Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden PMZ in de kledingbranche

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden PMZ in de kledingbranche"

Transcriptie

1 Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden PMZ in de kledingbranche - EINDRAPPORT - PMZ / Novem projectnummer: Bestelnummer: Aan dit project is in het kader van het Besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie een subsidie verleend uit het programma Stimulering Productgerichte Milieuzorg 2002 dat gefinancierd wordt door het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Novem beheert dit programma.

2

3

4 Verkorte samenvatting Met als doel dat de leden van MODINT (voorheen FENECON) op bedrijfsniveau systematisch en continu aandacht besteden aan het minimaliseren van de milieubelasting van kleding is het project Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden opgezet en uitgevoerd. Het project is uitgevoerd in nauwe samenwerking tussen het MODINT, Pilot- en Testbedrijven en milieuadviesbureau CREM. Hierbij is gebruik gemaakt van de VROM-subsidie uit het programma Stimulering Productgerichte Milieuzorg, dat door Novem wordt beheerd. Het eindresultaat van het project is de ontwikkelde en uitgeteste handleiding: Maatschappelijk verantwoorde kleding, een handleiding voor Productgerichte MilieuZorg bij MODINT-leden. De handleiding heeft als doel om de milieuprestatie van kleding continu te verbeteren. Met behulp van de handige en praktijkgerichte manual kunnen individuele bedrijven (zowel groot als klein) zelf een PMZ-systeem opzetten, kan een beeld worden verkregen van de milieuprestaties van het product (kleding). De handleiding bevat: Inleiding MVO in de kledingsector Inleiding PMZ Stappenplan PMZ voor kledingbedrijven Checklists en werkbladen bij het stappenplan Een CD-Rom kleding ontrafeld, een overzicht van de milieu- en sociale aspecten van vezelproductie tot afvalfase De meeste MODINT-leden zijn zogenaamde kop-staart-bedrijven. Dit betekent dat het grootste deel van de milieubelasting plaatsvindt bij toeleveranciers in het buitenland. De in het kader van PMZ voorgestelde maatregelen hebben dan ook veelal betrekking op ketenafspraken. De handleiding is opgezet met input van een aantal MODINT-leden en de concept handleiding is getest door andere MODINT-leden.

5 Condensed summary In order to systematically and continuously reduce the burden on the environment caused by garments, the project Development and introduction of Product-oriented environmental management with FENECON-members has been set up and carried out. This project has been carried out in collaboration with MODINT, a couple of its members and CREM (Consultancy and Research for Environmental Management). The project was partly financed by the program Stimulation of Product-oriented Environmental Management of the Dutch Ministry for Housing, Spatial Planning and the Environment (VROM), which is managed and coordinated by Novem (the Netherlands Agency for Energy and the Environment). The main result of the project is the PMZ-manual. The aim of the manual is to improve the environmental performance of the product (garment article) continuously. By using the manual individual companies (big and small), can set up their own productoriented environmental management system and get an idication of the environmental performance of the product. The manual consists of: Introduction to sustainable business in the garments sector Introduction to PMZ Stepwise scheme to set up a PMZ-system Checklists and worksheets Een CD-Rom clothing unravelled, overview of environmental (and social) aspects that are of importance in the entire clothing production chain, beginning with the production of the fibres and ending at the moment that an article of clothing is discarded by the consumer. Most MODINT-members are so called head-tail-companies. Consequently the dominant environmental problems are taking place in supplier s factories in foreign countries. Therefore the measures proposed in the light of PMZ focus on chain management. MODINT members have contributed in the development and have tested the tool for it s practical use.

6 Trefwoorden / Keywords Nederlands Engels Productgerichte Milieuzorg Kledingketen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Milieuprestaties kleding Verbetermogelijkheden Ketenbeheer Systematisch Continu Product-oriented environmental management Garments production chain Sustainable business Environmental performance of garments Possibilities for improvement Chain management Systematic Continuous

7

8 Samenvatting en conclusies De confectie- en tricotagebedrijven zijn de afgelopen jaren voortdurend geconfronteerd met hun maatschappelijke omgeving. MODINT (voorheen FENECON) stelt zich positief op ten opzichte van maatschappelijke discussies. MODINT is van mening dat de milieu-inspanningen structureel, systematisch en efficiënt dienen te worden uitgevoerd. MODINT wil dit bereiken door middel van een PMZ-systeem, en heeft daartoe in 1999 subsidie aangevraagd bij Novem. Het ontwikkelen en uittesten van een manual voor FENECON (nu MODINT) met behulp waarvan individuele leden zelf een PMZ-systeem kunnen opzetten (conform ISO ). Het opzetten van een PMZ-systeem voor FENECON-leden zal door de branchevereniging worden gestimuleerd. Reden voor MODINT om het project aan te vragen was om het kwaliteitsimago van de kledingindustrie te versterken. Bovendien kan met een PMZ-systeem pro-actief worden ingespeeld op een actuele ontwikkelingen. Het project is in 2000 toegekend en afgerond in Het project is gesplitst in 3 onderdelen en 7 fasen: A. Onderzoeks- / ontwikkelingsproject: Fase 0: Voorbereiding Fase 1: Milieuanalyse Fase 2: Brainstorm uitgangspunten PMZ Fase 3: Opzetten PMZ bij pilotbedrijven en ontwikkelen PMZimplementatiepakket Fase 4: presentatie PMZ-implementatie pakket B. Praktijkexperiment: Fase 5: Testen PMZ-implementatiepakket Fase 6: Evaluatie en optimalisatie C. Kennisoverdracht: Fase 7: Testen hulpmiddel De volgende bedrijven (medeaanvragers) hebben meegedaan aan dit project: Bedrijf Productgroep Onderdeel in project Lobatto Dames bovenkleding Ontwikkeling JURK BV Dames bovenkleding Ontwikkeling PF Concept Promotionele kleding Ontwikkeling+ test 1 e fase Cookie Company Sokken, kinderkleding Praktijktest Pisa Confectionairs Uniformen en bedrijfskleding Praktijktest YKK Ritsen Praktijktest Zij hebben vooral een bijdrage geleverd bij de aanlevering van sectorspecifieke informatie en verwerking tot een praktisch instrument (ontwikkeling). Een aantal bedrijven heeft de concepthandleiding getest (praktijktest). In de kennisoverdrachtfase hebben 13 bedrijven (medeaanvragers) geparticipeerd in een workshop.

