Over je KLJafdeling. Nota s Trainingsdagen - Over je KLJ-afdeling - -

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Over je KLJafdeling. Nota s Trainingsdagen - Over je KLJ-afdeling - -"

Transcriptie

1 Over je KLJafdeling In dit onderdeel behandelen we een aantal algemene thema s die cruciaal zijn voor een goede en verantwoorde afdelingswerking. Een onvergetelijk KLJ-jaar voor de leden en de leiding begint bij een goede planning. In dit onderdeel geven we je tips en aandachtspunten mee om zo n jaarplanning op te maken. Niet enkel over deze jaarplanning, maar ook over heel wat andere zaken moet er gecommuniceerd worden zowel binnen de KLJ-afdeling als naar de buitenwereld toe. Hoe communiceer je op een correcte, assertieve manier en hoe bouw je aan een sterk en goed netwerk waarop je afdeling kan steunen? Het antwoord vind je eveneens verder in dit onderdeel. Ten slotte staan we nog grondig stil bij een aantal niet zo eenvoudige, maar wel uiterst belangrijke thema s voor elke KLJleid(st)er: verkeersveiligheid, de KLJ-verzekering en EHBO. - -

2

3 P lan je activiteiten Een afdeling goed draaiende houden, betekent meer dan wekelijks of tweewekelijks activiteiten begeleiden voor de leden. Als bestuurslid van KLJ heb je ook taken of verantwoordelijkheden die met de algemene werking van jullie KLJ samenhangen. Denk maar aan jullie maandelijkse bestuursvergadering, jullie jaarlijkse eetdag, de fuif, het kamp, het bestuursweekend,. Het hele jaar door zijn bestuursleden bezig met hun afdeling. Daarom maken de meeste bestuursploegen bij het begin van het werkjaar een (jaar)planning op. Zo n jaarplanning is eigenlijk een kapstok waar een afdeling haar hele werkjaar aan vast hangt. In dit onderdeel ontdek je waarom het nuttig is om met een jaarplanning te werken. Daarnaast geven we een aantal praktische tips en aandachtspunten mee, als houvast voor jullie om zelf een jaarplanning op te stellen. En ten slotte is het uiteraard van groot belang om je jaarplanning voldoende bekend te maken. 1. Waarom werken met een jaarplanning? Bij het begin van het werkjaar zit je vol goede voornemens om dingen te realiseren en activiteiten te doen. Daarom is het handig om eens stil te staan bij een planning. Met het plannen van een werkjaar begin je liefst op tijd. Zo heb je nog voldoende ruimte om eventueel zaken bij te sturen of aan te passen. Sommige zaken zal je trouwens tijdig moeten aanvragen of vastleggen en dan kan een degelijke planning zeker zijn nut bewijzen. Het is alvast een mythe om zo n planning uit te werken op één vergadering. Beter is het om hier een volledig weekend voor uit te trekken, zodat je met de volledige bestuursploeg kan bespreken wat voor jullie belangrijk is en zeker gerealiseerd moet worden. Bovendien kan je dit dan rustig en heel gedetailleerd doen, zodat je geen zaken over het hoofd ziet. Ten slotte is het trouwens veel gemakkelijker werken met een planning waaraan iedereen heeft meegewerkt! Voordelen van het werken met een jaarplanning: Een jaarplanning is een kapstok voor een goede afdelingswerking. Het maakt dat een afdeling niet meer afhankelijk is van een aantal toevalligheden (veel/ weinig tijd, locatie al dan niet vrij, veel/weinig leiding, ). Veel problemen kunnen worden voorkomen door een duidelijke planning op te stellen

4 Een planningsmoment garandeert overleg tussen de bestuursleden. Op die manier kunnen alle neuzen dezelfde kant uitwijzen. Wanneer je een jaarplanning uitwerkt en deze tijdig bezorgt aan je leden en hun ouders, kunnen zij hiermee rekening houden tijdens het plannen van hun eigen agenda. Zo heb je meer kans dat je leden aanwezig zijn op elke activiteit. Door middel van een jaarplanning krijg je een goed overzicht op je activiteiten. Je kan voldoende variatie in je activiteiten steken. Wanneer je een goede jaarplanning hebt, kan je de werklast voor KLJ goed inschatten en drukke momenten zien aankomen. Een planningmoment organiseren, zorgt voor enthousiasme bij de bestuursleden. Samen een planning opstellen, zorgt ervoor dat je samen kan uitkijken naar een jaar vol leuke KLJ-activiteiten. 2. Hoe ga je te werk? Aandachtspunten en tips bij het opstellen van een jaarplanning: Vooraleer je begint, evalueer je best het vorige werkjaar: leer uit knelpunten uit het verleden! Zet alle activiteiten van KLJ nationaal, de provincie en het gewest op de kalender. Houd ook rekening met de data die belangrijk zijn voor je dorp (zoektocht, gemeentelijke jeugdraad, eetdag van de Landelijke Gilde, kermis, dorpsfeesten, activiteit van andere jeugdbewegingen uit het dorp, ). Ga, voordat je aan je jaarplanning begint, na wanneer de communies, 100-dagen, examens, vallen. Zo voorkom je dat je geen volk hebt op je activiteiten. Spreek een vast tijdstip af voor bestuursvergaderingen en houd je er het hele jaar aan. Zo vermijd je dat mensen niet komen, omdat ze niet op de hoogte waren van de vergadering. Bovendien verplicht je jezelf dan om regelmatig bij je werking stil te staan. Stel bij de planning eerst een raamprogramma op: eerst vul je alle grote data in (kamp, ouderfeest, fuif ) en alle bestaande klassieke activiteiten (zwemmen, verrassingsreis ). Nadat je het raamprogramma hebt opgesteld ga je op zoek naar activiteiten per leeftijdsgroep. Zorg ervoor dat het aanbod evenredig en gevarieerd is voor de verschillende leeftijdsgroepen. Een brainstorm kan hier wonderen doen. Breng zeker regelmaat en een vaste frequentie in je activiteiten. Bv. om de veertien dagen activiteit voor -16 op zaterdag. Zo weet iedereen, leden, ouders en bestuur, wanneer er KLJ is. Bovendien kan je zo voorkomen dat een bepaalde leeftijdsgroep een maand geen activiteit heeft

5 Plan de consumptieactiviteiten op momenten dat de bestuursleden examens hebben. Want op zo n moment heb je net iets minder tijd om zelf een activiteit in elkaar te boksen. 3. De planning bekend maken? Als de jaarplanning uiteindelijk op punt staat, is het natuurlijk de bedoeling dat je leden en hun ouders zo snel mogelijk op de hoogte zijn van de planning. Op die manier kunnen zij die ook meteen opnemen in hun agenda en heb je de meeste kans dat ze aanwezig zullen zijn. Maak afspraken binnen je bestuur over het verspreiden van die planning: bv. via het tijdschriftje van de afdeling, via een brief, via de website, In je jaarplanning moet duidelijk opgenomen worden wanneer er activiteiten georganiseerd worden of wanneer deelgenomen wordt met de afdeling aan een bepaalde activiteit. Dit wil niet zeggen dat in deze planning ook al moet staan wat de activiteiten precies zullen inhouden. Sommige zaken mogen nog even een verrassing blijven. Het is wel belangrijk om dan met je bestuur afspraken te maken over wanneer de leden dan wel meer informatie krijgen rond bepaalde activiteiten (bv. waar gaat de activiteit door, moeten ze iets meebrengen, moeten ze oude kleren aantrekken, ). Je kan er bijvoorbeeld voor kiezen om de uitgebreidere planning maandelijks aan het lokaal op te hangen, op je website te plaatsen, de activiteiten van de volgende maand telkens te laten opnemen in de plaatselijke krant,... Zorg in elk geval voor een leuke en aantrekkelijke planning op maat van je leden en de opkomst zal zeker en vast een succes zijn! Tip KLJ zorgt jaarlijks voor lege planningskalenders en stickers met een overzicht van alle KLJ-activiteiten die op provinciaal en nationaal niveau worden georganiseerd. Maak hiervan gebruik en vraag ernaar bij je vrijgestelde. Meer info? Wegwijs: Over het bestuur van KLJ > B. Een jaar lang KLJ

