De duurzame economische positie van de Metropoolregio Amsterdam

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De duurzame economische positie van de Metropoolregio Amsterdam"

Transcriptie

1 De duurzame economische positie van de Metropoolregio Amsterdam Beste deelnemer, Allereerst hartelijk dank voor uw aanwezigheid en input tijdens de bijeenkomst van 13 februari. In dit verslag worden de resultaten van de 7 deelsessies samengevat. Mochten er naar uw mening belangrijke zaken ontbreken, dan hoor ik dit graag van u per mail op In de afgelopen twee maanden zijn er, in navolging van het onderzoek Duurzaamheid in de Metropoolregio Amsterdam, met alle zeven clusters 1 van de Amsterdam Economic Board workshops gehouden rondom duurzaamheid. De centrale vragen hierbij waren: - Wat doet het cluster nu al aan duurzaamheid? - Wat kan het cluster bijdragen aan verduurzaming van de metropoolregio? - Wat is er nodig om verduurzaming te realiseren? - Welke duurzame economische kansen zien we buiten ons eigen cluster? Tijdens deze sessies zijn veel cluster-specifieke onderwerpen benoemd. Maar ook zijn er zeven cross -clusteronderwerpen benoemd, die vanuit duurzaamheid het verschil kunnen maken voor de metropoolregio Amsterdam. Dit zijn: 1. Warmtenet 2. Mobiliteit 3. Afval & Grondstoffen 4. Voedseleconomie 5. Financiering 6. MKB 7. Burgerparticipatie Op 13 februari zijn deze cross -cluster onderwerpen die uit de clusters zijn gekomen, in aparte subsessies behandeld. Hieronder vindt u korte verslagen hiervan. De uitvoeringsagenda: Op basis van de cluster workshops en de cross-cluster sessies van 13 februari zullen we de uitvoeringsagenda duurzaamheid opzetten. Mocht u nog ideeen hebben die naar uw mening een kans verdienen om hierin te worden vermeld, dan hoor ik dit graag van u. 1 De zeven clusters van de Amsterdam Economic Board zijn: ICT, Creatieve industrie, Logistiek, Food&Flowers, Financieel zakelijke dienstverlening; tourisme en congressen en Red Life Sciences.

2 Cross- Cluster onderwerpen: Verslag sessies 13 februari 2013 Onderwerp Spreker Moderator 1. Warmtenet Rien Braun (Energy Quest) Gerard Kooiman (Board /KvK) 2. Mobiliteit Kenan Aksular (Athlon) Joost Brinkman (Accenture) 3. Afval & Grondstoffen Peter Wilders (Almere) Jos de Bruijn (DRO Amsterdam) 4. Voedseleconomie Sandra van Kampen (Urgenda) Susanne de Boer (rabobank) 5. Financiering Ruben Koekoek (ABNAMRO) Vincent Kolijn 6. MKB Dolf Kloosterziel (MKB Adam) Joris Castermans 7. Burgerparticipatie Marjan Delzenne (Delzenne) Diana van Loenen (Board/Stadsregio) 1. Warmtenet Moderator: Gerard Kooiman (Board / KvK) Spreker: Rien Braun (EnergyQuest) WestpoortWarmte heeft circa woning equivalenten (we) en Nuon circa we aangesloten op haar huidige warmtenet. Als de vraag naar warmte zo groot is en het belang voor de ondernemers ook groot is, waarom doen de ondernemers dan niets? Wedervraag, waarom doen de gemeentes dan niets? De inventarisatie van potentiële warmtebronnen is bijna afgerond. Dat er nog geen warmte net is, heeft verschillende oorzaken: - Voor een levering van warmte aan de glastuinbouw zou er ook geen sprake moeten zijn van een geheel vrije keuze waardoor het investeringrisico te groot wordt. Beperking van de keuze vrijheid noodzakelijk. - Een groot risico is dat op termijn minder afval zal worden verbrand, en minder elektriciteitscentrales actief zullen zijn en dus beperkt aanbod van warmte zal zijn. - In Denemarken is destijds gekozen om de energievraag zoveel mogelijk intern op te lossen en zo min mogelijk fossiele energiedragers importeren. Nederland heeft voor aardgas gekozen en dat is tot op de dag van vandaag de vergelijking. Warmtelevering moet aantrekkelijker worden door het leveren van een toegevoegde waarde dan alleen de vervanging van aardgas. - De huidige warmte wetgeving rammelt nog aan alle kanten en zou op een grootschalige introductie van restwarmte moeten worden afgestemd. - Er ligt geen grootschalig ontwerp, met alle mogelijkheden, kansen en risico's, voor de ontwikkeling van het warmtenet, afgestemd op een grootschalige MRA. Maar tegelijkertijd zijn er ook kansen: - In het westen ligt Haarlem met het duurzame bedrijventerrein Westpoort wat ook aangesloten zou kunnen worden.