9 Na evaluatie van het project is door het projectteam geconcludeerd dat de doelstellingen van het project zijn gerealiseerd en dat het eindproduct, de handleiding binnen bedrijven kan worden gebruikt als een praktijkgerichte manual om productgerichte milieuzorg voor kleding gestalte te geven. Knelpunten in het project zijn met name de deelname van pilot- en proefbedrijven geweest. Door verschillende redenen was het moeilijk om bedrijven te werven en aan boord te houden. Tijdens het project al zijn er een aantal punten geconstateerd die de implementatie van PMZ in de branche bemoeilijken: Operationele instelling van de bedrijven: werkzaamheden worden bepaald door collecties, milieuzaken worden op ad-hoc basis uitgevoerd Vaak MKB: over het algemeen geen specifiek aangewezen KAM-coördinator Gebrek aan kennis en ervaring met managementsystemen De branche maakt economisch moeilijke tijden door: beperkte tijd en budget Bij deelname bleek prioritering voor dit project in de praktijk lastig. Desondanks stemt het eindresultaat, de PMZ-handleiding, tot tevredenheid. MODINT ziet PMZ als het aangewezen instrument om MVO in de kledingsector een invulling te geven. Het zal daarom ook na dit project PMZ bij de leden promoten via een zogenaamde MVO/PMZ-scan.

10

11 Inhoudsopgave 1 Inleiding AANLEIDING DOELSTELLING SAMENWERKING MET PROJECTPARTNERS EN DERDEN OPBOUW VAN HET RAPPORT Opzet van het project INLEIDING FASERING PROJECT Beschrijving van de resultaten van het project INLEIDING RESULTATEN VOORTGEBRACHTE PRODUCTEN Conclusies...11 Bijlagen BIJLAGE I: BIJLAGE II: PILOT EN TESTBEDRIJVEN EVALUATIEFORMULIER

12

13 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De confectie- en tricotagebedrijven zijn de afgelopen jaren voortdurend geconfronteerd met hun maatschappelijke omgeving. MODINT (voorheen FENECON) stelt zich positief op ten opzichte van maatschappelijke discussies. Vooral sociale omstandigheden waaronder kleding wordt geproduceerd hebben veel aandacht gekregen. MODINT heeft hieraan een bijdrage geleverd door deelname aan het Eerlijk Handels Handvest 1 (nu Fair Wear Foundation). De laatste jaren zijn ook milieuaspecten van kledingproductie in toenemende mate belangrijk geworden. Concreet betreft het hier onderwerpen als productwetgeving (azo-kleurstoffen, formaldehyde etc.), verpakkingsvoorschriften en toenemende eisen van kledingafnemers, bijvoorbeeld ten aanzien van eco-labels. MODINT heeft bij de voorlichting over deze onderwerpen naar haar leden steeds een belangrijke rol gespeeld. MODINT is van mening dat de milieu-inspanningen structureel, systematisch en efficient dienen te worden uitgevoerd. MODINT wil dit bereiken door middel van een PMZ-systeem. Een PMZ-systeem kan het kwaliteitsimago van de kledingsector versterken. Bovendien kan met een PMZ-systeem proactief worden ingespeeld op een aantal actuele ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld: Toenemende druk van milieu- en consumenten organisaties voor milieu- en sociaalvriendelijke kledingproductie: diverse initiatieven van Natuur&Milieu, de Alternatieve Konsumentenbond (nu Goede Waar en Co.), Schone Kleren Campagne e.a. Een snel groeiende aandacht bij de detailhandel voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. 1 Gedragscode t.a.v. eisen aan sociale omstandigheden in de kledingproductie 1