6 C ommunicatie Met wie kom je zoal in contact als bestuurslid van KLJ? Wie maakt er allemaal deel uit van jullie netwerk? En vooral hoe ga je met dit netwerk om en kan je er op een positieve manier gebruik van maken, zodat het jullie werking ten goede komt? Ontdek het in dit onderdeel rond communicatie. Daarnaast willen we ook nog even stilstaan bij de manier van communiceren: je mening verkondigen op een bestuursvergadering, een ongeruste moeder te woord staan, een akkoord bereiken met een kwade buurman, allemaal niet zo eenvoudig! Daarom geven we hier een aantal belangrijke tips en aandachtspunten mee in verband met communicatie en de manier waarop. 1. KLJ is netwerken Als leiding binnen KLJ communiceer je natuurlijk niet enkel met je medeleiding. Je KLJ is een deel van een heel netwerk waar je regelmatig energie in moet steken, maar waar je enorm veel steun, hulp en appreciatie van terug kan krijgen. Denk maar aan het gratis vervoer van het kampmateriaal, omdat de vader van één van je leden een transportbedrijf heeft. Kortom, als KLJ-afdeling leef je best niet op een eiland. Voortdurend doe je beroep op anderen om je afdeling draaiende te houden. Je probeert mensen of instanties te overtuigen dat wat je als afdeling doet de moeite waard is. Die wirwar van contacten maakt je afdeling vaak ongezien sterk. En dat is een netwerk! 1.1. Wie maakt deel uit van dit netwerk? Ouders De ouders van de leden wonen meestal in de buurt van het KLJ-lokaal. Zij zijn het belangrijkste uithangbord van je afdeling, zowel in goed als in minder goede tijden. Het zijn de ouders die hun kinderen aan de leiding toevertrouwen, die mondelinge reclame maken bij andere ouders, die naar een eetdag komen of die eens naar de schaatsbaan rijden. Zonder ouders zijn er geen kinderen én geen KLJ. Zonder het vertrouwen van de ouders, is er ook geen steun voor de leiding en is het dus moeilijk werken

7 In sommige afdelingen kunnen ouders ook op een meer formele manier de afdeling helpen. Er zijn vzw s die het lokaal helpen beheren en uitbaten, er zijn oudercomités die meehelpen aan fondsenwervingen en die bijvoorbeeld de band met de parochie onderhouden. Gewestbestuur In het gewestbestuur zitten telkens een of twee bestuursleden van de naburige afdelingen. Tijdens zo n gewestbestuur kun je ideeën opdoen van andere KLJ s, hulp vragen bij initiatieven of bij problemen, je kan ook deelnemen aan gewestactiviteiten met je afdeling, je hebt er contact met je vrijgestelde en je kan er promotie maken voor de eigen initiatieven. Redenen genoeg dus om ook iemand van jullie afdeling naar het maandelijkse gewestbestuur te sturen. Oud-leiding Sommige afdelingen hebben een oud-leidingswerking, anderen dan weer niet. Of er nu een expliciete oud-leidingswerking is of niet, oud-leiding zal altijd op de één of andere manier verbonden blijven met hun afdeling. Soms zijn ze een grote hulp, soms is het ook vervelend dat ze zich blijven moeien met bepaalde dingen die je liever zelf zou oplossen. Je kan hun mening vragen bij belangrijke beslissingen of hen inschakelen als hulp bij bepaalde initiatieven. School De school is in de eerste plaats de plaats waar je leden het grootste deel van hun tijd doorbrengen. Je kan je dus wel indenken dat de school een belangrijke plaats inneemt in het leven van kinderen en jongeren. Het is de uitgelezen plaats om aan ledenwerving te doen. Deel een folder uit in de klassen, voorzie speelplaatsanimatie of misschien mag je zelfs een spel spelen in de klassen. Kinderen die in de KLJ zitten, zijn er trots op dat hun leiding eens naar hun school komt. Misschien is dat wel het geheim achter schoolwervingen: niet de spelletjes die worden gespeeld op de speelplaats, maar het feit dat de kinderen andere kinderen over hun KLJ-ervaringen vertellen. Heel wat afdelingen gebruiken lokalen of terreinen van een school. Een goede band met de school is dan ook een must. Maar de school kan ook in andere gevallen nuttig zijn voor je afdeling: bijvoorbeeld om materiaal te lenen of om de schoolbus te gebruiken. Parochie De parochie is vaak een goede steun, want de KLJ-afdeling mag hun lokalen en terreinen (vaak gratis) gebruiken. Anderzijds krijgen afdelingen soms kritiek vanuit de parochie: zij begrijpen het jonge KLJ-volkje niet altijd. Andere afdelingen hebben dan weer een zeer goede relatie met hun parochie en hebben zelfs een proost die veel voor hen betekent

8 Jeugdraad en jeugddienst De jeugdraad is een adviesraad, een gemeentelijk adviesorgaan. Het is de officiële spreekbuis van de jongeren bij het gemeentebestuur en omgekeerd. Het is een verzameling jonge mensen die zich bekommeren om wat gemeentebestuur allemaal beslist voor kinderen en jongeren. Op de jeugdraad kun je dus mee beslissen over wat er moet komen of moet veranderen voor de jeugd in de gemeente: de inrichting van speelpleintjes, het materiaal in de uitleendienst, subsidies,... Veel gemeenten bieden heel wat praktische diensten aan. Dat kan gaan van vrachtwagens ter beschikking stellen voor kampvervoer tot onderhoud van het lokaal. Veel gemeenten hebben bovendien een uitleendienst waar je gratis of tegen een kleine vergoeding spel- en feestmateriaal kan ontlenen. Als je niet goed weet waarvoor je op je gemeente beroep kan doen, kan je gerust eens langslopen bij de jeugdconsulent op de jeugddienst. Hij of zij zal jou ongetwijfeld alles in geuren en kleuren uitleggen. Andere jeugdbewegingen Contact met naburige jeugdverenigingen kan handig zijn en kan een meerwaarde bieden: samen een activiteit organiseren en materiaal uitwisselen. Interessante partners zijn de andere jeugdbewegingen, de speelpleinen, de kinderateliers en de jeugdhuizen. Andere verenigingen Naast andere jeugdverenigingen zijn er ook een aantal volwassenenverenigingen in je gemeente zoals de Landelijke Gilde, de KVLV, de KWB, Hiermee samenwerken kan handig zijn om bijvoorbeeld meer mensen te bereiken. Je kan misschien zo leden werven. Veel volwassenen in verenigingen hebben namelijk ook kinderen. Sportclubs maken ook deel uit van het netwerk van een afdeling. Ongetwijfeld zitten een aantal van jouw leden in een sportclub. Misschien kun je eens op bezoek gaan bij een minder bekende sporttak. Ze ontvangen je met open armen en je hebt er een fijne KLJ-activiteit bij. 1.2 Hoe bouw ik als afdeling een netwerk op? Richt je tot mensen die het dichtst bij je afdeling staan: goede vrienden van de bestuursploeg, geëngageerde ouders, enthousiaste oudleiding, Stel je open naar de buitenwereld. Spreek bijvoorbeeld ouders aan om de leden mee naar het zwembad te brengen. Stuur oud-bestuursleden een persoonlijke uitnodiging voor een bonte avond. Ze zullen dit zeker weten te waarderen. Wanneer je hen dan vraagt om een handje toe te steken bij de fuif, komen ze met nog meer plezier helpen. Op die manier gaan mensen zich betrokken voelen bij jouw afdeling

