stadswinkel Klimaatakkoord Rotterdam Parijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.rotterdam.nl 0800-1545 stadswinkel Klimaatakkoord Rotterdam Parijs"

Transcriptie

1 stadswinkel Klimaatakkoord Rotterdam Parijs

2 Rotterdam biedt kabinet hulp uitvoering klimaatakkoord Parijs Rotterdam neemt deze collegeperiode extra duurzame maatregelen. Met het programma Duurzaam Duurzaamheid dichter bij de Rotterdammer dat 17 maart 2016 is aangenomen, zet de tweede stad van Nederland in op een gezond en toekomstbestendig Rotterdam voor iedereen. Met het pluspakket bovenop dit programma Duurzaam draagt Rotterdam bij aan de nationale aanpak voor implementatie van het klimaatakkoord. De belangrijkste doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs is om de gemiddelde mondiale temperatuur stijging te beperken tot well below 2 degrees en om moeite te doen om deze te beperken tot 1,5 graad Celsius. Nederland neemt deel aan het klimaatakkoord als onderdeel van de Europese Unie. Rotterdam verwacht dat het rijk zal komen met een samenhangend pakket van maatregelen met naar alle waarschijnlijkheid een doorvertaling naar het lokale en bedrijfs(tak)niveau. Om te beginnen zal de opwekking van energie veel schoner moeten worden door het vervangen van fossiele brandstoffen door hernieuwbare bronnen zoals zon en wind. Daarnaast is grotere inzet op energiebesparing nodig, vooral in de gebouwen en in het verkeer. Via het programma Duurzaam zet Rotterdam hier ook op in door te zorgen voor gezondere lucht en schonere energie tegen lagere kosten. Hierbij geeft verantwoordelijk wethouder Langenberg een voorzet door een extra pakket aan maatregelen aan te bieden aan staatssecretaris Dijksma. Dit dient als basis om op een ander moment het gesprek te kunnen voeren over hoe Rotterdam en het rijk elkaar hierbij kunnen versterken. 2 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

3 De belangrijkste thema s zijn: Duurzame energietransitie (schonere energie tegen lagere kosten) Klimaat-adaptatie Gezondere leefomgeving door schonere lucht Waterveiligheid in onze laaggelegen delta Toekomstbestendig maken van de economie (resilience en next economy) Er wordt extra ingezet op: Een andere insteek voor bereikbaarheid, duurzame gebiedsontwikkeling en zeroemissie mobiliteit waarin Rotterdam en het ministerie van I en M al samenwerken in het kader van slimme en gezonde stad. Daarnaast wordt veel nadruk gelegd op zonne-energie en gebruik van industriële restwarmte. Rotterdam wil zorgen dat er zonneparken op daken en op braakliggende terreinen in en om de stad komen zodat elke Rotterdammer kan profiteren van zonne-energie. Rotterdam helpt het kabinet met extra maatregelen bovenop het programma Duurzaam dichter bij de Rotterdammer door: Meer en sneller energie besparen in onze eigen gemeentelijke gebouwen. De meerjaren-onderhoudsplannen (MJOP) worden versneld vergroend door middel van strengere eisen voor energiebesparende maatregelen. We zetten daarnaast een intern revolverend fonds op om te zorgen dat de gerealiseerde besparing op energiekosten kan worden aangewend voor nieuwe investeringen in energiebesparing. Rotterdam stimuleert de totstandkoming van zonneparken op daken en op braakliggende terreinen in en om de stad zodat elke Rotterdammer kan profiteren van zonne-energie. Vooruitlopend op de afdoening van drie moties op dit gebied, zetten wij in op: Een eenvoudig en gunstig geprijsd aanbod van zonnepanelen plus installatie voor Rotterdammers. Gemeente faciliteert en brengt partijen bij elkaar. Realisatie van het project schooldakrevolutie : met de besturen van BOOR en RVKO wordt een aanbod uitgewerkt voor zonnepanelen op scholen, gericht op uitrol bij 80 scholen. Het aanspraak maken van de nieuwe SDE subsidie bij het rijk om in plaats van vijf, ten minste 20 daken van gemeentelijke panden te voorzien van zonnepanelen. Grote zonneparken in Rotterdam, op tijdelijk braakliggende terreinen in en om de stad en in de haven. Voor verschillende locaties zijn wij met initiatiefnemers in gesprek om knelpunten weg te nemen. In totaal gaat dit om ca 100 hectare. Hierbij onderzoeken we of we de kosten voor ontwikkelaars kunnen drukken. Daarnaast faciliteren we de toegang tot externe fondsen voor innovatie en energietransitie. In 2030 moet Rotterdam meer duurzame energie opwekken dan de totale energieconsumptie van Rotterdammers. In het Stedelijk Verkeersplan dat maandag 4 april 2016 zal worden gepresenteerd, gaat het om het realiseren van slimme bereikbaarheid voor een sterke economische, gezonde en attractieve stad. 3 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