14 1.2 Doelstelling Bij aanvang van het project Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden is de volgende doelstelling geformuleerd: Het ontwikkelen en uittesten van een manual voor FENECON (nu MODINT) met behulp waarvan individuele leden zelf een PMZ-systeem kunnen opzetten (conform ISO ). Het opzetten van een PMZ-systeem voor FENECON-leden zal door de branchevereniging worden gestimuleerd. Het PMZ-systeem voor confectie- en tricotagebedrijven zal zich daarbij richten op reductie van de milieubelasting van het product, kleding. Hierbij zal de totale levenscyclus van het product in beschouwing worden genomen ( van-wieg-tot-graf-benadering ). 1.3 Samenwerking met projectpartners en derden Het project is uitgevoerd in nauwe samenwerking tussen de projectleider en adjunct-directeur van MODINT diverse medewerkers van pilot- en testbedrijven (MODINT-leden, zie bijlage I) en Milieuadviesbureau CREM (Consultancy and Research for Environmental Management). In de kennisoverdrachtsfase hebben diverse bedrijven de workshop PMZ hebben bezocht (MODINT-leden, zie bijlage I) Verder is er ten behoeve van het project een technische klankbordcommissie samengesteld bestaande uit: Dhr. W. Damen, MTS Mode en Kleding Dhr. A. Luiken, TNO Textiel Dhr. R. Rijs, MODINT 1.4 Opbouw van het rapport In dit eindrapport wordt het project Ontwikkeling en introductie van PMZ bij FENECON-leden besproken. In hoofdstuk twee wordt de opzet van dit project beschreven. Het project is opgebouwd uit 7 fasen (+fase 0) en per fase worden de belangrijkste activiteiten en werkzaamheden uiteengezet en wordt aangegeven wie hierbij betrokken zijn geweest. In hoofdstuk drie worden de belangrijkste resultaten genoemd die met het project zijn behaald samen met de tastbare producten. 2

15 Hoofdstuk 2 Opzet van het project 2.1 Inleiding Het hoofddoel van het project was om voor de MODINT een praktische PMZ-manual te ontwikkelen met behulp waarvan individuele bedrijven zelf een PMZ-systeem kunnen opzetten. Deze manual zal bestaan uit praktische, op confectie- en tricotagebedrijven toegesneden richtlijnen om een PMZ-systeem binnen de branche op te zetten en te implementeren (inclusief stappenplan). Daarnaast zal het bestaan uit praktische hulpmiddelen, zoals goed onderbouwde milieuchecklists voor productontwikkeling en inkoop en een monitoringsystematiek. De manual zal vooral aanwijzingen op procedureniveau geven. 2.2 Fasering project Het project is gesplitst in drie onderdelen en bestaat uit de volgende fasen: A. Onderzoeks- / ontwikkelingsproject: Fase 0: Voorbereiding Fase 1: Milieuanalyse Fase 2: Brainstorm uitgangspunten PMZ Fase 3: Opzetten PMZ bij pilotbedrijven en ontwikkelen PMZimplementatiepakket Fase 4: presentatie PMZ-implementatie pakket B. Praktijkexperiment: Fase 5: Testen PMZ-implementatiepakket Fase 6: Evaluatie en optimalisatie C. Kennisoverdracht: Fase 7: Testen hulpmiddel Hieronder wordt per onderdeel de beschrijving gegeven van de belangrijkste activiteiten en werkzaamheden die zijn uitgevoerd. 3

16 2.2.1 Onderzoeks- / ontwikkelingsproject Milieuanalyse pilotbedrijven In deze fase is ten eerste het projectteam en de technische klankbordcommissie samengesteld en heeft een startbijeenkomst plaatsgevonden. FENECON heeft veel inspanning geleverd om pilotbedrijven te werven. In eerste instantie is gestart met één pilotbedrijf: Lobatto (dameskleding). Bij dit bedrijf is een zeer uitgebreide milieuanalyse uitgevoerd: er zijn interviews gehouden met sleutelpersonen binnen het bedrijf en vragenlijsten verstuurd naar een groot aantal ketenpartners. In een later stadium is bij Jurk BV (dameskleding) een korte milieuanalyse uitgevoerd. Op basis van deze informatie zijn drie documenten opgesteld: - algemeen achtergrond document met dominante milieuaspecten in de kledingketen (basis voor de CD-Rom kleding ontrafeld ) - identificatie van mogelijkheden milieuwinst Lobatto - identificatie van mogelijkheden milieuwinst Jurk BV Deze documenten zijn besproken met de technische klankbord commissie en op basis van hun commentaar aangepast. Al in een vroeg stadium heeft Jurk BV te kennen gegeven geen vervolg te willen geven. De opzet van een management systeem paste niet bij de bedrijfscultuur. Bovendien vond men dat op dit moment al het maximaal haalbare aan milieumaatregelen gebeurde. Bij Lobatto is gestart met de opzet van een PMZ-systeem. Echter na enige tijd zijn deze activiteiten vanwege bedrijfs-economische redenen gestaakt. Lobatto is uiteindelijk halverwege 2003 failliet gegaan. PMZ-handleiding Op basis van de informatie van Lobatto en Jurk en beschikbare kennis aanwezig bij CREM is een eerste concept van de PMZ-handleiding opgezet. Het achtergrond document is uitgebreid en omgevormd tot de CD-Rom kleding ontrafeld, een losse bijlage bij de handleiding. Dit eerste concept is, onder intensieve begeleiding van CREM, getest door een nieuw pilotbedrijf: PF-Concept. Dit bedrijf heeft met behulp van de handleiding een aantal productielocaties in Thailand en Bangladesh doorgelicht. Op basis van deze bezoeken en interviews met verschillende sleutelpersonen is een aantal maatregelen voorgesteld, o.a. de opzet van een gedragscode en milieu-eisen in de inkoopvoorwaarden. Er is een begin gemaakt met de opzet van procedures behorende bij het management systeem. Door reorganisatie bij het bedrijf is de opzet van het management systeem echter niet compleet afgerond. Wel zijn de ervaringen verwerkt in de handleiding en is een tweede concept gemaakt. Deze versie bevatte een stappenplan, checklists en werkbladen. Dit tweede concept is voorgelegd aan de technische klankbordcommissie. 4