9 Als je de mensen rond je afdeling iets beter leert kennen, begin je veelal over andere zaken te praten dan de KLJ. Zo kom je wellicht te weten dat sommige ouders actief zijn in organisaties zoals het oudercomité van de school, de KVLV of een sportvereniging. Wanneer je een netwerk wil uitbouwen, zijn zulke ouders goud waard: ze staan met één voet in jouw afdeling en met één voet in een andere vereniging. Zij vormen dan ook de geschikte personen om die andere organisaties aan te spreken. Voor niets gaat de zon op. Netwerking verloopt meestal in twee richtingen. Over het algemeen krijg je als afdeling veel gedaan van andere verenigingen. Maar het kan ook dat ze jou een kleine wederdienst vragen door bijvoorbeeld te tappen op hun teerfeest. Het loont de moeite om daarin te investeren. Investeer in je relaties. Omdat connecties soms vervagen en mensen uit verenigingen verdwijnen, is het belangrijk dat je voortdurend contact blijft leggen en extra mensen leert kennen. Bovendien moet je erop toezien dat de gelegde contacten worden onderhouden. Dat vraagt veel tijd en moeite, maar het loont. 1.3 Opgepast voor de valkuilen De betrokkenheid van een netwerkpartner kan te groot worden: men gaat zich moeien! In zo n situatie komt het erop aan om duidelijke afspraken te maken. Zo kun je afspreken dat buitenstaanders wel suggesties mogen doen, maar dat de uiteindelijke beslissingen met de bestuursploeg genomen worden. Contacten kunnen spaaklopen door negatieve publiciteit. Als veel mensen je afdeling kennen, betekent dit dat veel mensen ook over je afdeling praten. Mensen roddelen helaas graag over schandaaltjes. De vaak opgeblazen verhalen kunnen je goede naam schade berokkenen. Hier is jammer genoeg vaak weinig aan te doen. Overbevraging kan je netwerkrelaties verzuren. Netwerkpartners kunnen te veel van je afdeling verwachten: die van de KLJ lossen dat wel op. Let op voor zulke situaties en reacties. De lastige opmerking maar de KLJ doet dat al jaren kun je weerleggen door te stellen dat er nu een nieuwe bestuursploeg is en dat die het recht heeft om nieuwe keuzes te maken. Het spreekt voor zich dat je dat best zo diplomatisch mogelijk aanpakt! Ondanks de valkuilen biedt een stevig netwerk meer voor- dan nadelen. Alleen op je eiland is maar alleen. Bovendien vormen alle contacten die je legt met de buitenwereld een enorme verrijking voor je afdeling. Loopt er een contact spaak, dan is dat jammer maar zeker niet onoverkomelijk. Trouwens, uit negatieve ervaringen kun je veel lessen trekken

10 2. Luister naar mij Je zal het al wel eens hebben meegemaakt dat je tijdens een bestuursvergadering je mening na een tijdje gewoon inslikte, omdat je bang was voor het oordeel van de anderen of omdat er toch niet geluisterd werd. Of misschien sloeg je de deur van het lokaal al wel eens hard dicht, na een verhitte discussie met je medeleiding waarbij je je gelijk niet kreeg. Het overkomt ieder wel eens, omdat ieder telkens met zijn totale persoon acteert binnen een gesprek of discussie. Alternatief voor deze wijze van communiceren, is assertief reageren en communiceren. Op cursus hebben we, samen met jullie, een aantal oefeningen op assertief reageren en communiceren gedaan. Aan de hand van rollenspelen konden jullie zelf ondervinden wat dit inhoudt. Hieronder vind je nog eens beknopt de definitie van assertief communiceren en de basisprincipes. 2.1 Assertief communiceren Assertief gedrag/communiceren: kunnen opkomen voor jezelf en je mening, zonder anderen nodeloos te kwetsen. Assertief reageren, betekent de KEUZE kunnen maken om te reageren zoals je dat zelf wil, zonder daarbij ongewenste conflicten met jezelf en je omgeving te veroorzaken. De principes van assertief gedrag Ik mag voor mijn eigen mening en gevoelens opkomen. Ik hoef daarvoor geen verklaring te geven. Ik ben verantwoordelijk voor mijn gedrag en draag er de consequenties van. Ik mag van mening veranderen. Ik mag fouten maken. Ik mag zeggen: Ik weet het niet, ik begrijp het niet. Ik mag weigeren. Het is niet nodig dat iedereen mij aardig vindt om soepel te kunnen omgaan met de anderen

11 Tot slot nog een laatste tip: bij assertief gedrag is het belangrijk om steeds te spreken vanuit jezelf ( ik ). Met het geven van je eigen mening of door duidelijk te maken wat je zelf voelt, kan je niets fout doen. Maak daarom zoveel mogelijk gebruik van IK-boodschappen: Spreek in de ik-vorm ( ik denk dat dit niet zo n goed idee is en niet dit is een slecht idee ). Druk uit wat je tegenvalt of waar je niet mee akkoord gaat en geef meteen een alternatief of wat je dan in de plaats wil. Dit voorkomt zeuren of verwijten. Gebruik: ik wil niet/ik wens niet in plaats van ik kan niet. Spreek op een directe manier in plaats van vaag en onzeker (misschien, ergens, eventueel). Hou deze principes in je achterhoofd tijdens een bestuursvergadering, een ander overleg, een discussie of een gesprek. Ze zullen je zeker en vast helpen om je mening op een correcte manier weer te geven. Durf deze principes ook aan te halen op bijvoorbeeld een bestuursvergadering wanneer je het gevoel hebt dat niet iedereen vrij zijn mening kan zeggen

12 V erkeersveiligheid Het verkeersreglement is niet meteen een boeiend leesboek dat je vastpakt ter ontspanning op vrijdagavond. Het is aan de andere kant wel heel belangrijke materie! Elke goede, verantwoordelijke leid(st)er moet op de hoogte zijn van de verkeersregels die gelden wanneer je op tocht gaat te voet, met de fiets of eventueel met de auto. Om het voor jou wat beter verteerbaar te maken, hebben we in dit onderdeel de belangrijkste verkeersregels en de richtlijnen vanuit KLJ op een rijtje gezet. Neem ze grondig door en verzeker nog meer de veiligheid van jouw leden! 1. Op tocht te voet: verkeersregels en richtlijnen KLJ Ken de wegcode Alleen als iemand van de leiding de wegcode én de richtlijnen van KLJ kent, mag hij de leiding nemen van een tocht of wandeling. Minimaal aantal leid(st)ers Als je op tocht gaat, gaan er steeds minimaal twee leid(st)ers mee. Een groep alleen op sleeptouw nemen kan absoluut niet! Als er dan iets gebeurt, kan je onmogelijk én je ontfermen over de slachtoffer(s) én over de groep. Naarmate de groep groeit, heb je meer leiding nodig. Onderstaande tabel geeft aan hoeveel leiding je minimaal moet voorzien tijdens een tocht. Aantal leden Aantal leiding 0-15 Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal 7 Leden alleen op tocht? Neen! Leden jonger dan 16 jaar gaan in geen enkel geval alleen op tocht. Als je dit toch toelaat, voldoe je niet aan je wettelijke toezichtplicht als jeugdbewegingsleid(st)er. Als er dan een ongeval gebeurt, is de kans bijzonder groot dat je persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld!

13 Leden ouder dan 16 jaar alleen op tocht Leden ouder dan 16 jaar kan je wel alleen op tocht laten gaan. Maar ook dan moet je een aantal verplichtingen nakomen: - Inbouwen van een aantal controlepunten zodat je het gedrag van de groep kan controleren. - Duid één eindverantwoordelijke aan, eventueel met een aantal helpers (aantal evenredig met de tabel hierboven). Zorg dat deze mensen de wegcode kennen. - Geef daarnaast ook altijd een GSM én een nummer dat kan gebeld worden mee. Op die manier kan je op elk moment in contact treden met de groep. Verlichting: verplicht Eén simpele regel: als je op tocht gaat draag je altijd zoveel mogelijk reflecterende vestjes en lichtweerkaatsers, ook overdag! Slechte zichtbaarheid is immers niet alleen s nachts een probleem, maar ook bij slecht weer. En het weer kan nu eenmaal snel omslaan. Maak er dus een gewoonte van om op tocht altijd veiligheidsmateriaal te dragen! Zorg dat iedereen een reflecterende armband draagt (net boven de elleboog). Als de groep rugzakken draagt, rust je deze best ook uit met reflecterende strips. Draag daarnaast zoveel mogelijk fluorescerende vestjes. Als er niet voor iedereen één is, verspreid je de mensen die een vestje dragen zo goed mogelijk over de groep. Zeker voor- en achteraan! Vraag bovendien aan je leden dat ze kleding met heldere kleuren dragen. Dit verhoogt de zichtbaarheid aanzienlijk. Vergeet daarnaast niet dat de wegcode tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag of bij beperkte zichtbaarheid overdag extra verlichting verplicht: - Als de groep rechts loopt: een wit of geel licht links vooraan en een rood links achteraan. - Als de groep links loopt: een rood licht rechts vooraan, een wit of geel licht rechts achteraan. Naargelang de lengte van de rij, moeten op de flanken één of meer gele of witte lichten gedragen worden die in alle richtingen zichtbaar zijn. Op tocht bij slecht weer of in het donker? Is af te raden. Je neemt een groot risico! Op de rijbaan wandelen: vermijden! Hoewel de wegcode het in een aantal specifieke situaties toelaat om als groep op de rijbaan te lopen, kies je als KLJ-groep enkel voor de rijbaan als het écht niet anders kan. Indien mogelijk loop je altijd op het voetpad, de berm, het fietspad, de parkeerzone,... Let wel, op het fietspad mag je de andere weggebruikers niet hinderen