4 Goed voorbeeld doet goed volgen De gemeente Rotterdam verhoogt de inzet op een duurzamere bedrijfsvoering van de gemeente. Onder andere door: In deze collegeperiode wordt minimaal 25% van het gemeentelijk wagenpark verschoond. Uitgangspunt is elektrisch tenzij waarmee we 200 van onze wagens vervangen door elektrische voertuigen. Hierbij wordt onderzocht of we meer wagens kunnen vervangen door schonere alternatieven en voor het middelzware en zware segment wordt de haalbaarheid onderzocht van een experiment met (waterstof-) elektrische voertuigen. Ook met de manier van inkopen kan meer worden bijgedragen aan energiebesparing en aan de vermindering van schadelijke emissies voor de luchtkwaliteit en het klimaat. Denk hierbij aan strengere eisen voor de leveranciers. Bijvoorbeeld door voor de aanbesteding van het doelgroepenvervoer stevige ambities te formuleren voor nul-emissie vervoer. Tevens gaat Rotterdam voor verduurzaming van onze energiecontracten. Als grootste opdrachtgever in de regio gaat de gemeente verder een impuls geven aan het recent ondertekende nationale betonakkoord door op grote inkoopbestekken en aanbestedingen de milieuprestaties van ingekochte materialen (beton, asfalt etc.) zwaar mee te laten tellen bij de gunning. Medewerkers uit te dagen met goede ideeën te komen voor duurzaamheid in hun dagelijkse werk. Hoe zorgen we voor minder energieverspilling, minder afval en meer hergebruik? 4 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