17 2.2.2 Praktijkexperiment Het tweede concept van de handleiding is getest door de proefbedrijven: - Cookie Company (sokken, kinderkleding) - Pisa Confectionairs (uniformen en bedrijfskleding) - YKK (ritsen) Deze bedrijven hebben zelfstandig de handleiding getest. CREM heeft hierbij opgetreden als help-desk. De implementatie van PMZ bij de proefbedrijven is met wisselend succes uitgevoerd. Bij PISA, een klein ambachtelijk bedrijf, is het niet van de grond gekomen. PMZ bleek te abstract voor een dergelijk bedrijf. Kennis, tijd en ervaring ontbrak. Bij Cookie daarentegen is het wel geslaagd. Vanaf het begin was de intentie van het management om dit project serieus op te pakken. YKK heeft de handleiding met name gebruikt om te vergelijken met haar eigen ISO systeem. Concrete maatregelen zijn hier niet uit voort gekomen. De handleiding is met de proefbedrijven geëvalueerd. Bij Cookie Company vond men de opzet duidelijk en bruikbaar. Wel was het commentaar dat met liever een nog meer integrale benadering had gehad van milieu en sociale aspecten. Op een aantal punten zijn suggesties voor verbetering gedaan, welke zijn aangepast in de definitieve handleiding. Commentaar van PISA was dat de handleiding te abstract en tijdrovend is. YKK heeft geen inhoudelijk commentaar geleverd. In het projectteam is het project zelf geëvalueerd (zie bijlage II, evaluatie). Verder zijn ideeën opgedaan voor vervolg. Een concreet product is de PMZ-scan van MODINT en CREM. Als onderdeel van deze scan wordt begeleiding geboden bij het opzetten van een PMZ-systeem Kennisoverdracht Tijdens het PMZ-project zijn diverse artikelen verschenen in de MODINT-nieuwsbrief. Het belangrijkste product van het project, de handleiding is te bestellen via MODINT. Via MODINT s website wordt hier publiciteit aan gegeven. Ter afsluiting van het project heeft MODINT een informatiebijeenkomst georganiseerd. 13 bedrijven (15 personen) hebben hieraan deelgenomen en interesse getoond in opzet van een PMZ-systeem voor hun eigen bedrijf. Na afloop van het project wordt een persbericht uitgestuurd via diverse kanalen. Verder zal MODINT op haar site (www.modint.nl) een onderwerp over PMZ inrichten. Zoals ook in vermeld wil MODINT dit project een vervolg geven door haar leden een PMZ-scan aan te bieden. MODINT zal haar leden actief informeren over deze mogelijkheid. 5

18 6

19 Hoofdstuk 3 Beschrijving van de resultaten van het project 3.1 Inleiding Na de uitvoering van het project zijn de gewenste resultaten behaald en zijn enkele tastbare producten voortgebracht. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste resultaten per projectfase genoemd en worden de voortgebrachte producten opgesomd en beschreven. 3.2 Resultaten per projectfase Hieronder zijn de belangrijkste resultaten per onderdeel kort opgesomd. Onderzoek en ontwikkeling - Identificatie pilotbedrijven - Samenstellen projectteam - Samenstellen technische klankbordcommissie - Voorlichtingsactiviteiten binnen branche en bedrijven - Analyse van dominante milieuaspecten in de kledingketen - Identificatie milieuwinst pilotbedrijven - Formuleren milieumaatregelen pilotbedrijven - Ontwikkelen PMZ-implementatiepakket Praktijkexperiment - Identificatie proefbedrijven - test handleiding bij proefbedrijven - evaluatie Kennisoverdracht - seminar - PR - vervolgtraject 7

20 3.3 Voortgebrachte producten De belangrijkste tastbare producten die tijdens het project voort zijn gebracht zijn: Handleiding Productgerichte Milieuzorg (PMZ) bij MODINT-leden` CD-Rom Kleding ontrafeld Folder MVO/PMZ-scan MODINT Geïnteresseerden kunnen de handleiding en CD-Rom tegen betaling bestellen bij MODINT door een te sturen naar Handleiding De handleiding heeft als doel om de milieuprestatie van kleding continu te verbeteren. Met behulp van de handige en praktijkgerichte manual kunnen individuele bedrijven (zowel groot als klein) zelf een PMZ-systeem opzetten, kan een beeld worden verkregen van de milieuprestaties van het product (kleding). De handleiding bevat: Inleiding MVO in de kledingsector Inleiding PMZ Stappenplan PMZ voor kledingbedrijven Stap 0: opstellen intentieverklaring Stap 1: voorbereidende activiteiten Stap 2: uitvoeren milieuanalyse Stap 3: opstellen van PMZ-beleid Stap 4: opstellen en in gang zetten van actieplan Stap 5: evaluatie PMZ-activiteiten en systeem Stap 6: communicatie, verslaglegging en managementbeoordeling Checklists en werkbladen bij het stappenplan Een CD-Rom kleding ontrafeld, een overzicht van de milieu- en sociale aspecten van vezelproductie tot afvalfase De meeste MODINT-leden zijn zogenaamde kop-staart-bedrijven. Dit betekent dat het grootste deel van de milieubelasting plaatsvindt bij toeleveranciers in het buitenland. De in het kader van PMZ voorgestelde maatregelen hebben dan ook veelal betrekking op ketenafspraken. De handleiding is opgezet met input van een aantal MODINT-leden en de concept handleiding is getest door andere MODINT-leden. 8