14 Ben je toch verplicht om op de rijbaan te lopen, weet dan dat dit een gevaarlijke situatie is. Voorzie, indien mogelijk, extra begeleiders en neem nooit meer dan de helft van de breedte van de rijbaan in. Leiding: niet gezellig samen kletsen Als leiding verspreid je je over de groep: iemand vooraan, iemand achteraan en de rest van de leiding verspreidt zich over de groep. Zeker als je met grote groepen op stap gaat, is een fluitje absoluut noodzakelijk! Oversteken Je houdt je uitdrukkelijk en onvoorwaardelijk aan de wegcode. Dit betekent dat je als leider van een groep enkel het verkeer mag stilleggen als je voorzien bent van het correcte bordje hiervoor. Als je met een grote groep op stap bent, voorzie je best meerdere leiding met zo n bordje. Bij het oversteken stellen leiders zich op de rijbaan op, aan weerszijden van de groep. Oversteken is gevaarlijk. Dit is niet het moment voor grapjes of stunts. Je neemt als leiding je verantwoordelijkheid en schrikt er niet voor terug onverantwoordelijk gedrag onmiddellijk aan te pakken. De wegcode en richtlijnen van KLJ gelden altijd! Je loopt niet enkel tijdens een echte tocht op straat. Ook bv. tijdens een dorpsspel begeef je je op de openbare weg. Ook dan gelden de wegcode en de richtlijnen van KLJ! Weet dat een spel dubbel gevaarlijk is, omdat zowel je leden als jijzelf niet dezelfde veiligheidsreflex hebben als bij een echte tocht. 2. Op tocht met de fiets: verkeersregels en richtlijnen KLJ Als je op tocht gaat met de fiets gelden dezelfde veiligheidsrichtlijnen als wanneer je te voet op tocht gaat (zie veiligheidsrichtlijnen hierboven). Daarnaast willen we jullie nog een aantal uiterst belangrijke richtlijnen, specifiek voor een toch met de fiets, meegeven. Fietshelm verplicht! Een fietshelm vermindert het risico op hoofdletsels met 85%! Niet zeuren, gewoon verplichten, zeker bij jonge leden. Reparatiemateriaal Neem als leiding altijd het nodige reparatiemateriaal mee voor lekke banden en reservelampjes voor de verlichting

15 Welke regels volgen? In het verkeersreglement wordt een onderscheid gemaakt tussen de regels voor individuele fietsers en de regels voor fietsers in groep. Als je fietst in groep heb je twee mogelijkheden: je volgt de regels van de individuele fietsers of je volgt de regels die gelden voor fietsers in groep. Als je kiest voor de regels voor fietsers in groep, heb je meer mogelijkheden, maar ook meer verplichtingen, bv. begeleiding met een reglementaire auto. De wet bepaalt dat, om de regels van een groep te mogen volgen, je minstens met 15 moet zijn. Als afdeling heb je meestal niet de mogelijkheid om bv. reglementaire begeleidende auto s te voorzien. We raden je dan ook uitdrukkelijk aan om de regels van individuele fietsers te volgen! Dus niet op de rijbaan fietsen. Controle van de fietsen Bezorg al je leden in voorbereiding van het kamp of de activiteit onderstaande fietscontrolekaart. Controleer de fietsen van de leden voor de activiteit of het kamp. Fietsen die niet in orde zijn, kunnen helaas niet mee! Fietscontrolekaart Wettelijk verplicht: Twee werkende remmen Een goed functionerende bel Een witte reflector vooraan Een rode reflector achteraan Een witte reflecterende strook aan weerszijden van elke band en/of minstens twee gele of oranje dubbelzijdige reflectoren per wiel Gele of oranje reflectoren aan weerszijden van elke pedaal Fietsers moeten s nachts en wanneer de zichtbaarheid minder dan ongeveer 200m bedraagt, een vast licht of knipperlicht gebruiken. Een wit of geel licht vooraan en een rood licht achteraan. Dit rode licht dient s nachts bij helder weer zichtbaar te zijn van op een afstand van minimum 100m. Beide lichten mogen zowel op de fiets als op de fietser bevestigd worden. Hier let je ook best op: Zadel: stevig vastgezet, op de juiste hoogte Stuur: stevig vastgezet, iets hoger dan het zadel Wielen: stevig vastgezet, zonder speling Spaken: strak aangespannen Velgen: zonder vervorming Banden: zonder scheuren, uitstulpingen of afgesleten loopvlak, hard opgepompt Ketting: goedgesmeerd, met ongeveer 1 cm speling Pedalen en trapas: zonder speling Frame: zonder roest of beschadigingen

16 3. Verplaatsing met de auto Vermijd in de eerste plaats het gebruik van de auto en neem, lekker ontspannend, de trein of bus. Voor de chauffeur: hou je aan de verkeersregels, rij niet roekeloos, rij niet onder invloed, pas je snelheid aan aan de omstandigheden (mist, file, ), rij defensief in plaats van agressief. Kinderen mogen op elke leeftijd voorin plaats nemen in de auto, op voorwaarde dat ze vastgeklikt worden met de gordel (>1m35) of in een kinderzitje (<1m35). Toch nemen kinderen onder de 12 jaar bij voorkeur op de achterbank plaats, tenzij deze volzet is. Alle inzittende personen moeten altijd een gordel dragen. Bij wet moeten kinderen kleiner dan 1m35 vervoerd worden in een geschikt kinderbeveiligingssysteem (kinderzitje). Als KLJ-afdeling moet je je echter geen kinderzitje aanschaffen. De wet maakt een uitzondering wanneer de kinderen niet door de eigen ouders worden vervoerd en wanneer het incidenteel vervoer is over een korte afstand. Dan volstaat de gordel, maar moeten de kinderen wel achterin zitten. Voor een verre afstand vraag je dus best de kinderzitjes van de ouders. Je mag maar zoveel mensen vervoeren als er beschikbare zitplaatsen zijn in je auto. Klik nooit twee kinderen in één gordel! Tip Als je op toch gaat, met de fiets of te voet, verplicht dan je leden om altijd fluovestjes te dragen. Toon uiteraard zelf het voorbeeld! Meer info? Een duidelijke beschrijving van alle belangrijke verkeersregels en richtlijnen voor een tocht te voet, met de fiets of met de auto vind je in de Wegwijs: Over je KLJ-afdeling > C. Veiligheid