3 - Het Amsterdamse warmtenet is een succesvol net, waar ook kleine bronnen worden ingepast. Hierbij is sprake van een samenwerking tussen overheden en private bedrijven. Binnen Europa zijn voor dergelijke samenwerkingen in zo'n grote regio grote hoeveelheden geld beschikbaar. Dit is een kans om een deel te financieren. - De Tuinbouw sector ziet een potentiële warmtelevering niet alleen als positieve vestigingsvoorwaarde maar tevens als een noodzakelijke randvoorwaarde voor het overleven van een daadkrachtige sector, zeker in combinatie met geothermie. - Overdenken hoe warmte een toegevoegde waarde kan krijgen. De inzet van rest- en afvalwarmte moet prioriteit krijgen en niet constant als alternatief van aardgas te worden gezien. De discussie over het gebruik van afval- en restwarmte moet ook naar een nationaal platform worden gebracht in ons "aardgas" gerichte land. - Er dient een "Grand Design" voor de MRA te worden opgesteld waarin de hoofdstructuur moet worden aangegeven, wat mogelijk is, kansen, bedreigingen, alternatieven en een planning hoe te komen tot een grootschalig warmtenet, of aantonen dat het technisch of economisch onverantwoord is. Zet hiervoor een werkgroep op met alle relevante stakeholders (AEB, Provincie, greenport Aalsmeer, Gemeenten Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer). 2. Mobiliteit Moderator: Joost Brinkman (Accenture) Spreker: Kenan Aksular (Athlon Car Lease) Context In de toelichting wordt aangegeven op welke manier het traditionele leasebedrijf Athlon, zich transformeert tot een mobility-service bedrijf. Waarin actief wordt geparticipeert in projecten als de Groene-A15 en deelname is genomen in bottom up colloborative consumption concept Snapp-Car. De kunst rondom mobiliteit is ervoor te zorgen dat meer mensen de mogelijkheden van verschillende mobiliteits services gaan inzien. OP dit moment lijkt de NL bevolking gesplitst in OV-gebruikers en Auto-gebruikers en is de groep die continu een afweging maakt tussen de verschillende vervoersmogelijkheden nog beperkt. Zoals bij (bijna) alles, is gedragsverandering het beste te realiseren door de kosten van verschillende opties inzichtelijk te maken (maar vooral in rekening te brengen). Ter illustratie: een kantoor van accountantbedrijf in Rotterdam centrum staat bijna altijd leeg, omdat de medewerker de dagelijkse 40euro parkeerkosten zelf moet betalen Aanbeveling Amsterdam Economic Board:

4 Stimuleer bedrijven met groot lease wagenpark over te gaan van standaard lease - concept naar bredere duurzame mobiliteits-concepten Actieve lobby voor Metro tussen Almere en Amsterdam Schrijf App-wedstrijd uit voor de ulitieme vervoers App, die ook totaal kosten OV<>Auto (incl parkeerkosten) in beeld brengt (ter inspiratie: Go-about, Traffical en KATE zijn mobapps Onderzoek Combinatie Auto <> Trein (auto achterlaten op station) Maak van één van de vijf rijstroken op de A2 een snelfiets baan. Tracht beleid van de 5 grote steden van MRA op gebied van mobiliteit op elkaar af te stemmen

