Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ)"

Transcriptie

1 Afdeling Heelkunde, locatie AZU Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ)

2 Inleiding Na een aantal onderzoeken blijkt dat u een voorstadium van borstkanker heeft. Het medische woord hiervoor is carcinoma in situ, afgekort CIS. Voor veel mensen komt dit bericht onverwacht. U voelt niets aan uw borst, u voelt zich niet ziek en waarschijnlijk heeft u geen klachten. De ziekte is heel goed te genezen. U krijgt een voorstel voor een behandeling die zorgt dat het CIS geen borstkanker wordt. Deze folder geeft u informatie over de ziekte. Het eerste hoofdstuk gaat over de ziekte en de behandeling. Het tweede hoofdstuk gaat over het verwerken van alle emoties die u kunt krijgen. 1 Het CIS Bouw van de borst Onder de huid van uw borsten voelt het bobbelig aan. De bobbeltjes die u voelt zijn melkklieren. De melkklieren zijn meestal zacht en voelen in beide borsten hetzelfde aan. Alle melkklieren samen noemen we het borstklierweefsel (zie tekening). In uw borst zitten ook melkgangen, deze melkgangen kunt u niet voelen. 2

3 borstspier vetweefsel klierweefsel bindweefsel melkzakje tepel huid Het CIS Het CIS ontstaat meestal in de melkgangen, soms in de melkklieren. Bij een CIS zijn de cellen in uw borsten van vorm veranderd en groeien deze cellen meer dan nodig is. Zolang deze cellen niet buiten de melkgangen of melkklieren groeien, noemen we het een voorstadium van borstkanker (zie tekening). Het CIS kan zich niet verder in het lichaam verspreiden (= uitzaaien). melkgang carcinoma in situ borstkanker 3

4 Er bestaan twee soorten CIS: - CIS in de melkgang (= DCIS, Ductaal Carcinoma In Situ). Als we dit CIS niet weghalen, kan het borstkanker worden. - CIS in de melkklier (= LCIS, Lobulair Carcinoma In Situ). Per persoon wordt beoordeeld of het LCIS weggehaald moet worden. Vrouwen die LCIS hebben (gehad), hebben iets meer kans op het ontstaan van borstkanker dan gemiddeld. Oorzaken van een CIS Een duidelijke oorzaak voor het CIS is nog niet bekend. Wel weten we dat vrouwelijke hormonen er mee te maken hebben. De kans neemt toe als: - U ouder in leeftijd wordt. - Uw moeder of zus(sen) borstkanker hebben gehad. Vooral als zij dit kregen vóór de overgang. - U zelf al eens borstkanker heeft gehad. - U bestraald bent op uw borst. Wat is de behandeling? Er zijn twee mogelijke behandelingen: - Een operatie waarbij uw borst blijft bestaan: een borstsparende operatie. De medische naam voor deze operatie is: excisie biopt. Bij deze operatie wordt alleen het CIS weggehaald. Na de operatie krijgt u bestraling van de borst. 4

5 - Een operatie waarbij uw borst weggehaald wordt: een borstamputatie. De medische naam voor deze operatie is: ablatio. Dit gebeurt als u de ziekte op meerdere plaatsen in uw borst heeft. Op die manier voorkómen we dat het CIS uitgroeit tot borstkanker. Na deze operatie krijgt u geen bestraling. Uw arts bespreekt met u welke behandeling u krijgt. Uitleg over de operatie leest u in een aparte folder die u van de mammacare-verpleegkundige krijgt ( amputatie van de borst of het excisie biopt ). Na de behandeling Na een borstsparende operatie wordt uw borst bestraald. Deze bestraling noemen we ook wel radiotherapie Bestraling voorkomt herhaling van de ziekte. De bestraling begint 4 tot 6 weken na de operatie en duurt 6 tot 7 weken. U wordt elke werkdag bestraald. Bestraling kan bijwerkingen geven, zoals vermoeidheid en een rode, gevoelige huid. Gelukkig is er vaak wat te doen aan deze bijwerkingen. Meer informatie over bestraling leest u in de folder radiotherapie en radiotherapie bij borstkanker van het UMC Utrecht, die u vóór uw eerste afspraak op de afdeling radiotherapie krijgt thuisgestuurd. Als na een borstsparende operatie blijkt dat de aandoening niet helemaal is weggehaald, moet u nog een keer geopereerd worden. Soms is het alsnog nodig om de borst helemaal te verwijderen. 5

6 Controle 10 tot 14 dagen na de operatie heeft u een afspraak met de chirurg op de polikliniek. Hij bespreekt dan ook de uitslag van het weefselonderzoek met u: dit heet de PA-uitslag. (Al het weefsel dat bij een operatie wordt weggehaald, wordt door een patholoog-anatoom onderzocht.) Daarna heeft u een paar keer per jaar een controleafspraak. Deze controles zijn bedoeld om op tijd te handelen als de ziekte weer terug komt. De controles worden gedaan door de mammacare-verpleegkundige, arts of radiotherapeut. Tijdens de controle worden uw borsten onderzocht. Eén keer per jaar maken we een röntgenfoto van de borsten (= mammografie). Verder is het belangrijk dat u vertelt of u klachten heeft. Ook kunt u uw vragen of onzekerheden bespreken. Vermoeidheid Veel mensen voelen zich moe na de behandeling. Niet alleen de behandeling zelf, maar ook de verwerking kost veel energie. Naast lichamelijke problemen, kunt u ook last krijgen van psychische spanningen. Als de vermoeidheid voor uw gevoel na enkele maanden niet minder wordt, bespreek dit dan met de arts of mammacare-verpleegkundige. Zij kijken samen met u wat de oorzaak van vermoeidheid is en geven u adviezen om hiermee om te gaan. 6

7 2 Verwerking van uw ziekte en de behandeling Emoties Na de behandeling komt de tijd van herstel. U gaat het dagelijkse leven weer oppakken. Het is heel normaal dat u pas na de behandeling beseft wat u allemaal is overkomen. U denkt dat alles achter de rug is, maar opeens heeft u allemaal emoties. Dit noemen we ook wel het zwarte gat. Vaak wordt dit nog versterkt door de mensen om u heen. Je bent nu toch beter? Je moet niet somber zijn. Eigenlijk is het zwarte gat een signaal. U heeft blijkbaar nog niet alle emoties verwerkt. Het is goed om dan nog eens stil te staan bij alles wat er is gebeurd. Het kost meestal veel tijd en energie om een nieuw evenwicht te vinden. Het hoort erbij om dan af en toe weer emotioneel te zijn. Als u alles verwerkt, dan krijgt u hier steeds minder last van. U wordt dan niet meer overspoeld door gevoelens of u kunt ze toelaten als het u uitkomt. Gevoelens over de toekomst Het vooruitzicht na behandeling van het CIS is goed. Dat is een reden om positief naar de toekomst te kijken. Maar misschien voelt u zich nog niet zo optimistisch of vol vertrouwen. Vrouwen met een voorstadium van borstkanker hebben soms angst voor de toekomst. U denkt 7

8 misschien: Nu ben ik er op tijd bij, maar ben ik er een eventuele volgende keer ook weer op tijd bij? Deze angsten zijn normaal. U krijgt beetje bij beetje het vertrouwen in uw lichaam weer terug. Misschien stelt het u gerust als u weet dat u minstens 5 jaar onder controle blijft op de polikliniek. Tijdens deze medische controle kunt u dan ook altijd uw eventuele angsten of klachten bespreken. Een veranderd lichaam Na de borstoperatie heeft u een litteken. Deze beschadiging van uw lichaam maakt de periode van herstel moeilijk. Het gevoel dat u over uw lichaam heeft, moet zich aanpassen. Als uw borst verwijderd is, krijgt u een prothese (= kunstborst ). Met deze prothese krijgt uw uiterlijk met uw kleding aan weer de oude vorm. Maar elke keer als u zich aan- of uitkleedt kunt u verdrietig blijven over het verlies van een borst. Praten over uw lichaam is belangrijk. Dit kan samen met uw partner, vriend(in) of een lotgenote. Een lotgenote heeft zelf ook deze ziekte gehad. Zij heeft door haar eigen ervaring begrip voor de praktische en emotionele problemen. Via de patiëntenvereniging kunt u in contact komen met een lotgenoot. U kunt de folder van de patiëntenvereniging aan de mammacare-verpleegkundige vragen. De mensen in uw omgeving Uw partner en andere mensen uit uw omgeving hebben net als u tijd nodig om aan de nieuwe situatie te wennen. Zij kunnen zich machteloos voelen als u verdriet of pijn heeft, moe bent en meer afhankelijk 8

9 bent. Als u samen over het verdriet praat, brengt dat u dichter bij elkaar. Soms vinden partners het moeilijk om over het verdriet te praten. Zoek dan iemand anders om mee te praten, zoals een goede vriendin, de arts of mammacare-verpleegkundige. Steun van familie of vrienden is hard nodig. Het geeft u energie en het gevoel dat u er niet helemaal alleen voor staat. Als uw relatie erg onder druk staat, vraag dan hulp van een buitenstaander. Dat is beter dan samen verder tobben. Als u hulp nodig heeft Vaak lukt het om samen met de mensen om u heen alle emoties en verdriet te verwerken. Als u echter het gevoel heeft dat u er alleen of samen niet uit komt, kunt u hulp zoeken. U kunt dit altijd bespreken met de mammacare-verpleegkundige. Samen met haar kijkt u dan welke hulp het beste bij u past. Vragen Heeft u nog vragen, dan kunt u bellen met: De nurse practitioner of mammacare verpleegkundige: telefoonnummer , vraag naar zoemer Mammapolikliniek (polikliniek heelkunde): telefoonnummer Afdeling dagverpleging: telefoonnummer Afdeling short-stay [kort verblijf]: telefoonnummer

10 Overige informatie Voorlichtingscentrum Nederlandse Kankerbestrijding Gratis Hulp- en Informatielijn telefoonnummer Internet: Borstkanker Vereniging Nederland Telefoonnummer: Internet: Algemene informatie Postadres UMC Utrecht Polikliniek heelkunde Huispostnummer L Postbus GA Utrecht Bezoekadres UMC Utrecht Polikliniek heelkunde Heidelberglaan CX Utrecht 10

11 Internetadres 11

12 Divisie Heelkunde Specialismen Afdeling Heelkunde, locatie AZU UMC Utrecht, Locatie AZU, Heidelberglaan 100, Postbus 85500, 3508 GA Utrecht Tel , UMC Utrecht, afdeling Interne en Externe Communicatie december 2008a, HHCH

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ)

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ) Afdeling Heelkunde, locatie AZU Voorstadium van borstkanker (Carcinoma in situ) Inleiding Na een aantal onderzoeken blijkt dat u een voorstadium van borstkanker heeft. Het medische woord hiervoor is carcinoma

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Gang van zaken bij een borstreconstructie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Gang van zaken bij een borstreconstructie Afdeling Heelkunde, locatie AZU Gang van zaken bij een borstreconstructie Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gang van zaken bij een primaire borstreconstructie. Bij een primaire borstreconstructie

Nadere informatie

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS)

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS) Bij u is een voorstadium van borstkanker geconstateerd. Deze afwijking wordt Ductaal Carcinoma In Situ (afgekort DCIS) genoemd. Uw arts of verpleegkundig specialist heeft uitgelegd wat DCIS inhoudt en

Nadere informatie

Amputatie van de borst (Ablatio mamma) Afdeling Heelkunde

Amputatie van de borst (Ablatio mamma) Afdeling Heelkunde Amputatie van de borst (Ablatio mamma) Afdeling Heelkunde Binnenkort wordt u opgenomen in het UMC Utrecht voor een operatie waarbij uw borst wordt verwijderd. Deze operatie wordt ook wel een borstamputatie

Nadere informatie

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS)

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) Chirurgie Ductaal carcinoma in situ (DCIS) 1 Inleiding Wanneer u deze folder ontvangt, heeft u zojuist een gesprek gehad met de chirurg/ verpleegkundig specialist. Uit onderzoek is gebleken dat u een ductaal

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Deze brochure informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Behandeling van DCIS Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is DCIS 3 Borstsparende behandeling 4 Ablatio: verwijdering van de gehele borstklier en borst 5 Preventieve

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen

Nadere informatie

Borstsparende behandeling

Borstsparende behandeling Borstsparende behandeling Chirurgie Beter voor elkaar Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en er zullen ongetwijfeld

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel BORSTKANKER Inhoud Wat is borstkanker?... 3 Vormen van kanker... 4 DCIS... 4 Ductaal carcinoom... 4 Lobulair carcinoom... 4 Erfelijke en familiare belasting...

Nadere informatie

Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker

Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker z Chirurg en verpleegkundig specialist 1 Medische ontrole Na een borstsparende

Nadere informatie

Behandelwijzer Borstkanker

Behandelwijzer Borstkanker Behandelwijzer Borstkanker - Behandelteam - Algemene informatie borstkanker - Informatie over het behandeltraject Inleiding U heeft zojuist gehoord dat u een afwijking aan de borst heeft en welke behandeling

Nadere informatie

Verwijderen van een borst (ablatio)

Verwijderen van een borst (ablatio) Verwijderen van een borst (ablatio) Inleiding Als u deze folder krijgt, heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit onderzoek is gebleken dat u borstkanker heeft. In principe zijn bij borstkanker