17 V erzekeringen Door het betalen van het lidgeld van KLJ, ben je automatisch verzekerd door de KLJ-verzekering. Het is dus van groot belang iedereen van jouw afdeling zo snel mogelijk in te schrijven. Verzekerd zijn wil echter niet zeggen dat zomaar alles kan en mag. Als KLJ-leid(st)er heb je een aantal verplichtingen ten aanzien van je leden, bovendien zijn er een aantal activiteiten, voorvallen of zaken die niet door KLJ verzekerd zijn. In dit onderdeel vind je meer informatie hierover. 1. De basis: toezichtplicht en organisatieplicht Een goede leid(st)er heeft, in het algemeen, twee verplichtingen ten aanzien van de leden (en hun ouders): toezichtplicht en organisatieplicht. Toezichtplicht: op elk moment moet je voldoende toezicht houden op je leden, zodat je hen kan aanspreken om bijvoorbeeld voorzichtiger te zijn, samen te blijven,... Hieronder wordt ter illustratie een situatie beschreven, waarbij niet voldaan is aan de toezichtplicht. Bijvoorbeeld: Tijdens de zondagmiddagactiviteit deden we een dorpsspel met de 12. Jessica had een post op het kerkplein waar de leden een gocartparcours moesten afleggen. Toevallig passeerden ondertussen twee vriendinnen die bij haar op school zitten. Jessica ging naar hen toe en knoopte een gesprek aan, de leden waren toch bezig Enkele minuten later reed één van de leden met de gocart van de kerktrappen af, en deed hierbij een lelijke val. Dit is duidelijk een situatie die vermeden had kunnen worden, indien de leidster had gezien dat de kinderen roekeloos aan het spelen waren. Organisatieplicht: al je activiteiten moet je zo goed mogelijk voorbereiden. Op die manier beperk je immers de kans op ongevallen. Ook hier een voorbeeld van een mogelijke situatie waarin niet voldaan is aan de organisatieplicht

18 Bijvoorbeeld: Tijdens de opbouw van het sportfeest ziet het er naar uit dat het op zondag flink zal gaan waaien. Toch wordt het tentje waarin de hotdogs gebakken zullen worden enkel met een aantal piketten in de grond vast gemaakt. Diezelfde namiddag wordt het tentje losgerukt door de wind, en waait het tegen een geparkeerde auto. Deze situatie had vermeden kunnen worden. Door de omstandigheden goed in te schatten kan je je activiteiten meestal zo voorbereiden en organiseren dat je de risico s beperkt. Het tentje had bijvoorbeeld verzwaard kunnen worden door er enkele zware stenen of zakken zand aan vast te maken. Beide plichten bestaan er eigenlijk in dat je handelt als een goede huisvader. Je doet je best om ongevallen en risico s te vermijden. Als er dan een ongelukje gebeurt, weet je dat je er zelf alles aan gedaan hebt om dit te vermijden, en ben je ook goed verzekerd! 2. Aansprakelijkheid Waarover gaat het? Aansprakelijkheid gaat over verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van je daden. Aansprakelijkheid is m.a.w. de verantwoordelijkheid die je draagt wanneer je schade veroorzaakt door een fout die je gemaakt hebt. Een fout kan zowel opzettelijk, als onopzettelijk (onvoorzichtigheid of nalatigheid) zijn. Het basisprincipe van aansprakelijkheid Het basisprincipe van aansprakelijkheid is potje breken, is potje betalen. Dit wil zeggen dat diegene die schade veroorzaakt deze moet vergoeden. Vandaar het belang van verzekeringen. Een verzekering vangt de zware verantwoordelijkheid op die je hebt bij aansprakelijkheid. Aansprakelijkheid als KLJ-leid(st)er Als KLJ-leid(st)er kan je aansprakelijk gesteld worden tenzij je aan twee plichten voldoet: 1. De organisatieplicht (zie hoger) 2. De toezichtsplicht (zie hoger) Het is de rechter die oordeelt of je aan deze plichten voldaan hebt. Hij/zij kan ook verschillende personen aansprakelijk stellen. Maar als je deze twee plichten naleeft en hieraan de nodige aandacht besteedt, moet je je geen zorgen maken

19 3. De KLJ-verzekering 3.1 Algemene info Over de KLJ-verzekering De KLJ-verzekering geldt wereldwijd en is een aanvullende verzekering. Dit wil zeggen dat de KLJ-verzekering pas tussenkomt als er geen andere verzekering is die de schade dekt. Dus als je geen familiale verzekering hebt die je schade dekt of slechts een bepaald deel van de schade, dan zal de KLJ-verzekering tussen komen. Schadeaangiftes moeten steeds via het Nationale KLJ-secretariaat verlopen. Je stuurt je schadeformulier dus altijd naar KLJ (Waversebaan 99, 3050 Oud-Heverlee). Wie is verzekerd? - Alle leden en bestuursleden (niet-ingeschreven leden zijn niet verzekerd!!!) - Alle aangestelden bv. helpers op een fuif, kookouders, - Ouders of voogden (enkel verzekerd voor burgerrechtelijke aansprakelijkheid) - Niet-leden tijdens ledenwervingsactiviteiten 3.2 Waarvoor zijn we verzekerd? Burgerrechtelijke aansprakelijkheid (= schade aan derden ) Lichamelijke ongevallen Rechtsbijstand (indien nodig kan je in bepaalde gevallen via de KLJ-verzekering juridische bijstand krijgen van een advocaat of een andere specialist) 3.3 Waarvoor zijn we niet verzekerd? Strafrechterlijke aansprakelijkheid (je begaat een fout/misdrijf en berokkent daardoor schade bv. brandstichting door het niet voldoende doven van een sigaret) Contractuele aansprakelijkheid (het niet naleven of uitvoeren van een contract. Bv. gehuurd of geleend materiaal is niet verzekerd, want in een contract staat dat je dit moet teruggeven zoals je het gekregen hebt.) Schade onder invloed van alcohol of drugs Gemotoriseerde snelheidswedstrijden (bv. karting) Winstgevende sportbeoefening (schade opgelopen tijdens winstgevende sportbeoefening) Speleologie Diepzeeduiken

20 Alpinisme Valschermspringen Deltavliegen Boksen Wintersport in het buitenland Als je toch één van de laatste negen zaken zou willen doen als KLJ, vraag dan zeker na bij de inrichter of organisator of hij/zij verzekerd is. Indien nodig kan je zelf nog een extra verzekering afsluiten bij je lokale verzekeringsagent. 4. Invullen verzekeringspapier In geval van schade moet je steeds een schadeformulier invullen! Zorg er dus voor dat je altijd schadeformulieren bij de hand hebt. (In het lokaal, op een activiteit, in de EHBO-koffer, in het handschoenkastje van je wagen, ) Als je naar de dokter gaat, moet je dit laten invullen door de arts. Vergeet dit niet! Dit kan je achteraf heel wat over en weer geloop besparen! Hoe vul je nu een schadeformulier in? Heel eenvoudig volg het stappenplan in de bundel Hoe vul ik een schadeaangifte in? Er is een stappenplan voor schade aan derden en er is er een voor lichamelijke ongevallen. Als je dit volgt kan er niets mislopen! Aangifteformulieren en de bundel Hoe vul ik een schadeaangifte in? zijn te downloaden op de KLJ-afdeling>KLJ-verzekering>aangifteformulier invullen of kan je ook aanvragen via je vrijgestelde. Je stuurt het schadeformulier binnen de 10 dagen terug naar KLJ Nationaal. In afwachting van nieuws van KBC, hou je alle bewijsstukken bij (bv. facturen en rekeningen, pv s, ) 5. Wat mag je zeker niet doen bij schadeaangifte Erken nooit de aansprakelijkheid: in geen geval iets ondertekenen waarin wordt gesteld dat KLJ, je afdeling of een KLJ er aansprakelijk is! Niets betalen of overeenkomen om te betalen. KBC bepaalt zelf de omvang van de schade en keert eventueel een schadevergoeding uit. Zelf geen schadevergoeding (geld) ontvangen en/of schriftelijk verklaren dat hiermee alle schade wordt vergoed. Geen afstand doen van verhaal. Verhalen betekent terugvorderen van diegene die aansprakelijk is. Als je als KLJ er afstand doet van verhaal beperkt dit de vrijheid van KBC om schadevergoeding terug te vorderen van de aansprakelijke

Hoe vul ik een schadeaangifte in?

Hoe vul ik een schadeaangifte in? Hoe vul ik een schadeaangifte in? Inhoud Wat te doen bij een schadegeval?... 2 Algemene richtlijnen... 2 Aangifte doen bij KLJ Nationaal... 2 Richtlijnen van KBC-verzekeringen... 2 Enkele belangrijke tips...