5 3. Afval en Kringlopen/grondstoffen Moderator: Jos de Bruijn (DRO Amsterdam) Spreker: Peter Wilders ( gemeente Almere) Amsterdam produceert vrachtwagens afval per jaar. Afval is op vele manier te bezien: vanuit de burger, de industrie of vanuit de verwerker. Duidelijk is dat we afval opnieuw moeten gaan definiëren: wat is afval? En hoe kunnen we het voorkomen? Of er juist optimaal gebruik van maken? Dat afval uitsluitend kan leiden tot energie uit verbranding, is inmiddels achterhaald. Er zijn veel meer mogelijkheden om afval te benutten en het juist te zien als bron van nieuwe producten. Tijdens de sessie zijn een aantal onderwerpen besproken: - Afval in de openbare ruimte: hier is toch erg veel behoefte om afval gescheiden kwijt te kunnen. Een systeem dan scheidingsgedrag ondersteunt, bijvoorbeeld via symbolen of door het zichtbaar te maken wat er in zit. Goed voorbeeld door goed volgen actieve inzet op dit gedrag zou zowel afvalverwerking makkelijker maken als een beter straatbeeld opleveren. - Kringlopen hebben de toekomst! Het gebruik van producten staat centraal, niet meer het eigendom. Het verhaal van Robert Jan van Ogtrop sluit hier op aan, evenals concepten als TurnToo. Een bedrijf moet zich verbinden aan de grondstoffen die in hun product zitten en de waarde van die grondstoffen ook als zodanig gebruiken bij het opnieuw maken van producten. - Ketens van afval zijn verbonden aan die van water, voedsel en energie. Nutrienten, CO2 verminderen en energie-efficiency kunnen dan in gezamenlijkheid meer ecologische en economische voordelen opleveren. Aanbeveling voor de Amsterdam Economic Board: - Haal de volledige keten van afval naar de metropoolregio. Inzameling en scheiding gebeurt momenteel hier, maar de verwerking van grondstoffen tot nieuwe producten gebeurt veelal in het buitenland. Voorbeeld is MudJeans, die hun fabriek in Frankrijk hebben staan. Door het verwerken van afval tot nieuwe producten naar ons te halen, kunnen we dit lokaler opzetten en afzetten. Dit levert nieuwe arbeidsplaatsen, maar is ook een verbetering van het vestigingsklimaat voor gerelateerde bedrijven.

6 4. Voedseleconomie Moderator: Susanne de Boer (Rabobank) Spreker: Sandra van Kampen (Urgenda) Veel mensen weten niet waar hun voedsel vandaan komt, maar ook niet de metropoolregio heel innovatief en sterk is als het gaat om voedselproductie. Deze kennis kan veel beter benut, maar ook verspreid worden. Dit gaat over communicatie, maar ook over bewustzijn. Een gemiddelde maaltijd legt km af, dat zijn heel veel verschillende transporten. Er is op de logistiek veel winst te behalen, zowel in tijd als geld als milieu. De Floriade in de MRA biedt veel mogelijkheden om hier straks, maar ook in aanloop daar naar toe, veel aandacht aan te besteden. - Richt je op voedseleducatie en -voorlichting: bewustzijn van je eet, maakt ook dat er betere keuzes gemaakt kunnen worden. En wanneer consumenten hun vraag anders stellen, gaan producenten ook anders produceren. - De MRA zou meer regie moeten voeren op ontwikkelingen en projecten. - Draag het innovatieve vermogen van de voedselsector in de regio meer uit. Vertel Europa en de rest van wereld wat hier gebeurt om ook de MRA een duidelijkere duurzaam voedselimago te geven.

7 5. Financieringsmodellen Moderator: Vincent Kolijn (Boer&Croon) Spreker: Ruben Koekoek (Dialogues House) De financiele wereld is al even in beweging. Innovatie en nieuwe modellen komen steeds meer naar voren. Gericht op duurzaamheid zijn er twee kanten: het financieren van duurzame initiatieven (zon, wind etc) en het duurzaam financieren investeren in groen. De sessie heeft zich gericht op de eerste. Hoe kunnen we nieuwe financieringsmodellen vinden voor duurzame initiatieven? Een redelijk populaire manier van de afgelopen jaren is bijvoorbeeld crowdfunding. Niet meer bij de bank een kleine lening aanvragen, maar meteen op zoek naar je afzetmarkt. Maar dit is niet het enige, er zijn ook veel fondsen, privaat en publiek, maar ook nieuwe businessmodellen vragen om nieuwe financiering. Deze initatieven zijn er, maar worden door de banken niet of nauwelijks gedragen. Dit komt doordat ze een hoog innovatief gehalte hebben en vaak nog erg kleinschalig zijn. - Breng de verschillende initiatieven rond nieuwe financiering bij elkaar en maak ze zichtbaar, zowel voor financiers als voor zoekenden. - Maak de best practices zichtbaar! Duurzaamheid kan zeker gefinancierd, maar onbekend maakt ook onbemind.