21 CD-Rom Kleding ontrafeld Samen met MODINT heeft CREM de CD-rom Kleding Ontrafeld uitgegeven, als bijlage bij de handleiding, maar ook separaat. Het document geeft op beknopte wijze informatie over de milieuaspecten die van belang zijn in de gehele productieketen van kleding. Beginnend bij de productie van vezels en eindigend bij het moment dat een kledingstuk wordt afgedankt door de consument. Ook zijn per fase in de productieketen aanknopingspunten voor verbeteringen in kaart gebracht. Het begrip milieu is in dit document breed gedefinieerd. Naast milieuaspecten die invloed hebben op bodem, water en lucht, wordt ook aandacht besteed aan milieuaspecten die de arbeidssituatie beïnvloeden en aan sociale omstandigheden. Het document bevat veel praktijkvoorbeelden, verwijzingen naar belangrijke bronnen en is rijk geïllustreerd. De CD-Rom kan gebruikt worden als een oriëntatie voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in de kledingsector. Inmiddels heeft een groot aantal bedrijven en organisaties de CD-Rom besteld. Folder MVO/PMZ-scan Op de folder wordt uitgelegd hoe MODINT dit project vervolg geeft: PMZ-scan. Middels een scan wordt de stand van zaken in beeld gebracht, worden verbetermogelijkheden in kaart gebracht en wordt aan de hand van de handleiding een eerste stap gezet richting PMZ. 9

22 10

23 Hoofdstuk 4 Conclusies Na evaluatie van het project is door het projectteam geconcludeerd dat de doelstellingen van het project zijn gerealiseerd en dat het eindproduct, de handleiding binnen bedrijven kan worden gebruikt als een praktijkgerichte manual om productgerichte milieuzorg in de kledingsector gestalte te geven.knelpunten in het project zijn met name de deelname van pilot- en proefbedrijven geweest. Door verschillende redenen was het moeilijk om bedrijven te werven en aan boord te houden. Bij deelname bleek prioritering voor dit project in de praktijk lastig. Desondanks stemt het eindresultaat, de PMZ-handleiding, tot tevredenheid. Voor de CD-Rom, die ook als apart product is uitgebracht, is veel belangstelling, getuige het groot aantal bestellingen. MODINT realiseert zich dat het daadwerkelijke gebruik van de handleiding om een PMZ-systeem op te zetten een uitdaging is. Tijdens het project al zijn er een aantal punten geconstateerd die de implementatie van PMZ in de branche bemoeilijken: Operationele instelling van de bedrijven: werkzaamheden worden bepaald door collecties, milieuzaken worden op ad-hoc basis uitgevoerd Vaak MKB: over het algemeen geen specifiek aangewezen KAM-coördinator Gebrek aan kennis en ervaring met managementsystemen De branche maakt economisch moeilijke tijden door: beperkte tijd en budget MODINT ziet PMZ als het aangewezen instrument om MVO in de kledingsector een invulling te geven. Het zal daarom ook na dit project PMZ bij de leden promoten via een zogenaamde MVO/PMZ-scan. 11

24

25

26 BIJLAGEN BIJLAGE I: BIJLAGE II: MEDEAANVRAGERS PMZ-PROJECT MODINT EVALUATIEFORMULIER

27

28

29 BIJLAGE I Medeaanvragers PMZ-project MODINT Test- en pilotbedrijven Bedrijf Productgroep Onderdeel in project 1 Lobatto Dames bovenkleding Ontwikkeling 2 JURK BV Dames bovenkleding Ontwikkeling 3 PF Concept Promotionele kleding Ontwikkeling+ test 1 e fase 4 Cookie Company Sokken, kinderkleding Praktijktest 5 Pisa Confectionairs Uniformen en Praktijktest bedrijfskleding 6 YKK Ritsen Praktijktest Participanten workshop Bedrijf Aantal personen Jan van Gool BV 1 Mc. Gregor Fashion Group 1 JMA Benelux BV 1 Manderly Fashion BV 2 Van Puijenbroek BV 1 State of Art 1 Vadotex BV 1 Zetex BV 1 H.Berghaus BV 1 Bram s Paris BV 1 The Cookie Company BV 2 Faithful Nederland BV 2 Totaal 15

30

31 II Evaluatieformulier

32

Productgerichte Milieuzorg HEMA

Productgerichte Milieuzorg HEMA Productgerichte Milieuzorg HEMA Aan dit project is in het kader van het Besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie een subsidie verleend uit het programma Productgerichte Milieuzorg 2000