Nadere informatie

Kwaliteitsinstrument

Kwaliteitsinstrument Kwaliteitsinstrument Wat is het KLJ-kwaliteitsinstrument? Het KLJ-kwaliteitsinstrument werd ontwikkeld door KLJ zodat je als leiding/bestuur zelf jullie afdeling kan evalueren over een bepaald thema! Dit

Nadere informatie

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep VEILIG OP STAP Te voet of per fiets, alleen of in groep Deze leidraad bevat de voornaamste verkeersregels voor voetgangers en fietsers, alleen of in groep (al dan niet vergezeld van een leider of wegkapitein).

Nadere informatie

DEEL 1 Wetgeving en verkeersveiligheid

DEEL 1 Wetgeving en verkeersveiligheid DEEL 1 Wetgeving en verkeersveiligheid Waar moet of mag je nu lopen en fietsen? Sinds 1 januari 2004 zijn er een aantal aanpassingen aan de verkeerswet gebeurd die ook belang hebben voor voetgangers en

Nadere informatie

De KLJ-verzekering. Sfeer verzekerd! Maar ik ook?

De KLJ-verzekering. Sfeer verzekerd! Maar ik ook? De KLJ-verzekering Sfeer verzekerd! Maar ik ook? 1 1. De KLJ-verzekering... 3 1.1 Algemene info... 3 1.2 Waarvoor zijn we verzekerd?... 3 1.3 Waarvoor zijn we niet verzekerd?... 7 2. Extra verzekeringen...

Nadere informatie

Deze checklist helpt je om te controleren of al je documenten in orde zijn. Ingevuld formuliertje gegevens deelnemer reis Kent

Deze checklist helpt je om te controleren of al je documenten in orde zijn. Ingevuld formuliertje gegevens deelnemer reis Kent NAAM: KLAS: Om de administratie in orde te brengen voor de studiereis naar Kent (22-25 mei 2012), geef je dit mapje met dit blad en alle nodige documenten af aan de balie voor woensdag 2 mei 2012. Deze

Nadere informatie

VERVOER VAN EN NAAR DE CLUB/WEDSTRIJD

VERVOER VAN EN NAAR DE CLUB/WEDSTRIJD VERVOER VAN EN NAAR DE CLUB/WEDSTRIJD 1. VERVOER VAN KINDEREN MET DE AUTO: Als trouwste supporters van uw kind verwachten we als sportvereniging dat u er mee voor zorgt dat uw kind op de betreffende bestemmingen

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten

Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten Medische wacht- en hulpdiensten zijn er steeds voor mensen die medische zorgen nodig hebben. De realiteit leert echter dat men vaak niet

Nadere informatie

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep VEILIG OP STAP Te voet of per fiets, alleen of in groep Deze leidraad bevat de voornaamste verkeersregels voor voetgangers en fietsers, alleen of in groep (al dan niet vergezeld van een leider of wegkapitein).

Nadere informatie

Handelen in crisissituaties

Handelen in crisissituaties Handelen in crisissituaties 1 Inleiding... 2 2 Preventie: een crisissituatie voorkomen... 2 2.1 Algemeen... 2 2.2 Brandveiligheid: voorkomen is beter dan blussen... 3 2.3 Verkeersveiligheid: wandel- en

Nadere informatie

Fiche Leerlingen. De plaats op de openbare weg binnen de bebouwde kom

Fiche Leerlingen. De plaats op de openbare weg binnen de bebouwde kom De plaats op de openbare weg binnen de bebouwde kom Kijk naar de fietsers. Kleur de nummers van de fietsers die de verkeersregels volgen en op de juiste plaats rijden groen. Kleur de nummers van de fietsers

Nadere informatie

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep VEILIG OP STAP Te voet of per fiets, alleen of in groep Deze leidraad bevat de voornaamste verkeersregels voor voetgangers en fietsers, alleen of in groep (al dan niet vergezeld van een leider of wegkapitein).

Nadere informatie

verkeersregels voor kinderen

verkeersregels voor kinderen verkeersregels voor kinderen afspraken voor stappers te voet bron: www.verkeervpi.be Als er een begaanbare stoep (trottoir) is, gebruik die dan. Is er geen (begaanbare) stoep, verhoogde of gelijkgrondse

Nadere informatie

Een weekend in de dierentuin?!

Een weekend in de dierentuin?! Een weekend in de dierentuin?! Dag lieve kapoentjes! Zijn jullie klaar voor een mega, spetterend, super, kei leuk, tof, weekend in de dierentuin? Wij alvast wel! Wanneer: Het weekend van 24-26 oktober,

Nadere informatie

Protocol leerlingenvervoer en veiligheid. Samen lopen in een groep

Protocol leerlingenvervoer en veiligheid. Samen lopen in een groep Veel kinderen gaan in Nederland lopend of fietsend naar school. Toch is er een aanzienlijk aantal ouders dat hun kinderen met de auto naar school brengt. Hierdoor ontstaan onveilige situaties, parkeerproblemen

Nadere informatie

PREVENTIEVE FIETSCONTROLE OP SCHOOL. Mevrouw, Mijnheer

PREVENTIEVE FIETSCONTROLE OP SCHOOL. Mevrouw, Mijnheer Politiezone Regio Rhode & Schelde Code 5418 Driekoningenplein 20 9820 Merelbeke T: 09 363 71 71 F: 09 363 71 92 Aan de ouders Merelbeke 07/08/2013 Uw schrijven van Uw referte Onze referte - - Scholen 2013

Nadere informatie

individuele steekkaart

individuele steekkaart individuele steekkaart voornaam en naam van het kind/de jongere :. O jongen O meisje geboortedatum :../.. /.. lidnummer:... Met deze individuele steekk aart geven ouders jaarlijks aan de leiding alle noodzakelijke

Nadere informatie

Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties

Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties OPDRACHTFORMULIER Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid

Nadere informatie

Uitleenkoffer. Inhoudstafel

Uitleenkoffer. Inhoudstafel Uitleenkoffer Inhoudstafel Inleiding... 2 Praktische richtlijnen... 3 Reserveren noodzakelijk... 3 Waarborg en huur... 3 Aanvullen... 3 Bijlage 1. Inhoud koffer... 4 Inhoud eerste hulpkoffer... 4 Bijlage

Nadere informatie

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken.

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken. 100082: Welk voorwerp houd je hier boven je hoofd? 1. Een rood voorwerp. 2. Een map. 3. Een voetbal. 100081: Je slaat af naar links. Gebeurt dat hier helemaal veilig? 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet

Nadere informatie

Safety Bike@Work. VSV Fietscongres 7 juni 2016 Gent Robert van Mullekom, bedrijfsleider LANXESS nv Ivo Van Aken, road safety advisor BIVV vzw

Safety Bike@Work. VSV Fietscongres 7 juni 2016 Gent Robert van Mullekom, bedrijfsleider LANXESS nv Ivo Van Aken, road safety advisor BIVV vzw Safety Bike@Work VSV Fietscongres 7 juni 2016 Gent Robert van Mullekom, bedrijfsleider LANXESS nv Ivo Van Aken, road safety advisor BIVV vzw LANXESS nv 150 fietsers op 900 personeelsleden 2014 24 woon-werk

Nadere informatie

Spelletjesboekje. voor groot en klein SUPERHELD- Het hele jaar superveilig naar school

Spelletjesboekje. voor groot en klein SUPERHELD- Het hele jaar superveilig naar school Spelletjesboekje voor groot en klein SUPERHELD- Het hele jaar superveilig naar school Inhoud Spelletjes 6-7 jaar Kleur en ontdek de Superhelden-op-de-weg Maak de puzzel af Wie is er Superveilig op weg?

Nadere informatie

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26 1 0 6 Inhoud Elke dag gebeuren er ongevallen. Soms heel kleine, maar soms ook grotere. Als er iets gebeurt, is het handig dat je weet wat je moet doen om te helpen. Eerste hulp is niet zo moeilijk. Je

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

"EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50

EHBO is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 EHBO zon e Voor g erken eilig w d en v 1. Inleiding COLOFON "EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 Redactie : CLB EDPB Fotografie : www.fotoben.be

Nadere informatie

Veilige fietsroutes naar Rozenberg S.O.

