Hoge bloedsuiker: Een gevaar voor hart en bloedvaten! Meer weten over...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoge bloedsuiker: Een gevaar voor hart en bloedvaten! Meer weten over..."

Transcriptie

1 Diabetes Interactief Educatie Programma Hoge bloedsuiker: Een gevaar voor hart en bloedvaten! Meer weten over... Waarom zijn hoge glucosewaarden gevaarlijk? Schade aan de grote bloedvaten: hart en hersenen Schade aan de ogen: DIABETISCHE RETINOPATHIE Schade aan de nieren: DIABETISCHE NEFROPATHIE Schade aan de zenuwbanen: DIABETISCHE NEUROPATHIE Neuropathische pijn: aanpakken is de boodschap! Schade aan de voeten: diabetische voet Andere risicofactoren Waarom zijn hoge glucosewaarden gevaarlijk? Diabetes is een probleem van hart- en bloedvaten: verhoogde glucosewaarden veroorzaken schade aan de kleine en de grote bloedvaten, en zo aan het hele lichaam. Bovendien gaat diabetes vaak hand in hand met andere risico s op hart en bloedvatziekten, waardoor de kans op een hart- of herseninfarct nog sterk verhoogt.

2 Schade aan de grote bloedvaten: hart en hersenen De bloedvaten naar het hart en naar de hersenen zijn de belangrijkste grote bloedvaten. Veranderingen aan hart en slagaders komen bij mensen met diabetes vaker voor dan bij mensen zonder diabetes, ze komen op jongere leeftijd voor en zijn ook meer uitgesproken. Een hoge bloeddruk (hypertensie) kan deze vaatveranderingen nog in de hand werken. Daarom is het zo belangrijk dat bij mensen met diabetes een hoge bloeddruk snel wordt opgespoord en strikt wordt behandeld. Een veel voorkomend, vroegtijdig signaal dat de slagaders zijn aangetast, is pijn in de kuiten die opduikt bij het stappen en weer verdwijnt als men stilstaat. In de volksmond spreekt men dan ook vaak van etalagebenen of vitrineziekte : personen die tijdens het wandelen of winkelen last krijgen, verbergen hun pijn door even voor een uitstalraam te blijven stilstaan. Een operatie aan de grote bloedvaten van het been kan dan nuttig zijn om opnieuw een betere doorstroming van de slagaders te bekomen. Toch blijven daarnaast ook aanpassingen van de levensstijl uiterst belangrijk om de verdere evolutie af te remmen: maatregelen inzake rookstop, gewichtscontrole, een goede suikerregeling en cholesterolverlaging zijn noodzakelijk. Als de slagaders van het hart zelf verstopt raken, dan vermindert de toevoer van bloed en zuurstof naar de hartspier. Dit leidt uiteindelijk vaak tot een hartinfarct. Een mogelijk gevolg van een hartinfarct is dat de pompwerking van het hart vermindert, waardoor inspanningen leveren moeilijker wordt. Dat is zeker voor mensen met diabetes een slechte zaak, omdat meer bewegen juist een belangrijk onderdeel is in de behandeling van de ziekte. Een verstopping van de slagaders naar de hersenen kan kleine voorbijgaande aanvalletjes of TIA s ( transient ischemic attack,) veroorzaken, of in het slechtste geval leiden tot een echt herseninfarct of beroerte. De gevolgen hiervan zijn vaak zeer zwaar. Patiënten houden er vaak een blijvende handicap aan over, zoals ernstige problemen met praten of lopen. De meest voorkomende aandoeningen van de grote bloedvaten staan samengevat in deze tabel.