8 6. MKB Moderator: Joris Castermans (Syntens) Spreker: Dolf Kloosterziel (MKB Amsterdam) Tijdens de clustersessies is vrijwel bij elk cluster aangegeven dat zij het MKB als een belangrijke stakeholder zien voor het verduurzamen van de metropoolregio. Het bleek ook dat het MKB op sommige fronten al verder gevorderd is dan de grotere bedrijven uit het cluster. Maar wie is dat MKB? En waar hebben zij behoefte aan? In de sessie over MKB is vooral aangegeven dat ook zij vinden dat de aansluiting met de Amsterdam Economic board en haar clusters minimaal is. En dit terwijl het MKB de motor van de economie is. De aanwezigen tijdens de sessie gaven aan dat het MKB ook veel te bieden heeft: het kleinschalig uitproberen van innovaties, maar ook de netwerken aanboren om de Board bekendheid te geven, de doelgroep te vinden en een goed beeld te krijgen wat er op dat niveau in de maatschappij gebeurt. Dit kan via de ondernemersverenigingen, de brancheverenigingen en wellicht ook gewoon via de klanten van de MKB-ers. Het MKB zou ook graag zien dat duurzaam inkopen gemeengoed wordt, waarbij zij ook ruim de mogelijkheid krijgen om in te schrijven beperkingen rondom omzet, bedrijfsgrootte en aan te leveren paperassen wegnemen hierbij. - Gebruik het MKB bij het opzetten van de clusters de netwerken en verenigingen hebben veel mogelijkheden om onderwerpen van draagvlak te voorzien. - Wees de vaandeldrager voor het MKB in de regio. - Geef MKB toegang tot projecten van de Board toegevoegde waarde is groot! - Faciliteer het leren van elkaar ; de koplopers in duurzaamheid en de groene starters. Als zij elkaar ontmoeten kan hier een som ontstaan die meer is dan het geheel der delen.

9 7. Burgerparticipatie Moderator: Diana van Loenen (Board / Stadsregio Amsterdam) Spreker: Marjan Delzenne (Delzenne) De bewoner van de metropoolregio is bij de Amsterdam Economic Board nog nauwelijks betrokken. De Triple helix gaat over bedrijven, kennisinstellingen en overheid. Maar in de clustersessies kwam duidelijk naar voren dat, wanneer het over duurzaamheid gaat, de bewoner/burger een belangrijke rol speelt in de verduurzaming van de regio. Zij zijn de consumenten, klanten en gebruikers van de stad. Mensen worden graag een ambassadeur voor de stad en de regio. Worden graag gekoppeld aan iemand anders uit het buitenland. Maar iets anders: testen ook graag diensten uit, in verschillende netwerken (bijv gezondheids ICT-diensten). Zo worden de bewoners van de MRA een soort living lab. Het is belangrijk op welke manier bewoners worden benaderd. De ene groep bewoners wil ouderwets een sessie van een paar uur in de avond, anderen willen snel digitaal input kunnen geven. Als het over duurzaamheid gaat, vergeet de jeugd niet. Daar begint het (onderwijsagenda!). En zet centraal wat wij van de natuur kunnen leren, vergelijkbaar met de gedachte van de circle economy. Hiernaast zou het thema duurzaamheid breed gedefinieerd moeten worden: niet alleen duurzaamheid in de groene zin van het woord, maar ook sociale duurzaamheid. - Maak bewoners de vierde pijler van de Board: Quadruple Helix. - Bied een platform per thema of per cluster waar bewoners voor worden uitgenodigd. Om echt tot een verandering in gedrag te komen om tot een duurzamere wereld te komen, moet je weten wat mensen beweegt. Daar kan via onderzoek naar gezocht worden, of via een platform. - De Board kan een rol spelen in het helpen van bewoners die bij hun initiatieven knelpunten ervaren met een van de triple helix partijen. - Zie de burger als een economische factor: waarom geen crowdfunding platform voor projecten van de Board? -

Jaarplan Programma Warmte en Koude Metropoolregio Amsterdam juni 2016 juni warmtekoude. metropoolregio amsterdam

Jaarplan Programma Warmte en Koude Metropoolregio Amsterdam juni 2016 juni warmtekoude. metropoolregio amsterdam Jaarplan Programma Warmte en Koude Metropoolregio Amsterdam juni 2016 juni 2017 warmtekoude metropoolregio amsterdam INLEIDING teken stond van de technische en organisatorische rondes met Grand Design

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Ondernemersavond. Economische Agenda en Recreatie & Toerisme. 13 maart 2017

Ondernemersavond. Economische Agenda en Recreatie & Toerisme. 13 maart 2017 Ondernemersavond Economische Agenda en Recreatie & Toerisme 13 maart 2017 1 Programma 1. Welkom 2. Uitvoeringsprogramma EZ Agenda: resultaten 2016 3. Ondernemend 4. Uitvoeringsprogramma RT agenda: resultaten

Nadere informatie

Samen geven we richting aan de koers van de NKC

Samen geven we richting aan de koers van de NKC Samen geven we richting aan de koers van de NKC ₀ ₀ ₀ In de aanloop naar de klimaattop in Parijs is eind 2014 de Nederlandse Klimaatcoalitie van start gegaan om CO2 reductie bij bedrijven en andere organisaties

Nadere informatie

Samen Duurzaam DOEN! Stap 1 // Welkom en inleiding. Stap 2 // Voorstelronde aanwezigen. (5 minuten) (10 minuten)

Samen Duurzaam DOEN! Stap 1 // Welkom en inleiding. Stap 2 // Voorstelronde aanwezigen. (5 minuten) (10 minuten) Samen Duurzaam DOEN! Leuk dat u samen met uw buren na wilt denken over duurzaamheid. Aan de hand van dit stappenplan helpen wij u graag op weg om het gesprek op gang te brengen. Dit stappenplan is bedoeld

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

Werkgroep Techniek & Innovatie. Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten. Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM

Werkgroep Techniek & Innovatie. Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten. Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM Werkgroep Techniek & Innovatie Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM Introductie! Werkgroep Techniek & Innovatie! Doelstellingen werkgroep

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel Het bedrijfsleven in de regio centraal Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel KvK Den Haag, KvK Rotterdam, KvK Zuidwest Nederland & Syntens maart 2013 KvK verandert mee met maatschappij Samenleving

Nadere informatie

Europese programma s in Nederland

Europese programma s in Nederland Het cohesiebeleid van de Europese Commissie Europese programma s 2014-2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 28 mei 2013 Neth-ER 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie 02 Introductie

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

KAS: een handelingsperspectief

KAS: een handelingsperspectief KAS: een handelingsperspectief workshop door Living Lab Ruimtelijke Adaptatie Overijssel Twentse Stedenband: Brenda Koopman (waterschap Vechtstromen) Marcel Roordink (gemeente Almelo) IJssel-vechtdelta:

Nadere informatie

Realistisch duurzaam -samen aan de slag-

Realistisch duurzaam -samen aan de slag- Realistisch duurzaam -samen aan de slag- Realistisch duurzaam Opbouw presentatie Startpunt voor opzet van het actieprogramma duurzaamheid Kijkje in de toekomst (voorbeeld Haarlemmermeer) Ideeën 27 maart

Nadere informatie

Hartelijk welkom bij de inspiratiesessie van de regio.. GELDERLAND ARBEIDSWIJS 2017

Hartelijk welkom bij de inspiratiesessie van de regio.. GELDERLAND ARBEIDSWIJS 2017 Hartelijk welkom bij de inspiratiesessie van de regio.. GELDERLAND ARBEIDSWIJS 2017 Op naar een duurzame economie! Anders leren en werken, hoe doe je dat? Programma inspiratiesessie Welkom Inspiratiefilm

Nadere informatie

Duurzame Energieinfrastructuur en Gebiedsontwikkeling

Duurzame Energieinfrastructuur en Gebiedsontwikkeling Duurzame Energieinfrastructuur en Gebiedsontwikkeling 6 maart 2017 ir. A. Schiltmans MCD Meeting Bouwcampus, Grip op de Maas (heel) kort DGO Context van gas naar warmte Welke alternatieven zijn er Grootschalige

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

Verslag Circulair Café 12 oktober 2017

Verslag Circulair Café 12 oktober 2017 Verslag Circulair Café 12 oktober 2017 2 Het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050 ontwikkelt een aantal transitieagenda s om de circulaire economie vorm te geven. Wat is de rol van gemeenten

Nadere informatie

Metropoolregio Amsterdam (MRA) Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)

Metropoolregio Amsterdam (MRA) Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) Metropoolregio Amsterdam (MRA) Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) Laren, 3 mei 2017 Marijn den Uijl Programmamanager Fysiek Domein 1 Regio Gooi en Vechtstreek 2 Regio Gooi en

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Diensteninnovatie: wat is dat?

Diensteninnovatie: wat is dat? Over de AWT De Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) adviseert regering en parlement over beleid voor wetenschap, technologie en innovatie De AWT adviseert gevraagd en ongevraagd.

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Duurzame warmtenetten

Duurzame warmtenetten Duurzame warmtenetten Groene Huisvesters 22 juni 2017 Jeroen Roos Inhoud 1. Opzet warmtenet 2. Soorten en maten 3. Duurzaamheid 4. Specifiek: een bron: geothermie een concept: Nul-op-de-Meter/-Rekening

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Samenvatting. economy.

Samenvatting. economy. Samenvatting 6 SAMENVATTING Samenvatting Door toenemende technologische kennis en innovatie is het steeds beter mogelijk om de verschillende bestanddelen van planten, bomen, gewassen en dierlijke reststromen

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Rotterdam... Vertaling duurzaamheidsdoelstellingen naar inkoopbeleid met MKB

Rotterdam... Vertaling duurzaamheidsdoelstellingen naar inkoopbeleid met MKB Rotterdam... Vertaling duurzaamheidsdoelstellingen naar inkoopbeleid met MKB Inhoud: - Introductie - Aanleiding - Voorbeeld 1+2 adaptatie/mitigratie - Contex MKB - Nieuwe aanpak duurzaamheid - Drijvend

Nadere informatie

Sterker, Slimmer, Schoner

Sterker, Slimmer, Schoner Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze

Nadere informatie

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Aanpak van het USI Vraaggericht expertise mobiliseren om kennis te valoriseren ( integrating

Nadere informatie

Begroting versterkte samenwerking Metropoolregio Amsterdam concept oktober 2016

Begroting versterkte samenwerking Metropoolregio Amsterdam concept oktober 2016 Begroting versterkte samenwerking Metropoolregio Amsterdam concept oktober 2016 Lasten totaal MRA Bureau 1.565.300 Uitvoering MRA Economie - Werkplan PRES 4.950.000 Uitvoering MRA Ruimte - Werkplan PRO

Nadere informatie

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken Kenniscentrum Duurzaam Verpakken 1. Aanleiding In de Raamovereenkomst 2013-2022 is in Artikel 4 afgesproken een Kennisinstituut op te richten (verder te noemen Kenniscentrum Duurzaam Verpakken [KCDV]).

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op kunststof en rubber. Feiten & cijfers

Een nieuwe kijk op kunststof en rubber. Feiten & cijfers Een nieuwe kijk op kunststof en rubber Feiten & cijfers PRODUCTIE & PROCES -40% Economie NL 2014 bedrijven werknemers jaaromzet Innovaties en optimalisaties van de productieprocessen, hebben er in de afgelopen

Nadere informatie

3D printing en duurzaamheid

3D printing en duurzaamheid 3D printing en duurzaamheid kansen voor verduurzaming van productie en logistiek Sandra Nap programmaleider logistiek Natuur & Milieu Welkom 11.30 Introductie Natuur & Milieu Wie zijn we Waarom bezig met

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft Klimaatneutrale gemeenten Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Zicht op bedrijvigheid

Zicht op bedrijvigheid Zicht op bedrijvigheid CLUSTERS EN KETENS IN REGIONAAL PERSPECTIEF Werksessie clusterontwikkelingen Metropoolregio Eindhoven Maikel Gijzen Advies Verbinden in economische ontwikkeling Inleiding Waarom?

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Ins en outs Betrokkenheid gemeenten Gemeentelijk Afvalcongres Marc Pruijn, Directie Duurzaamheid, IenM Circulaire economie? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 3 Ministerie

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Gemeente Maasdriel commissie Ruimte 9 januari 2013 Teun Biemond Jan Woertman 1 Inhoud 1. Voorstellen 2.Herstructurering en Duurzaamheid 3.Duurzame

Nadere informatie

2014 GreenPort NHN, All rights reserved. Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede

2014 GreenPort NHN, All rights reserved. Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede . 2014 GreenPort NHN, All rights reserved GEOTHERMAL OUTLOOK 2015-2017 Ronald den Boogert AGENDA Waarom nu geothermie? Stand van zaken geothermie in Nederland in 2015 2020 Voorbeelden toekomstige innovaties

Nadere informatie

Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie

Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie Bij elkaar brengen van vraag en aanbod voor duurzaam energiegebruik op bedrijventerrein Isselt/Awest 1 juni 2016 Projectaanpak samengevat Innovem

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

Starterswijzer Breda ORIËNTATIE MARKTONDERZOEK VERGUNNINGEN HUISVESTING BEDRIJFSVOERING ONDERSTEUNING NETWERKEN

Starterswijzer Breda ORIËNTATIE MARKTONDERZOEK VERGUNNINGEN HUISVESTING BEDRIJFSVOERING ONDERSTEUNING NETWERKEN Starterswijzer Breda ORËNTAT MARKTONDRZOK VRGUNNNGN HUSVSTNG BDRJFSVORNG ONDRSTUNNG NTWRKN Ter introductie De heet nieuwe ondernemers van harte welkom. Starters geven een goede impuls aan de lokale en

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

CO2-prestatie Gebr. Kloens BV

CO2-prestatie Gebr. Kloens BV CO2-prestatie Gebr. Kloens BV Sector- en keteninitiatieven 2016-2017 Opgesteld d.d.: 05-07-2016 Revisie: 003 Opgesteld door Voor akkoord: Naam: A.L. Hubregtse Naam: Mevr. C.K. Kloens d.d. 05-07-2016 d.d.

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht Eljo Vos-Brandjes HVC Stage raadsleden Dordrecht Historie HVC Opgericht (1991) voor verwerken huishoudelijk en bedrijfsafval uit regio Na loslaten beleidsuitgangspunt regionale/provinciale zelfvoorziening

Nadere informatie

Haarlemmermeers akkoord

Haarlemmermeers akkoord Haarlemmermeers akkoord of met regio? Pieter van der Ploeg Alliander 1 Alliander is van jou 2 Alliander is van jou 3 energietransitie 3 tenminste motieven 4 energietransitie onafhankelijk 5 energietransitie

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010 Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige

Nadere informatie

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V.

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V. Het subsidiebeleid van de toekomst se programma s 2014 2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 11 april 2013 Elsevier subsidiecongres 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren

Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren Agrarisch Platform Zuid-Holland Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren Duurzaam produceren. Uitdaging en kans! Politiek Café van het CDAV Zuid-Holland Datum: 17 maart 2010 Locatie: Van: Voor: Kenmerk:

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken?

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken? Bereikbaarheid in Rotterdam- Alexander Het belang van een goede bereikbaarheid in het gebied Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Opkomende ontwikkelingen Samen aanpakken Meedenken? Een goede bereikbaarheid

Nadere informatie

Accountmanagement zijn de ogen en oren van het veld: zichtbaarder zijn. EZ: stop met maken van beleid. Geen woorden maar daden.

Accountmanagement zijn de ogen en oren van het veld: zichtbaarder zijn. EZ: stop met maken van beleid. Geen woorden maar daden. Resultaten Pionierlab 16 maart 2015 14 ondernemers uit de wereld van vastgoed, bedrijventerreinen, mobiliteit, zakelijke en financiële dienstverlening. Thema accountmanagement en dienstverlening Ontzorg

Nadere informatie

Innovatief ondernemerschap in recreatie en toerisme

Innovatief ondernemerschap in recreatie en toerisme Innovatief ondernemerschap in recreatie en toerisme Van idee tot realisatie van innovatie 100,- korting bij inschrijving vóór 1 mei Leergang September - December 2010 Locatie: KvK Eindhoven Innovatief

Nadere informatie

De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland

De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland Geef fruit de ruimte & innovatie Frank Engelbart 30 september 2015 Werkbezoek Provinciale Staten Provincie Gelderland Over Fruitpact Agenda 2020 Sinds 2007

Nadere informatie

Leiden, 13 april 2015. Geacht raadslid van de gemeente Leiden,

Leiden, 13 april 2015. Geacht raadslid van de gemeente Leiden, Leiden, 13 april 2015 Geacht raadslid van de gemeente Leiden, Onze wijken Stevenshof en Roomburg zijn de twee grootste wijken in Leiden waar woningen zijn aangesloten op stadsverwarming. Uit een persbericht

Nadere informatie

ARN, kenniscentrum. Gert-Jan van der Have Projectleider Europese programma s ARN Holding B.V.

ARN, kenniscentrum. Gert-Jan van der Have Projectleider Europese programma s ARN Holding B.V. ARN, kenniscentrum Gert-Jan van der Have Projectleider Europese programma s ARN Holding B.V. Instrumentele pluspunten: Emotionele pluspunten: Visie: : In een veranderende mobiele wereld is het van essentieel

Nadere informatie

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Rabo posities agrarische sector per sector stabiel tot licht dalend (* EUR mln) 2 Kredietverlening 2013 Verstrekkingen

Nadere informatie

Water. Landschap en Leefomgeving. Biobased economy

Water. Landschap en Leefomgeving. Biobased economy BB + Topsectoren + + Greenports + interviews KvKmet ondernemers 2012 (0, 1, 2 of 3 punten) Greenports en # inhoudelijke links naar topsectoren Topsectoren Prov. Gelderland Greenport Boskoop, Innovatieimpuls.proje

Nadere informatie

PS2011MME05-1. Ontwerp-besluit pag. 3

PS2011MME05-1. Ontwerp-besluit pag. 3 PS2011MME05-1 College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 30-08-2011 Nummer PS: PS2011MME05 Afdeling : ECM Commissie : MME Registratienummer : 8096D8F2 Portefeuillehouder : Van Lunteren Titel

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde Uw businessmodel voor de toekomst Missie: economische groei door versterken van innovatie in het MKB Concurrentiekracht van Nederland versterken Innovatie in het MKB

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening

Nadere informatie

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*?

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? Samenvatting van de bevindingen van de Nationale DenkTank 2012 boer Consument Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? verwerker *De voorstellen van de denktank voor

Nadere informatie

Samen, duurzaam doen!

Samen, duurzaam doen! Samen, duurzaam doen! Een E-platform voor duurzaamheid in de Utrechtse Heuvelrug Transitie: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Jan Rotmans hoogleraar transitie-management,

Nadere informatie

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen -

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen - Propositiedocument Business Cluster Semiconductors - aanbevelingen - Uitgevoerd in opdracht van: Business Cluster Semiconductors Nijmegen, februari 2012 Aanbevelingen A Veranker en versterk de toppen (circuits,

Nadere informatie

Impuls voor Borsele?!

Impuls voor Borsele?! Impuls voor Borsele?! Bijeenkomst met gemeenteraad op 17 februari 2011 Koos de Vos Ed Peerbolte Arie van der Maas 18 februari Voettekst 2011 Wat we al doen binnen de gemeente Borsele: Energiek Borsele

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

C-192 Green Deal Bevorderen van de (consumenten)vraag naar collectieve duurzame warmte en koude in de Metropoolregio Amsterdam en Zuid-Holland

C-192 Green Deal Bevorderen van de (consumenten)vraag naar collectieve duurzame warmte en koude in de Metropoolregio Amsterdam en Zuid-Holland C-192 Green Deal Bevorderen van de (consumenten)vraag naar collectieve duurzame warmte en koude in de Metropoolregio Amsterdam en Zuid-Holland Partijen 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J.

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

De financiering van geothermie in de glastuinbouw

De financiering van geothermie in de glastuinbouw De financiering van geothermie in de glastuinbouw Rabobank en Geothermie Anneke Postma Sectormanager Tuinbouw, Rabobank Nederland Inhoud presentatie Deel 1: Deel 2: Deel 3: Deel 4: Deel 5: Deel 6: Rabobank

Nadere informatie

Speech jaarvergadering oud ambtenaren Europese Instellingen op 21 april 2017 in PH Zwolle -------------------------------------------------------------------------------------------- dames en heren, Hartelijk

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder. Actieve deelname initiatieven Schilderwerken De Boer Obdam B.V.

CO2-Prestatieladder. Actieve deelname initiatieven Schilderwerken De Boer Obdam B.V. CO2-Prestatieladder Actieve deelname initiatieven Schilderwerken De Boer Obdam B.V. 3.D. Actieve deelname initiatieven (2016.001)website.docx Pagina 1 van 9 Inhoudsopgave 1 Actieve deelname initiatief...

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

2015-2016: WE GAAN HET DOEN!

2015-2016: WE GAAN HET DOEN! 2015-2016: WE GAAN HET DOEN! De BZW is het krachtigste ondernemerscollectief in Zuid-Nederland en het regionale netwerk van VNO-NCW. De BZW is een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking, succesvol

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag 2016 Energie beoordelingsverslag 2016

Energie beoordelingsverslag 2016 Energie beoordelingsverslag 2016 Energie beoordelingsverslag 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik beïnvloeden 4 2.4 Energiebalansen 4 3. Gebieden

Nadere informatie

Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel

Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel Waar staan we nu? Joost Reus, Directie Voedsel, Dier en Consument Waar staan we nu? Nota Duurzaam Voedsel en Beleidsagenda Duurzame Voedselsystemen Waar deden wij

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak 1. Wat willen wij: Visie op Velsen Met het vaststellen van de Visie op Velsen

Nadere informatie

Een liberaal lokaal Haarlemmermeer En meedenken is meedoen Natuurlijk samenwerken!

Een liberaal lokaal Haarlemmermeer En meedenken is meedoen Natuurlijk samenwerken! Haarlemmermeer, 2 april 2013 Deze tijd vraagt om een nieuwe manier van denken met een duidelijke visie om de problemen aan te pakken. Ons motto; Een liberaal lokaal Haarlemmermeer En meedenken is meedoen

Nadere informatie

VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN

VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN De meeste innovaties ontstaan buiten de traditionele sectoren. Dat is de opvallendste uitkomst van de Regioanalyse die in opdracht van de Regio

Nadere informatie