Veilige fietsroutes naar Rozenberg S.O. Veilige fietsroutes naar Rozenberg S.O. 0 Veilige fietsroutes naar Rozenberg S.O. Er zijn natuurlijk verschillende wegen om de school te bereiken. Leerlingen die van Dessel of Retie komen, nemen een andere

Nadere informatie

FIETSVERPLAATSINGEN IN GROEP

FIETSVERPLAATSINGEN IN GROEP VELOCITIE INSPIRATIEBOX categorie 3: Actieve schoolverplaatsingen ACTIEFICHE FIETSVERPLAATSINGEN IN GROEP Op welke manier kunnen klassen zich in groep met de fiets verplaatsen voor buitenschoolse activiteiten

Nadere informatie

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u KBC-Preventie Ongevallen thuis we hebben het voor u Basisprincipes van eerste hulp Handel als eerstehulpverlener. Zorg dat u de situatie niet verergert. Blijf rustig in een noodsituatie en verleen de eerste

Nadere informatie

Informatiefiche verzekering lokale groepen

Informatiefiche verzekering lokale groepen Informatiefiche verzekering lokale groepen Als je lid bent van Hujo - dat betekent als je afdracht van 3,00 is gestort (of gratis voor kinderen tot en met het 6 de studiejaar) en je gegevens via de ledenlijst

Nadere informatie

Over de KLJ-leden. Nota s Hoofdanimator - Over de KLJ-leden - 1 -

Over de KLJ-leden. Nota s Hoofdanimator - Over de KLJ-leden - 1 - Over de KLJ-leden Boven alles willen we uiteraard alle kinderen en jongeren die lid zijn van KLJ een onvergetelijke KLJ-tijd bezorgen. Dit is en blijft het hoofddoel van elke KLJ-afdeling. Hoe je dat kan

Nadere informatie

Hulp bij het invullen van uw aangifteformulier

Hulp bij het invullen van uw aangifteformulier Hulp bij het invullen van uw aangifteformulier Waarom moet ik dit formulier invullen? Op basis van dit formulier neemt KBC een beslissing over uw arbeidsongeschiktheid. Het is belangrijk dat u het formulier

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Verkeerswetgeving. Skateboards

Verkeerswetgeving. Skateboards steppen &skaten Wie graag stept en skate is doorgaans niet geïnteresseerd in de wettelijke regels. Toch kan je maar beter op de hoogte zijn, om je verder volledig uit te kunnen leven. Waar is de plaats

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

- grtroitoirs. verkeersborden: De berm (verhoogd verlaagd) Parkeerzones. Rijbaan VOETGANGERS ALLEEN OF IN GROEP ZONDER LEI DER

- grtroitoirs. verkeersborden: De berm (verhoogd verlaagd) Parkeerzones. Rijbaan VOETGANGERS ALLEEN OF IN GROEP ZONDER LEI DER VOETGANGERS ALLEEN OF IN GROEP ZONDER LEI DER OPGELET: Het ver keer sr eglement geeft geen definitie van een gr oep of een leider. I n tegenstelling tot VOETGANGERS gr oepen ALLEEN fietser OF s, waar voor

Nadere informatie

School Lesbrief 2015

School Lesbrief 2015 School Lesbrief 2015 Weer naar School Na zes weken vrij weer naar school! Weer vroeg opstaan, ontbijten en aankleden En dan naar school: wel op een veilige manier! Hoe zorg je ervoor dat je in het verkeer

Nadere informatie

Sinte-Maartenschool Meise. Werkgroep Verkeer 14 tot en met 18 september 2015

Sinte-Maartenschool Meise. Werkgroep Verkeer 14 tot en met 18 september 2015 Sinte-Maartenschool Meise Werkgroep Verkeer 14 tot en met 18 september 2015 Verkeersliedje Straplied (bron: www.strapdag.be ) Ring, ring stap, stap, stap. (3x) Ring, ring, ring! Met de fiets naar school

Nadere informatie

Wetboek van Schatjesland

Wetboek van Schatjesland Wetboek van Schatjesland Als je aardig kan zijn Dan is dat reuzefijn Alsof een kleurig lint mij aan jou verbindt maar als je scheldt dan ben je geen held en liggen we overhoop in een dikke knoop die je

Nadere informatie

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties.

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties. Algemene informatie Doelstellingen Na het zien van het televisieprogramma, het werken met het begeleidend materiaal en het oefenen op de site: weten de kinderen dat fietsen gezond is. kunnen de kinderen

Nadere informatie

zo maak je een prachtige Femma-stand

zo maak je een prachtige Femma-stand zo maak je een prachtige Femma-stand 1 zo maak je een prachtige femma-stand Elke groep krijgt regelmatig de vraag om op een activiteit in de gemeente een standje te zetten: op de avondmarkt, kermis, boekenbeurs,

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk

Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk Inleiding Beste leid(st)er(s), Jouw groep heeft beslist om van naam en/of uniform te veranderen. Ondertussen hebben jullie al veel knopen doorgehakt en

Nadere informatie

BureauJeugdzorgDrenthe. februari 2005 / 05 004

BureauJeugdzorgDrenthe. februari 2005 / 05 004 BureauJeugdzorgDrenthe februari 2005 / 05 004 Bureau Jeugdzorg Drenthe Jeugdreclassering Heel wat jongeren tussen 12 en 18 komen in aanraking met jeugdreclassering. Justitie of de Raad voor de Kinder bescherming

Nadere informatie

Lesfiche : EHBO & Reanimatie

Lesfiche : EHBO & Reanimatie Lesfiche : EHBO & Reanimatie Niveau 1: (Praktijk: 2lesuren) Inschatten van een situatie: Veiligheid! Waarom? Niemand heeft nood aan meerdere slachtoffers dan er oorspronkelijk waren ( aarzel dus ook niet

Nadere informatie

Assertiviteit. BOL 1 e jaars AG studenten

Assertiviteit. BOL 1 e jaars AG studenten BOL 1 e jaars AG studenten In de beroepspraktijk verwacht men van je dat je kunt opkomen voor jezelf en voor je opvattingen over je stage, de hulpverlening etc. Men verwacht tegelijkertijd dat je dit op

Nadere informatie

SKW Special. Beter ziek zijn. Mira Vis locatiehoofd SKW t Hummeltje

SKW Special. Beter ziek zijn. Mira Vis locatiehoofd SKW t Hummeltje SKW Special Beter ziek zijn Mira Vis locatiehoofd SKW t Hummeltje SKW Van Polanenpark 243 2241 SL Wassenaar tel. 070-511 31 47 info@kinderdagverblijven-wassenaar.nl www.kinderdagverblijven-wassenaar.nl

Nadere informatie

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be 10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be Als je ziek bent of ouder wordt moet je vaak verschillende geneesmiddelen innemen.

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar EHBébé Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar Bij baby s en peuters moet je vaak ogen op je rug hebben. Jammer genoeg ontsnappen ze al eens aan onze waakzame blik, soms met de nodige blutsen,

Nadere informatie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie Leerkracht instructie middelbare school Algemeen Achtergrond De ANWB is een vereniging die nauw betrokken is bij de maatschappij en zet zich in voor mobiliteit,

Nadere informatie

KLJ, ook ouders lusten er wel pap van!

KLJ, ook ouders lusten er wel pap van! Exclusief voor ouders KLJ, ook ouders lusten er wel pap van! Het ABC van de KLJ voor beginners en gevorderden Inhoud 4 KLJ, niet zomaar een jeugdbeweging 5 Zing, spring, swing KLJ, jouw ding! 6 Over leiding

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Kind-In-Zicht Inhoudsopgave Inleiding Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Als je een tiener en tussen 9 en 12 jaar bent Als je een puber en tussen

Nadere informatie

Val op veilig! Val veilig op! Met

Val op veilig! Val veilig op! Met Val op veilig! Val veilig op! Met e oekj b r o ct refle! enin n n i b inhoud Waarom moet je opvallen in het verkeer? Reflecteren, geen overbodige luxe! Reflecteren, hoe werkt dat? Reflecteren, maar hoe?