5 Dit vergt een extra investering aan de voorkant die de stad onder andere willen financieren met Europees (Elena-regeling) geld en een bijdrage van het rijk. Energiebesparing wordt gekoppeld aan de renovatie- en onderhoudsopgave van woningen. Met de zogenaamde city deal 2 met onder andere het rijk wordt een duurzame renovatiesprong ingezet, waarbij financiering (o.a. voor funderingsherstel), ondersteuning en regelgeving worden gebruikt om een versnelling van duurzaam onderhoud in met name de particuliere sector te bereiken. Vooruitlopend op de regelgeving van 2020 onderzoekt Rotterdam de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat nieuwe woningen energieneutraal worden uitgevoerd. Hiermee kan de stad ervoor zorgen dat nieuwe woningen versneld toekomstbestendig zijn en bewoners lagere energiekosten krijgen. Aan energiebesparing in gebouwen wordt al gewerkt door het aansluiten van woningen op restwarmte van de industrie, aan zonnepanelen op daken, aan voorzieningen voor elektrisch vervoer en er zijn ook zonder actieve inspanning van de gemeente veel initiatieven op dit gebied. De energiestromen gaan hierdoor de komende jaren drastisch veranderen. Om dit in goede banen te leiden, moet de energieinfrastructuur worden aangepast en daartoe is de gemeente met energiebedrijven, woningcorporaties, onderzoeks-instellingen en ministeries de samenwerking aangegaan. Samen wordt er een Energie Infrastructuur Plan voor Rotterdam opgesteld dat gebiedsgericht wordt uitgevoerd. Uitwisseling tussen energiestromen, energieopslag en smart grids komen hierbij aan bod. Met een nieuw duurzaam initiatievenfonds wil de gemeente de buurtkracht verder mobiliseren door ook minder innovatieve maar wel collectieve en duurzame initiatieven mogelijk te maken. Rotterdam blijft innovatieve duurzame initiatieven via CityLab 010 ondersteunen. Via het programma Versnelling010 wordt ingezet op minimaal duurzame woningrenovaties met ten minste twee energielabelstappen tot een groen energielabel (A, B, C). Rotterdam onderzoekt de mogelijkheid om het resultaat van dit programma substantieel te vergroten. Alleen zo kunnen we de duurzaamheidsambities zoals neergelegd in de Woonvisie Rotterdam op termijn realiteit maken. Versnelling van alle groene bouwinitiatieven en investeringen in energiebesparing en duurzame energieopwekking bij particulieren en kleinere bedrijven is mogelijk door het voorbeeld van Enschede te volgen en groene bouwplannen tot een bepaald bedrag en gedurende een bepaalde periode vrij te stellen van leges. We verkennen de mogelijkheid en wenselijkheid van toepassing van dit voorbeeld in Rotterdam en bieden inzicht in de noodzakelijke randvoorwaarden voor uitvoering en verwacht effect op de legesinkomsten. Rotterdam wil de vervuilende tweetaktscooters enbrommers aanpakken. Deze apparaten zijn vooral voor fietsers die hetzelfde weggedeelte gebruiken, een grote bron van ergernis. En mogelijk vormen zij ook een risico voor de gezondheid van fietsers en voetgangers vanwege de uitstoot van ultrafijnstof. Met het rijk, Amsterdam en Utrecht wordt mogelijke maatregelen overlegd. De stad zet al in op een verdere vergroting van het aandeel elektrisch vervoer. In combinatie met het benutten van duurzame energie voor het opladen van de voertuigen. Bij de verlening van nieuwe concessies voor het openbaar vervoer door de metropoolregio streeft Rotterdam naar zo snel mogelijk emissieloos OV. Het stedelijk verkeersplan is ook een aanjager voor verduurzaming. Door in te zetten op betere bereikbaarheid, doorstroming en spreiding van het verkeer, onder andere door nieuwe oeververbindingen, wordt een bijdrage geleverd aan de verschoning en verduurzaming van de stad. De uitvoering van het fietsplan draagt hier eveneens substantieel aan bij. 1 De Woonvisie Rotterdam 2030 is op 1 maart jl vastgesteld door het College van B&W en ligt momenteel ter besluitvorming voor aan uw gemeenteraadnederlandse steden. 2 In City Deals worden concrete samenwerkingsafspraken tussen steden, rijk, andere overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties verankerd. Onderdeel van Agenda Stad, de samenwerking van deze partijen gericht op het versterken van groei, innovatie en leefbaarheid van Nederlandse steden. 5 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

6 De inzet van Rotterdam voor een klimaatbestendige stad wordt versterkt door: de platte daken in het centrum en de eigen gemeentelijke daken beter te benutten. Groene daken voor een betere waterberging en zonnepanelen voor de opwekking van duurzame energie. In het centrum ligt één vierkante kilometer dak dat in potentie geschikt is voor zonne-energie, groen en mogelijk ook urban farming. te zorgen voor droge voeten voor iedereen in alle wijken. Door besparende maatregelen die overlast voorkomen, maar ook maatregelen die het water opvangen en veilig afvoeren. In 4 wijken testen we de resilience-aanpak, het inzetten op een veerkrachtige stad, kan hier getest worden door te komen tot slimme combinaties van voorbeeld Versnelling010, duurzame energie infrastructuur, vergroening, betere lucht en wateropgaven. de Rotterdamse koploperspositie op het gebied van adaptatie en resilience van (delta)steden beter te verzilveren. Dit zorgt voor veel (inter)nationale belangstelling (80 delegaties in 2015) en opdrachten voor het bedrijfsleven. Ten aanzien van de energietransitie bij het MKB wil Rotterdam naast de stimulerende maatregelen die we nu al uitvoeren zoals de energiescans, meer voorlichting geven over energiegebruik en -besparingsmogelijkheden. Het beschikbare handhavings-instrumentarium zal meer worden ingezet om daadwerkelijk alle maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen te realiseren, zoals wettelijk verplicht is. Hierbij wordt optimaal gebruik gemaakt van de middelen die het rijk daartoe voorbereidt (zoals het energie prestatie keuringssysteem, EPK). Haven en industrie Directe bijdrage aan de realisatie van grootschalige pijpleidinginfrastructuur die nodig is voor de warmterotonde in Zuid-Holland. Ondersteuning bij het opstellen van een transitiepad voor Rotterdam bio port, de ontwikkeling richting de bio based economy. Het college stelt zich hierbij constructief kritisch op. Realisatie van het ROAD-CCS project als stepping stone voor grootschaliger toepassing van CCS. En inzet op meer hergebruik van CO 2, zoals in de tuinbouw. Onze ambitie op het gebied van duurzame energietransitie, schonere energie tegen lagere kosten, is in Rotterdam alleen te realiseren wanneer deze opgave zowel vanuit stedelijk als vanuit haven- en industrieperspectief wordt aangepakt. Het Havenbedrijf en de industrie, vertegenwoordigd in Deltalinqs, spelen een belangrijke, trekkende rol bij deze energietransitie in de haven. Gemeente, provincie en milieudienst DCMR ondersteunen hierbij, met de Havenvisie 2030 als leidraad en de afstemming via het Rotterdam Climate Initiative. Focuspunten zijn energiebesparing door hergebruik van industriële restwarmte, duurzame energie-opwekking met behulp van wind, zon en biomassa, het bevorderen van het gebruik van LNG en waterstof en afvang, transport, hergebruik en opslag van CO 2 (CCS). Nauw hieraan gelieerd is de ontwikkeling van Clean Tech initiatieven op het gebied van de bio based en circulaire economie. Samen met onze partners vraagt Rotterdam het rijk om een actievere betrokkenheid bij de duurzame energietransitie in de Rotterdamse haven. Specifiek gaat het dan om: Bij de Europese commissie te pleiten voor grootschalige hervorming van het emissiehandelssysteem waardoor er een goede prikkel komt voor duurzame investeringen. Inzet op positionering en uitbouw van het Rotterdam Innovation District dat met name inzet op duurzame ontwikkeling en innovatie. In RCI-verband en in het traject Roadmap Next Economy wordt er gewerkt aan de duurzame transitie op langere termijn. Volgens het klimaatakkoord van Parijs zal de Westerse wereld haar CO 2 -emissies in 2050 met 80-95% moeten hebben verminderd. Dat betekent dat de Rotterdamse economie die nu nog zwaar leunt op petrochemie in minder dan 35 jaar een volledige transitie moet hebben doorgemaakt. Met onze partners wordt onderzocht wat daarvoor moet gebeuren. 6 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

