Balansdag op het Werk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Balansdag op het Werk"

Transcriptie

1 Handleiding Balansdag op het Werk Voorkom overgewicht

2 Inhoud 1. Inleiding Gezond gewicht: De Balansdag Wat is een Balansdag? Het gevaar van overgewicht Hoe ontstaat overgewicht? Hoe weet je of je te zwaar bent? Waarom een Balansdag op het Werk? Doel De rol van de werkgroep Bevoegdheden Taakverdeling Hoe zit de handleiding in elkaar? Activiteiten A. Algemeen: Inventarisatie B. Algemeen: Poster C. Algemeen: Artikel D. Algemeen: Nieuwsbrieven E. Algemeen: Informatiematerialen F. Algemeen: Evaluatie A. Lunch: Lunchanalyse B. Lunch: Proeverij A. Lekkere trek: 4 uurtje B. Lekkere trek: Hapjes vergelijken A. Bewegen: Lunchwandeling B. Bewegen: Bewegingswedstrijd C. Bewegen: Recreatieve voorzieningen Materialen A. Algemeen: Inventarisatie Vragenlijst B. Algemeen: Artikel voor de personeelskrant C. Algemeen: Link nieuwsbrieven D. Algemeen: Informatiematerialen bestellen E. Algemeen: Evaluatie formulier Meer informatie Project Balansdag op het Werk Balansdag op het Werk 2

3 1. Inleiding Wat is een Balansdag? Een Balansdag is een dagje minder na een dagje meer. Als je vandaag te veel hebt gegeten, neem je morgen een Balansdag. Dus: minder eten en meer bewegen. Zo blijft je gewicht in balans. Een Balansdag is géén lijndag. Je eet gezond volgens de Schijf van Vijf. Je neemt geen extra s zoals snoep en snacks, gewone frisdrank en alcohol. En: je beweegt meer. Een Balansdag is een lekker actieve, gezonde dag! Het achterliggende idee van de Balansdag is dat het niet erg is als je op een bepaalde dag iets te veel hebt gegeten, als je maar snel de balans herstelt. Een heel positieve boodschap om te krijgen en over te brengen. In september 2005 startte het proefproject Balansdag in bedrijven. Al snel bleek de Balansdag een zeer geschikt middel om op het werk aandacht te besteden aan een gezonde leefstijl. Werknemers worden zich bewuster van de energiebalans. Dit is de balans tussen wat iemand aan calorieën binnen krijgt ten opzicht van het aantal calorieën dat iemand nodig heeft. Simpel gezegd: als je meer eet en drinkt dan je nodig hebt, word je dikker. De Balansdag biedt een concreet handvat om die balans te bewaren. Werknemers kunnen gezamenlijk aan de slag om meer te bewegen en minder te eten. Bovendien inspireert een succesvolle Balansdag werknemers om ook op gewone dagen vaker te kiezen voor gezond. En daar wordt een bedrijf gezonder van! Veel bedrijven die niet aan de pilot meededen zijn ook erg geïnteresseerd in de Balansdag op het Werk. Het Voedingscentrum heeft daarom diverse Balansdagmaterialen ontwikkeld en beschikbaar gesteld voor alle Nederlandse bedrijven. Uit de pilot bleek dat de Balansdag op het Werk vooral effectief is als er een actieve werkgroep is die zich verantwoordelijk voelt voor de introductie en uitvoering. Deze actiemap is daarom met name bedoeld als handleiding voor de werkgroepen. Balansdag op het Werk 3

4 2. Gezond gewicht: De Balansdag Wat is een Balansdag? Voor je het weet, ben je een paar kilo s zwaarder. Je broek gaat steeds strakker zitten Diëten, lijnen, dat is geen pretje. Veel beter is het, om die extra kilo s te voorkómen. Dan blijf je je prettig voelen. Dat kan door momenten waarop je te veel hebt gegeten snel te compenseren met een Balansdag: een dagje minder na een dagje meer. Wie op tijd een Balansdag inlast, eet gemiddeld genomen niet te veel, beweegt voldoende en blijft op gewicht. Een Balansdag is echter geen dag waarop je maaltijden overslaat of extreem weinig eet. Dat is ongezond en heeft net als streng lijnen vaak een averechts effect. Drie maaltijden per dag en af en toe een tussendoortje vormen ook op je Balansdag de basis. Tijdens een Balansdag kies je voor caloriearme, maar wel volwaardige voeding. Bijvoorbeeld: vetarme producten, kleinere porties en tussendoor niet snoepen. Bij voorkeur herstel je het evenwicht nog diezelfde dag. Heb je s ochtends een slagroompunt gegeten, neem dan bijvoorbeeld een lichte lunch. Staat er s avonds een uitgebreid etentje op het programma? Sla dan overdag de tussendoortjes over. Behalve minder calorierijk eten is extra bewegen ook een middel om te balansen (compenseren). Voor beweging geldt de algemene stelregel: beweeg elke dag minstens 30 minuten. Dat hoeft geen zware sportieve inspanning te zijn. Naar je werk fietsen, de hond uitlaten, traplopen en tuinieren tellen net zo goed mee. Wil je lichaamsbeweging gebruiken als methode om te compenseren dan moet je meer bewegen dan alleen de aanbevolen 30 minuten per dag. Meer informatie over de Balansdag is te vinden op de internetpagina van het Voedingscentrum Het gevaar van overgewicht In Nederland neemt overgewicht steeds grotere vormen aan. Een sluipend gevaar, ook voor wie nu (nog) een gezond gewicht heeft. Overgewicht is niet goed voor het lichaam. Mensen met een gezond gewicht zijn fitter, hebben een betere conditie, bewegen soepeler en voelen zich lichamelijk lekkerder. Net als met roken heb je met overgewicht een grotere kans dat je minder lang leeft. Ook heb je meer en vroegtijdig kans op ernstige ziekten en lichamelijke ongemakken, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, rug- en gewrichtsklachten en bepaalde soorten kanker. Een gezond gewicht hebben en behouden levert dus veel op. Nu, en voor de rest van je leven! Hoe ontstaat overgewicht? Je lichaamsgewicht is het resultaat van de hoeveelheid calorieën die je eet en drinkt en de hoeveelheid calorieën die je lichaam verbruikt. Consumeer je meer dan je verbruikt, dan neemt je gewicht toe. Een dag wat meer eten kan dus best, als je die extra calorieën maar weer tijdig verbruikt door de volgende dag wat meer te bewegen en wat minder te eten. Op dit moment een gezond gewicht hebben, is helaas geen garantie voor de toekomst. Naarmate je ouder wordt, heeft je lichaam steeds minder energie nodig. Bovendien gaan mensen vaak gaandeweg steeds minder bewegen. Als je dan hetzelfde of zelfs meer eet en drinkt, neemt je gewicht langzaam maar zeker toe. Zo komt er elk jaar ongemerkt een kilootje bij. Na een paar jaar scheelt dat al snel een of twee kledingmaten! De vuistregel is dat een volwassen man genoeg heeft aan ongeveer 2500 en een volwassen vrouw aan 2000 kilocalorieën per dag. Deze waarden gelden voor een relatief inactieve leefstijl; mensen met een actievere leefstijl die meer bewegen, hebben dagelijks meer calorieën nodig. Balansdag op het Werk 4

5 Hoe weet je of je te zwaar bent? Er zijn twee eenvoudige testen om er achter te komen of je een gezond of een ongezond gewicht hebt: de BMI test (Body Mass Index) en de Tailletest. De BMI test vergelijkt gewicht met lichaamslengte (lichaamsgewicht in kilo s delen door het kwadraat van de lengte). Een gezonde BMI-score ligt tussen de 18,5 en 25. Ligt hij tussen de 25 en 30, dan is dat een duidelijke waarschuwing: je bent te zwaar en moet zorgen dat je op een gezonde manier wat kilo s kwijtraakt. Loop je echter extra gezondheidsrisico vanwege een hoge cholesterolspiegel of doordat er hart- en vaatziekten in de familie voorkomen, dan is dit extra belangrijk. Bij een score boven de 30 is actie geboden. In dat geval ben je echt te zwaar en doe je er verstandig aan om je leefgewoontes structureel aan te passen. Het is raadzaam om daarbij een huisarts of een diëtist advies te vragen. Met de Tailletest meet je of je lichaam vetreserves vooral opslaat rond de buik. Dan loop je namelijk meer risico dan wanneer de kilo s zich vooral rondom je heupen en dijen verzamelen. Je kunt dit op een eenvoudige manier vaststellen, met behulp van een taillelint. Omtrek taille Conclusie Man Vrouw < 94 cm < 80 cm Geen verhoogd risico: zorg dat je op gewicht blijft! cm cm Je nadert de risicogrens: niet meer aankomen! > 102 cm > 88 cm Verhoogd risico: probeer af te vallen! Balansdag op het Werk 5

6 3. Waarom een Balansdag op het Werk? Doel Uit onderzoek blijkt dat in de periode tussen je 20 e en 40 e jaar vaak de basis gelegd wordt voor overgewicht. Ook is bekend dat je ongeveer de helft van je wakkere tijd op het werk doorbrengt. De werkplek is dus een belangrijke plaats om iets aan het voorkómen van overgewicht te doen. De Balansdag op het Werk is bedoeld als hulpmiddel voor een goede balans tussen voeding en lichaamsbeweging. Enerzijds door aandacht te creëren voor de risico s van overgewicht en door tips te geven hoe het ook anders kan. Anderzijds door te zorgen dat de werkplek mogelijkheden biedt om gezond te eten en voldoende te bewegen. Onder werktijd eten en drinken mensen op verschillende momenten. Bijvoorbeeld bij de lunch, maar ook zijn er traktaties van jarige collega s, tussendoortjes en het beruchte vieruurmoment. Gezond eten kiezen is niet altijd gemakkelijk. Mensen met vooral zittend werk komen vaak beweging te kort. Als reden voor ongezond eetgedrag op het werk wordt ook vaak hoge werkdruk genoemd en dat er gemakkelijk ongezonde snacks te verkrijgen zijn (snackautomaten). Met het programma Balansdag op het Werk kunt u aandacht besteden aan al die aspecten van gezonder leven op de werkplek. Er zijn drie belangrijke deelthema s: Lunch Lekkere trek Beweging Aan deze thema s kunnen verschillende activiteiten gekoppeld worden (zie hoofdstuk 5). Voor het deelthema lunch kunt u bijvoorbeeld denken aan het inschakelen van een diëtiste voor het geven van een lunchanalyse. Balansdag op het Werk 6

7 4. De rol van de werkgroep Voor een succesvolle introductie van de Balansdag op het Werk, is een actieve werkgroep belangrijk. De werkgroep speelt een centrale rol. Deze groep bedenkt het plan van aanpak en organiseert de uitvoering daarvan. Alleen insiders weten immers wat binnen hun bedrijf de beste manier is om medewerkers te benaderen en welke praktische mogelijkheden daarvoor aanwezig zijn. De uitdaging voor de werkgroep luidt: overtuig uw collega s ervan dat de Balansdag zinvol, haalbaar en gemakkelijk in te passen is. Deze handleiding kan daarbij ondersteunen. Bevoegdheden Als werkgroep moet u weten wat u zelf kunt beslissen, hoeveel tijd u mag besteden aan deze taak, hoeveel budget u ter beschikking heeft en voor welke zaken toestemming van anderen nodig is. Dat kan beter van tevoren helder afgesproken worden, dan dat u er halverwege achter komt dat bijvoorbeeld het management daar andere ideeën over heeft. Taakverdeling Efficiënt werken vereist een goede taakverdeling. Het is handig als de werkgroep een duidelijke voorzitter heeft die de voortgang in de gaten houdt, contactpersoon is en vergaderingen plant. Heldere onderlinge communicatie is onmisbaar. Tussen de leden van de werkgroep onderling, maar ook tussen werkgroep, management en eventuele andere partijen die bij de uitvoering van activiteiten betrokken zijn. Het is handig als één persoon die communicatie in de gaten houdt. Voor meer informatie over Balansdag op het Werk kunt u contact opnemen met het Voedingscentrum: Fleur Markus , Hoe zit de handleiding in elkaar? Op de volgende pagina s treft u een overzicht aan van mogelijke activiteiten rond de Balansdag op het Werk. U als werkgroep bepaalt zelf welke activiteiten u wilt en gaat ondernemen. Ook vindt u er handige communicatiehulpmiddelen om uw collega s te prikkelen aan de activiteiten mee te doen. Er is een overzicht van materialen die u bij het Voedingscentrum kunt bestellen. Balansdag op het Werk 7

8 5. Activiteiten Algemeen A. Inventarisatie B. Poster C. Artikel D. Nieuwsbrieven E. Informatiefolders F. Evaluatie Lunch A. Lunchanalyse B. Proeverij Lekkere trek A. 4 uurtje B. Hapjes vergelijken Bewegen A. Lunchwandeling B. Bewegingswedstrijd C. Recreatieve voorzieningen Balansdag op het Werk 8

9 A. Algemeen: Inventarisatie Wat gebeurt er? Een aantal werknemers vult een schriftelijke vragenlijst in over het thema gezond gewicht. Het is namelijk belangrijk om te weten hoe uw collega s tegen het onderwerp aankijken voordat u begint met de activiteiten van Balansdag op het Werk. U inventariseert daarmee ook welke wensen en ideeën werknemers op dit gebied hebben. Door deze inventarisatie kunt u achteraf ook gemakkelijker bepalen of het programma effectief is geweest. Niet alle medewerkers hoeven deze vragenlijst in te vullen, een steekproef is vaak voldoende om een goed beeld te krijgen. Op de internetsite kan heel gemakkelijk uitgerekend worden hoe groot de steekproef binnen uw bedrijf moet zijn om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Wat heeft u nodig? Vragenlijst (zie hoofdstuk 6: Materialen, pagina 23). Hoe gaat u te werk? Spreek van tevoren af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Inventariseer welke extra vragen van belang zijn voor het bedrijf. Inventariseer de mogelijkheden om de vragenlijsten uit te zetten en terug te ontvangen. Door de vragenlijst persoonlijk te geven en terug te vragen zijn mensen eerder bereid hem in te vullen. Informeer de betrokkenen (afdeling communicatie, afdelingshoofd, e.d.). Tips Ga na hoe u een zo hoog mogelijke respons krijgt. Kondig de vragenlijst bijvoorbeeld aan in het teamoverleg of via intranet. Kijk of u de medewerkers die de vragenlijst invullen na afloop een klein cadeautje kunt geven. Bedenk en bespreek van tevoren hoe de vragenlijsten zo efficiënt mogelijk verwerkt kunnen worden. De uitkomsten van deze vragenlijst kunnen bijvoorbeeld aan de directie voorgelegd worden om het belang van het project te benadrukken en de betrokkenheid te vergroten. Balansdag op het Werk 9

10 B. Algemeen: Poster Wat gebeurt er? Verspreid door het bedrijf hangen posters over de Balansdag. Ook staat erop waar je meer informatie kunt vinden. Wat heeft u nodig? Balansdagposter (verkrijgbaar via het Voedingscentrum; zie hoofdstuk 6: Materialen, pagina 27). Hoe gaat u te werk? Spreek van tevoren af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Inventariseer mogelijke plakplaatsen. Zorg dat de poster opvalt en hang hem bij voorkeur niet temidden van allerlei andere uitingen (andere posters, verslagen, enz.). Zijn er vanuit uw organisatie eisen aan de plaats en afmetingen van de posters? Informeer de betrokkenen (beheerder, afdeling communicatie, afdelingshoofd, e.d.). Hang de posters op als de (meeste) medewerkers naar huis zijn, dan is het effect bij binnenkomst maximaal. Tips Hang in ieder geval een poster op nabij het bedrijfsrestaurant en aanwezige automaten. Maar denk ook aan minder voor de hand liggende plaatsen waar veel medewerkers komen (de toiletten, het trappenhuis, enz.). Laat één persoon de posters ophangen, dan weet u zeker dat dit overal op hetzelfde moment gebeurt. Bewaar de poster na afloop, dan kunt u ze in de toekomst wellicht nog eens ophangen als geheugensteuntje. Balansdag op het Werk 10

11 C. Algemeen: Artikel Wat gebeurt er? In de personeelskrant staat een artikel over de Balansdag op het Werk. Dit artikel gaat over het nut en de noodzaak van het voorkómen van overgewicht door regelmatig een Balansdag te nemen. Wat heeft u nodig? Tekst voor een artikel over de Balansdag. Een artikel kan zich richten op de Balansdag in het algemeen of op een bepaald deelthema (lunch, bewegen, lekkere trek). (Zie voorbeeld hoofdstuk 6: Materialen, pagina 25.) Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Ga na of de start van de Balansdag op het Werk te combineren valt met de verschijningsdatum van de personeelskrant. Stem met de redactie af wat de sluitingsdatum is voor aanlevering van kopij en in welke vorm deze aangeleverd moet worden. Zoek iemand die een stimulerend openingsartikel kan schrijven. Tips Maak het artikel niet te technisch, uw collega s moeten zich er persoonlijk in kunnen herkennen. Vul het artikel aan met korte interviews waarin werkgroepleden of andere medewerkers vertellen over hun eigen voedingsgewoontes. Zorg dat het niet alleen succesverhalen worden, ook moeilijke momenten en ongezonde gewoontes zijn interessant. Vraag ook de directeur naar zijn of haar eetgewoontes. Het is altijd prettig om te ontdekken dat hij of zij ook maar een mens is! Kijk ook nog eens naar de ingevulde vragenlijsten. Misschien staan hier ook nog opmerkingen in die leuk zijn voor het artikel. Balansdag op het Werk 11

12 D. Algemeen: Nieuwsbrieven Wat gebeurt er? De medewerkers ontvangen het eerste nummer van een speciale nieuwsbrief die helemaal gaat over de Balansdag. Hierin staat wat het belang van de Balansdag is en wat het principe van balansen (compenseren) inhoudt. Wat hebt u nodig? Ter inspiratie vindt u op het archief van Balansdagnieuwsbrieven. Kijk hiervoor op de pagina van de Balansdag. Een voorbeeldnieuwsbrief vindt u in hoofdstuk 6: Materialen, pagina 26. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Bepaal de beste manier van verspreiding (postvakjes, toesturen naar huisadres, invoegen in personeelkrant, neerleggen in bedrijfsrestaurant, uitdelen, , intranet enzovoort). Als u de nieuwsbrief verzendt, stel dan (in overleg met een communicatiemedewerker) een begeleidende brief op die de actie toelicht. Overleg met de betrokkenen hoe de mailing georganiseerd moet worden (repro-afdeling, postkamer, enzovoort). Tips U kunt de nieuwsbrief verspreiden tussen de opvolgende activiteiten van de Balansdag op het Werk. Balansdag op het Werk 12

13 E. Algemeen: Informatiematerialen Wat gebeurt er? Alle werknemers ontvangen één of meer materialen over de Balansdag op het Werk en een toelichtende brief. De volgende materialen zijn beschikbaar: De folder Balansdag op het Werk geeft korte informatie en tips over de Balansdag. Het taillelint kan gebruikt worden om de middelomtrek te meten. Dit meet je door met het lint op het smalste deel van het middel tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen te meten. De BMI-meter is een draaischijf waarmee werknemers hun Body Mass Index kunnen berekenen. Memoblokjes met Balansdagtips Wat heeft u nodig? Brief (zie hoofdstuk 6: Materialen, pagina 27) Folder Balansdag op het Werk Taillelint BMI-meter Memoblokjes met Balansdagtips (alles verkrijgbaar via het Voedingscentrum, zie hoofdstuk 6: Materialen, pagina 27). Hoe gaat u te werk? Bepaal welke materialen verspreid worden. Spreek af wie deze activiteit coördineert. Maak een begeleidende brief om de materialen aan te bieden. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Bepaal de beste manier van verspreiding (postvakjes, toesturen naar huisadres, invoegen in personeelskrant, neerleggen in het bedrijfsrestaurant, enzovoort). Overleg met de betrokkenen hoe de mailing georganiseerd moet worden (repro afdeling, postkamer, enzovoort). Tip Als u de materialen verzendt, onderteken de begeleidende brief dan namens de werkgroep en vermeld de namen van alle werkgroepleden. Zo zien de werknemers dat naaste collega s bij het initiatief betrokken zijn en dat dit niet van bovenaf is opgelegd. Balansdag op het Werk 13

14 F. Algemeen: Evaluatie Wat gebeurt er? Na afloop van elk deelthema bespreekt de voltallige werkgroep het verloop daarvan. Is alles volgens plan verlopen, zijn knelpunten goed opgelost, hoe reageerden de medewerkers op de activiteit, zijn er aandachtspunten voor de voorbereiding en uitvoering van het volgende deelthema? De uitkomsten worden op papier samengevat. Wat heeft u nodig? Formulier evaluatie (zie hoofdstuk 6: Materialen, pagina 28). Hoe gaat u te werk? Voor elke activiteit stelt u steeds een actielijst op (Wat?, Wie?, Wanneer?). Verzamel na afloop deze lijsten en geef alle werkgroepleden een exemplaar. Loop de lijsten stuk voor stuk na, aan de hand van het evaluatieformulier. Bespreek of de werkgroep goed functioneerde. Was de taakverdeling helder, bood de projectleider voldoende ondersteuning, verliep de communicatie naar wens? Verwerk de uitkomsten in een kort eindverslag, mét praktische tips voor de volgende deelactie. Tips Het is verleidelijk om alleen medewerkers te polsen van wie u een positieve reactie verwacht. Maar ook kritiek is waardevol. Probeer steeds te kijken of verschillende mensen een bepaalde mening hebben of dat het gaat om een individuele mening. Eis niet het onmogelijke van uzelf. Per slot van rekening is dit niet uw normale werk en zijn sommige activiteiten aardig complex. Dat er hier en daar wellicht iets fout gaat of niet optimaal uit de verf komt is helemaal niet erg. Al doende leert men! Balansdag op het Werk 14

15 A. Lunch: Lunchanalyse Wat gebeurt er? Er komt een diëtist(e) naar het bedrijfsrestaurant tijdens de lunch. Bij haar/hem kunnen werknemers informatie vragen over gezonde voeding en de Balansdag. Ook kunnen ze laten uitrekenen of de lunch die ze zojuist hebben opgeschept relatief veel of weinig calorieën bevat. De diëtist(e) geeft terplekke desgewenst een kort persoonlijk voedingsadvies. Wat heeft u nodig? Tafel, enkele stoelen en een aankondigingbord. Een diëtist(e) is te vinden via onderstaande organisaties: De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (www.nvdietist.nl); De Diëtisten Coöperatie Nederland (www.dietistencooperatie.nl); De thuiszorgorganisaties; In de Gouden Gids vindt u ook adressen van diëtisten; Een aantal diëtisten die bij het Voedingscentrum werken, kunnen de door u beschreven werkzaamheden in eigen tijd en op persoonlijke titel doen. Wanneer u daarin geïnteresseerd bent, kunt u de aanvraag mailen naar: Onkostenvergoeding voor diëtist(e) circa 100 per uur, exclusief reiskosten. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Benader ruim van tevoren een diëtist(e) en overleg de mogelijkheden. Kies een geschikte dag (of verschillende dagen), bij voorkeur kort nadat de mailing verstuurd is. Tips Tijdens deze actie kunt u informatiefolders uitdelen. De lunchberekening moet snel verlopen. Vraag de diëtist(e) om ruim van tevoren langs te komen om het assortiment van het restaurant te bekijken, zodat hij of zij zich daarop kan voorbereiden. Help uw collega s over de drempel door zelf vragen te stellen aan de diëtist(e). Als er meer mensen bij de tafel staan, trekt dat vanzelf anderen aan. Het zal veel bekijks opleveren als een zware delegatie (directie) het voortouw neemt. Als u meer diëtisten uitnodigt, kunnen er meer lunches tegelijkertijd beoordeeld worden. Maak foto s van medewerkers die zich laten adviseren. Balansdag op het Werk 15

16 B. Lunch: Proeverij Wat gebeurt er? In het bedrijfsrestaurant kunnen medewerkers verschillende lunchproducten proeven, calorierijke en caloriearme. Het is niet direct zichtbaar welke producten veel en welke weinig calorieën bevatten, die uitslag krijg je pas te horen nadat je geproefd hebt en je oordeel over de smaak hebt gegeven. Het oordeel van alle proevers wordt bijgehouden op een scorelijst. Wat hebt u nodig? Tafel en aankondigingsbord Diverse lunchproducten uit verschillende rubrieken. Per rubriek calorierijke en caloriearme soorten. Servies en bestek Scorelijst om de beoordeling van de producten te turven Één à twee personen voor de stand Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Stel samen met de cateraar een assortiment samen voor deze proeverij. Daarbij kunt u uitgaan van de tabel in de folder Balansdag op het Werk. De voedingsmiddelen met een groene stip bevatten weinig calorieën (Balansdagproducten). Voor uitgebreidere informatie kunt u tegen vergoeding een diëtist(e) inschakelen. Een diëtist(e) kunt u vinden via onderstaande organisaties: De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (www.nvdietist.nl); De Diëtisten Coöperatie Nederland (www.dietistencooperatie.nl); De thuiszorgorganisaties; In de Gouden Gids vindt u ook adressen van diëtisten; Een aantal diëtisten die bij het Voedingscentrum werken, kunnen de door u beschreven werkzaamheden in eigen tijd en op persoonlijke titel doen. Wanneer u daarin geïnteresseerd bent, kunt u de aanvraag mailen naar: Regel een tafel, de benodigde schaaltjes en bestek, maak een tekstbord en een scorelijst. Tips Zorg dat de test niet al te doorzichtig is door te kiezen voor light-varianten die te extreem en te herkenbaar zijn. Geef de mensen achter de kraam opvallende kleding. U zorgt voor hilariteit (en dus nieuwsgierigheid) door van tijd tot tijd iemand geblinddoekt te laten proeven en te laten raden wat hij gegeten heeft. Maak foto s van medewerkers die deelnemen aan de proeverij. Verwerk de waardering die de diverse producten hebben gekregen in het slotartikel, na afloop van dit deelthema. Balansdag op het Werk 16

17 A. Lekkere trek: 4 uurtje Wat gebeurt er? Alle werknemers krijgen een gezond 4 uurtje, bijvoorbeeld een stuk fruit en een flesje water. Wat hebt u nodig? Gezonde tussendoortjes. Bijvoorbeeld fruitsalade of stuk fruit en flesje mineraalwater, light frisdrank of light yoghurtdrank. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Regel de producten om uit te delen. Tips Maak foto s van medewerkers die de 4 uurtjes eten en/of drinken. Deze actie is goed te combineren met het uitdelen van brochures of nieuwsbrief. Balansdag op het Werk 17

18 B. Lekkere trek: Hapjes vergelijken Wat gebeurt er? Op een centrale plaats staat een vitrine waarin allerlei lekkere tussendoortjes staan uitgestald, ingedeeld in rubrieken als: gebak & koek, zoutjes & snoep, frituurproducten, fruit, frisdranken. Elk product is voorzien van een kaartje met daarop het aantal calorieën. Wat hebt u nodig? Vitrinekast in het bedrijfsrestaurant Assortiment producten Schaaltjes om deze op te presenteren. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer? Stel het assortiment samen, in overleg met een diëtist(e). Het is de bedoeling om per rubriek een paar varianten naast elkaar te zetten (relatief licht en zwaar). Betrek de cateraar bij deze activiteit of koop deze producten zelf in bij de plaatselijke bakker, snackbar of supermarkt. Een echt exemplaar spreekt veel meer aan dan een foto of beschrijving. Maak de bijbehorende bordjes. Op internet staat een uitgebreide Caloriechecker waar u het aantal calorieën per product kunt vinden. Een diëtist(e) kan u adviseren bij de productkeuze. Een diëtist(e) kunt u vinden via onderstaande organisaties: De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (www.nvdietist.nl); De Diëtisten Coöperatie Nederland (www.dietistencooperatie.nl); De thuiszorgorganisaties; In de Gouden Gids vindt u ook adressen van diëtisten; Een aantal diëtisten die bij het Voedingscentrum werken, kunnen de door u beschreven werkzaamheden in eigen tijd en op persoonlijke titel doen. Wanneer u daarin geïnteresseerd bent, kunt u de aanvraag mailen naar: Onkostenvergoeding voor diëtist(e) circa 100 per uur, exclusief reiskosten. Tips Een sluipende dikmaker is suiker in je koffie. Beeld dit uit door koffie met suiker te vergelijken met een kop koffie zonder suiker of met zoetjes. Kies bij voorkeur producten waarvan u weet dat ze populair zijn onder uw collega s. Maak foto s van medewerkers die de vitrine bekijken, ten behoeve van de verslaglegging na afloop van dit deelthema. Balansdag op het Werk 18

19 A. Bewegen: Lunchwandeling Wat gebeurt er? Alle medewerkers ontvangen een routebeschrijving voor een korte wandeling in de directe omgeving van het bedrijf. Deze wandeling voert langs onverwacht mooie plekjes in de buurt of langs straten en gebouwen waarover aardige wetenswaardigheden te vertellen zijn. Een leuk alternatief voor zittend je lunch doorbrengen! Wat heeft u nodig? Routebeschrijving. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Verken de directe omgeving van het bedrijf en stippel een wandeling uit van ongeveer 30 minuten waarin je voldoende interessante plekken passeert. Dat kunnen natuurelementen zijn (weiland, park, enz.), maar ook in de bebouwde omgeving is vaak meer te zien dan je op het eerste gezicht zou verwachten (architectuur, geschiedenis, wat gebeurt er in omliggende bedrijven, enz.). Werk uw bevindingen uit tot een heldere routebeschrijving, bijvoorbeeld in de vorm van een ontdekkingstocht. Over markante punten geeft u een korte toelichting. Laat iemand de routebeschrijving testen die niet aan het voorwerk heeft meegeholpen. Zoek iemand die deze beschrijving kan vormgeven. Tips U maakt van deze activiteit meer een happening als u de medewerkers behalve de routebeschrijving ook een verantwoord lunchpakketje aanbiedt, in samenwerking met de cateraar. Staat uw bedrijf midden in een bebouwde omgeving of op een industrieterrein, schroom dan niet om eens bij die andere bedrijven aan te bellen. Als u uitlegt waar u mee bezig bent, zullen zij het ongetwijfeld leuk vinden om iets over hun bedrijf te vertellen wat u in uw routebeschrijving kunt opnemen. Misschien is het zelfs wel mogelijk om een bezichtiging aan de wandeling te koppelen. U kunt iets vertellen over de voordelen van bewegen, bijvoorbeeld dat je met bewegen calorieën verbrandt. Of geef een stappenteller mee als stimulans. Maak foto s van medewerkers tijdens de lunchwandeling, ten behoeve van de verslaglegging na afloop van dit deelthema. Balansdag op het Werk 19

20 B. Bewegen: Bewegingswedstrijd Wat gebeurt er? Een aantal vrijwilligers doet mee aan een wedstrijd: één week dragen zij een stappenteller onder werktijd. De uitdaging: een zo hoog mogelijke eindscore te behalen. De deelnemers moeten dus steeds op zoek gaan naar mogelijkheden om binnen hun reguliere werk zoveel mogelijk te bewegen. Na één week maakt u de winnaar bekend. Wat heeft u nodig? Stappentellers (verkrijgbaar bij sportzaken, Nederlandse Hartstichting) Formulier om per dag het aantal stappen per kandidaat bij te houden Toepasselijke prijzen. Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Benader mogelijke kandidaten. U kunt dit doen door gericht op mensen af te stappen van wie u denkt dat ze dit leuk vinden, of door een algemene oproep te doen. Koop de stappentellers in. Spreek af waar de kandidaten deze kunnen ophalen en weer kunnen inleveren. Maak voor elke kandidaat een scoreformulier. Bedenk een manier om de uitslag van de wedstrijd bekend te maken. Zorg voor toepasselijke prijzen. Tips Maak foto s van de prijsuitreiking, ten behoeve van de verslaglegging na afloop van dit deelthema. Balansdag op het Werk 20

21 C. Bewegen: Recreatieve voorzieningen Wat gebeurt er? Er komen extra mogelijkheden om meer te bewegen op het werk. Medewerkers zullen sneller overgaan tot meer lichaamsbeweging als de omgeving hen daartoe uitnodigt. Daarom onderzoekt u aanvullende mogelijkheden voor actieve ontspanning. Bijvoorbeeld een tafeltennistafel, fitnessapparatuur, het inrichten van een eenvoudig voetbal- of volleybalveldje op het bedrijfsterrein. Op een centrale plaats hangt u een intekenlijst waarop medewerkers hun belangstelling kunnen aangeven. Waar de meeste animo voor is, wordt gerealiseerd. Wat heeft u nodig? Intekenlijst De materialen voor de gekozen activiteit Hoe gaat u te werk? Spreek af wie deze activiteit coördineert. Stel een actielijst op van alle stappen die nodig zijn om deze activiteit voor te bereiden en uit te voeren. Geef voor elk actiepunt aan: Wat?, Wie?, Wanneer?. Ga na hoeveel budget beschikbaar is voor dergelijke voorzieningen en bedenk op basis daarvan een aantal mogelijkheden. Maak een intekenlijst waarop de werknemers hun voorkeur kunnen aankruisen. Neem op grond van de uitslag een beslissing en koppel deze naar de medewerkers terug. Tips Geef alle medewerkers een setje met drie stickers met verschillende kleuren. Daarmee kunnen ze hun voorkeur kenbaar maken op de intekenlijst (bijv: rode sticker=1 e, groene=2 e, gele=3 e voorkeur). Dergelijke stickers zijn verkrijgbaar bij de kantoorboekhandel. Laat op de intekenlijst ruimte open voor eventuele andere goede ideeën, waardoor je onder werktijd aan extra lichaamsbeweging kunt doen. Denk ook aan mogelijkheden als het instellen van sportieve evenementen van tijd tot tijd: een sportdag, een onderlinge competitie, een gezamenlijke fietsdag, hardloopclubje enzovoort. Laat de werknemers niet alleen weten welke wensen gehonoreerd zullen worden, maar ook op welke termijn dat zal gebeuren. Balansdag op het Werk 21

22 6. Materialen Algemeen A. Inventarisatie vragenlijst B. Artikel voor de personeelskrant C. Link nieuwsbrieven D. Informatiematerialen bestellen E. Evaluatie formulier Balansdag op het Werk 22

23 A. Algemeen: Inventarisatie Vragenlijst Begeleidende brief Beste collega, Overgewicht voorkomen op de werkplek? Of, gewoon (nog) gezonder eten tijdens de lunchpauze? Gezondheid is belangrijk. Daar hoort gezonde voeding en bewegen bij. Daarom doet [bedrijf] mee aan het project: Balansdag op het Werk van het Voedingscentrum en NISB. Bij [bedrijf] doen we veel zittend werk/vinden we de gezondheid van de werknemers belangrijk/willen we ziekte en overgewicht voorkomen/vinden we fit- en gezondheid belangrijk/etc.[ideeën van het bedrijf en de werkgroep] Wat vind jij? Graag vragen we 5 minuten van je tijd voor het invullen van deze vragenlijst. Wij willen namelijk weten hoe je zelf omgaat met eten, drinken en bewegen op de werkplek. Jouw suggesties voor verbeteringen op [bedrijf] zijn van harte welkom. De vragenlijst kun je anoniem [deponeren in de bus bij de ingang van het gebouw]. Alvast vriendelijke bedankt, Namens de werkgroep: [namen] Balansdag op het Werk 23

24 Vragenlijst In de volgende vragen bedoelen we met letten op gewicht : alles wat je doet om te voorkomen dat je geleidelijk zwaarder wordt. Dat hoeft niet een speciaal dieet te zijn, bedoeld om op gewicht te blijven of af te vallen, maar kan ook gaan om kleinere aanpassingen in jouw leefstijl. 1. Je kunt voorkomen dat je zwaarder wordt door op je gewicht te letten. Eens / oneens / weet niet 2. Geef aan welke van deze drie stellingen het beste bij je past: o Ik heb er nog nooit bij stilgestaan om op mijn gewicht te gaan letten, om te voorkomen dat ik zwaarder word. o Ik heb er wel eens over nagedacht, maar weet nog niet of ik op mijn gewicht ga letten om te voorkomen dat ik zwaarder word. o Ik ben niet van plan op mijn gewicht te gaan letten, om te voorkomen dat ik zwaarder word. 3. Wat vind je van je eigen gewicht: ben je te zwaar of te licht? Veel te zwaar / een beetje te zwaar / goed / een beetje te licht / veel te licht 4. Let je precies op hoeveel je eet? Nooit / zelden / soms / vaak / zeer vaak 5. Probeer je te voorkomen dat je zwaarder wordt door voldoende te bewegen? Nooit / zelden / soms / vaak / zeer vaak 6. Let je op wat je eet, om te voorkomen dat je zwaarder wordt? Nooit / zelden / soms / vaak / zeer vaak 7. Waar kan [bedrijf] in verbeteren? o Presentatie in bedrijfsrestaurant o Aanbod in bedrijfsrestaurant o Aanbod tussendoortjes o Aanbieden beweegactiviteiten o [..] 8. Welke suggesties heb jij om gezonde voeding en bewegen bij [bedrijf] te verbeteren? Suggesties voeding: Suggesties bewegen: Tot slot enkele algemene vragen: Wat is je geslacht? Man/vrouw Wat is je leeftijd?... jaar Wat is je gewicht?... kg Wat is je lengte?... cm Welke werkomschrijving past het beste bij je functie? [Uitvoerend werk / kantoorwerk /...] 10. Heb je nog opmerkingen naar aanleiding van de vragen? Vriendelijk bedankt voor het invullen. Balansdag op het Werk 24

25 B. Algemeen: Artikel voor de personeelskrant Het is tijd voor de Balansdag! Heel lang geleden woonden we nog in holen en gingen we rennend op bizonjacht. Tegenwoordig brengen we de dagen door zittend achter de computer en in de auto. Minder bewegen, meer eten en we worden gemakkelijk dikker. Je broek gaat steeds strakker zitten en voor je het weet ben je ongemerkt een paar kilo s zwaarder. Diëten, lijnen, jojoën, dat is geen pretje. Veel beter is het om die extra kilo s te voorkomen, dan blijf je je prettig en fit voelen. Dat kan door momenten of een dag waarop je te veel hebt gegeten snel te compenseren door minder te eten en/of meer te bewegen. Vanaf deze week introduceert [naam bedrijf] de Balansdag op het Werk. Zo wordt het steeds gemakkelijker om momenten dat je te veel eet of drinkt te compenseren met minder eten en/of meer bewegen. Nu al aan de slag met de Balansdag? Probeer dit Balansdagrecept voor de lunch eens: Gevulde pitabroodjes (4 pers) Ingrediënten 4 pitabroodjes sla 2 tomaten tomatenketchup halvanaise 2 blikjes tonijn op water (naturel) 1. Rooster de pitabroodjes in de broodrooster. 2. Snijd de gewassen en drooggedepte slabladen in smalle reepjes. Snijd de tomaten in plakjes. Verdeel de tonijn in stukjes. 3. Snijd de broodjes open en vul ze met sla, tomaat en tonijn. Schep er wat tomatenketchup en eventueel wat halvanaise op en klaar is je broodje. Balansdag op het Werk 25

26 C. Algemeen: Link nieuwsbrieven Op via de pagina over de Balansdag kunt u het archief van de Balansdagnieuwsbrieven bekijken. U kunt zich ook abonneren op de Balansdag nieuwsbrief via deze website. Voorbeeld nieuwsbrief Balansdag op het Werk 26

27 D. Algemeen: Informatiematerialen bestellen De volgende materialen zijn via het Voedingscentrum te bestellen: Folder Balansdag op het Werk Taillelint BMI-meter Voetstappen* Poster Memoblokjes met Balansdagtips Balanskaartjes voor Balansproducten in de kantine U kunt contact opnemen met Fleur Markus om de materialen voor de Balansdag op het Werk te bestellen. Zie voor contactgegevens achter in deze handleiding. * Voetstappen zijn (afhaalbare) stickers voor op de vloer, die u van de lift naar de trap kunt plakken. Op de stickers staat een stimulerende tekst om de trap in plaats van de lift te gebruiken. Begeleidende brief materialen: Beste collega, Overgewicht voorkomen op het werk? Of, gewoon (nog) gezonder eten tijdens de lunchpauze? Gezondheid is belangrijk. Daar hoort gezonde voeding en bewegen bij. Daarom doet [bedrijf] mee aan het project: Balansdag op het Werk van het Voedingscentrum en NISB. Bij [bedrijf] doen we veel zittend werk/vinden we de gezondheid van de werknemers belangrijk/willen we ziekte en overgewicht voorkomen/vinden we fit- en gezondheid belangrijk/etc.[ideeën van het bedrijf en de werkgroep] Onder een aantal collega s hebben we een vragenlijst afgenomen voor verbeterpunten, dan wel suggesties ten aanzien van voeding en beweging binnen [bedrijf]. Deze punten nemen we mee bij de uitvoering van het project: Balansdag op het Werk. Om alvast een idee te geven wat een Balansdag inhoudt, tref je bij deze brief een informatiebrochure. Ook is een taillelint en BMI-meter bijgevoegd. Met de BMI-meter en het taillelint weet je binnen mum van tijd of je een gezond gewicht hebt en of je gezondheid risico loopt. [Alleen de materialen bespreken in de brief die ook daadwerkelijk verspreid worden] Wij wensen je veel plezier de komende weken. Voor vragen en suggesties over het project kun je contact opnemen met [naam]. Met vriendelijke groet, Namens de werkgroep [namen] Balansdag op het Werk 27

28 E. Algemeen: Evaluatie formulier Plannen Welke activiteiten had u van tevoren gepland voor de introductie? Welke daarvan zijn uiteindelijk uitgevoerd? Welke niet en waarom niet? Uitgevoerde activiteiten Zijn de activiteiten uitgevoerd zoals van tevoren bedacht? Zo nee: wat ging er anders? Pakte dat beter uit of juist niet? Bereik Hoeveel medewerkers zijn in aanraking gekomen met de introductie (aantallen materialen die verspreid zijn, aantallen medewerkers die aan activiteiten hebben deelgenomen, enz.)? Is dat meer of minder dan u had gehoopt? Indien minder: waar zou dat aan kunnen liggen? Oordeel medewerkers Hoe reageerde de meerderheid van de werknemers op de activiteiten? Werd er in de wandelgangen veel over de Balansdag gesproken? Waren er ook uitgesproken positieve of negatieve meningen? Kwamen die reacties van een enkeling of een grotere groep? Organisatie Hoe verliep de samenwerking binnen de werkgroep? Kwam de tijdsinvestering overeen met wat u van tevoren had verwacht? Kwam de financiële planning overeen met de verwachtingen? Verliep de communicatie naar wens (binnen en buiten de werkgroep)? Kreeg u voldoende steun vanuit het management? Verliep de samenwerking met derden naar wens? Eigen oordeel Welk rapportcijfer zou u zelf geven aan de manier waarop de introductie heeft plaatsgevonden? Aandachtspunten voor het vervolg Zijn er punten waarbij u rekening moet houden bij de voorbereiding van het volgende thema? Balansdag op het Werk 28

29 7. Meer informatie project Balansdag op het Werk Voedingscentrum Contactpersoon: Fleur Markus Bezoekadres: Eisenhowerlaan KL Den Haag Postadres: Postbus CK Den Haag Telefoon: (algemeen) (Fleur Markus) Fax: Internet: Uw bedrijf Contactpersoon:... Bezoekadres:... Postadres:... Telefoon: Internet:... Balansdag op het Werk 29

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt:

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt: Een gezond gewicht Een gezond gewicht Hebt u een gezond gewicht? Energiebalans Bewegen Hoe behoudt u een gezond gewicht? Tips voor het behouden van een gezond gewicht Tips voor het bereiken van een gezond

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Ouder, Kind en Eten Onderzoek

Ouder, Kind en Eten Onderzoek Ouder, Kind en Eten Onderzoek Informatiebrochure Voorwoord Fijn dat u interesse heeft in het Ouder, Kind & Eten onderzoek. Op dit moment doen er al 165 ouders mee aan het onderzoek en we zoeken nog 40

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

Overgewicht en kinderwens

Overgewicht en kinderwens Overgewicht en kinderwens Overgewicht is een toenemend probleem in onze samenleving. Het altijd en overal beschikbaar zijn van voedsel maakt dat we meer eten dan we nodig hebben. Ook bewegen we minder,

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Collega s activeren collega s. De aanjager laat mensen meer bewegen

Collega s activeren collega s. De aanjager laat mensen meer bewegen Collega s activeren collega s De aanjager laat mensen meer bewegen Waarom hebben we aanjagers nodig? Veel mensen willen wel meer bewegen. Maar in de hectiek van alledag lukt dat vaak niet. Een klein zetje

Nadere informatie

Dik is duur. Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht

Dik is duur. Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht Praktijkwijzer van VNO-NCW Dik is duur Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht Eén op de twee Nederlanders is te zwaar; twintig jaar geleden was dat nog één op de drie. Overgewicht wordt een steeds

Nadere informatie

Bij deze vragenlijst is gebruik gemaakt van de vettest en de groente & fruittest van het Voedingscentrum.

Bij deze vragenlijst is gebruik gemaakt van de vettest en de groente & fruittest van het Voedingscentrum. Vragenlijst Voeding Inleiding Uw organisatie wil graag meer inzicht krijgen in wat zij op het terrein van voeding voor de werknemers kan betekenen. Door het invullen van deze vragenlijst over uw voedingsgedrag

Nadere informatie

OOK ZO N GEZONDE EETLUST?

OOK ZO N GEZONDE EETLUST? OOK ZO N GEZONDE EETLUST? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: weet jij wat je eet? 1. Waar zitten meer calorieën in, in pasta of in aardappels? a Pasta b Aardappels 2. Wat is vetter, een kippenpoot

Nadere informatie

Niels van Loon [Email address]

Niels van Loon [Email address] Niels van Loon [Email address] Bedankt voor je interesse in mijn website en welkom bij de gezondheidscheck. Hieronder volgen enkele vragen, na het beantwoorden ervan geef ik je een advies op basis van

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Dagelijks ontbijten en elke dag groente en fruit eten zijn gedragingen die bijdragen aan een gezonde leefstijl.

Dagelijks ontbijten en elke dag groente en fruit eten zijn gedragingen die bijdragen aan een gezonde leefstijl. De Vlieger 3 CHECKID ChecKid is een grootschalig leefstijlonderzoek onder basisschoolleerlingen in Zwolle. Het brengt (on)gezond gedrag, leefstijl en de leefomgeving van kinderen in Zwolle in kaart. ChecKid

Nadere informatie

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be _WeightCare_ABC-105x170_NL_linda.indd 1 2 Bereken hier je BMI! Je BMI (Body

Nadere informatie

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement BRAVO Company Check Ter informatie Met deze vragenlijst kunt u nagaan aan welke leefstijl factoren aandacht besteedt kan worden voor uw bedrijf. Gezonde en vitale werknemers verzuimen minder en zijn productiever.

Nadere informatie

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle Onderzoekscentrum Preventie Overgewicht CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in ZWOLLE Een onderzoek naar het eet- en beweeggedrag van leerlingen van de 2 e klas

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

informatie voor ouders De Gezonde Basisschool van de toekomst: werkt het?

informatie voor ouders De Gezonde Basisschool van de toekomst: werkt het? informatie voor ouders De Gezonde Basisschool van de toekomst: werkt het? Geachte ouders/verzorgers, We willen u uitnodigen om mee te doen aan een onderzoek. Dit onderzoek zal plaatsvinden op de basisschool

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Zet uzelf in beweging!

Zet uzelf in beweging! informatie voor mensen die de BeweegKuur gaan volgen Zet uzelf in beweging! Het programma van de BeweegKuur Tijdens de BeweegKuur krijgt u professionele begeleiding om uw leefstijl aan te passen. U staat

Nadere informatie

Ontbijt? Altijd! Auto? Ik pak de fiets wel effe!

Ontbijt? Altijd! Auto? Ik pak de fiets wel effe! Samen genieten Samen eten hoort gezellig te zijn. De momenten aan tafel zijn belangrijk voor het eet gedrag van je kind. Neem ook de tijd om bijvoorbeeld te bespreken wat iedereen zoal heeft beleefd die

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

ONDERZOEK FEITEN & FABELS

ONDERZOEK FEITEN & FABELS ONDERZOEK FEITEN & FABELS Wat weten consumenten over voeding en gewicht? Marcel Temminghoff Jolanda van Oirschot Project 16822 December 2012 GfK 2012 Onderzoek Feiten en Fabels December 2012 1 Inhoud 1.

Nadere informatie

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan!

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Ontbijt broodnodig! Veel kinderen slaan s ochtends het ontbijt over. Terwijl het ontbijt juist voor hen misschien wel de belangrijkste

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezond gewicht op het werk

Gezond gewicht op het werk Gezond gewicht op het werk Verdien geld met gezond personeel Uit onderzoek blijkt dat werknemers met ernstig overgewicht vele dagen per jaar meer verzuimen dan werknemers met een gezond gewicht. Wanneer

Nadere informatie

Afvallen, hoe doe ik dat?

Afvallen, hoe doe ik dat? Afvallen, hoe doe ik dat? Voeding & Dieet Mensen met aandacht Afvallen, hoe doe ik dat? U of uw arts vinden het belangrijk dat u gaat afvallen. Tijdens het consult met de diëtist zult u hiervoor uw persoonlijke

Nadere informatie

Leefstijlkoers. De koers van uw leefstijl is gezond. Kijk op de volgende pagina voor een overzicht van uw leefstijl. 1 / 7

Leefstijlkoers. De koers van uw leefstijl is gezond. Kijk op de volgende pagina voor een overzicht van uw leefstijl. 1 / 7 Leefstijlkoers De koers van uw leefstijl is gezond. Kijk op de volgende pagina voor een overzicht van uw leefstijl. 1 / 7 Leefstijloverzicht U ziet hieronder wat uw score is op de verschillende aspecten

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Hoe overleef jij de feestdagen?

Hoe overleef jij de feestdagen? Hoe overleef jij de feestdagen? Afvallen of op gewicht blijven in de koude dagen Contents Afvallen of op gewicht blijven in de koude dagen... 1 Voorwoord... 3 Doelen stellen: hoeveel wil je afvallen?...

Nadere informatie

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Je lichaam heeft overal energie voor nodig. Sporten, werken, fietsen, wandelen, tuinieren,

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek Inventarisatie (A) Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. A Sociale aspecten (wonen, werken, zelfstandigheid) Ervaart u op onderstaande onderwerpen problemen? SOMS

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten WWW.ZORROO.NL 1 Voorwoord Zorroo staat voor Zorggroep Regio Oosterhout & Omstreken. Wij zijn een organisatie die samen met uw huisarts en andere

Nadere informatie

Instructies bij de voor- en nameting van de gezonde sportkantine

Instructies bij de voor- en nameting van de gezonde sportkantine Instructies bij de voor- en nameting van de gezonde sportkantine Beste combinatiefunctionaris/buurtsportcoach, Je bent waarschijnlijk actief binnen een sportvereniging. Door te sporten werken we aan onze

Nadere informatie

Opening van het thema op vrijdag 5 november.

Opening van het thema op vrijdag 5 november. Grote Klus Thema : Lekker Fit Als je 5 opdrachten maakt en laat aftekenen, mag je meedoen met een leuke en gezonde activiteit in het restaurant. Als je de grote klus met een groepje maakt, moet je meer

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

vrouwen 2500 calorieën voor mannen dagmenu met duizend calorieën afvallen Gezond dagmenu van 1000 calorieën: Gezond eten Het 1000

vrouwen 2500 calorieën voor mannen dagmenu met duizend calorieën afvallen Gezond dagmenu van 1000 calorieën: Gezond eten Het 1000 půjčky 1000 kcal dieet recepten. pub-3922070195920298 Laag calorieën recepten 1800 ca vrouwen 2500 calorieën voor mannen dagmenu met duizend calorieën duizend calorieën dieet Een streng laag calorieën

Nadere informatie

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen.

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen. VOORW OORD VOORWOORD Over dit boekje Alles over gezond eten en bewegen met kinderen van 4 tot 18 jaar? Bij de titel van dit boekje vraag je je misschien af wat een kleuter te maken heeft met iemand die

Nadere informatie

BIJLAGEN Voorlichtingsbijeenkomsten voeding door diëtisten

BIJLAGEN Voorlichtingsbijeenkomsten voeding door diëtisten TOOLKIT BEWEEGKUUR BIJLAGEN Voorlichtingsbijeenkomsten voeding door diëtisten De toolkit is ontwikkeld door de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) en Invorm: Praktijk voor Dieet,- en Sportvoedingsadviezen

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive.

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. MODIFAST: Hoeveel kunt u afvallen? Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. Dagelijks heeft een volwassene - afhankelijk van de lichaamsbeweging en het geslacht - ongeveer 2.000

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Mindful Eten Cyclus. Héb ik eigenlijk wel honger?

Mindful Eten Cyclus. Héb ik eigenlijk wel honger? Héb ik eigenlijk wel honger? De sociale en emotionele verbindingen met eten, voedsel en diëten zijn in de moderne maatschappij altijd en overal aanwezig. Bij sommige mensen is de relatie die ze hebben

Nadere informatie

Doel van het onderzoek Een MIBI-scan is bedoeld om de doorbloeding van uw hartspier te beoordelen.

Doel van het onderzoek Een MIBI-scan is bedoeld om de doorbloeding van uw hartspier te beoordelen. MIBI-scan U hebt van uw cardioloog een verwijzing gekregen voor een MIBI-scan van het hart in het Erasmus MC. In deze folder staat de informatie over dit onderzoek. Inschrijving Wij verzoeken u om u tenminste

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

METING TANITA INNERSCAN. NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V. Gewicht. Vetpercentage. Watergehalte % Spiermassa.

METING TANITA INNERSCAN. NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V. Gewicht. Vetpercentage. Watergehalte % Spiermassa. METING TANITA INNERSCAN NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V DATUM DATUM DATUM DATUM Gewicht Vetpercentage Watergehalte % Spiermassa Lichaamsbouwtype Basismetabolisme Metabolische leeftijd Botmassa

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, groep 7/8. Algemeen. Titel. Lang leve je lijf. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, groep 7/8. Algemeen. Titel. Lang leve je lijf. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Uitdager van de maand Lang leve je lijf Natuur & Techniek, groep 7/8 Algemeen Titel Lang leve je lijf Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Inzicht in gezonde eetgewoontes en voedingsmiddelen

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30 15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID-SCHRIJFVAARDIGHEID CSE KB Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een tekstboekje. Beantwoord alle vragen

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

meer bewegen minder kans op kanker

meer bewegen minder kans op kanker meer bewegen minder kans op kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? pagina 3 Oorzaken en risicofactoren van kanker pagina 4 Relatie tussen bewegen en kanker pagina 6 Wat is gezond bewegen? pagina 8 Meer

Nadere informatie

Sportief bewegen na kanker. Kanker

Sportief bewegen na kanker. Kanker Sportief bewegen na kanker Kanker Sportief bewegen na kanker...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog

Nadere informatie

Goed eten en drinken in het CWZ

Goed eten en drinken in het CWZ Goed eten en drinken in het CWZ Als u de laatste maand(en) onbedoeld bent afgevallen en/of een verminderde eetlust heeft (gehad) kan het zijn dat u risico loopt op een slechte voedingstoestand of dat u

Nadere informatie

Stappenplan ONLINE OUDERTEVREDENHEIDSPEILING

Stappenplan ONLINE OUDERTEVREDENHEIDSPEILING Stappenplan ONLINE OUDERTEVREDENHEIDSPEILING Een succesvolle peiling start met een goede voorbereiding. Door alle betrokkenen vooraf goed te informeren wordt draagvlak gecreëerd, dat komt de respons op

Nadere informatie

Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl

Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl Gezond eten en bewegen Deze folder gaat over gezond eten en bewegen. Eerst vertellen

Nadere informatie

Diabetes voorkomen. Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen

Diabetes voorkomen. Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen Diabetes voorkomen Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen Wat is diabetes? Bij diabetes ( suikerziekte ) kan het lichaam de bloedsuiker niet meer zelf regelen. Dat gebeurt normaal gesproken

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR OUDERS. Bewegen op school: wat levert dat op?

INFORMATIE VOOR OUDERS. Bewegen op school: wat levert dat op? INFORMATIE VOOR OUDERS Bewegen op school: wat levert dat op? September 2015, Maastricht Geachte ouders/verzorgers, We willen u uitnodigen om mee te doen aan een onderzoek. Dit onderzoek zal plaatsvinden

Nadere informatie

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT IJsselland VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT Jongerenmonitor 2015 77% ontbijt dagelijks 10.3 jongeren School 13-14 jaar 15- jaar 76% een gezond gewicht 15% beweegt voldoende Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Principes Basisvoedingsschema

Principes Basisvoedingsschema Principes Basisvoedingsschema Spelregels gezond eetpatroon (volgens de richtlijnen van het voedingscentrum) 1. Breng variatie aan in je maaltijd. 2. Eet niet te veel, maar beweeg voldoende. 3. Eet veel

Nadere informatie

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium Body Mass Index Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt heeft een invloed op het

Nadere informatie

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud Een evenwichtig menu samenstellen Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen De leerlingen brengen hun eigen eetgewoontes in kaart en bespreken deze met elkaar. Daarna toetsen ze hun bevindingen

Nadere informatie

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff Voeding in 2020 Gezond en duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff 1 Inleiding 2 Resultaten 3 Samenvatting 1 Inleiding Achtergrond en opzet onderzoek Aanleiding: het Voedingscentrum

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda

Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda Voor studenten door scholieren Studenten bewust maken van gezond en lekker eten voor een goede prijs. Een initiatief van leerlingen van De Nassau: Joppe Schutselaars,

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Obesitaspoli

Informatie voor patiënten. Obesitaspoli Informatie voor patiënten Obesitaspoli De obesitaspoli maakt deel uit van het Medisch Centrum Wilhelmina (MCW), Borgstee 17 te Assen. Het MCW is onderdeel van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. 1 Obesitaspoli

Nadere informatie

Het Functioneringsgesprek

Het Functioneringsgesprek Het Functioneringsgesprek Augustus 2010 Het Functioneringsgesprek Inleiding Een functioneringsgesprek heeft tot doel de kwaliteit van het werk te verhogen en daarnaast zorgt het voor een verhoging van

Nadere informatie

Ondervoeding door ziekte bij kinderen

Ondervoeding door ziekte bij kinderen Kindergeneeskunde i Ondervoeding door ziekte bij kinderen Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Door ziekte eet uw kind (tijdelijk) minder of niet. Hierdoor krijgt uw kind mogelijk te weinig

Nadere informatie

Bedrijfsgegevens. Bedrijf of organisatie. Adres. Gemeente en postcode. Land. Contactpersoon. Functie. E-mail. Telefoon.

Bedrijfsgegevens. Bedrijf of organisatie. Adres. Gemeente en postcode. Land. Contactpersoon. Functie. E-mail. Telefoon. Inleiding Vul de Company Health Check in om na te gaan hoe het gezondheidsbeleid binnen uw organisatie kan worden verbeterd! In 15 minuten komt u te weten in welke mate gezondheidsbevordering een rol speelt

Nadere informatie

Dieet Vertrouwd Dichtbij

Dieet Vertrouwd Dichtbij Gezond eten en leven Dieet Vertrouwd Dichtbij Ik eet bewuster en beweeg meer. Maar wel op een manier die bij mij past. Weer lekker in je vel Verantwoord en lekker eten gaan heel goed samen. Dat is het

Nadere informatie

I n l e i d i n g. Deze brochure bestaat uit twee delen: 1. Een verhaal waarin Kids in Action wordt uitgelegd voor kinderen (pagina 4 t/m 10).

I n l e i d i n g. Deze brochure bestaat uit twee delen: 1. Een verhaal waarin Kids in Action wordt uitgelegd voor kinderen (pagina 4 t/m 10). Leefstijlprogramma voor kinderen en jongeren met overgewicht (begeleiding door kinderarts, beweeg- & leefstijladviseur, fysiotherapeut en diëtist) Wat beweegt jou? Kids in Action 2 I n l e i d i n g Kids

Nadere informatie

Voeding. Handleiding voor begeleiders

Voeding. Handleiding voor begeleiders Voeding Handleiding voor begeleiders Algemene tips voor begeleider Het beste uit jezelf! Philadelphia vindt het belangrijk dat cliënten zich net als ieder ander mens kunnen ontwikkelen. Hierbij wordt uitgegaan

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Er zijn twee thema s voor een ouderbijeenkomst: 1 Vette verleiders 2 Kinderen: gezond gewicht en gezonde leefstijl

Er zijn twee thema s voor een ouderbijeenkomst: 1 Vette verleiders 2 Kinderen: gezond gewicht en gezonde leefstijl De jeugd heeft de toekomst, maar dan wel graag een gezonde toekomst. Dat is best lastig in een wereld waarin steeds meer verleiders op de loer liggen om (onverantwoord) te consumeren en minder te bewegen.

Nadere informatie

Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt

Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina Groep 1/2 4-5 Groep 3 6-7 Groep 4 8 Groep 5 9 Groep 6 10 Groep 7 11 Groep 8 12 Bijlage 1; scorekaart kennisspel 13 Bijlage 2; scorekaart

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Leer- en werkboek voor scholieren met concreet actieplan!

Leer- en werkboek voor scholieren met concreet actieplan! Leer- en werkboek voor scholieren met concreet actieplan! preventie diabetes type II Steeds meer kinderen krijgen suikerziekte. Misschien zit er bij jullie ook wel een kind in de klas met suikerziekte.

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

PLASSEN EN POEPEN. Vocht, Eten, Toiletgedrag, MOEILIJK!!

PLASSEN EN POEPEN. Vocht, Eten, Toiletgedrag, MOEILIJK!! Werkwijze lesprogramma Stap 1 Benader een basisschool in de buurt. Maak hierbij eventueel gebruik van de briefopzet in de bijlage van dit document. Gespreksonderwerp is: Is er behoefte aan informatie en

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Individueel behandelplan COPD/Astma

Individueel behandelplan COPD/Astma Individueel behandelplan COPD/Astma Persoonlijke gegevens Naam Adres Woonplaats Telefoon E-mail Geb. datum Diagnose Diagnose gesteld op Bij ongeval waarschuwen Naam Adres Telefoon Relatie met pasdrager

Nadere informatie