Nadere informatie

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over EUCAST breekpunten en "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM)

Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over EUCAST breekpunten en Therapeutic Drug Monitoring (TDM) Principes van farmacokinetiek en dynamiek bij antibiotica en overzicht over EUCAST breekpunten en "Therapeutic Drug Monitoring" (TDM) Françoise Van Bambeke, Pharm, PhD Paul M. Tulkens, MD, PhD Unité de

Nadere informatie

Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s

Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s Flore Horuz Kinderarts-nefroloog MUMC met dank aan M. Koppejan-Stapel Kinderarts en voorzitter werkgroep richtlijn UWI in vogelvlucht nieuwe richtlijn urineweginfecties

Nadere informatie

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie.

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie. S AMENVATTING 128 Samenvatting Tuberculose (TB of TBC) is een ernstige infectieziekte veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. Wereldwijd ontwikkelen jaarlijks 9 miljoen mensen TB en overlijden

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Amo-Colmix w.o. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Per gram: Werkzame bestanddelen: Colistinesulfaat 500.000

Nadere informatie

Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie

Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Sandoz B.V. Page 1/16 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie 2. KWALITATIEVE

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Meropenem Fresenius Kabi 500 mg poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Fresenius Kabi 1 g poeder voor oplossing voor injectie of infusie 2. KWALITATIEVE EN

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Empirische antibiotica therapie

Empirische antibiotica therapie Empirische antibiotica therapie Daniël C. Knockaert Algemene Inwendige Geneeskunde UZ Gasthuisberg, Leuven November 2013 De prognose van bacteriële infecties De balans: kiem- gastheer- behandelaar kiem:

Nadere informatie

Notulen 6 e ISIS-AR DEELNEMERSDAG 23 september 2010, T.007, RIVM, Bilthoven

Notulen 6 e ISIS-AR DEELNEMERSDAG 23 september 2010, T.007, RIVM, Bilthoven Notulen 6 e ISIS-AR DEELNEMERSDAG 23 september 2010, T.007, RIVM, Bilthoven 1. Stand van zaken ISIS-AR & Plannen voor ISIS 2011 Maurine Leverstein - van Hall presenteerde de realisatie van de planning

Nadere informatie

1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Fluomizin 10 mg tabletten voor vaginaal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elk tablet voor vaginaal gebruik bevat

Nadere informatie

De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers

De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers Pascale Wallemacq Dr. Assistent in de Klinische Biologie Clinical/ Diagnostic Scenario Neutropene patiënten

Nadere informatie

De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten?

De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten? 24 e dag van de ziekenhuishygiene, 15 december Gent De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten? dr. Ina (L.E.) Willemsen Consultant Infectiepreventie Amphia

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Therapeutische drugmonitoring van posaconazole: zin of onzin? Timothy Vanwynsberghe

Therapeutische drugmonitoring van posaconazole: zin of onzin? Timothy Vanwynsberghe Therapeutische drugmonitoring van posaconazole: zin of onzin? Timothy Vanwynsberghe Azoles Posaconazole CAT vraagstelling 1. Wanneer TDM? 2. Voldoet posaconazole aan criteria? 3. Hoe kunnen we posaconazole

Nadere informatie

Patiënteninformatie (CPE)

Patiënteninformatie (CPE) Patiënteninformatie Carbapenemaseproducerende enterobacteriën (CPE) Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over CPE... 3 Wat zijn enterobacteriën?... 3 Wat zijn Carbapenemase-Producerende Enterobacteriën

Nadere informatie

Empirische antibiotica therapie

Empirische antibiotica therapie Empirische antibiotica therapie Daniël C. Knockaert Algemene Inwendige Geneeskunde UZ Gasthuisberg, Leuven April 2013 De uitkomst van bacteriële infecties De balans: kiem- gastheer- behandelaar kiem: pneumokokken,

Nadere informatie

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge. MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.be 1 Schatting van de impact van verschillende soorten ziekenhuisinfecties

Nadere informatie

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK)

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) C max, klaring, Vd, halfwaardetijd, AUC, biologische beschikbaarheid, proteinebinding Watis ditjargon? Is dit belangrijk voor mij? 2-1 Algemene kennis over farmacokinetiek

Nadere informatie

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam Pharmacotherapie Introductie- COIG-cursus Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam vanaf 9.15 uur registratie en koffie/thee 10.00 10.15 uur opening en inleiding

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Fluomizin 10 mg tabletten voor vaginaal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet voor vaginaal gebruik bevat

Nadere informatie

Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder?

Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder? Clinical microbioloy and infection 2015 Dientamoeba fragilis, de case-control studie en hoe verder? Maria Dullaert-de Boer 1 4 deelnemende laboratoria Design: Multi Center 1545 cases : patiënten die bij

Nadere informatie

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Wat is de invloed van tractie op een lumbale

Nadere informatie

Doseren van Antibiotica PK/PD. Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog

Doseren van Antibiotica PK/PD. Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog Doseren van Antibiotica PK/PD Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog 1 Farmacokinetiek: What the body does to the drug Farmacodynamiek: What the drug does to the body Toxicity

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1 NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL FLOXAMAX 100 mg/ml orale oplossing 2 KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Eén ml FLOXAMAX 100 mg/ml orale oplossing

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting, conclusies en toekomstperspectieven.

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting, conclusies en toekomstperspectieven. Samenvatting in het Nederlands Populatie farmacokinetiek van antibiotica ter preventie van groep B streptokokken-ziekte: Samenvatting, conclusies en toekomstperspectieven. Afkortingen AUC CDC GBS MCS MRC

Nadere informatie

Ervaringen met prevalentiestudies van urineweginfecties. OLV Aalst - Asse - Ninove Team ziekenhuishygiëne Dr. P. Jordens

Ervaringen met prevalentiestudies van urineweginfecties. OLV Aalst - Asse - Ninove Team ziekenhuishygiëne Dr. P. Jordens Ervaringen met prevalentiestudies van urineweginfecties OLV Aalst - Asse - Ninove Team ziekenhuishygiëne Dr. P. Jordens Prevalentiestudies UWI in het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis 1 prevalentiestudie : mei

Nadere informatie

Dit document is alleen bestemd voor deskundigen infectiepreventie en artsen microbioloog

Dit document is alleen bestemd voor deskundigen infectiepreventie en artsen microbioloog Doel Eenduidige advisering door H&I en AM ten aanzien van isolatie van een patiënt met een bijzonder resistent micro-organisme. De BRMO's in dit protocol beschreven zijn: MRGNS, VRE en PRSP. Doelgroep

Nadere informatie

Urineculturen: consensus BILULU (v8)

Urineculturen: consensus BILULU (v8) Urineculturen: consensus BILULU (v8) Voorafgaande opmerkingen: 1) Dit document is een guideline a minima. 2) Op vraag van de klinische bioloog kan er in bepaalde gevallen afgeweken worden van dit schema.

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. INVANZ 1 g poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. INVANZ 1 g poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL INVANZ 1 g poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke injectieflacon bevat

Nadere informatie

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC Jeroen Keijman, arts-microbioloog Inhoud Wat is resistentie? Hoe komt een resistente bacterie bij patiënten op de IC? Hoe voorkom je resistentie?

Nadere informatie

Determinanten van dragerschap van meticilline resistente Staphylococcus aureus (MRSA) in woonzorgcentra

Determinanten van dragerschap van meticilline resistente Staphylococcus aureus (MRSA) in woonzorgcentra Jans B, Latour K, Catry B Schoevaerdts D, Huang Te-Din D, Berhin C, Bogaerts P, Glupczynski Y Nonhoff C, Deplano A, Denis O Mauro Gandolfi, 1792 Determinanten van dragerschap van meticilline resistente

Nadere informatie

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak Els Van Mechelen 19 december 2013 Micro organismen Overzicht Inleiding Biomoleculen Virussen : Bouw en vermenigvuldiging Bacteriën :

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. CLAVUBACTIN 50/12.5 mg tabletten voor katten en honden 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. CLAVUBACTIN 50/12.5 mg tabletten voor katten en honden 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CLAVUBACTIN 50/12.5 mg tabletten voor katten en honden 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzame bestanddelen: Amoxicilline

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Flumiquil 50%, poeder voor oraal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Flumequine 50,0 g Zie rubriek 6.1

Nadere informatie

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL. Mandol 1 g, poeder voor oplossing voor injectie Mandol 2 g, poeder voor oplossing voor injectie

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL. Mandol 1 g, poeder voor oplossing voor injectie Mandol 2 g, poeder voor oplossing voor injectie 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Mandol 1 g, poeder voor oplossing voor injectie Mandol 2 g, poeder voor oplossing voor injectie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Mandol bevat per injectieflacon

Nadere informatie

Oncologie - Nielander

Oncologie - Nielander Oncologie - Nielander Is deze patiënt qua infectie 103 1 Low risk 2 - High risk Is deze patiënt qua infectie 1 Low risk 62% 2 - High risk 38% Wat doen we? 99 1 - kweken afwachten, evt. G-CSF 2 - amoxicilline

Nadere informatie

HANDLEIDING EN INLEIDING

HANDLEIDING EN INLEIDING HANDLEIDING EN INLEIDING Handleiding Met betrekking tot het gebruik hebben de samenstellers de volgende filosofie in gedachten: - De antibioticumkeuze, doseringen en doseringsintervallen zijn gericht op

Nadere informatie