Nadere informatie

PMZ Cursus. voor. ANVR Reisorganisaties

PMZ Cursus. voor. ANVR Reisorganisaties Eindrapport subsidieprogramma Stimulering PMZ 2000 PMZ Cursus voor ANVR Reisorganisaties ANVR-VRO Postbus 55 3454 ZH De Meern Holland Novem projectnummer: 0366-00-01-00-0023 Aan dit project is in het kader

Nadere informatie

van Puijenbroek Textiel sociaal jaarverslag Sociaal jaarverslag over 2008 Van Puijenbroek Textiel

van Puijenbroek Textiel sociaal jaarverslag Sociaal jaarverslag over 2008 Van Puijenbroek Textiel Sociaal jaarverslag over 2008 Van Puijenbroek Textiel Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 2 2. Basis vereisten van het FWF deelnemerschap... 3 3. Inkoop...3 4. Monitoringsysteem en uitvoering van verbeterplannen...

Nadere informatie

SenterNovem projectnummer: 0366-03-05-01-012 SenterNovem bestelnummer: 4800002364

SenterNovem projectnummer: 0366-03-05-01-012 SenterNovem bestelnummer: 4800002364 ONTWIKKELING VAN EEN GEAUTOMATI- SEERD ONDERSTEUNINGSSYSTEEM VOOR PRODUCTGERICHTE MILIEUZORG EN DUURZAME PRODUCTINNOVATIE IN DE RUBBER- EN KUNSTSTOFINDUSTRIE SenterNovem projectnummer: 0366-03-05-01-012

Nadere informatie

www.vptex.com www.havep.com www.bucofa.com Start date membership Organisational chart Social report Van Puijenbroek Textiel 1/ 7

www.vptex.com www.havep.com www.bucofa.com Start date membership Organisational chart Social report Van Puijenbroek Textiel 1/ 7 www.vptex.com www.havep.com www.bucofa.com Start date membership 2004 Organisational chart Social report Van Puijenbroek Textiel 1/ 7 Responsibilities: Policy formulation & work plan Sourcing policy Monitoring

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT Energiezorg management systeem Symposium Groene ICT Voorstellen Marco Kappe Directeur Service Delivery Vancis 2 fysieke datacenters Housing van de (nationale supercomputer) Leveren van Co locatie Leveren

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen.

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen. Aan de leden van de Statencommissie Milieu Verkeer en Vervoer en de leden van de Statencommissie Economische Zaken Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002 Behandeld door : Vries, de, E./W.

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

www.groenendijkwoerden.nl

www.groenendijkwoerden.nl Sociaal Jaarverslag 2009 van Groenendijk Bedrijfsschoenen & Kleding B.V. 1. Inleiding 2 2. Inkoopbeleid 2. Interne voorlichting & training 4. Externe Communicatie 5. Archiveren 6. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Ethiek en management-systematiek

Ethiek en management-systematiek Responsible Care Deze presentatie wat is Responsible Care (Global Charter) Relatie met operationele veiligheid In de chemie VCA en VCO Enkel k l aanbevelingen Bert Zandvoort Coordinator Masterclass Veiligheid

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

MVO- MVO-communicatieplan internet 2015. Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN

MVO- MVO-communicatieplan internet 2015. Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN Pagina 2 van 6 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. INTERNE COMMUNICATIE... 3 2.1. Doelstellingen en doelgroepen... 3 Doel:... 3 Doelstelling:... 3 Interne doelgroepen:...

Nadere informatie

Strategie duurzaam inkopen

Strategie duurzaam inkopen Strategie duurzaam inkopen Gemeente Franekeradeel, afdeling Bouwen en Milieu Minke Lotens - Eichhorn Augustus 2010 status: Definitief Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 Aanleiding 3 Kaders 3 Het begrip duurzaam

Nadere informatie

Sociaal Jaarverslag 2012. Confectiefabriek De Berkel BV

Sociaal Jaarverslag 2012. Confectiefabriek De Berkel BV Sociaal Jaarverslag 2012 Confectiefabriek De Berkel BV Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. FWF deelnemerschap... 4 3. Inkoop... 4 4. Monitoringsysteem en uitvoering van verbeterplannen... 5 5. Klachten...

Nadere informatie

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders Ervaringen met een Pilot 1 Even voorstellen Henk Plessius Hogeschool Utrecht o Onderzoeker o Docent o Projectleider Aandachtsgebieden:

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F.