3

4 Schade aan de kleine bloedvaten: organen en zenuwbanen Schade aan de ogen: DIABETISCHE RETINOPATHIE Diabetes is een belangrijke oorzaak van slechtziendheid. Hoe komt dat? Het netvlies (of de retina) van het oog hebben we nodig om te kunnen zien. Bij langdurig verhoogde glucosewaarden worden de bloedvaatjes van het netvlies in het oog vaak als eerste aangetast. De schade aan het netvlies ontwikkelt zich in verschillende fasen. Eerst zijn er gedurende enkele jaren lichte bloedvatveranderingen die u zelf niet opmerkt (achtergrondretinopathie). Dan kunnen de beschadigde vaatjes gaan lekken. Als dat vochtophoping geeft in de buurt van de gele vlek (de macula, de plek op het netvlies waarmee we het scherpst zien), ontstaat een vermindering van het gezichtsvermogen. Deze laatste fase heet proliferatieve retinopathie: een wildgroei (of proliferatie) aan nieuwe vaatjes met bloedingen leidt tot klachten en slechtziendheid. Hoewel klachten over verminderd gezichtsvermogen meestal pas laat opduiken, komt netvliesschade door diabetes veel voor. Diabetes is zelfs één van de belangrijkste oorzaken van slechtziendheid en blindheid in de westerse wereld. De kans op beschadiging van het netvlies is des te groter naarmate de diabetes langer bestaat en/of slechter geregeld is. Hoge bloeddruk versnelt het proces. Een strikte regeling van de glucose en van de bloeddruk kunnen het ontstaan en de ontwikkeling van diabetische retinopathie vertragen. Tijdige opsporing is belangrijk: de oogarts kan via een oogonderzoek of via een foto van het netvlies beginnende afwijkingen vaststellen, zelfs nog voor ze klachten geven. Ook behandelen is in een vroeg stadium gelukkig perfect mogelijk: met laserstralen worden aangetaste bloedvaatjes hersteld en wordt de lekkage gestopt.

5 Schade aan de nieren: DIABETISCHE NEFROPATHIE De belangrijkste taak van de nieren is het verwijderen van afvalstoffen via de urine en het regelen van de zout- en vochtbalans. De afvalinstallatie die de nieren zijn, bestaat uit zo n miljoen filtertjes, opgebouwd uit piepkleine vaatkluwens met afvoerbuisjes naar de urine. Langdurig verhoogde glucosewaarden beschadigen deze filter, waardoor eiwit in de urine kan lekken. Eiwit in de urine is dan ook een vroeg teken van nierschade, al kan het ook een gevolg zijn van blaasontsteking. De schade aan de nieren ontwikkelt zich in verschillende fasen. In de eerste fase (dreigende nierschade) is het eiwitverlies nog klein en spreekt men van microalbuminurie. Dan volgt aantoonbare nierschade met méér eiwitverlies of macro-albuminurie. Dit gaat vrijwel altijd gepaard met een hoge bloeddruk. Verdere vaatschade in de filter leidt tot een geleidelijke vermindering en uiteindelijk tot het uitvallen van de nierfunctie. Diabetes is in de westerse wereld de belangrijkste oorzaak van een verminderde nierfunctie. Vooral micro-albuminurie komt veel voor. Of er nierschade ontstaat, hoe snel die opduikt en hoe ernstig ze is, is afhankelijk van een aantal risicofactoren. De belangrijkste risicofactoren voor nierschade zijn: een slechte regeling van de bloedsuiker en een hoge bloeddruk. Ook een erfelijke aanleg kan het risico verhogen. Duidelijke klachten duiken meestal pas laat op, wanneer er al ernstig eiwitverlies is en de nierfunctie flink is afgenomen. Ook hier is tijdig opsporen belangrijk. Het noodzakelijke onderzoek kan gebeuren via de huisdokter: het volstaat dat hij of zij één maal per jaar uw ochtendurine naar het laboratorium zendt om de aanwezigheid van kleine hoeveelheden eiwit in de urine op te sporen. Zodra schade aan de nieren is vastgesteld, moet het probleem zo snel mogelijk worden aangepakt, vooral om erger te voorkomen. Tijdige opsporing en behandeling is dan ook belangrijk: via een aangepaste voeding en tabletten kan het eiwitverlies worden teruggedrongen en blijft de nierfunctie gespaard.