Nadere informatie

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Inhoud Kennismaking Basisprincipes van eerste hulp Vier stappen in eerste hulp Bloeding Brandwonde Huidwonde Kennismaking Inhoud Kennismaking Basisprincipes

Nadere informatie

Aangifte van ongeval KLEEF HIER GELE KLEVER. Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds. Type: GR A INT. I Identificatiegegevens van het slachtoffer

Aangifte van ongeval KLEEF HIER GELE KLEVER. Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds. Type: GR A INT. I Identificatiegegevens van het slachtoffer Aangifte van ongeval CHRISTELIJKE MUTUALITEIT Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds dossiernummer: Type: GR A INT I Identificatiegegevens van het slachtoffer 1. Naam en voornaam... Straat... nummer/bus...

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Aansprakelijkheid Verzekeringen

Aansprakelijkheid Verzekeringen Aansprakelijkheid Verzekeringen Vlaamse Stichting Verkeerskunde Verkeer op School 4 en 8 oktober 2012 Ethias Verzekering Geert Van Aken 1 Risico? Excursies met de fiets Fietsvaardigheidstraining Verkeersroute

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs.

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. 1 Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. C Wat doen deze kinderen?? Zijn ze voorzichtig? Kleur het bolletje groen. oen ze iets gevaarlijks? Kleur het bolletje rood. Ontwerp:. Vereecke

Nadere informatie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie Leerkracht instructie basisschool Algemeen Achtergrond De ANWB is een vereniging die nauw betrokken is bij de maatschappij en zet zich in voor mobiliteit, vakantie

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

Kwaliteitsinstrument

Kwaliteitsinstrument Kwaliteitsinstrument Inhoud Het KLJ-kwaliteitsinstrument bestaat uit tien thema s. Elk van deze thema s kan van belang zijn al je je afdeling wil verbeteren. Hier even een overzicht. Over de leden: 1.

Nadere informatie

Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer

Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer Samen op pad Kinderen zijn kwetsbaar in het verkeer. Logisch dus, dat ouders hun kinderen graag zo snel mogelijk veilig verkeersgedrag

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

NOORDPOOL ZUIDPOOL VERKENNERWEEKEND

NOORDPOOL ZUIDPOOL VERKENNERWEEKEND NOORDPOOL ZUIDPOOL VERKENNERWEEKEND 2014 HELP! Geachte ijsberen uit België, Tot jullie spreekt Pol du Nord van de Noordpool. Ik schrijf jullie deze brief omdat het hier niet goed gaat. Eigenlijk gaat het

Nadere informatie

Beste leden en ouders,

Beste leden en ouders, Beste leden en ouders, Het schooljaar loopt stilaan op zijn einde, de vakantie komt om het hoekje piepen en begin augustus is er natuurlijk weer ons spetterende zomerkamp! Onze leiding is al maandenlang

Nadere informatie

Les 1. Bij de huisarts

Les 1. Bij de huisarts http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 1. Bij de huisarts Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met de huisarts. Uw klachten beschrijven. Vragen stellen aan de huisarts. Vragen van de huisarts

Nadere informatie

1. Stop 2. Oversteken (of doorrijden) in de richting van de armen 3. Afslaan naar rechts. Signalen agent

1. Stop 2. Oversteken (of doorrijden) in de richting van de armen 3. Afslaan naar rechts. Signalen agent In het verkeer In het verkeer 2 4 6 1 3 5 De straat is een openbare plaats. Dat betekent dat ze van iedereen is. Ook jij loopt, fietst of speelt wel eens op straat. Toch mag je er niet zomaar doen wat

Nadere informatie

Instructiekaart veilig werken welzijn op het werk

Instructiekaart veilig werken welzijn op het werk Instructiekaart veilig werken welzijn op het werk EHBO KOFFER 1. Waarschuwing en algemene richtlijnen 1. Noodplan of leidinggevende oproepen! Een dokter oproepen (bedrijfseerstehulp of leidinggevende bepaalt!)

Nadere informatie

Wegwijs in. Vakantiekampen. Gids voor de ouders. vzw Rode Kruisvakanties. Paraat. Altijd, overal.

Wegwijs in. Vakantiekampen. Gids voor de ouders. vzw Rode Kruisvakanties. Paraat. Altijd, overal. Wegwijs in Vakantiekampen Gids voor de ouders vzw Rode Kruisvakanties Paraat. Altijd, overal. Vakantiekampen - Gids voor ouders Kan je zoon of dochter nu niet op vakantie met het gezin of met een jeugdbeweging?

Nadere informatie

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Jeugd Rode Kruis vzw Motstraat 40 2800 Mechelen www.jeugdrodekruis.be jeugdrodekruis@rodekruis.be 1 INHOUDSTAFEL Praktische gegevens 3 Stage info 4 Voor de start

Nadere informatie

Zieke kinderen en de kinderopvang

Zieke kinderen en de kinderopvang Zieke kinderen en de kinderopvang Oktober 2012 Inleiding Het kan voorkomen dat uw kind ziek is en daardoor niet naar de opvang kan komen. Ook kan het gebeuren dat uw kind ziek word op de opvang. Om duidelijkheid

Nadere informatie

Beste leden en ouders,

Beste leden en ouders, Beste leden en ouders, Het schooljaar loopt stilaan op zijn einde, de vakantie komt om het hoekje piepen en begin augustus is er natuurlijk weer ons spetterende zomerkamp! Onze leiding is al maandenlang

Nadere informatie

Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen?

Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen? Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen? In deze folder vind je een antwoord, en lees je ook bij wie je terecht kan als je over mishandeling of verwaarlozing

Nadere informatie

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen TIPS VOOR ENQUÊTES 1. Opstellen van de enquête 1.1 Bepalen van het doel van de enquête Voor je een enquête opstelt denk je eerst na over wat je wil weten en waarom. Vermijd een te ruime omschrijving van

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

De leerlingen wandelen de vooraf uitgestippelde route op de wandelkaart. Ze observeren en leggen de knelpunten inzake de verkeersveiligheid vast.

De leerlingen wandelen de vooraf uitgestippelde route op de wandelkaart. Ze observeren en leggen de knelpunten inzake de verkeersveiligheid vast. Op leerwandeling y Eindtermen 6.12 De leerlingen kunnen de gevaarlijke verkeerssituaties in de ruimere schoolomgeving lokaliseren. ICT 5 De leerlingen kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij verkeers- en mobiliteitseducatie

Aansprakelijkheid bij verkeers- en mobiliteitseducatie Aansprakelijkheid bij verkeers- en mobiliteitseducatie Vlaamse Stichting Verkeerskunde 28/05/2013 Ethias Verzekering Geert Van Aken 1 Risico? Excursies met de fiets Fietsvaardigheidstraining Verkeersroute

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

1. Het registreren van ongevallen

1. Het registreren van ongevallen Inleiding Kinderen zijn nieuwsgierig en willen de wereld om hen heen ontdekken. Op jonge leeftijd zijn de kinderen zich nog niet bewust van eventuele gevaarlijke situaties. Pedagogische medewerkers kunnen

Nadere informatie

Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten.

Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten. Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten. Inleiding: Elk teamlid dat bezig is met een activiteit buiten de school, is verplicht om het opgestelde protocol inzake

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom De Wegwijzer nr. 7 Maart 2012 Verkeerskrant van basisschool De Klimboom Voorwoord Beste kinderen en ouders, De afgelopen weken heeft onze verkeerswerkgroep weer gewerkt aan deze Wegwijzer. Een verkeerswerkgroep?,

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Casa KLJ, jaarthema 2014-2015

Casa KLJ, jaarthema 2014-2015 0 Casa KLJ, jaarthema 2014-2015 Het lokaal, een veel besproken onderwerp bij verschillende KLJafdelingen. Het is te klein, te rommelig, niet in orde Het betekent vaak een bron van zorgen voor de leiding.

Nadere informatie

Inkijkexemplaar. 3. Alarmeer de hulpdiensten. Eerste hulp

Inkijkexemplaar. 3. Alarmeer de hulpdiensten. Eerste hulp i 3. Alarmeer de hulpdiensten Als het slachtoffer ernstig gewond is of als de situatie levensbedreigend is, moet je zo snel mogelijk de hulpdiensten alarmeren via het nummer 112. Als er omstaanders in

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie