De Uitdaging. Beleidsnota internationaal beleid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Uitdaging. Beleidsnota internationaal beleid"

Transcriptie

1 De Uitdaging Beleidsnota internationaal beleid Versie november 2012

2 Voorwoord. Voor u ligt de beleidsnotitie waarin beleidsuitgangspunten zijn geformuleerd over het internationaal beleid van de gemeente Coevorden. De door ons gekozen kaders en uitgangspunten geven internationaal beleid het kenmerk dat het raakvlakken heeft met een veelheid aan gemeentelijke beleidsterreinen. In de nota worden deze beleidsterreinen benoemd, aspecten worden in een internationaal kader geplaatst, maar nergens wordt afbreuk gedaan aan vastgesteld beleid. We hebben gemeend voor een dergelijke opzet te moeten kiezen om zicht te geven op de complexiteit van internationalisering. Maar belangrijker nog is dat de gekozen opzet aansluiting geeft op keuzes zoals deze noordelijk, nationaal en Europees worden gemaakt. We hebben de overtuiging dat deze aansluiting de kansen op het succesvol uitvoeren van gemeentelijke programma s vergroot. Ook geeft deze opzet inzicht in de mate waarin we als gemeente al lange tijd een internationale oriëntatie kennen en in de wijze waarop Europese thema s zijn verweven in de dagelijkse praktijk. Conform afspraken die met de gemeenteraad zijn gemaakt hebben we in de nota verbindingen gelegd met onderwerpen die voorheen als gescheiden onderwerpen zijn behandeld. Voorbeelden hiervan zijn het project millenniumgemeente en ontwikkelingssamenwerking. Dit alles geeft een andere ordening van de nota dan u wellicht bent gewend. Een belangrijk kader wordt gevormd door de kerndoelen van Europa Als grensgemeente, als internationaal georiënteerde gemeente en als Europese gemeente willen we deze doelen een lokale vertaling geven. Het belangrijkste doel is het versterken van de sociale en economische structuur in het grensgebied. Een belangrijk middel om dit doel te realiseren zijn de Europese structuurfondsen. We kiezen voor een optimale voorbereiding op de nieuwe structuurfondsperiode maar zijn ook alert op mogelijke onderbenutting van fondsen in de huidige structuurfondsperiode. We kiezen voor een ambitieuze aanpak; een uitdaging. Deze keuze maken we vanuit de overtuiging dat: internationalisering een middel is om de negatieve effecten van de huidige economische situatie het hoofd te bieden en Internationalisering recht doet aan een optimale benutting van de strategische ligging van Coevorden met als doel het duurzaam versterken van de sociale en economische infrastructuur. B.J. Bouwmeester 2

3 Inhoudsopgave. Voorwoord pagina 2 Inhoudsopgave 3 1. Inleiding 4 2. Visie 5 3. Doelstelling Kader Nationaal hervormingsprogramma Nederland 8 4. Stand van zaken Europe Huidig gebruik van Europese structuurfondsen Grensoverschrijdende samenwerking Beleidsinhoudelijk Stedenbanden Beleid voor de komende jaren De Europese kerndoelen Europe Europese structuurfondsen Grensoverschrijdende samenwerking Beleidsinhoudelijk Stedenbanden Samenwerkingsrelaties Partners Europa Service Punt E.S.P Eems Dollard Regio Euregio Samenwerking HBO Instellingen Samenwerkingsverband noord Nederland Provincie Drenthe Coordination Council of the Trans Siberian Transport CCTST Comité voor de Regio s the Association of European Border Regions GROS agenda 7. Ontwikkelingssamenwerking en millenniumgemeente Financieel overzicht Samenvatting beleidsvoornemens 35 3

4 1. Inleiding. Grenzeloos goed is de noemer geweest waaronder de gemeente Coevorden zich een aantal decennia heeft geprofileerd. Dit is vanzelfsprekend niet bedoeld als een marketing slagzin zonder inhoud. Het verwijst naar de gemeente Coevorden die, ingegeven door haar ligging, vorm en inhoud heeft gegeven aan haar ambitie. Het gevolg hiervan is een toonaangevend grensoverschrijdend bedrijventerrein, een ontwikkeling als transportstad met sterke aandacht voor trimodaliteit en een internationale gerichtheid met als effecten strategisch bedoelde stedenbanden in het oosten. De ambitie laten we niet los, het project dry port laat bijvoorbeeld zien dat we samen met andere partijen op zoek blijven naar een ontwikkelingsgerichte aanpak. Ook in verkenning van de mogelijkheden die de nieuwe Europese structuurfonds periode biedt laten we zien dat we meer op de voorgrond willen staan. Vanaf 2005 zijn we terughoudend als het gaat om stedenbanden. In deze nota zullen we die lijn voortzetten. De ambitie om ons extern te profileren als millenniumgemeente is niet gehaald de afgelopen periode. In de nota geven we inzicht in de mate waarin de doelen zijn afgestemd op onze bedrijfsvoering. De reden om destijds de keuze te maken voor het project Millenniumgemeente is nog steeds actueel. In de beleidsvoornemens kiezen we ervoor om de doelen te vertalen naar onze interne bedrijfsvoering en naar de mogelijkheden tot aansluiting die Europa in het kader van Europe 2020 biedt. Dit laatste uitgangspunt willen we ook mede bepalend laten zijn op het terrein van ontwikkelingssamenwerking. Het is de gemeenteraad geweest die blijvende, ook financieel vertaald, aandacht hiervoor wilde. Het feit dat er de laatste drie jaar geen onderbouwde voorstellen binnen zijn gekomen vraagt om een herbezinning op deze ambitie. Zonder te tornen aan de oorspronkelijke uitgangspunten willen we mogelijkheden voor initiatieven verbreden; een en ander vastgelegd in nadere regelgeving. De Europese oriëntatie kan in onze organisatie sterker worden ontwikkeld. Terwijl de effecten van Europees beleid sterker merkbaar worden is de inhoudelijke betrokkenheid en kennis onvoldoende. Hier is geen sprake van een vergrootte ambitie, wel van een groeiende noodzaak om de effecten van ontwikkelingen op de voet te volgen. Financiële motieven richting Europese structuurfondsen zijn hierin niet allesbepalend maar vormen wel een belangrijke drijfveer. 4

5 2. Visie. Coevorden heeft al decennia lang een internationale oriëntatie vanuit een aantal invalshoeken; deze oriëntatie is bepalend voor onze visie op het internationaal beleid. Historisch gezien heeft de bevolking van de stad Coevorden en omgeving eeuwenlang een vanzelfsprekende oriëntatie gekend op het buurland. Sociale motieven, huwelijken, familieverbanden etc. maar ook economische motieven, bezittingen, zakendoen over en weer en werkgelegenheid maakten deze vanzelfsprekendheid. Het is paradoxaal dat de Europese eenwording het effect kent van toenemende nationale vertaling van regelgeving waardoor deze vanzelfsprekendheid vrijwel is verdwenen. In de visie van de gemeente Coevorden past een nieuwe oriëntatie op mogelijkheden op sociaal en economisch gebied teneinde kansen voor bewoners van het grensgebied te optimaliseren. Een tweede invalshoek is de ligging van de gemeente Coevorden. Beeldend gesproken kan worden gesteld dat de oriëntatie van de gemeente Coevorden een halve cirkel bestrijkt met de Duits Nederlandse grens als begrenzing. We richten ons vooral op Drenthe en, meer specifiek, op zuidoost Drenthe als het gaat om samenwerkingsverbanden, afstemming van beleid etc. Hoewel vanuit Europark GmbH op het gebied van economie en transport en logistiek een sterke gerichtheid is op het Duitse achterland hebben we weinig de neiging om op andere beleidssectoren de cirkel te vervolmaken. Di geldt niet alleen voor het beleidsterrein economie, ook op andere terreinen is sprake van incidentele aandacht en krijgt dit nauwelijks een structureel karakter. Economische motieven zijn aanleiding voor de ontwikkeling van een derde invalshoek t.w. de stedenbanden die Coevorden in de loop der tijden is aangegaan. Nordhorn, Kutno, Brest; het zijn verbindingen die zijn aangegaan vanuit de ligging van Coevorden en de mogelijkheden die dit vanuit economisch perspectief biedt. Financiële motieven vormen een invalshoek die vanzelfsprekend lijkt, maar in de praktijk beter ontwikkeld kan worden. In de beleidsvoornemens onder 5.2 staat opgenomen om de nieuwe periode van de Europese structuurfondsen meer optimaal te verkennen op mogelijkheden die voor de programma s van de gemeente Coevorden worden geboden. In de huidige structuurfondsperiode is vooral vanuit sociale zaken en recreatie en toerisme goed gebruik gemaakt van de mogelijkheden die Europese programma s bieden. Er ligt een politiek motief in de mondiale oriëntatie van raad en bestuur. Deze oriëntatie blijkt niet alleen uit besluiten rond grensoverschrijdende activiteiten maar ook uit de initiatieven rond ontwikkelingssamenwerking en millenniumgemeente. Tenslotte is er een Europese invalshoek voor de internationale oriëntatie. Het bewustzijn dat het merendeel van de wet- en regelgeving niet meer afkomstig is uit den Haag en dat Brussel hierin een steeds dominantere plaats inneemt maakt een oriëntatie op het domein van de Europese Unie noodzakelijk. Hoewel deze betrokkenheid bestuurlijk vorm en inhoud heeft in grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden en Europese organisaties kan er in verbetering van het Europa bewustzijn in de gemeente Coevorden nog een flinke slag geslagen worden. 5

6 Kortom: de historie, de ligging, de financieel economische situatie en het bewustzijn dat een internationale Europese gerichtheid van groot belang is voor de toekomst van de gemeente Coevorden zijn bepalend voor onze internationale oriëntatie. Het denken dat past bij deze visie is ingegeven door het besef dat hiervoor een bereidheid tot samenwerking in grotere geografische verbanden noodzakelijk is. De nieuwe structuurfondsperiode vraagt om een bereidheid om meer horizontaal, cross-over, te denken. In de praktijk zal dit betekenen dat gezocht moet worden naar partners in noord Nederland/Niedersachsen, naar verbindingen met bedrijfsleven en kennisinstellingen en naar mogelijkheden om Europese fondsen aan elkaar te verbinden. Solitair opereren zoals dat in de huidige periode nog beperkt mogelijk is zal in de nieuwe structuurfondsperiode volledig tot het verleden behoren. Coevorden kan het niet alleen. 6

7 3. Doelstelling. Als doelstelling voor het internationaal beleid van de gemeente Coevorden formuleren we: Het duurzaam versterken van de sociale-en economische structuur van de gemeente Coevorden en het Nederlands Duitse grensgebied. Voor de realisatie hiervan kiezen we voor een tweetal subdoelen: a. we willen de mogelijkheden om, geografisch gezien, tot een meer eenduidig beleid en samenwerking op gemeentelijke beleidsterreinen te komen optimaliseren waarbij de sociale en economische positie van het gebied leidend is, en b. we willen aanhaken bij de geformuleerde kerndoelen Europe 2020 en de vertaling daarvan in nationale doelen. In de uitwerking van gemeentelijke beleidsvoornemens bestaat het risico dat dit hier en daar inhoudelijk gaat wringen maar de Europese kerndoelen dienen gezien te worden als een inhoudelijk beleidskader en niet als een benauwend keurslijf. Coevorden, haar geografische ligging en haar subdoelen blijven uitgangspunt. 3.1 Kader. Als belangrijk kader voor internationaal beleid hanteren we de doelen zoals gesteld in het visiedocument Europa De keuze wordt onder andere bepaald vanuit de verwachting dat ook voor de te formuleren criteria voor de Europese structuurfondsen het visiedocument leidend zal zijn. Bovendien spoort de doelstelling van het project Millenniumgemeente voor een deel met de uitgangspunten van Europe 2020 en werken belangrijke organisaties in het netwerk volgens dit kader. De Europese kerndoelen zijn: * Slimme groei (innovatieve ontwikkeling); Kerndoel: In 2020 moet 3% van het Europees Bruto Binnenlands Product (BBP0 worden geïnvesteerd in onderzoek, ontwikkeling en innovatie. * Duurzame groei (ecologische duurzaamheid) Kerndoel: = de klimaat- en energiedoelstellingen 20/20/20 moeten worden gehaald = 20% vermindering van uitstoot van drijfgassen = 20% gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen = 20% verbetering door energie-efficiënte * Inclusieve groei (sociale aspecten) Kerndoelen: = 75% werkgelegenheid = minder dan 10% voortijdige schoolverlaters = 40% van de bevolking met afgemaakte tertiaire opleiding = vermindering van inwoners die leven onder de armoedegrens met 20 miljoen mensen. 7

8 3.2 Nationaal Hervormingsprogramma Nederland. De doelstellingen uit Europa 2020 moeten door de lidstaten vertaald in nationale doelen. De Europese doelen zijn in het Nationaal Hervormingsprogramma Nederland voorzien van nationaal, gekwantificeerde streefwaarden. Kerndoel Streefwaarde EU Streefwaarde NL Status NL (2009) Werkgelegenheid 75% 80% 76,8% Aandeel BBP aan 3,0% 2,5% 1,8% OO&I Verminderen uitstoot Drijfgassen (1990 = 100) -20% -16% 94 % * Aandeel gebruik energie uit Hernieuwbare bronnen 20% 14% 3,2% Verbetering energie-efficiën +20% Mtoe tie (gemeten in Megaton olie-equivalenten) Aandeel vroegtijdige Schoolverlaters 10% 8% 10% Aandeel bevolking met Tertiaire opleiding 40% 45% 41,4% Vermindering aantal inwoners onder de armoedegrens -20 miljoen * ten opzichte van De Nederlandse ambitie stemt in grote lijnen overeen met de Europese doelen. Enkele opvallende constateringen. de Nederlandse rijksoverheid heeft lagere streefwaarden dan Europa op de doelen Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (OO&I) bestedingen. De Nederlandse rijksoverheid heeft matige ambities op het terrein van duurzaamheid, zo blijkt uit de lagere streefwaarden en het ontbreken van een doelstelling inzake verbetering energie-efficiënte. De ambitie in Nederland op het gebied van werkgelegenheid, opleidingsniveau en schooluitval ligt hoger dan de Europese streefwaarde waarbij het vertrekpunt ook al een hogere waarde is. De Europese Commissie roept steden, regio s, bedrijfsleven en kennisinstellingen op om binnen ieders eigen mogelijkheden zich te richten op de Europese uitdagingen. Geen realisatie van de Europe 2020-strategie zonder steden en regio s. De gemeente Coevorden neemt deze uitdaging aan. 8

9 4. Stand van zaken. In dit hoofdstuk willen we inzage geven in de stand van zaken betreffende de te realiseren doelstelling. Allereerst geven we een globaal beeld van de doelen in het kader van Europe 2020 en gaan we in op het gebruik van Europese structuurfondsen om gemeentelijke doelen te realiseren. Onder paragraaf 2.3. gaan we in op grensoverschrijdende samenwerking. 4.1 Europa Zoals eerder gesteld zien we de Europese kerndoelen niet als een keurslijf maar als een kader waarbinnen we passend gemeentelijk willen opereren. In deze paragraaf bieden we zicht op de ontwikkelingen zoals daar in Coevorden sprake van is en die passend zijn bij de Europese kerndoelen. Slimme groei innovatieve ontwikkeling. Niet alleen in de gemeente Coevorden maar in Drenthe als geheel blijft de investering van bedrijven in onderzoek, ontwikkeling en innovatie achter bij andere delen van het land. Dit ondanks ambitieuze Europese programma s als Energy Valley en sensortechnologie in noord Nederland. Als gemeente hebben we hierin geen uitvoerende rol; we zouden wel een stimulerende rol kunnen vervullen om het bedrijfsleven te wijzen op de mogelijkheden die met name het Europese zevende Kaderprogramma biedt. Dit is de afgelopen jaren wel geprobeerd maar lokale ondernemers zijn tot nu toe niet ingegaan op deze uitdaging. Positief zijn de effecten van de Innovatieagenda van het Ministerie van E.L. en I., een agenda die gebouwd is rond de Europe 2020 doelen en die een vertaling vindt in het topsectorenbeleid. In dit kader hebben de drie noordelijke provincies en de provincie noord Holland samen met Groningen, Leeuwarden, Emmen, Assen, NAM en Gasunie een publiek private overeenkomst afgesloten. Het uitvoeringsinstrument hiervan is Energy Valley waar ook Coevorden lid van is. Coevorden, Europark GmbH, neemt in het netwerk een interessante plaats in vanwege de relatie met Duitsland. Duurzame groei ecologische duurzaamheid. De gemeenteraad heeft in 2009 uitgesproken alsnog de status van Millenniumgemeente te willen. Hoewel de uitwerking hiervan is gestagneerd zijn er wel degelijk resultaten te benoemen die invulling geven aan de gestelde doelen. Deze resultaten zijn vooralsnog vooral binnen de organisatie te vinden. Initiatieven als het terugdringen van de papierstroom, de aanschaf van elektrisch vervoersmateriaal, zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen en de energievoorziening in de Hof van Coevorden zijn niet expliciet genomen in het kader van de Millenniumgemeente, maar passen uitermate goed in de doelstelling. Het klimaatbeleidsplan uit 2009 geeft inzicht in verdere gemeentelijke ontwikkelingen. De stand van zaken is dat we o.a. werken aan duurzame opwekking van energie binnen de gemeentegrenzen, het streven is 10%. Voor de volledigheid verwijzen we naar de rapportage die begin 2013 ter kennisname wordt aangeboden. 9

10 De uitkomsten hiervan vormen de basis voor het nieuw te formuleren klimaatbeleidsplan. Een voorbeeld is ook de plaatsing van 1100 zonnepanelen op daken van scholen in onze gemeente. In dit kader is ook op 18 basisscholen educatief materiaal behandeld over het gebruik van zonne energie; Met de provincie en gemeente is een klimaatcontract gesloten in 2010; alle hierin opgenomen projecten zijn inmiddels gerealiseerd; Ook in 2010 is een intentieovereenkomst gesloten tussen beide partijen over het gebruik van restwarmte waarmee ruim kg.co2 kan worden gereduceerd en eind 2012 wordt de regionale gebiedsvisie Windenergie zuidoost Drenthe afgerond in het kader waarvan tussen de 30 en 50 Megawatt aan energie wordt gerealiseerd. Inclusieve groei sociale aspecten. Werkgelegenheid. Decennialang heeft de gemeente Coevorden zich actief ingezet om enerzijds werkgelegenheid te genereren door een actief economisch beleid en anderzijds door middel van een veelheid aan projecten om werkzoekenden te re-integreren op de arbeidsmarkt. Met de dynamiek van de Bentheimer onderscheiden we ons in positieve zin. We onderscheiden ons hierbij van veel gemeenten door een frequente deelname aan Europese projecten en het optimaal benutten van Europese middelen. Een ander onderscheid is dat we een hoge mate van zelf doen hebben gerealiseerd. Gaandeweg zijn we minder afhankelijk van externen als het om re-integratie gaat. De huidige economische crisis legt een zware druk op de inventiviteit en doorzettingsvermogen van werkzoekenden en begeleiders. Vooralsnog lijken de gevolgen van de crisis in beperkte mate te leiden tot een grotere druk vanuit de Wet werk en bijstand. Vroegtijdige schoolverlaters Zoals beschreven in het beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning kent Coevorden in relatie tot landelijke cijfers over onderwijsdeelname in het algemeen een aantal afwijkingen. In het Voortgezet Onderwijs scoort Coevorden op VMBO en Havo telkens een procent meer dan landelijke deelnamecijfers. Voor wat betreft het VWO geldt dat de deelname 4% lager is. Binnen het VMBO zien we een oververtegenwoordiging in de beroepsbegeleidende en opleidende leerweg. In het schooljaar waren er 558 nieuwe voortijdige schoolverlaters in de regio zuidoost Drenthe. 94 hiervan waren afkomstig uit de gemeente Coevorden. Op basis hiervan is een aantal maatregelen genomen met als effect dat in het schooljaar er sprake was van 77 uitvallers. Het streefaantal voor 2016 is 48. Het merendeel van de uitvallers is afkomstig uit het Middelbaar Beroeps Onderwijs. Terugdringen armoede. De huishoudens met een inkomen tot 105% van het wettelijk sociaal minimum hebben een aandeel van 5.8% van de totale huishoudpopulatie in de gemeente Coevorden. Dit zijn 873 huishoudens. De huishoudens met een inkomen tot 120% van het minimum hebben een aandeel van 9.0%. Deze doelgroep bestaat uit

11 huishoudens. Zij kunnen een beroep doen op de gemeentelijke regelingen zoals de bijzondere bijstand en het fonds Maatschappelijke Activiteiten. In vergelijking met andere gemeenten is het bereik van de regelingen gemiddeld tot goed te noemen, maar nog wel voor verbetering vatbaar. Bron: sociaal economisch rapport Bovengenoemd rapport vormt de input voor de ontwikkeling van sociaal beleid in latere jaren. In 2012 heeft de gemeenteraad de beleidsnota s Integrale schuldhulpverlening en het beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning vastgesteld. Met name eerstgenoemde heeft een scherpe relatie met het onderwerp armoede. Er is de afgelopen jaren een stevige ontwikkeling ingezet als het gaat om kwaliteit en verantwoording. Hierdoor hebben we inzicht in zowel geografisch positie als schuldenoorzaak, schuldenhoogte, leeftijdsopbouw in inkomstenbron van de cliënten. 11

12 4.2. Huidig gebruik van de Europese structuurfondsen. Het centraal stellen van de economische structuurversterking van de regio is ook binnen de huidige structuurfondsperiode het geval. Om inzicht te geven in de mate waarin dit het geval is volgt een opsomming van projecten die met Europese middelen mogelijk worden gemaakt. Het geeft inzicht in de projecten die op dit moment in ontwikkeling zijn. Vanzelfsprekend geeft dit een beperkt beeld. In het verleden zijn aanzienlijke subsidies verworven voor de aanleg van bedrijventerreinen, de uitvoering van het Wensbeeld, de versterking van de toeristische infrastructuur etc.; in bijgaand overzicht zijn alleen actuele ontwikkelingen meegenomen. Toerisme. In de beleidsnota recreatie en toerisme stellen we dat de sector de belangrijkste economische component van Coevorden moet worden. Een middel dat daartoe wordt aangewend is het Interreg 4A project Toerismemarketing grensregio s. De gemeenten, toeristische organisaties en provincies/kreis in het Euregio gebied werken hierin samen om met inzet van Europese middelen de toeristische infrastructuur te verbeteren. Een tweede Interreg 4A project waarin we inhoudelijk participeren (zonder een financiële bijdrage te leveren) is het grensoverschrijdend Naturpark Moor. Hoewel we niet rechtstreeks initiatieven kunnen indienen vinden er wel activiteiten op ons grondgebied plaats als fietsroutes en het Grensstenenpad naar Ter Apel. Voor 2013 zijn twee kleinere Interreg 4A People to People aanvragen in voorbereiding. De eerste is een samenwerking met het Stadtmuseum Nordhorn en is gericht op het tweetalig aanbieden van toeristische informatie. De tweede is op initiatief van de Samtgemeinde Emlichheim. De Streekmuziekschool Nieder Grafschaft gaat in de fabriek van Intergas op het Europark een klassieke muziekevenement organiseren. Ze werkt hierin samen met CQ Centrum voor de Kunsten. Toerisme/Infrastructuur. Zuidoost Drenthe heeft de status van Leader gebied (Liason Entre Actions de Developpement de l Economie Rurale) Leader is een onderdeel van het Europese programma voor plattelandsontwikkeling, POP. Deze Europese middelen zijn door de provincie aangevuld in het kader van het Meerjarenprogramma voor het landelijk gebied. Lopende projecten die mede mogelijk worden gemaakt dank zij deze middelen zijn de vestingmuur bij hotel de Vlijt, het Stedelijk Museum Coevorden, aanlegsteiger Geesbrug, de productontwikkeling door de stichting Toreco en het Land Art Centrum Dalen. Arbeidsmarkt. De gemeente Coevorden is deelnemer in het Interreg *4c project VERSO. Andere deelnemers zijn afkomstig uit o.a. Denemarken, Duitsland, Spanje en Griekenland. 12

13 Het doel is kennis en ervaring uitwisselen om het economisch potentieel van vrijwilligers beter te benutten. Een tweede project waar Coevorden gebruik van maakt is het Interreg 4c project Smart Work Centre s Het project onderzoekt de mogelijkheden om door het inrichten van flexibele werkplekken hoger opgeleiden voor de regio te behouden. Het betreft een samenwerking met o.a. Denemarken, Hongarije, Engeland en Spanje. De oriëntatie in Coevorden is voorlopig gericht op het Stationsgebied/de Holwert. Logistiek. Green corridor, voorheen dry port is de naam van een Interreg 4B project waarin de landen rondom de Noordzee samenwerken. In ons gebied betreft het een samenwerking met Emmen; het doel is om de druk op goederenstromen in het kustgebied te verlagen door voorzieningen in het achterland te creëren. Warmtenet. In 2010 zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van een warmtenet gericht op het hergebruik van restwarmte op het Europark. Met het warmtenet wordt een besparing van ongeveer 7,5 miljoen m3 aardgas en ton CO2 emissiereductie bereikt. Het project werkt met een budget van ruim acht ton aan Europese middelen. * Interreg Interreg Community Initiative, een Europees programma dat zich inzet voor grensvervaging in Europa 13

14 4.3 Grensoverschrijdende samenwerking Beleidsinhoudelijk. Wanneer we de geformuleerde doelstelling afzetten tegen de huidige stand van zaken op verschillende terreinen zien we dat er de afgelopen decennia veel stappen zijn gezet. Wanneer we letterlijk kijken naar grensoverschrijding dan staat Europark GmbH daarin centraal. We zijn er in geslaagd om een van de toonaangevende grensoverschrijdende bedrijventerreinen in Europa te realiseren. Bovendien heeft het Europark in 2012 de status van Guter Verkehrs Zentrum gekregen en is daarmee het enige gebied met deze status buiten Duitsland. Een tweede ontwikkeling die de afgelopen jaren vorm en inhoud heeft gekregen is een uitgewerkte samenwerking op het gebied van veiligheid en rampenbestrijding. Als grensgemeente (hierbij is zowel sprake van de provincie- als de landsgrens) dienen er grensoverschrijdende afspraken gemaakt te worden. Voor Coevorden zijn daarvoor de gemeente Hardenberg met de regio IJssel-Vecht en het Grafschaft Bentheim de aangewezen instanties. Die afspraken zijn vastgelegd in een overeenkomst die in overleg met de Euregio tot stand is gebracht. Deelnemers aan deze overeenkomst zijn; - het grafschaft Bentheim; - de veiligheidsregio s IJssel-Vecht en Drenthe - de gemeentes Hardenberg en Coevorden. Los van deze overeenkomst is er sprake van een overeenkomst tussen de gemeente Coevorden en de Samtgemeinde Emlichheim over de inzet van de brandweer. Vanuit de Bentheimer is er een samenwerking met het Duitse Leer en de Groningse grensgemeenten binnen het EDR-gebied. Het doel hiervan is plaatsing van werkzoekenden in reguliere banen in Duitsland; het Duitse grensgebied kent een werkloosheidspercentage van 2.1%. Op het beleidsterrein Toerisme en Recreatie is sprake van een samenwerking in het gebied van de Euregio in het kader van een Interreg 4B project. Dit project is gericht op versterking van de toeristische infrastructuur. Daarnaast zijn er plannen ontwikkeld om tot meer intensieve samenwerking te komen met Nordhorn en Bentheim. Behalve deze beleidsinhoudelijke resultaten is er sprake van een bestuurlijke inzet in zowel de EDR roulerend voorzitterschap als de Euregio Stedenbanden. Zoals beschreven onder visie zijn er meer invalshoeken voor onze internationale oriëntatie. In de evaluatie van het internationaal beleid is het onderwerp uitgebreid benoemd; in dit kader benoemen we het daarom kort. Vanuit strategische, economische overwegingen is Coevorden een aantal stedenbanden aangegaan. De band met Nordhorn is de oudste en bestaat in 2013 vijftig jaar. Deze band wordt het laatste jaar aangetrokken, o.a. leidend tot een gezamenlijke Interreg 4A aanvaag om middelen te genereren voor de musea in beide plaatsen. Ook worden de mogelijkheden op het terrein van economie en transport en logistiek verkend. Vanuit het particulier initiatief zien we een groeiende belangstelling op Nordhorn. 14

15 De band met Brest is uitgebreid beschreven in de evaluatie van het lopende beleid; vanuit economische motieven lijkt het van belang aan te haken bij de zich sterk ontwikkelende handelsrelaties tussen Nederland en Belarus. De strategisch bedoelde band met Kutno in Polen in niet verder tot ontwikkeling gebracht. Weliswaar is er door een van onze grootste transportbedrijven een eigen overslagterminal gebouwd maar voor ons is er op dit moment geen aanleiding tot het nemen van verdere initiatieven. 15

16 5. Beleid voor de komende jaren. Zoals eerder gesteld willen we de Europese kerndoelen en de daaraan verbonden structuurfondsen hanteren als een belangrijk kader voor het internationaal beleid. We zijn ons bewust van het feit dat het op deze manier ordenen van beleid niet altijd past bij lopende ontwikkelingen; hier en daar zal dat enige frictie kunnen geven. Desondanks maken we deze keuze en zullen we eventuele fricties op aspecten van beleid als zodanig benoemen. Door deze keuze krijgt het internationaal beleid een relatie met andere gemeentelijke beleidsterreinen zoals het klimaatbeleidsplan, het economisch beleidsplan, het recreatief toeristisch beleidsplan, het sociaal beleid en het inkoopbeleid. Binnen het economische terrein willen we aanhaken bij de topsectoren waar ook de rijksoverheid zich op richt. Het topsectorenbeleid vindt aanhaking bij de Europese kerndoelen en vindt uitwerking in programma s zoals die ook in noord Nederland worden uitgevoerd. Genoemd topsectorenbeleid richt zich op: tuinbouw; agri en food water life sciences and health chemie high tech energie logistiek creatieve industrie Passend bij de economische ontwikkelingen in Coevorden maken we hieruit de keuze voor de sectoren: agri & food; energie; logistiek. Voor de opbouw van dit hoofdstuk kiezen we voor dezelfde opzet als het vorige hoofdstuk; dit ter wille van overzichtelijkheid en leesbaarheid. 5.1 De Europese kerndoelen. Europe 2020 Mede rekening houdend met de uitkomsten van de verkenning van eind 2012 naar de toekomst van de Europese Structuurfondsen willen we in deze paragraaf alvast ingaan op de richting van denken en de manier waarop dit geïntegreerd kan worden in beleid en organisatie. Allereerste schetsen we nog eens het kader waarbinnen het geheel zich afspeelt. De Europese Commissie heeft haar strategie voor de periode tot 2020 vastgelegd in het visiedocument Europe Deze strategie is gericht op sterke en duurzame economische groei. De Europese Unie wil zich hiermee ontwikkelen tot een concurrerende, duurzame en sociale markteconomie. Europa staat voor een aantal grote uitdagingen die zich concentreren op de economie, de ecologie en de sociale cohesie. 16