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

Chirurgie. Borstamputatie. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Borstamputatie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Operatieve behandeling borstkanker Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en

Nadere informatie

Directe borstreconstructie

Directe borstreconstructie Directe borstreconstructie Informatie voor patiënten MB0006-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag 070 312 41 41 Medisch Centrum Haaglanden

Nadere informatie

Amputatie van de borst

Amputatie van de borst Amputatie van de borst Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC- Havenziekenhuis U wordt behandeld in het Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC - Havenziekenhuis. In deze folder leest u wat u kunt verwachten

Nadere informatie

Risicofactoren Niet erfelijke factoren: Erfelijke factoren:

Risicofactoren Niet erfelijke factoren: Erfelijke factoren: Zoals bij alle soorten kanker, is er bij borstkanker sprake van cellen met een ontregelde celdeling. Door deze ontregeling kunnen cellen zich ongeremd vermenigvuldigen en uitgroeien tot een tumor. Deze

Nadere informatie

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Wat betekent het als je te horen krijgt dat je een voorstadium van borstkanker hebt? In

Nadere informatie

Het nazorgtraject. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven

Het nazorgtraject. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Het nazorgtraject Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven In de afgelopen periode bent u behandeld voor borstkanker. Nu uw behandeltraject is afgesloten begint het nazorgtraject. Hieronder vindt u informatie

Nadere informatie

Borstkanker, wat nu?

Borstkanker, wat nu? Borstkanker, wat nu? Oktober 2014 Inleiding U bent verwezen naar de mammapolikliniek voor borstonderzoek. Uit de onderzoeken die zijn uitgevoerd, blijkt dat er bij u sprake is van een kwaadaardige afwijking

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie voor borstkanker

Chirurgie. Operatie voor borstkanker Chirurgie Operatie voor borstkanker 1 Inleiding Wanneer u deze folder ontvangt heeft u zojuist een gesprek met de chirurg/ verpleegkundig specialist gehad. Uit onderzoeken is gebleken dat u borstkanker

Nadere informatie

Borstsparende operatie. Mammapoli

Borstsparende operatie. Mammapoli 00 Borstsparende operatie Mammapoli 1 U wordt binnenkort opgenomen voor een borstsparende operatie De operatie vindt plaats in dagopname via het Dagcentrum. Op deze afdeling worden patiënten van verschillende

Nadere informatie

Behandeling van borstkanker

Behandeling van borstkanker Behandeling van borstkanker De behandeling van borstkanker Deze folder geeft u algemene informatie over de behandeling van borstkanker. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

Borstverwijdering Ablatio mamma

Borstverwijdering Ablatio mamma Borstverwijdering Ablatio mamma Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven De arts heeft met u besproken dat u voor een borstverwijdering in aanmerking komt. Wanneer wordt voor een borstverwijdering

Nadere informatie

Borstverwijdering bij borstkanker

Borstverwijdering bij borstkanker Chirurgie Borstverwijdering bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 De opname... 4 Voorbereiding op de operatie... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Drains... 5

Nadere informatie

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen)

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) Inleiding Deze brochure informeert u over de gang van zaken op de mammapoli (mamma is de medische term voor borst ). U bent hier naar verwezen omdat

Nadere informatie

Operatie ten adviezen na een hernia-operatie. borstkanker. ZorgSaam

Operatie ten adviezen na een hernia-operatie. borstkanker. ZorgSaam Operatie ten adviezen gevolge na een van hernia-operatie borstkanker ZorgSaam 1 Algemeen Er is bij u borstkanker vastgesteld. De diagnose borstkanker brengt veel emoties en onzekerheden met zich mee. Deze

Nadere informatie

Operatie voor borstkanker

Operatie voor borstkanker Operatie voor borstkanker 1 Wanneer u deze folder ontvangt heeft u zojuist een gesprek met de chirurg/ verpleegkundig specialist /Physician Assistant gehad. Uit onderzoeken is gebleken dat u borstkanker

Nadere informatie

Behandeling bij borstkanker

Behandeling bij borstkanker Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Behandeling bij borstkanker z 1 Er is borstkanker bij u geconstateerd en met de chirurg of verpleegkundig specialist mammacare

Nadere informatie

Chirurgie / mammacare

Chirurgie / mammacare Afdeling: Onderwerp: Chirurgie / mammacare Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en er zullen ongetwijfeld

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Borstamputatie. Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd)

Patiënteninformatie. Borstamputatie. Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd) Patiënteninformatie Borstamputatie Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd) Borstamputatie Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd)

Nadere informatie

Borstverwijdering bij borstkanker (ablatio mamma)

Borstverwijdering bij borstkanker (ablatio mamma) Borstverwijdering bij borstkanker (ablatio mamma) Uw chirurg heeft met u besproken, dat u in aanmerking komt voor een gehele verwijdering van de borst. In deze folder leest u hier meer over. Wanneer wordt

Nadere informatie

Okselklierdissectie. Mammapoli

Okselklierdissectie. Mammapoli 00 Okselklierdissectie Mammapoli U wordt binnenkort opgenomen voor een okselklierdissectie, al dan niet in combinatie met een operatie aan de borst. De opname vindt plaats op afdeling Heelkunde, (4e etage).

Nadere informatie

Mammacare-verpleegkundigen. Behandelwijzer borstkanker

Mammacare-verpleegkundigen. Behandelwijzer borstkanker Mammacare-verpleegkundigen Behandelwijzer borstkanker Inhoud 1. Inleiding 2 2. Operatie 3 - borstsparende operatie - borstamputatie na de operatie tijdelijke borstprothese seroompunctie borstreconstructie

Nadere informatie

Mammapolikliniek. Mastopathie

Mammapolikliniek. Mastopathie Mammapolikliniek Mastopathie 1 2 U heeft van uw behandelaar gehoord dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe mastopathie ontstaat, welke behandelingen er zijn en hoe je uw borsten

Nadere informatie

Na een operatie vanwege borstkanker. Nazorg

Na een operatie vanwege borstkanker. Nazorg Na een operatie vanwege borstkanker Nazorg Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen geweest in verband met een operatie aan de borst en/of okselklieren. Deze folder bevat adviezen en praktische tips

Nadere informatie

Chirurgie. Leefregels na een borst reconstructie. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Leefregels na een borst reconstructie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Leefregels na een borst reconstructie 1 Leefregels na een borst reconstructie Inleiding In deze folder vindt u informatie over leefregels na een borst reconstructie. De verpleegkundige

Nadere informatie

Eenmalige bestraling bij borstkanker

Eenmalige bestraling bij borstkanker Deze folder geeft u informatie over Eenmalige bestraling bij borstkanker patiënteninformatie Intra-Operatieve Radiotherapie Inleiding Deze folder gaat over eenmalige inwendige bestraling tijdens een borstsparende

Nadere informatie

Het okselkliertoilet

Het okselkliertoilet Afdeling: Onderwerp: Chirurgie 1 Inleiding Borstkanker verspreidt zich doorgaans het eerst naar de lymfeklieren in de oksel (okselklieren). Vanuit deze klieren kan borstkanker zich verder in het lichaam

Nadere informatie

Borstamputatie. De opname. Voorbereiding op de operatie

Borstamputatie. De opname. Voorbereiding op de operatie Borstamputatie Uw chirurg heeft met u gesproken over een borstamputatie. Bij een dergelijke operatie verwijdert de chirurg de gehele borst met tepel. In deze folder vindt u meer informatie over de opname,

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Vooraf Borstafwijkingen bij vrouwen komen veel voor. Vaak zijn dit onschuldige afwijkingen, slechts in een minderheid van de gevallen hebben we met kwaadaardige gezwellen te maken.

Nadere informatie

Borstkanker. Celdeling

Borstkanker. Celdeling Borstkanker In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 12.000 vrouwen borstkanker (mammacarcinoom) ontdekt. Daarnaast wordt bij ongeveer 1.300 vrouwen in Nederland een voorstadium van borstkanker (ductaal

Nadere informatie

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker Afdeling Radiotherapie, locatie AZU Deze folder bevat specifieke informatie over de bijwerkingen van bestraling van patiënten met borstkanker. Deze informatie is een aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

KNOBBELTJE IN DE BORST

KNOBBELTJE IN DE BORST KNOBBELTJE IN DE BORST Inleiding Deze folder informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST 1226 Inleiding Uw arts heeft bij u een goedaardige afwijking aan de borst vastgesteld. In deze folder vindt u meer informatie over de functie en bouw van de borst en

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST INLEIDING U heeft van uw huisarts of via het bevolkingsonderzoek het advies gekregen om u verder te laten onderzoeken op

Nadere informatie

Leefregels na een operatie aan de borst Oncologisch Centrum Leeuwarden

Leefregels na een operatie aan de borst Oncologisch Centrum Leeuwarden U wordt binnenkort in het MCL opgenomen voor een operatie aan uw borst. Hoewel het medisch gezien niet een grote operatie is, wordt het door veel vrouwen als ingrijpend ervaren. Een operatie en/of de okselklieren

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Borstkanker bij mannen

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Borstkanker bij mannen Afdeling Heelkunde, locatie AZU Borstkanker bij mannen Dit Patiënten Informatie Dossier is eigendom van Naam Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer Divisie Heelkundige Specialismen Afdeling Heelkunde,

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Masthopatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Masthopatie Masthopatie MASTOPATHIE INLEIDING U heeft van uw behandelaar gehoord dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe mastopathie ontstaat, welke behandelingen er zijn en geven we u

Nadere informatie

Mastopathie. gemini-ziekenhuis.nl

Mastopathie. gemini-ziekenhuis.nl Mastopathie gemini-ziekenhuis.nl Inhoud Mastopathie 3 Wat is mastopathie? 3 Angst voor kanker is niet nodig 4 Oorzaken van mastopathie 4 Mogelijke behandelingen 5 Meer informatie 6 Uw vragen 6 Colofon

Nadere informatie

Behandeling borstkanker

Behandeling borstkanker Behandeling borstkanker Kanker in het algemeen Er zijn meer dan honderd soorten kanker die op verschillende plaatsen in het lichaam kunnen voorkomen. Elke soort kanker is een andere ziekte. Een gemeenschappelijk

Nadere informatie

Borstkanker, wat nu?

Borstkanker, wat nu? Borstkanker, wat nu? Mei 2015 Inleiding U bent verwezen naar de mammapolikliniek voor borstonderzoek. Uit de onderzoeken die zijn uitgevoerd, blijkt dat er bij u sprake is van een kwaadaardige afwijking

Nadere informatie

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie)

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Inleiding U hebt met uw arts besproken dat u binnenkort geopereerd gaat worden vanwege borstkanker. Ook is met u besproken

Nadere informatie

Een borstoperatie in dagbehandeling

Een borstoperatie in dagbehandeling Chirurgie Een borstoperatie in dagbehandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI038 / Een borstoperatie in dagbehandeling / 15-07-2014 2

Nadere informatie

Leefregels na een borstreconstructie

Leefregels na een borstreconstructie Leefregels na een borstreconstructie Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inleiding In deze folder vindt u algemene informatie over een borstreconstructie in ons ziekenhuis. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig

Nadere informatie

Leefregels na mamma operatie

Leefregels na mamma operatie Leefregels na mamma operatie Chirurgie 4A/4B Beter voor elkaar 2 Leefregels na een borst (mamma) operatie Inleiding In deze folder vindt u informatie over leefregels na de operatie. De verpleegkundige

Nadere informatie

Chirurgie. Okselkliertoilet.

Chirurgie. Okselkliertoilet. Chirurgie Okselkliertoilet www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Voorbereiding... 3 De operatie... 3 Na de operatie... 4 Drains... 4 Mogelijke complicaties... 4 Het ontslag... 5 Wanneer moet u contact opnemen?...

Nadere informatie

Behandelwijzer borstkanker

Behandelwijzer borstkanker Behandelwijzer borstkanker Eigendom van Naam Adres Plaats Telefoonnummer Bij verlies wordt de vinder dringend verzocht contact op te nemen met de eigenaar van dit boekje. Waarom dit boekje? De reden waarom

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie)

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie) Afdeling Heelkunde, locatie AZU Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie) Inhoudsopgave Inleiding 3 De schildklier 4 Schildklierkanker 5 De operatie 6 Na de operatie 7 Mogelijke complicaties 8

Nadere informatie

Diagnostiek en behandeling van borstkanker

Diagnostiek en behandeling van borstkanker Diagnostiek en behandeling van borstkanker Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht over de diagnostiek en de behandeling van borstkanker. Onze behandeling is geheel in overeenkomst met de landelijke

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Aan de winnende hand Borstkanker 27 oktober 2015 Welkom! #mclmpa 1 Borstkanker aan de winnende hand Marloes Emous, oncologisch chirurg

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie)

Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie) Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie) Uw chirurg heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor een borstbesparende behandeling bij borstkanker. Deze behandeling bestaat altijd uit

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

Informatie over borstreconstructie vindt u in het hoofdstuk Borstreconstructie.

Informatie over borstreconstructie vindt u in het hoofdstuk Borstreconstructie. Borstamputatie Bij een tumor in de borst zijn verschillende operatieve behandelingen mogelijk: een borstsparende operatie of een borstamputatie. Beide ingrepen kunnen ook direct gecombineerd worden met

Nadere informatie

1 Algemeen 4. 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor 4. 3 Hoe ontstaat eierstokkanker 4. 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker 4

1 Algemeen 4. 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor 4. 3 Hoe ontstaat eierstokkanker 4. 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker 4 eierstokkanker Inhoud 1 Algemeen 4 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor 4 3 Hoe ontstaat eierstokkanker 4 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker 4 5 Wat zijn de klachten bij eierstokkanker 5 6 Onderzoek

Nadere informatie

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Bezoekadressen: Meander Medisch Centrum Maatweg 3 3813 TZ Amersfoort Locatie Baarn Molenweg 2 3743 CM Baarn Locatie Barneveld

Nadere informatie

Operatie voor borstkanker. Chirurgie

Operatie voor borstkanker. Chirurgie Operatie voor borstkanker Chirurgie Inleiding De diagnose borstkanker brengt veel emoties en onzekerheden met zich mee. De informatie in deze folder is bedoeld als algemene voorlichting. Mogelijk heeft

Nadere informatie

Operatie voor borstkanker bij mannen

Operatie voor borstkanker bij mannen CHIRURGIE Operatie voor borstkanker bij mannen BEHANDELING Operatie voor borstkanker bij mannen Van uw arts en de verpleegkundige hebt u informatie gekregen over borstkanker en de behandeling daarvan.

Nadere informatie

OPERATIEVE BEHANDELING VAN BORSTKANKER MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJ

OPERATIEVE BEHANDELING VAN BORSTKANKER MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJ OPERATIEVE BEHANDELING VAN BORSTKANKER MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJ 854 Inhoudsopgave Inleiding 3 Mammacareverpleegkundigen 3 Voorbereiding op de behandeling 3 Behandeling 3 Wat houdt een borstsparende operatie

Nadere informatie

1 Algemeen... 3. 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor?... 3. 3 Hoe ontstaat eierstokkanker?... 3. 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker...

1 Algemeen... 3. 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor?... 3. 3 Hoe ontstaat eierstokkanker?... 3. 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker... eierstokkanker Inhoud 1 Algemeen... 3 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor?... 3 3 Hoe ontstaat eierstokkanker?... 3 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker... 3 5 Wat zijn de klachten bij eierstokkanker?...

Nadere informatie

H.327185.0416. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie)

H.327185.0416. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) H.327185.0416 Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) Inleiding Uw specialist heeft u verteld dat u geopereerd moet worden aan een kwaadaardige tumor in uw borst. Meestal is een kwaadaardige tumor

Nadere informatie

OPERATIE VOOR BORSTKANKER

OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER Algemeen Elke vrouw die te maken krijgt met borstkanker heeft haar eigen vragen en problemen. Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting; een

Nadere informatie

Intra-Operatieve Radiotherapie

Intra-Operatieve Radiotherapie Intra-Operatieve Radiotherapie Eenmalige bestraling bij borstkanker Informatie voor patiënten MB0003-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Schildklieroperatie (thyreoidectomie)

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Schildklieroperatie (thyreoidectomie) Afdeling Heelkunde, locatie AZU Schildklieroperatie (thyreoidectomie) Inleiding Deze brochure geeft u informatie over operaties aan de schildklier. Informatie over aandoeningen waarvoor een schildklieroperatie

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst 2 Uw behandelend arts heeft u voor een knobbeltje in de borst naar de mammapoli of chirurg van het CWZ verwezen. Deze folder geeft u informatie over goedaardige knobbeltjes in de

Nadere informatie

CHIRURGIE. Behandeling en begeleiding van mensen met borstkanker

CHIRURGIE. Behandeling en begeleiding van mensen met borstkanker CHIRURGIE Mammacare Behandeling en begeleiding van mensen met borstkanker Inleiding U bent onder behandeling bij een mammachirurg van ons ziekenhuis in verband met een afwijking in uw borst. Deze diagnose,

Nadere informatie

Inknippen van je tongriempje

Inknippen van je tongriempje Wilhelmina Kinderziekenhuis Inknippen van je tongriempje Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Inknippen van het tongriempje 6 Tips 9 Wil je meer

Nadere informatie

Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker

Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker Uw chirurg heeft met u besproken dat binnenkort bij u een okselklierverwijdering plaatsvindt (ook wel okselklierdissectie of okselkliertoilet genoemd).

Nadere informatie

Borstreconstructie. na een borstverwijdering. Poli Plastische Chirurgie

Borstreconstructie. na een borstverwijdering. Poli Plastische Chirurgie 00 Borstreconstructie na een borstverwijdering Poli Plastische Chirurgie 1 Inleiding Het verwijderen van een borst is voor een vrouw een emotioneel moment. Aan de ene kant geeft het de mogelijkheid tot

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Chirurgie. Mamma Care. www.catharinaziekenhuis.nl

Chirurgie. Mamma Care. www.catharinaziekenhuis.nl Chirurgie Mamma Care www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI043 / Mamma Care / 17-07-2014 2 Mamma Care Uw specialist heeft met u besproken dat

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Mastopathie 1 Mastopathie De chirurg of verpleegkundig specialist mammacare heeft geconstateerd dat u mastopathie hebt.

Nadere informatie

Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U

Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U Borstsparende operatie Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U vindt hier adviezen voor de

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie bij borstkanker In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie over radiotherapie. Uw

Nadere informatie

Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst

Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Wat is mastopathie? Mastopathie is een verzamelnaam voor goedaardige aandoeningen in het klierweefsel

Nadere informatie

Okselklierdissectie. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Okselklierdissectie. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Okselklierdissectie Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Vooraf U heeft met uw specialist besproken dat u binnenkort een operatie ondergaat in verband met borstkanker. Hierbij worden de

Nadere informatie

Enkele zaken die de verpleegkundige met u doorneemt zijn:

Enkele zaken die de verpleegkundige met u doorneemt zijn: Algemeen Bij een ablatio wordt de gehele borst verwijderd, dus het borstweefsel inclusief de tepel. Door deze operatie ontstaat een groot litteken. De borstwond is niet altijd glad, maar kan iets verdikt

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HORMONALE THERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HORMONALE THERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel HORMONALE THERAPIE Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe werkt hormonale therapie?... 4 Vóór de overgang... 4 Tijdens en na de overgang... 5 De verschillende

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

De operaties worden in verschillende combinaties uitgevoerd.

De operaties worden in verschillende combinaties uitgevoerd. De operatie bij borstkanker De operatie bij borstkanker en de nabehandeling Inhoud 1. Inleiding 2. Borstoperatie 2.1: Borstsparende operatie 2.2: Borstsparende operatie met oncoplastische reductie 2.3:

Nadere informatie

Gemaakt door: Gerdy Castelein en Anne Griet Adema Klas: 4A

Gemaakt door: Gerdy Castelein en Anne Griet Adema Klas: 4A Gemaakt door: Gerdy Castelein en Anne Griet Adema Klas: 4A 1 -Voorkant -inhoudsopgave - Uitwerking deelvragen: - Wat is borstkanker? - Hoe ontdek je borstkanker? - Als je erachter komt, wat gebeurt er

Nadere informatie

Herstel en verwerking na borstkanker

Herstel en verwerking na borstkanker Herstel en verwerking na borstkanker HERSTEL EN VERWERKING NA BORSTKANKER Wanneer u bent geopereerd voor borstkanker maakt u in een betrekkelijk korte tijd veel mee. Deze folder beschrijft de mogelijkheden

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HERSTEL EN NAZORG

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HERSTEL EN NAZORG Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel HERSTEL EN NAZORG INHOUDSOPGAVE Thuiszorg... 3 Uiterlijke en psychische veranderingen... 4 Nacontrole... 7 Coördinerend Oncologie Verpleegkundige...

Nadere informatie

Afwijking in de borst

Afwijking in de borst 1/6 Chirurgie / mammacare Afwijking in de borst Inleiding U bent voor nader onderzoek van een afwijking in de borst verwezen naar het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Het kan zijn dat u zelf een knobbeltje

Nadere informatie

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist Afdeling Pijnbehandeling Inhoudsopgave Inleiding 3 1 PSA 4 1.1 Wanneer PSA? 4 1.2 Waarmee wordt de PSA uitgevoerd? 4 1.3.1 Sedatie en analgesie zijn

Nadere informatie

Mammapolikliniek. Algemene informatie

Mammapolikliniek. Algemene informatie Mammapolikliniek Algemene informatie 1 Poli chirurgie Tel. 0591-69 14 00, keuze 3 2 De mammapoli Uw huisarts heeft u doorverwezen naar het Scheper Ziekenhuis om een afwijking in uw borst te laten onderzoeken.

Nadere informatie

Schildwachtklieronderzoek

Schildwachtklieronderzoek Chirurgie Schildwachtklieronderzoek www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het onderzoek... 4 Bijwerkingen... 6 De uitslag... 6 Aanvullende behandelingen... 6 Vragen... 7 Contactgegevens... 7 Patiëntenvoorlichting:

Nadere informatie