6 Schade aan de zenuwbanen: DIABETISCHE NEUROPATHIE Ook onze zenuwbanen worden gevoed en van zuurstof voorzien door kleine bloedvaatjes. Er zijn zenuwbanen die de werking van de organen regelen de zogenaamde autonome zenuwen -, zenuwbanen die de beweging regelen de motorische zenuwen - en zenuwbanen die de gevoelsprikkels regelen de sensorische of gevoelszenuwen. Allemaal kunnen ze door diabetes worden aangetast. Schade aan de autonome zenuwen kan leiden tot gestoorde maag-, darm-, blaas- en seksuele functies. Soms veroorzaakt ze ook duizeligheid. Schade aan de bewegingszenuwen kan leiden tot verminderde spierkracht en coördinatiestoornissen. Schade aan de gevoelszenuwen kan leiden tot overprikkeling, met bijvoorbeeld pijn en tintelingen, maar ook tot onderprikkeling, waardoor waarschuwende pijnprikkels nog onvoldoende doorkomen. Daarom is het belangrijk dat uw ogen de functie van uw zenuwen enigszins overnemen: u moet leren zien wat u niet meer kunt voelen. Zenuwschade door diabetes komt waarschijnlijk vaker voor dan gedacht. Risicofactoren voor zenuwschade zijn: een slechte regeling van de bloedsuiker, hoge bloeddruk, verhoogde cholesterol, roken en fors alcoholgebruik. De beste manier om schade aan de zenuwbanen te verhelpen, is het aanpakken van de risicofactoren en de neuropatische pijn of zenuwpijn op een doeltreffende manier te behandelen.

7 Neuropathische pijn: aanpakken is de boodschap! Zowat de helft van alle diabetespatiënten zou klagen over neuropathische of zenuwpijn. Hoe slechter de diabetes geregeld is, hoe groter de kans op klachten. Neuropathische pijn kan variëren van aanhoudend zeuren tot erg intense brandende pijngewaarwordingen. Het meest uitgesproken is de pijn in de benen. Neuropathische pijn is dan ook vaak het signaal of de voorbode van diabetische voetproblemen, en verdient daarom alle aandacht. Pijn is altijd een persoonlijke beleving die tot op vandaag door geen enkele machine kan worden gemeten. Om een inschatting te kunnen maken van de ernst van pijn, maakt men wel eens gebruik van een pijnschaal. Hierbij wordt op een meetlatje de intensiteit van de pijn aangeduid. Het cijfer 0 staat daarbij voor: helemaal geen pijn en 10 voor: de hevigste pijn die men zich kan indenken. Als het resultaat van deze metingen 4 is of hoger, spreekt men van matig intense pijn of erger. Is dit het geval, dan kan aan de hand van een specifieke vragenlijst (de zogenaamde DN4) worden nagegaan of deze matig intense pijn wel degelijk een neuropathische pijn is. Een volgende stap kan dan het onderzoek zijn van de huidgevoeligheid met behulp van een een zogenaamde monofilamenttest. Hierbij wordt een starre buigbare draad op de huid gedrukt. Bij een gezonde huidgevoeligheid voelt men het monofilament wel drukken op de huid, maar dit is zeker niet pijnlijk. Bij een neuropathie is de gevoeligheid van de huid verstoord waardoor dit toch pijnlijk kan aanvoelen of net helemaal niet gevoeld wordt. Tegelijk kan dit zogenaamde monofilament worden gebruikt om in de voeten het verlies aan gevoel door de diabetische neuropathie op te sporen. Een afwijkend resultaat van de monofilamenttest wijst op een verhoogd risico voor een huidzweer (ulcus) en andere complicaties van de diabetische voet.

8 Schade aan de voeten: diabetische voet Mensen met diabetes hebben bijzonder kwetsbare voeten. Dat komt omdat verschillende problemen door diabetes als het ware in de voeten samenkomen. Voeten bevinden zich het verst van het hart. Bloed moet dus een hele weg afleggen om daar te geraken, en daarvoor zijn gezonde bloedvaten nodig. Dij diabetes echter treedt er vaak vernauwing op van de bloedvaten, waardoor het zuurstofrijke bloed de voeten minder gemakkelijk bereikt. Wanneer ook nog de gevoelszenuwen zijn aangetast, dan worden pijn en kwetsuren minder gevoeld. Wondjes of drukpunten die anders wel veel pijn zouden doen, worden daardoor vaak niet of te laat opgemerkt. 3 tot 10% van de mensen met diabetes krijgt te kampen met een voetzweer (ulcus) die in het slechtste geval tot amputatie leidt. Voetproblemen moeten dan ook zoveel mogelijk worden vermeden door een systematische controle van de voeten, de nodige aandacht voor goed schoeisel en een tijdige en deskundige behandeling van wondjes en andere voetproblemen.

9 Andere risicofactoren Roken Roken verhoogt sterk het risico op hart- en vaatziekten. Rookstop is bij diabetes dan ook een belangrijk aandachtspunt. Verhoogde bloeddruk (hypertensie) Normaal schommelt de bloeddruk rond 120 over 70 mmhg, bij jongeren en vrouwen is dat soms wat lager, bij ouderen wat hoger. Hoe hoger de bloeddruk, hoe hoger de kans op hart- en vaatziekten. Verhoogde bloeddruk komt in onze westerse wereld zeer veel voor, en bij mensen met diabetes type 2 nog méér dan bij anderen. Maar omdat diabetes op zich al een aanslag pleegt op de bloedvaten, is een goede controle van de bloeddruk voor mensen met suikerziekte juist extra belangrijk. Concreet mag de bloeddruk bij mensen met diabetes niet hoger zijn dan 130 over 80 mmhg. Als er al sprake is van een hart- of vaatziekte of van micro-albuminurie (eiwit in de urine) dan is de streefwaarde nog lager: 125 over 75 mmhg. Het is bewezen dat men, door een verhoogde bloeddruk terug onder controle te brengen, de kans op hartziekten, beroerte en sterfte verlaagt. Gewichtsverlies bij overgewicht, meer lichaamsbeweging en zoutbeperking hebben in de strijd tegen hypertensie hun nut bewezen. Daarnaast zijn vaak ook nog medicijnen nodig. Er bestaan verscheidene soorten bloeddrukverlagende middelen, die vaak in combinatie moeten worden gebruikt. Verhoogde bloedvetten (cholesterol en triglyceriden) Er zitten verschillende vetten in het bloed. Het bekendste vet is cholesterol, dat voor een deel via de voeding wordt aangeleverd en voor een deel in de lever wordt aangemaakt. Cholesterol wordt in het bloed vervoerd als LDL- en HDL-cholesterol. LDL wordt ook wel slechte cholesterol genoemd, omdat hij het meest schadelijk is voor de bloedvaten. HDL is de goede cholesterol omdat die minder schade aanbrengt aan de bloedvaten. Bij diabetes type 2 is helaas vaak de LDL verhoogd en de HDL verlaagd. Een verhoogd cholesterolgehalte is meestal het gevolg van een voeding die te rijk is aan vetten, maar soms is er ook een erfelijke factor in het spel. Naast cholesterol zijn er nog andere vetten die schadelijk zijn voor het hart en de bloedvaten: dit zijn de triglyceriden. Ook deze vetten stijgen sterk door een verkeerde voeding, stoornissen in de vetstofwisseling of door fors alcoholgebruik.

10 Concreet mag het gehalte aan totale cholesterol bij mensen met diabetes niet hoger zijn dan 175 mg/dl, en het gehalte aan LDL of slechte cholesterol niet hoger dan 100mg/dL. Het gehalte aan triglyceriden mag niet hoger zijn dan 150 mg/dl. Een verbetering van de vetsamenstelling, met lage LDL-cholesterol, goede HDLcholesterol en lage triglyceriden, vermindert aanzienlijk de kans op hart- en vaatziekten. Een evenwichtige voeding met weinig ongezonde en voldoende gezonde vetten, in combinatie met regelmatige lichaamsbeweging en eventueel cholesterolverlagende geneesmiddelen kan helpen om de bloedvetten op het gewenste peil te krijgen.

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

Domino-effect. Gevolgen van diabetes

Domino-effect. Gevolgen van diabetes Domino-effect Het gevaar van complicaties is dat ze pas na jaren optreden. Bovendien heeft diabetes een domino-effect. Vanaf dat je één aandoening hebt, zijn deze een trigger voor meerdere aandoeningen.

Nadere informatie

Oogafwijkingen door diabetes

Oogafwijkingen door diabetes Oogafwijkingen door diabetes Een van de mogelijke complicaties bij diabetes is het optreden van beschadigingen in het oog. Het gaat hierbij om de bloedvaten in het netvlies. Deze oogafwijkingen door diabetes

Nadere informatie

Klachten die kunnen wijzen op oogproblemen: niet scherp zien dubbelzien wazig zien, troebele blik hebben oogontstekingen pijn aan de ogen

Klachten die kunnen wijzen op oogproblemen: niet scherp zien dubbelzien wazig zien, troebele blik hebben oogontstekingen pijn aan de ogen Gevolgen op lange termijn De meeste mensen met diabetes krijgen na jarenlange diabetes te maken met langetermijngevolgen. Die heten ook wel diabetescomplicaties. Ze ontstaan vooral door hoge bloedglucosewaarden.

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve

Nadere informatie

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1.

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1. Heartbeat Leefwijzer 1 Ujala Radio Deze gezondheid Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders Met dank aan Stadsdeel Amsterdam Zuidoost Hart en vaatziekte, wat is

Nadere informatie

Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2

Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2 Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2 Duur 30 minuten Leerdoelen deelnemers De deelnemers Kennen de mogelijke complicaties van diabetes Weten dat complicaties van diabetes onder andere bestaan

Nadere informatie

Diabetes mellitus en de gevolgen voor de ogen

Diabetes mellitus en de gevolgen voor de ogen Diabetes mellitus en de gevolgen voor de ogen Patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) kunnen hiervan in veel delen van hun lichaam complicaties ondervinden. De ogen - en vooral de netvliezen - kunnen

Nadere informatie

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde Deze informatie is een aanvulling op de folder Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus, die u heeft

Nadere informatie

Beter Leven met diabetes type 2 Voorlichtingsmateriaal voor mensen met diabetes type 2

Beter Leven met diabetes type 2 Voorlichtingsmateriaal voor mensen met diabetes type 2 Beter Leven met diabetes type 2 Voorlichtingsmateriaal voor mensen met diabetes type 2 Beter Leven met diabetes type 2 Voorlichtingsmateriaal voor mensen met diabetes type 2 De flip-over Beter Leven met

Nadere informatie

Zorgpad chronische diabeteszorg

Zorgpad chronische diabeteszorg Zorgpad chronische diabeteszorg Zorgpad chronische diabeteszorg U wordt op de polikliniek van het Kennemer Gasthuis begeleid vanwege diabetes mellitus (suikerziekte). Uw internist heeft aangegeven dat

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten)

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Inleiding U bent door uw behandelend arts verwezen naar de vaatrisicopolikliniek omdat u een vaatziekte heeft en/of vanwege risicofactoren voor het

Nadere informatie

SUIKERZIEKTE EN HET OOG (DIABETISCHE RETINOPATHIE)

SUIKERZIEKTE EN HET OOG (DIABETISCHE RETINOPATHIE) SUIKERZIEKTE EN HET OOG (DIABETISCHE RETINOPATHIE) 1096 Wat is diabetische retinopathie? Diabetische retinopathie is een complicatie van suikerziekte (diabetes), waarbij veranderingen optreden in de bloedvaten

Nadere informatie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Diabetische retinopathie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Diabetische retinopathie PATIËNTEN INFORMATIE Oogaandoening Diabetische retinopathie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over oogafwijkingen die kunnen voorkomen bij suikerziekte

Nadere informatie

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn:

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn: Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Suikerziekte en het oog

Suikerziekte en het oog DIENST OOGZIEKTEN Campus Brugge Stafleden Dr. Dewachter Anne Dr. Pollet Luc Dr. Lafaut Bart Dr. Vandelanotte Sylvie Geconsulteerde artsen Dr. Miroir Claire Dr. Kempeneers Anne t: 050 45 23 40 f: 050 45

Nadere informatie

Diabetische retinopathie. Afdeling Oogheelkunde

Diabetische retinopathie. Afdeling Oogheelkunde Diabetische retinopathie Afdeling Oogheelkunde Algemeen Ten gevolge van suikerziekte, ofwel diabetes mellitus, kunnen er beschadigingen optreden aan het netvlies. Vaak wordt niet direct het zien aangetast,

Nadere informatie

Het Diabetesteam. Meenemen voor de controle: Een dagboekje met recente dagcurves. Een lijst van de medicijnen die u gebruikt.

Het Diabetesteam. Meenemen voor de controle: Een dagboekje met recente dagcurves. Een lijst van de medicijnen die u gebruikt. Het Diabetesteam Vanwege uw diabetes bent u onder behandeling bij de internist. De internist werkt nauw samen met de diabetesverpleegkundige. In deze folder wordt beschreven wat het doel is van de behandeling

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES. DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES. DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus Arterieel vaatlijden Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

Diabetes en het oog. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Diabetes en het oog. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Diabetes en het oog Informatie voor patiënten F0327-3415 mei 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen?

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes type 1, diabetes type 2 de

Nadere informatie

Stadia chronische nierschade

Stadia chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Stadia chronische nierschade Nierschade

Nadere informatie

Suikerziekte en het oog

Suikerziekte en het oog INFORMATIEFOLDER Suikerziekte en het oog OPSIS Oogziekenhuis Westelijk Halfrond 105 1183 HR Amstelveen Tel.: 088-6649674 www.opsisoogziekenhuis.nl info@opsisoogziekenhuis.nl Door suikerziekte (diabetes

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden 1

Arterieel vaatlijden 1 Arterieel vaatlijden 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Individueel Zorgplan Cardiometabool

Individueel Zorgplan Cardiometabool Individueel Zorgplan Cardiometabool Vasculair Centrum Naam: Geboortedatum: Patiëntnummer: Vasculair centrum Rijnstate Het Rijnstate Vasculair Centrum is een kennis- en behandelcentrum voor patiënten met

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis

Diabetes mellitus. Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis Diabetes mellitus Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis U hebt te horen gekregen dat u diabetes heeft. Uw internist en diabetesverpleegkundige zullen u veel informatie geven over deze aandoening

Nadere informatie

vernauwde halsslagader

vernauwde halsslagader vernauwde halsslagader Uw arts heeft bij u een vernauwde halsslagader vastgesteld. Een andere benaming daarvoor is arteria carotis. Wat houdt dat in? En hoe wordt het behandeld? Dat en meer leest u in

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kransslagadervernauwing en hartklachten Kransslagadervernauwing is een van de belangrijkste ziekten in de westerse wereld. De kransslagaderen zijn de bloedvaten die het hart van

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Gevolgen van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkomt u ze?

Gevolgen van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkomt u ze? Gevolgen van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkomt u ze? Gevolgen van diabetes Na jaren kan diabetes gevolgen hebben in het hele lichaam. Toch denken veel mensen dat diabetes een onschuldige ziekte is.

Nadere informatie

(N.B. Delen van dit verslag zijn overgenomen uit ons verslag van een lezing door dr. van den Wall Bake in 2006)

(N.B. Delen van dit verslag zijn overgenomen uit ons verslag van een lezing door dr. van den Wall Bake in 2006) Nierschade Samenvatting van de lezing door dr. A.G.Lieverse, als specialist interne geneeskunde verbonden aan het Máxima Medisch Centrum, op maandag 22 september 2014 voor de DVN Regio Peel & Kempen. door

Nadere informatie

Cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten)

Cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten) CARDIOgen-Test Hart- en vaatziekten Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De CARDIOgen biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op hart- en vaatziekten te bepalen.

Nadere informatie

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

Inleiding. Wat kunt u verwachten?

Inleiding. Wat kunt u verwachten? Het diabetesteam Inleiding Vanwege uw diabetes bent u onder behandeling bij de internist. De internist werkt nauw samen met de diabetesverpleegkundige. In deze folder wordt beschreven wat het doel is

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE.

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. BLOEDDRUK EN NIEREN EEN INGEWIKKELD SAMENSPEL Nieren en bloeddruk hebben veel met elkaar te maken. Nieren filteren de afvalstoffen uit het lichaam, maar ze regelen ook

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten 400015 Hart- en vaatziekten folder_400015 Hart- en vaatziekten 27-03-12 09:50 Pag Hart- en vaatziekten WAT ZIJN HART- EN VAATZIEKTEN WAT KUNT U ZELF DOEN MEDICIJNEN BIJ HART- EN VAATZIEKTEN WAT KAN UW

Nadere informatie

DIABETOgen Test. Diabetes mellitus Typ II. Risico s in kaart. Diabetes Mellitus

DIABETOgen Test. Diabetes mellitus Typ II. Risico s in kaart. Diabetes Mellitus DIABETOgen Test Diabetes mellitus Typ II Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De DIABETOgen test biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op diabetes mellitus type

Nadere informatie

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen 1 Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen Nu u weet dat u aan diabetes lijdt, moet u zich plots geen grote zorgen maken. Waarschijnlijk lijdt u al gedurende lange tijd aan diabetes, mogelijks gedurende

Nadere informatie

De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het?

De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het? De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het? Diabetes mellitus is een ziektebeeld waarbij het evenwicht in de bloedsuikerspiegel verstoord is (suikerziekte). Veel mensen met diabetes mellitus krijgen

Nadere informatie

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten WWW.ZORROO.NL 1 Voorwoord Zorroo staat voor Zorggroep Regio Oosterhout & Omstreken. Wij zijn een organisatie die samen met uw huisarts en andere

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

jaarlijkse controle voor jongeren met diabetes

jaarlijkse controle voor jongeren met diabetes jaarlijkse controle voor jongeren met diabetes Wat controleren we? JAARLIJKSE CONTROLE ÉÉN KEER PER JAAR MOET JE EEN EXTRA ONDERZOEK LATEN DOEN OM NA TE GAAN OF JE TEKENEN VERTOONT DIE KUNNEN WIJZEN OP

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Chirurgie Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel (slagaderlijk)

Nadere informatie

Diabetische retinopathie; schade aan het netvlies door suikerziekte

Diabetische retinopathie; schade aan het netvlies door suikerziekte Afdeling: Onderwerp: Oogheelkunde ; schade aan het netvlies door suikerziekte 1 Diabetische Retinopathie (DRP) Diabetes Mellitus (DM) is een stofwisselingsstoornis waarbij de suiker (glucose) spiegels

Nadere informatie

Suikerziekte en het oog

Suikerziekte en het oog Suikerziekte en het oog Als gevolg van suikerziekte (diabetes mellitus) kunnen beschadigingen optreden binnen in het oog. Men noemt dit: diabetische retinopathie : afwijkingen aan het netvlies als gevolg

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813

INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813 INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813 Inleiding Wij verzoeken u om dit zorgplan mee te nemen naar ieder bezoek aan het Sint Franciscus Gasthuis. Patiëntensticker Behandelaars Sint Franciscus Gasthuis Behandelend

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose)

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) De halsslagader De belangrijkste slagaders in het hoofd zijn de linker- en rechterhalsslagader. Ze ontspringen vlak boven het hart uit de grote lichaamsslagader

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog Van harte welkom! Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog CONFUCIUS: Chinees wijsgeer circa 500 voor Christus Het is niet moeilijk om het goede te herkennen, maar wel

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden. Chirurgie

Arterieel vaatlijden. Chirurgie Arterieel vaatlijden Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding 5 Wat is er aan de hand? 5 Atherosclerose 5 Risicofactoren 6 Roken 6 Hoge bloeddruk 6 Diabetes mellitus 6 Cholesterol 7 Overgewicht en te weinig

Nadere informatie

DIABETES JAARCONTROLE

DIABETES JAARCONTROLE DIABETES JAARCONTROLE 284 Inleiding U krijgt deze folder omdat voor u afspraken gemaakt zijn voor de diabetes jaarcontrole. Mensen met diabetes type 1 of type 2 kunnen op termijn te maken krijgen met complicaties.

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden

Arterieel vaatlijden Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948.

Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948. Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948. binnenwerk_prataap_chandieshaw.indd 109 17-1-2008 13:45:19 binnenwerk_prataap_chandieshaw.indd 110 17-1-2008 13:45:20 Nederlandse samenvatting

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek

Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek Inleiding U heeft een afspraak gekregen van uw huisarts of specialist voor de "Hypertensie polikliniek". U wordt verwacht op: dag., om 07.45 uur. Meldt u zich

Nadere informatie

Problemen met de slagaders

Problemen met de slagaders Arterieel vaatlijden Problemen met de slagaders U heeft een afwijking in de slagaders. In deze informatie wordt hier uitleg over gegeven. Bedenk dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

ARTERIELE HYPERTENSIE

ARTERIELE HYPERTENSIE ARTERIELE HYPERTENSIE Wat u moet weten - Patiëntinformatie - Hypertensie is de medische term voor hoge bloeddruk. Dat is de druk waaraan de arteriële bloedvaten of slagaders in het lichaam blootgesteld

Nadere informatie

Diabetes en nierziekten

Diabetes en nierziekten Diabetes en nierziekten Vernieuwende inzichten in de ontwikkeling van diabetische nefropathie Diabetesbericht nr. 2 mei 2015 Jaargang 15 Diabetes is één van de snelst groeiende, chronische ziekten van

Nadere informatie

Tia Service Radboud universitair medisch centrum

Tia Service Radboud universitair medisch centrum Tia Service Inleiding In overleg met uw behandelend arts bent u doorverwezen naar de TIA poli op de polikliniek Neurologie of Spoedeisende Hulp van het Radoudumc. Dit omdat u kortgeleden mogelijk kortdurend

Nadere informatie

Suikerziekte en het oog

Suikerziekte en het oog Oogheelkunde Suikerziekte en het oog www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl OOG020 / Suikerziekte en het oog / 16-12-2015 2 Suikerziekte en het