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. BentVoorbeeld Proces en informatie onderzoek DECLA consultancy Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 INTRODUCTIE... 4 3 OPDRACHTOMSCHRIJVING EN SCOPE... 5 4

Nadere informatie

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel Fractie SAM Stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Fractie SAM Aan de universiteitsraad 13 november

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding Kinderen Anders Naar School KANS Handleiding Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Inhoud: Christel de Heus Tekst: Marian Schouten Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland Coverfoto:

Nadere informatie

Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO

Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO Inhoud 1. Project IN C 2. Onderwijsdidactisch 3. Professionalisering 4. Zit er een sociaal ondernemer in jou? 5. Samengevat Project In C 1. Project

Nadere informatie

CO 2 Communicatieplan. 18 maart 2015

CO 2 Communicatieplan. 18 maart 2015 CO 2 Communicatieplan 18 maart 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatiedoelstellingen 4 3. Doelgroepen 5 4. Communicatiemiddelen 7 5. Planning 8 6. Organisatie 9 CO 2-communicatieplan 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep IPMA Grote projecten plannen: How to plan a battleship! Aarle Rixtel, 24 april 2014 Richard Smal Voorzitter Interesse Groep 20:00 of Critical Change 1 Met dank aan onze sponsors Doelstellingen IPMA Critical

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Patrick Gunther 11 April 2011 Business Case Patrick Gunther April 2011 1 1. Inleiding Deze business case geeft een overzicht van

Nadere informatie

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Zuidoost om zich bij de Soa-polikliniek van de GGD Amsterdam te laten Testen op Soa s en Hiv A Qualitative Research

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Inhoudsopgave 1. Inleiding pag. 03 2. Onderzoek naar sector- en keteninitiatieven pag. 04 2.1 Initiatieven bespreken

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

Deelrapportage 1: Opzet van het project. Project verandering van spijs. TNO Kwaliteit van Leven. TNO-rapport. KvL/APRO/2007.

Deelrapportage 1: Opzet van het project. Project verandering van spijs. TNO Kwaliteit van Leven. TNO-rapport. KvL/APRO/2007. TNO Kwaliteit van Leven TNO-rapport KvL/APRO/2007.198/11410/Hef/stn Deelrapportage 1: Opzet van het project Arbeid Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.tno.nl/arbeid T 023 554 93 93 F 023

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

BIM Mythes. 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012. Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink

BIM Mythes. 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012. Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012 Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink ? Mythes Investeringen komen bij andere partijen terecht (kan zijn, dus doe er wat aan!) BIM is

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Februari 2014 Revisie:

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Samen met Hogeschool Rotterdam?

Samen met Hogeschool Rotterdam? 1 Kennismaking 2 Samen met Hogeschool Rotterdam? 3 4 Waar ben ik enthousiast over? (Big) data analytics 5 1. Heeft u last van fouten in klantdata? 2. Wat zijn de gevolgen in omzet en kosten bij 1% data

Nadere informatie

Enquête + Vragenlijst + Onderzoek + Panel = thesistools.com 15-01-13 10:43 Adoptie van BIM Geacht lid, Bouwend Nederland voert onderzoek uit naar de adoptie van BIM onder haar leden. Hiervoor is een enquête

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1

de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1 De kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1 waarom deze campagne? zit er een luchtje aan uw bedrijfskleding? Met deze campagne willen wij u de werknemers

Nadere informatie

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Leden van de werkgroep Aad van der Valk, NIBG Andrea Scharnhorst, DANS Barbara Sierman, KB Giovanna Fossati, EYE, voorzitter Inge Angevaare,

Nadere informatie

OPENBARE SAMENVATTING

OPENBARE SAMENVATTING OPENBARE SAMENVATTING Project Gebruikersgroep energiemanagement RVO Datum 17 juli 2015 Onderwerp Openbare samenvatting NRK/mix gebruikersgroep implementatie energiemanagement in context van Europese EED-wetgeving

Nadere informatie

Communicatieplan Breur IJzerhandel

Communicatieplan Breur IJzerhandel Communicatieplan Breur IJzerhandel 4 Oktober 2014 4 OKT 2014 Communicatieplan Breur IJzerhandel 1. Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken uit onze dagelijkse

Nadere informatie

Marketing automatisering en supply chain management. Nieuwegein 20 oktober 2011

Marketing automatisering en supply chain management. Nieuwegein 20 oktober 2011 Marketing automatisering en supply chain management Nieuwegein 20 oktober 2011 Agenda Inleiding marketing automatisering en supply chain management (Albert Noppen, Media Alliantie) Aprimo, integrated marketing

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen januari september 2015. NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen januari september 2015. NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT Trainingen januari september 2015 NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER 02 DNV GL Training met impact LEREN OP AFSTAND MET E-LEARNING

Nadere informatie

De succesfactoren voor gebruik van CRM in de financiële dienstverlening

De succesfactoren voor gebruik van CRM in de financiële dienstverlening De succesfactoren voor gebruik van CRM in de financiële dienstverlening Wat verstaan we eigenlijk onder Customer Relationship Management (CRM)? In het boek Dienstenmarketing Management van De Vries, Van

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

CO 2 Communicatieplan. 18 mei 2015

CO 2 Communicatieplan. 18 mei 2015 CO 2 Communicatieplan 18 mei 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatiedoelstellingen 4 3. Doelgroepen 5 4. Communicatiemiddelen 7 5. Planning 8 6. Organisatie 9 CO 2-communicatieplan 2 1. Inleiding

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

MVO actieplan HKV 2015-2016

MVO actieplan HKV 2015-2016 MVO actieplan HKV 2015-2016 November 2015 November 2015 MVO actieplan HKV Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Onze MVO doelen en actiepunten... 5 3 Implementatie, review en communicatie... 8 4 Verantwoording...

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod. Inhoud

Nieuwsbrief. Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod. Inhoud Nieuwsbrief Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod Inhoud Waarom een landelijk implementatieteam 3 Samenstelling en rol implementatieteam 4 Voorlichting, opleiding en training 4 Instrumenten

Nadere informatie

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking I Inleiding Het LOGO SOUTH programma is beëindigd en geëvalueerd. Op basis van de resultaten van de evaluatie is het aan de Raad om op grond van haar kaderstellende bevoegdheid een keuze te maken over

Nadere informatie

Gebruikerstest voor de arbocatalogus

Gebruikerstest voor de arbocatalogus Gebruikerstest voor de arbocatalogus Het is goed om een website, voordat deze wordt opengesteld voor alle gebruikers, te laten uittesten door een aantal betrokkenen. Een mogelijkheid is het uitzetten van

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

ExxonMobil SHE beleid

ExxonMobil SHE beleid ExxonMobil SHE beleid Samen werken aan Veiligheid Contractors én eigen personeel VOMI Themamiddag Veiligheid Focus op Veiligheid! Delta hotel, Vlaardingen, 12 oktober 2010 Ton Jeen, Environmental Advisor

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER 02 DNV GL Training met impact Training met impact Organisaties verduurzamen en veranderen continu. Positieve bedrijfsresultaten

Nadere informatie

Academie voor digital entertainment

Academie voor digital entertainment Academie voor digital entertainment Opleidingen in de academie: International Media and Entertainment Management en International Game Architecture and Design Reden om te participeren in het project: uitvalpercentage

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord U heeft onlangs een project afgerond dat financieel is ondersteund door het SNN. Voor het SNN is het van groot belang te weten wat de resultaten

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 3 3. Doelgroepen 4 3.1 Stakeholdersanalyse 4 3.2 Doelgroepen intern 4 3.3 Doelgroepen

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Verslag Workshop Omgevingswet / Laan van de Leefomgeving

Verslag Workshop Omgevingswet / Laan van de Leefomgeving Verslag Workshop Omgevingswet / Laan van de Leefomgeving Datum: Dinsdag 14 april 2015 Tijd: 13.00 tot 17.00 uur Waar: GeoBusiness Nederland Woerden Verslag: Camille van der Harten 1 1 Inleiding De omgevingswet

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart www.heigo.nl Start date membership september 005 Organisational chart DIRECTIE MANAGEMENT TEAM ADMINISTRATIE AUTOMATISERING 3 KWALITEITSZORG PERSONEEL ORGANISATIE LOGISTIEK INKOOP MAGAZIJN EXPEDITIE 7

Nadere informatie

CO2 managementplan. Max Bögl

CO2 managementplan. Max Bögl CO2 managementplan Max Bögl Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Energie meetplan... 4 2.1 Planning meetmomenten... 4 2.2 Vergelijking met vergelijkbare organisaties... 5 3 Energiemanagement actieplan... 6 4 Stuurcyclus...

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Samenvatting ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Coordinator: DTV Consultants, Mr. Willem Buijs, PO Box 3559, 4800 DN, Breda Tel: +31 76 513 66 00 ENERQI@dtvconsultants.nl Start van het

Nadere informatie

DSM case: Geef handen en voeten aan DI in 3 stappen. Elise Goosens, Go Sens! Voormalig project director DI DSM. Partners: WWW.OVERDI.

DSM case: Geef handen en voeten aan DI in 3 stappen. Elise Goosens, Go Sens! Voormalig project director DI DSM. Partners: WWW.OVERDI. DSM case: Geef handen en voeten aan DI in 3 stappen Elise Goosens, Go Sens! Voormalig project director DI DSM Partners: Mijn drive: Mensen in organisaties in hun kracht zetten Mijn missie: Het verbinden

Nadere informatie

Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer. 1. Inleiding

Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer. 1. Inleiding Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer 1. Inleiding Zoetermeer wil zich de komende jaren ontwikkelen tot een top tien gemeente qua duurzaam leefmilieu. In het programma duurzaam Zoetermeer

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart DIRECTIE 2 M AN AG EMENT TE AM 2 ADM INISTRATIE & AUTO M ATISERING 3 KW ALITEITSZORG 1 PERSO NEEL & ORG ANISATIE 1 LOG ISTIEK 1 INKOOP

Nadere informatie

270+ Contact Centers. 75talen TELEPERFORMANCE OVERZICHT. 182,000 werknemers. Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management

270+ Contact Centers. 75talen TELEPERFORMANCE OVERZICHT. 182,000 werknemers. Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management 1 TELEPERFORMANCE OVERZICHT Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management Landen waar we aanwezig zijn Landen die we faciliteren Opgericht in 1978 270+ Contact Centers Aanwezig in 62

Nadere informatie

Model procedure tentoonstellen

Model procedure tentoonstellen Model procedure tentoonstellen Proceseigenaar: Hoofd Publiek / Projectleider tentoonstellen Akkoord door: Functie: Datum: 101125 DEF Qmus Model PRO Tentoonstellen.doc Pagina 1 van

Nadere informatie

CO 2 Communicatieplan A&M Recycling

CO 2 Communicatieplan A&M Recycling CO 2 Communicatieplan A&M Recycling Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatiedoelstellingen 4 3. Doelgroepen 5 4. De communicatiemiddelen 8 5. Planning 9 6. Overige zaken 11 2/11 1. Inleiding Dit communicatieplan

Nadere informatie