7 Het kabinet kan Rotterdam hierbij helpen door: Belangrijk is dat het Rijk begeleiding en leenfaciliteiten voor VvE s ontwikkeld om tot gezamenlijke energiebesparings maatregelen te komen. VvE s waren ondergeschoven kindje in SER energie akkoord, maar Rotterdam telt in totaal verenigingen van eigenaars, waarvan 80-90% kleiner is dan 10 wooneenheden. Samen vertegenwoordigen zij ongeveer 30% van de totale woningvoorraad, dus een belangrijke groep om energiebespaardoelen te halen. Als rijk kun je er voor zorgen dat corporaties echt kunnen inzetten op energiebesparing. Beoordeel daarbij vooral op het effect van energiebesparing op de totale woonlasten, dus kale huur inclusief lagere energiekosten. Door de STEP-regeling aan te passen en te verlengen kan het rijk invloed uitoefenen op de energiebesparingsprogramma s van corporaties. In grote steden speelt dat meer dan de helft van het corporatiebezit bestaat uit gestapelde bouw en gemengde complexen (VvE s), deels huur deels particulier eigendom. Besluitvorming over de aanpak in die complexen vraagt veel tijd. Ook speelt dat bij grote complexen aansluiting op duurzame restwarmte een kans kan zijn. Dat vraagt ook om goede onderlinge afstemming binnen het Rijk. Stimuleren van restwarmte en duurzame energie zijn onderwerpen voor Ministerie van EZ met instrumenten als SDE en saldering. Het ministerie van BZK richt zich op isolatie en bewonersactivering met voor corporaties de STEPregeling). Het behoud van de salderingsregeling voor zonneenergie is ook belangrijk. Het uitblijven van zekerheid belemmert de snelle doorontwikkeling van zonneenergie bij particulieren en overige kleinverbruikers als scholen, VvE s, (sport-)verenigingen en maatschappelijke instellingen. De uitvoering van het luchtbeleid is bij de steden in goede handen maar dat kunnen wij niet zonder het rijk; wij willen gezondere steden. Help ons door de uitstoot van vieze lucht ook buiten onze steden te verlagen. Het gaat dan niet alleen om het weren van voertuigen die overlast geven door lawaai en vieze lucht, maar ook om bronnen als industrie, scheepvaart, glastuinbouw en houtstook. En niet te vergeten oude brommers zoals die met een tweetaktmotor. Financiële en juridische consequenties/ aspecten: De plus van Rotterdam op de huidige inspanningen kan leiden tot extra benodigde middelen, andere inzet van gemeentelijke instrumenten en/of lobby voor subsidie of (wegnemen van) nationale of Europese wetten en regels. Hierover gaat Rotterdam met Rotterdammers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen in gesprek. Daarbij worden ook de belangrijkste stakeholders zoals het Havenbedrijf, Deltalinqs, DCMR, de provincie en het rijk betrokken. Rotterdam nodigt de deelnemers aan deze gesprekken uit om met uitvoerbare ideeën te komen. Daarnaast onderzoekt Rotterdam zelf de haalbaarheid en impact van de in deze brief genoemde versnellingsopties. Doel is om deze zomer tot besluitvorming te komen op basis van een goede afweging van noodzaak, wenselijkheid en haalbaarheid. Het gaat nu dus nadrukkelijk om een verkenning van de mogelijkheden waarvan de impact in termen van benodigde middelen en mensen nog moet worden bepaald. Deze zullen mede input zijn voor de inzet richting het rijk, voor middelen en eventueel benodigde (aangepaste) regelgeving. 7 Rotterdam Klimaatakkoord Parijs

8 Klimaatakkoord Rotterdam Parijs

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities André de Groot gemeente Rotterdam, programma Versnelling010 27 januari 2015 Opbouw stedelijk programma Duurzaam Groene, gezonde en veerkrachtige stad

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Duurzaam dichter bij de Rotterdammer. PLUS programma Duurzaam

Duurzaam dichter bij de Rotterdammer. PLUS programma Duurzaam Duurzaam dichter bij de Rotterdammer PLUS programma Duurzaam Programma Duurzaam 2015-2018 Voorwoord Met het programma duurzaam, Duurzaam dichter bij de Rotterdammer, zet Rotterdam in op een gezond en toekomstbestendig

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Ir. Martin Dubbeling, stedenbouwkundige bij SAB Drs. Wouter

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

input voor programma duurzaamheid

input voor programma duurzaamheid Rotterdamse input voor programma duurzaamheid Momenteel wordt hard gewerkt en geschreven aan het Programma Duurzaamheid voor Rotterdam. Wethouder van Huffelen, duurzaamheid, binnenstad en buitenruimte,

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Fiscaal beleid voor duurzaamheid

Fiscaal beleid voor duurzaamheid Fiscaal beleid voor duurzaamheid Erik Theissing Ruimte en Duurzaamheid, gemeente Amsterdam Arjen Schep Erasmus Studiecentrum voor Belastingen van Lokale overheden (ESBL) Fiscaal beleid voor duurzaamheid

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN AKKOORDEN EN GREEN DEALS Rafaël Lazaroms Coördinator Energie en duurzaamheid Unie van Waterschappen 1. Duurzaamheid en taken waterschappen 2. Duurzame ambities in akkoorden

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Inhoudsopgave presentatie 1. Energietransitie: besparing, opwekking, ruimte 2. AGEM, stand van zaken 3. Programma Zon op Erf De urgente

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam. Overwegende dat:

Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam. Overwegende dat: Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam 15 april 2015 Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam Overwegende dat: Amsterdam op alle fronten groeit, de economie goede vooruitzichten kent, het aantal

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

ROUTEKAART DUURZAAM OSS

ROUTEKAART DUURZAAM OSS ROUTEKAART DUURZAAM OSS 2025-2030 Duurzaam Oss Alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal of energieleverend in 2025 Bestaande woningen en gebouwen energiezuiniger maken Verduurzamen verkeer en vervoer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 20 november 2013 Inhoud Algemeen het SER Energieakkoord Proces, doelen, borging, hoofdlijnen & pijlers, concrete afspraken

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

- - - - - - - - o o o - - - - -

- - - - - - - - o o o - - - - - o o o o o o Zorg voor groene groei in een circulaire, biobased economie Centrale vragen: Wat zijn ambities van RWS in het thema? Hoe raken andere beleidsvelden/partijen en RWS elkaar? Wat moet je

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 30196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 459 Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 juni 2016 Met deze brief informeer

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia

Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia Persbericht Vereniging Energie-Nederland Den Haag, 3 oktober 2011 Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia

Nadere informatie

PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG

PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG Utrecht, 2 februari 2011 Betreft: vier Green Deals Onze referentie:

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen Masterclass IV Energie op bedrijventerreinen Programma Tijd Onderwerp Wie 16.00 Welkom Aleida van den Akker / Margreet Verwaal (Provincie Zuid-Holland) 16.05 Context en urgentie Wiebe Brandsma (Provincie

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Prof.dr. Jacqueline Cramer Universiteit Utrecht Opzet lezing Wat zijn de grote opgaven in de bouw op het gebied van duurzaamheid? Hoe kunnen deze opgaven worden

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie Alex Ouwehand Directeur NMZH CO2 emission CO2 reduction Ambities klimaat en energie EU en Rijk 2020 : 20 % CO 2 -reductie (tov 1990),

Nadere informatie

Klimaatbestendige steden

Klimaatbestendige steden Klimaatbestendige steden Klimaatbeleid en praktijk in Nederland Inspiratie voor Amersfoort Michaël Meijer Introductie Michaël Meijer Tuin- en Landschapsinrichting @ IAH Larenstein Planologie @ Radboud

Nadere informatie

Bio energiecentrales Eindhoven

Bio energiecentrales Eindhoven Bio energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Projectmanager Gemeente Eindhoven Maart 2009 Inhoudsopgave 1. Duurzame energie op lokaal niveau 2 Activiteiten op lokaal niveau 3. Bio energiecentrales in

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam 30 Oktober 2015 Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam De Partijen: - De gemeente Rotterdam (Rotterdam) - Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M/ DGMI) Overwegende

Nadere informatie

Rotterdam, 23 mei 2013. Geachte heer Van der Touw, beste Ab,

Rotterdam, 23 mei 2013. Geachte heer Van der Touw, beste Ab, Rotterdam, 23 mei 2013 Geachte heer Van der Touw, beste Ab, Onlangs was u te gast in de RCI Board waar we spraken over de totstandkoming van het nationale energieakkoord. Inmiddels hebben wij dit onderwerp

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college,

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college, Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W Datum: 16 juni 2015 Betreft: duurzaamheidslening Geacht college, Op 30 oktober 2014 is tijdens de programmabegroting 2015 een motie van het

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Investeren in duurzame groei

Investeren in duurzame groei Investeren in duurzame groei Rotterdamse Duurzaamheidsmonitor 2011 Samenvatting De Rotterdamse Duurzaamheidsmonitor 2011 beschrijft de resultaten en de effecten van de inspanningen van het Programma Duurzaam

Nadere informatie

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER Rotterdammers besparen ruim 6% op hun totale energierekening door slimme meter en actief bekijken van hun verbruik via een display Slimme Meter In 2020 moeten netbeheerders zoals Stedin bij minimaal 80%

Nadere informatie

Sterker, Slimmer, Schoner

Sterker, Slimmer, Schoner Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Casper Tigchelaar Marijke Menkveld Den Haag, SER 2 oktober 2013 www.ecn.nl Instrumenten gericht op eigenaar-bewoners Bewustwording en informatie

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 Er is de komende jaren een fundamentele verandering van onze energievoorziening nodig om het hoofd te bieden aan de mondiale uitdagingen op energiegebied: de

Nadere informatie