Nadere informatie

CHIRURGIE. Etalagebenen

CHIRURGIE. Etalagebenen CHIRURGIE Etalagebenen Etalagebenen Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van etalagebenen. Het is goed om u te realiseren dat de situatie voor u persoonlijk

Nadere informatie

Zorgplan Vitale Vaten

Zorgplan Vitale Vaten Zorgplan Vitale Vaten Individueel zorgplan hart- en vaatziekten Neem dit boekje mee bij elk bezoek aan uw zorgverlener A INHOUDSOPGAVE pagina 1 Goede zorg voor uw hart en vaten 2 2 Gezond(er) leven: Minder

Nadere informatie

Zorgplan Vitale Vaten

Zorgplan Vitale Vaten Zorgplan Vitale Vaten Individueel zorgplan hart- en vaatziekten Neem dit boekje mee bij elk bezoek aan uw zorgverlener A Mijn Zorgplan Vitale Vaten INHOUDSOPGAVE pagina 1 Goede zorg voor uw hart en vaten

Nadere informatie

Zorgplan Vitale Vaten INDIVIDUEEL ZORGPLAN HART- EN VAATZIEKTEN

Zorgplan Vitale Vaten INDIVIDUEEL ZORGPLAN HART- EN VAATZIEKTEN Zorgplan Vitale Vaten INDIVIDUEEL ZORGPLAN HART- EN VAATZIEKTEN NEEM DIT BOEKJE MEE BIJ ELK BEZOEK AAN UW ZORGVERLENER A Mijn Zorgplan Vitale Vaten INHOUDSOPGAVE pagina 1 Goede zorg voor uw hart en vaten

Nadere informatie

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR 358 Inleiding U bezoekt het Diabetes- & Vasculaircentrum van het Sint Franciscus Gasthuis, vanwege uw verhoogde kans op: hart- en vaatziekten; suikerziekte (diabetes mellitus);

Nadere informatie

TIA (Transiënt Ischaemic Attack)

TIA (Transiënt Ischaemic Attack) 1/7 Neurologie TIA (Transiënt Ischaemic Attack) Inleiding U bent opgenomen op de afdeling neurologie (C1) van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. U verblijft op de stroke-unit, omdat u kortgeleden mogelijk

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

Samen diabetes de baas

Samen diabetes de baas Samen diabetes de baas Samen voor ú Inhoudsopgave Samen diabetes de baas 3 Wat is diabetes 3 Verschil tussen type 2 en type 1 diabetes 4 Samen met u 5 Jaarschema diabeteszorg eerste jaar 8 Leefstijl 8

Nadere informatie

Behandeling met Avastin injecties

Behandeling met Avastin injecties Behandeling met Avastin injecties Uw behandelend arts heeft met u gesproken over de mogelijkheid van een behandeling met Avastin injecties. Om een zorgvuldige afweging te maken van uw kant is een goede

Nadere informatie

Zorgplan vaatrisicopoli

Zorgplan vaatrisicopoli Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Zorgplan vaatrisicopoli z Uw zorgplan voor de vaatrisicopoli Voor u ligt uw zorgplan van de vaatrisicopoli van het WZA. Het zorgplan

Nadere informatie

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA)

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS - Patiëntinformatie - INLEIDING Welkom op de dienst Vaatheelkunde. Bij u werd een vernauwing of volledige

Nadere informatie

Etalagebenen (claudicatio intermittens)

Etalagebenen (claudicatio intermittens) Etalagebenen (claudicatio intermittens) ETALAGEBENEN (CLAUDICATIO INTERMITTENS) Deze folder informeert u over de klachten en behandelingsmogelijkheden van zogenaamde etalagebenen. U moet zich wel realiseren

Nadere informatie

Oogzorg bij diabetes

Oogzorg bij diabetes Oogzorg bij diabetes Oogzorg bij DM Wat doet een oogarts en optometrist tijdens een oogonderzoek bij diabeten? Menco Bijnen, optometrist Waartoe dient het onderzoek? Nulmeting Vastleggen wel/geen DRP In

Nadere informatie

Opsporing Familiaire Hypercholesterolemie

Opsporing Familiaire Hypercholesterolemie Opsporing Familiaire Hypercholesterolemie 2 Opsporing Familiaire Hypercholesterolemie Deze brochure van het College voor zorgverzekeringen (CVZ) informeert u over Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en

Nadere informatie

Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde

Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de

Nadere informatie