17 Hoe zorgen we voor een blijvend hoge concurrentiekracht van Europa in de wereld? Hoe kunnen we de leefomgeving beter verzorgen voor toekomstige generaties? Hoe bieden wij de bevolking voldoende kansen zelf een goed inkomen te verdienen? Vraagstukken die in alle lidstaten aan de orde zijn, maar waarop de antwoorden kunnen verschillen. Voor de toekomst van Europa zijn gezamenlijke en gerichte inspanningen nodig. De strategische ambities zijn geordend naar drie groeilijnen met kerndoelen. (zoals ook genoemd in Hoofdstuk 3) Slimme groei (innovatieve ontwikkeling) Kerndoel: In 2020 moet 3% van het Europees BBP worden geïnvesteerd in onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Bij het vinden van aansluiting op dit thema blijft het uitgangspunt om de economische ontwikkeling centraal te stellen overeind staan. We zoeken naar mogelijkheden om de bestaande economische infrastructuur duurzaam te versterken. We doen dit vanuit de overtuiging dat het platteland in structuurzwakke regio s een nieuwe motor voor het bedrijfsleven kan worden waarin sectoren agro/food en energie/grondstoffen samen met transport en logistiek samen zullen werken. Dergelijke regionale specialisaties rond de biobased economy zijn een deel van de weg naar een Biobased Society. We delen hierin de opvattingen van het Ministerie van EL&I. Hiervoor trachten we een regierol te krijgen gericht op het verbinden van bedrijven en sectoren met als doel een duurzame verbinding met ons gebied. Waar we ook in de huidige beleidsperiode dergelijke initiatieven ondersteunen willen we dit in de komende periode intensiveren. Eenvoudig gesteld: het vergroten van wederzijdse afhankelijkheid en belangen van bedrijven moet zorgen voor een meer duurzame ontwikkeling. In dit kader willen we een oriëntatie plegen op de mogelijkheden om bedrijven in de food- en feedsector en de sectoren landbouw, veeteelt en tuinbouw in de Duits Nederlandse regio te verbinden. Samen met wetenschapsinstituten in Nederland en Duitsland, de Eems Dollard Regio en de provincie/kreis willen we de mogelijkheid van een zg. Living Lab verkennen. Hierbinnen moeten innovatieve oplossingen in de productieketen worden gevonden maar ook verbinding gelegd worden met de logistieke ketens. Het doel is om met inzet van Europese structuurfondsen en samen met bedrijfsleven en kennisinstellingen de economische infrastructuur in het grensgebied duurzaam te versterken. Deelname aan projecten als Energy Valley en DryPort Emmen Coevorden blijft vanzelfsprekend van kracht. Duurzame groei (ecologische duurzaamheid) Kerndoel: De klimaat en energiedoelstellingen 20/20/20 moeten worden gehaald. 20% vermindering van de uitstoot van drijfgassen 20% gebruik energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen 20% verbetering van de energie-efficiënte Hoewel niet eerder geplaatst in dit thema werkt de gemeente Coevorden al aan de lokale vertaling hiervan. 17

18 Aspecten hiervan zijn: De energievoorziening in de Hof van Coevorden, (aanwezigheidsschakeling, aardwarmte, materiaalgebruik); Het terugdringen van de papierstroom (digitaal werken van college en MT); De aanschaf van een elektrische auto; Het invoeren van het Nieuwe Werken; Invoering van een digitaal post- en archiefsysteem. Voor de komende periode willen we binnen de organisatie zoeken naar nieuwe mogelijkheden om mee te werken aan de klimaat en energiedoelstelling. Dit maken we concreet door: Een verdere afname van de papierstroom met 20%; Bij de vervanging van dienstauto s primair uit te gaan energie uit hernieuwbare bronnen; Gericht onderzoek te doen naar mogelijkheden in het gemeentelijk inkoop en aanbestedingsbeleid. Vanaf 2012 moeten alle gebouwen voorzien zijn van een energielabel; wij zullen deze taak voor onze gebouwen uit gaan voeren. Naast deze gerichtheid op de interne bedrijfsvoering oriënteren we ons op mogelijkheden die de nieuwe structuurfondsperiode biedt. Het voornemen is om in 2013 het nieuwe klimaatbeleidsplan aan te bieden. Een aantal ontwikkelingen werpt hun schaduw al vooruit. Hierbij denken we aan de verdere uitwerking van het initiatief om een warmtenet te realiseren. De voorbereidingen hiervan lopen al enige jaren. In toekomstvisies o.a. vanuit het Ministerie van E L& I prof. Bruggink - waarin een groei in kleinschalige energievoorzieningen wordt voorzien lijkt dit een spoor dat de moeite waard is om verder te ontwikkelen. Zoals eerder genoemd is de situatie in Coevorden met haar vanzelfsprekende internationale oriëntatie en grensoverschrijdende activiteiten ook in het geval van de ontwikkeling van een warmtenet extra interessant voor netwerk partijen. In oktober 2012 is er een intentieovereenkomst afgesloten met Rendo om een haalbaarheidsstudie uit te gaan voeren. De intentie is uitgesproken om de gemeentelijke gebouwen aan te sluiten op dit netwerk. In de concept prestatie afspraken met woningbouwcorporaties (2012) staat de intentie opgenomen om aan te sluiten op het warmtenet en om in twee pilotprojecten gebruik te maken van zonnepanelen in hun vastgoed. Tenslotte wordt studie gedaan naar de mogelijkheid om in Holwert zuid de sanering van de bodem te verbinden aan Warmte Koude Opslag. Inclusieve groei sociale aspecten. Werkgelegenheid. De Nederlandse streefdoelen op het terrein van werkgelegenheid zijn hoger zijn dan de doelen die gesteld zijn in het kader van Europe 2020 (75% - 80%). De economische crisis zal ook in Nederland zorgen voor druk om dit streefdoel te halen ( %). Ook voor Coevorden zal de economische crisis negatieve effecten hebben. Desondanks is in 2011 de werkgelegenheid met 1.5% gestegen. Debet hieraan is o.a. een actief acquisitiebeleid. In het economisch beleidsplan zoals dat eind 2012 is vastgesteld gaan we uitgebreid in op beleidsvoornemens die moeten zorgen voor blijvend gunstige cijfers. 18

19 Daarnaast blijven we vanuit het sociaal beleid grensoverschrijdend actief om gebruik te maken van de relatief gunstige Duitse werkloosheidscijfers t.g.v. onze uitkeringsgerechtigden. De grensoverschrijdende agenda die we samen met de Samtgemeinde Emlichheim en eventueel andere partijen willen opstellen moet hiervoor aandacht genereren. Vroegtijdige schoolverlaters. Door de jarenlange, op preventie gerichte aanpak, scoort Coevorden relatief gunstig als het gaat om vroegtijdige schoolverlaters. Er is in de regio een goed werkende infrastructuur ontwikkeld maar ook lokaal zullen we verder werken aan de ontwikkeling van werkende structuren. Scholengemeenschap de Nieuwe Veste en de gemeente werken al sinds het schooljaar samen op basis van het concept Arbeidstrainingscentrum (ATC). Het ATC is er op gericht de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten van jongeren die praktijkonderwijs volgen en zo het aantal voortijdige schoolverlaters te verminderen. Er bestaat een behoefte aan een doorontwikkeling van de samenwerking tussen de Nieuwe Veste, de gemeente en bedrijven als het gaat om het realiseren van een verbinding tussen bedrijfsleven, woningcorporaties, onderwijs en arbeidsmarkt. Een verkenning naar de mogelijkheden is eind 2012 gestart. Vanuit het Esdalcollege in Oosterhesselen wordt minder gericht aandacht gegeven aan het onderwerp; het probleem van vroegtijdig schoolverlaters is daar verwaarloosbaar klein. Terugdringen armoede. Aan het terug dringen van armoede wordt vanuit verschillende invalshoeken al decennia gewerkt. De integrale buurtaanpak in Tuindorp en Binnenvree, een actief werkgelegenheidsbeleid, gerichte aandacht voor schooluitval, een actief economisch beleid, allemaal voorbeelden van een actieve aanpak vooral gericht op preventie. Daarnaast is er vanzelfsprekend aandacht vanuit sociaal beleid voor het onderwerp. In 2011 zijn zowel het beleid Integrale Schuldhulpverlening als Wet maatschappelijke Ondersteuning vastgesteld. In het kader van de laatste is er een Doe-Mee-Pas ontwikkeld die mensen in de gelegenheid moet stellen deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten. De komende tijd zullen we in het sociaal domein worden geconfronteerd met een groeiende discrepantie tussen de gedecentraliseerde taken en de bijbehorende decentralisatie van rijksmiddelen. Door het ontwikkelen van een gebiedsgerichte aanpak trachten we de financiële middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten. Voor alle drie de genoemde onderwerpen geldt dat we op een meer structurele manier de internationale gerichtheid van partijen willen stimuleren als aspect voor positieverbetering van onze burgers. Beleidsvoornemens: Samen met ondernemers en kennisinstellingen willen we onderzoek doen naar projectmogelijkheden om het begrip bio-based economy in Coevorden vorm en inhoud te geven. In 2015 moeten de resultaten hiervan zichtbaar zijn. 19

20 In 2016 is de interne papierstroom gereduceerd met 20% vergeleken met 1/1/2013; In 2014 wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden die het gemeentelijk inkoopbeleid kan bieden ter realisatie van de kerndoelen; We blijven ons richten op de Duitse arbeidsmarkt om de werkgelegenheidspositie van eigen inwoners te verbeteren; Internationale oriëntatie wordt een groter onderdeel van de oplossingen voor sociale vraagstukken in onze gemeente. In 2020 willen we op de drie genoemde terreinen goed functionerende grensoverschrijdende netwerken hebben gerealiseerd. Binnen het economisch beleid kiezen voor aansluiting bij het topsectorenbeleid op de onderdelen:agri & food, energie en logistiek. 20

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Europa wil slim, duurzaam en inclusief

Europa wil slim, duurzaam en inclusief Europa wil slim, duurzaam en inclusief Noord-Nederland bereidt zich intensief voor op de Europese programma s in de periode 2014 2020. Het SNN biedt u met dit bericht inzicht in voortgang en verwachtingen.

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie

Europese subsidies voor de Sociale Economie Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? 1 EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Europa 2020 doelstellingen

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Gebiedsfinanciering op andere leest Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Ontwikkelingsbedrijf NHN Doel: Ontwikkelen van economisch potentieel NHN Aandeelhouders

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende samenwerking Grensoverschrijdende samenwerking Woensdag 19 september 2012 Groningen, 13 mei 2011 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden (gemeenten, Landkreise,

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020

Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020 Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020 Europa 2020 SLIMME GROEI DUURZAME GROEI INCLUSIEVE GROEI De uitdagingen Groei en banen scheppen Klimaatverandering en Energieafhankelijkheid

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak 1. Wat willen wij: Visie op Velsen Met het vaststellen van de Visie op Velsen

Nadere informatie

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto 1 Rabobank Groep Duits-Nederlandse grensstreek Inhoudsopgave Demografie Dynamiek, groen-grijs, beroepsbevolking, inkomen, migratie Werkgelegenheid

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S

CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S + CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S Samenwerken aan de versterking van de logistieke achterlandregio s in Gelderland, Overijssel, Limburg en Drenthe CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO

Nadere informatie

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording gemeente Eindhoven Raadsnummer 14R6043 Inboeknummer 14bst01553 Beslisdatum B&W 21 oktober 2014 Dossiernummer 14.43.151 Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording Inleiding In het coalitieakkoord

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2013/4543 Registratiedatum: Afdeling: Leefomgeving Agendapunt: 49-Va-09 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Windpark gemeente Kranenburg (DE) Besluit: Kennis te nemen van

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

EFRO 2014 2020. Ed Meijerink

EFRO 2014 2020. Ed Meijerink EFRO 2014 2020 Ed Meijerink EFRO 2014-2020: waar staan we? OP EFRO RIS3 Noord-Nederland (4 maatschappelijke opgaven, living lab, geïntegreerde projecten) Focus op inzet MKB Innovatie Koolstofarm Beschikbare

Nadere informatie

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING Groningen, 13 mei 2011 Huis De Beurs, Groningen Donderdag 27 juni 2013 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voor raadsvergadering d.d.: 17-12-2002 Agendapunt: 17 Onderwerp:

Nadere informatie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie Economische Zaken Doel Stimuleren van de regionale economie. Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie en de Greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, gemeente Amsterdam De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan en de Wethouder voor Cultuur van de gemeente Amsterdam, drs. J.H. Belliot

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

brief van Kamer van Koophandel, 7 dec. 04. (N.B. De rubrieken 1 t/m 4 altijd in deze volgorde uitwerken)

brief van Kamer van Koophandel, 7 dec. 04. (N.B. De rubrieken 1 t/m 4 altijd in deze volgorde uitwerken) Nota PS-commissie Vergaderdatum : 24 januari 2005 Commissie voor : ELE Agendapunt nr. : 9 Commissienr. : 2005-166 Onderwerp : Pieken in de Noordvleugel; OPERA; Gaan voor Goud. Opsteller/telefoon/e-mail-adres

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie. Kader en functioneren van Europese subsidies

Europese subsidies voor de Sociale Economie. Kader en functioneren van Europese subsidies Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Thema s van belang voor

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering 2015-686 HERZIEN Spelregelkader EU-cofinanciering Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Financiën, Cultuur, Bestuur en Economie op 9 september 2015 - Provinciale Staten op 23 september 2015 - fatale

Nadere informatie

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat INTERREG V Deutschland Nederland 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat Kader Europa 2020 Strategie Slimme groei Duurzame groei Inclusieve groei Europese Verordeningen Structuurfondsen

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-08 Milieuraad Nr. 525 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten Fiche 2: Mededeling voortijdig schoolverlaten aanpakken 1. Algemene gegevens Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en

Nadere informatie

Griffier van de Staten. - Geleidebrief Kaderstellend Provincie Zeeland

Griffier van de Staten. - Geleidebrief Kaderstellend Provincie Zeeland Griffier van de Staten - Geleidebrief Kaderstellend Provincie Zeeland GROENLINKS N DE TOEMMST GROENLINKS-VOORSTEL RESTWARMTEBENUTTING SAMENVA'ITING In Zeeland wordt - vooral door de industrie - een enorme

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Stichting Emda. Beknopt Jaarverslag 2014. Network for European Monitoring and Development Assistance EMDA. Voorwoord

Stichting Emda. Beknopt Jaarverslag 2014. Network for European Monitoring and Development Assistance EMDA. Voorwoord Stichting Emda Beknopt Jaarverslag 2014 Voorwoord De nieuwe publicatieplicht voor een ANBI-status geeft vooral bij kleinere NGO s, zoals de Stichting Emda, nogal extra administratieve en organisatorische

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding gemeente Eindhoven Raadsnummer 12R5074 Inboeknummer Dossiernummer Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding Het tafelzilver is op, de tijd dat we ruim in

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Europa en de. Peter van Dalen. Europarlementariër voor de ChristenUnie

Europa en de. Peter van Dalen. Europarlementariër voor de ChristenUnie Europa en de Peter van Dalen Europarlementariër voor de ChristenUnie Inhoud 1: De ChristenUnie in het EP 2: Europa en de regio s 3: Europa en de Drechtsteden 2 Deel 1: de ChristenUnie in het EP 3 De 3

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012. Voorzitter,

Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012. Voorzitter, Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012 Voorzitter, In uw inleidende tekst geeft u aan dat zich niet wil laten gijzelen door het rijksbeleid en de daarbij behorende bezuinigingen. U wilt nu duidelijkheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff Wind op zee en India 11 December, 2013 Ir. Leon Wijshoff Programma Energie Internationaal (PEI) - Doelstelling:EZ ondersteunen bij het uitvoeren van internationale energiebeleid, op het gebied van duurzame

Nadere informatie

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Leiderdorp, 16 september 2014 Aan de raad. Beslispunten 1. Akkoord gaan met

Nadere informatie

nieuwkoop raadsvoorstel Q IJïjj 0597 G.A.H. Eikhuizen Ruimtelijke Ontwikkeling en Grondbedrijf/Lex Niekel

nieuwkoop raadsvoorstel Q IJïjj 0597 G.A.H. Eikhuizen Ruimtelijke Ontwikkeling en Grondbedrijf/Lex Niekel Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders nieuwkoop raadsvoorstel 1 1 1 Q IJïjj 0597 portefeuillehouder opgesteld door G.A.H. Eikhuizen Ruimtelijke Ontwikkeling en Grondbedrijf/Lex Niekel

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn:

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: 2013 Goed u allen met zovelen te zien, ook dat is betrokkenheid. Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: Europa en de financiën! Europees werken we samen:

Nadere informatie

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013 Finish in zicht 1 Finish in zicht Noord-Nederland heeft voor de periode 2007-2013 ruim 169 miljoen uit het Europees

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : Bijlage : Onderwerp : digitale

Nadere informatie

Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.:

Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL Rv. nr.: 13.0014 B&W-besluit d.d.: 5-2-2013 B&W-besluit nr.: 13.0048 Naam programma +onderdeel: Jeugd en onderwijs Onderwerp: Transitie zorg voor de jeugd: visie jeugdhulp en informatie Aanleiding:

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan:

SNN <communicatie=snn.eu@mail203.atl81.rsgsv.net> namens SNN <communicatie@snn.eu> Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Rienks, Diane Van: SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Waar verdient

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie