Methodiek Inhoud: Inleiding. Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Richtlijnen voor de coach. Hulpmiddelen.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Methodiek 20150819. Inhoud: Inleiding. Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Richtlijnen voor de coach. Hulpmiddelen."

Transcriptie

1 Methodiek Een geëmancipeerd mens is een mondig mens. Mondig zijn houdt in dat je zelfstandig kunt beslissen, handelen en oordelen, dat je keuzes kunt en mag maken en dat je keuzevrijheid hebt. In dergelijk geval is zelfverantwoordelijke zelfbepaling gerealiseerd. In feite heb je gelijke rechten. Je mening doet er toe. Het is een eigen mening: de jouwe en daar wordt naar geluisterd, op een serieuze manier, een manier die jou recht doet. Wanneer je op een dergelijke manier bejegend wordt, voel je je erkend ( ik ben de moeite waard ). Emancipatie: Dé rechte weg van A naar B? Vaak worden personen met een handicap niet au serieux genomen. Participatie is enkel mogelijk als zij als volwaardig lid worden aanzien en hun kennis (ervaringsdeskundigheid) evenwaardig wordt behandeld als die van andere deskundigen. GRIPvzw Inhoud: Inleiding Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Richtlijnen voor de coach Hulpmiddelen Werkdocumenten De vergaderkoffer 1/5

2 Inleiding Participatie is deelnemen Deelnemen aan een overleg/bewonersvergadering moet leiden tot een verbetering van de hulpverlening. De vertrekbasis is een optimale zeggenschap, wat niet altijd een maximale zeggenschap betekent. Het deelnemen van de cliënt kan verschillende vormen aannemen: van passieve aanwezigheid tot actieve inbreng. maar is geen doel op zich. Het optimale (mede)zeggenschap is een streefdoel waarbij men rekening houdt met de mogelijkheden en wensen van de cliënt en van de grenzen van de omgeving. De mogelijkheden van mensen met een handicap worden als vertrekpunt voor de invulling van (mede)zeggenschap gezien: wat zij kunnen en willen ondersteunt men. Optimale medezeggenschap vraagt veel van de begeleiding: respect voor de persoon tonen in alle facetten van het leven, beseffen dat de omgeving zich kan aanpassen, mogelijkheden creëren om de cliënt te laten proberen (zelfs wanneer er een kans op falen bestaat), open staan voor processen van verandering. De houding van de begeleiding om cliënten te ondersteunen in overlegmomenten is daarom héél belangrijk. Vergaderen, overleggen, je mening uiten zijn leerprocessen. Daarom is het nodig om de cliënten te blijven stimuleren om te participeren. De meeste cliënten hebben tijd nodig om hun plaats te vinden in het geheel. Tevens moet men alert zijn voor mogelijkheden. Een cliënt kan tijdens de week een goed idee uiten. De begeleiding kan hem of haar aanmoedigen om dit voorstel op de vergadering te brengen (in ideeënbusje stoppen). Voorstellen en ideeën overbrengen naar de cliënten vraagt een overdachte aanpak: Wees duidelijk met de boodschap die je wilt overbrengen. Maak gebruik van visualisaties en andere hulpmiddelen (zie verder). Stel realistische mogelijkheden voor: zoek (samen met de deelnemers) naar onderwerpen die binnen hun leefwereld liggen. Een voorstel, idee moet zeer duidelijk geschetst worden: wat is het doel, welke gevolgen heeft dit Ga correct om met voorstellen. Als je iets belooft, voer de afspraak uit en dit liefst op korte termijn. Een voorstel naar voren brengen betekent niet dat dit idee altijd uitgevoerd wordt. Het moet daarom duidelijk zijn voor de cliënt dat het voorstel soms niet aanvaard wordt. Omgaan met keuzes is niet gemakkelijk. Pas de keuzemogelijkheden aan. Vaak is het beter om de keuzemogelijkheden te beperken. Dit is voor de deelnemer overzichtelijker. Open keuzes zijn soms moeilijk in te vullen. Tevens bestaat de mogelijkheid dat de gemaakte keuze niet haalbaar is. Voorbeeld 1: Waar gaan we op vakantie? wordt gesteld als open vraag. Als één van de deelnemers Hawaï antwoordt, zal deze keuze waarschijnlijk niet te realiseren zijn. Vele cliënten kunnen vaak niet antwoorden op deze vraag. Voorbeeld 2: Wat wil je aandoen vandaag?. De kleerkast staat open en de cliënt kan zijn keuze maken. Als hij of zij met een schreeuwende combinatie verschijnt (streepjesbroek en bolletjesshirt) is de begeleiding vaak geneigd om te corrigeren. Als dit meermaals gebeurt, kan de cliënt niet ervaren wat echt kiezen is. Zijn keuze wordt steeds veranderd, verbeterd. De vergaderkoffer 2/5

3 Daarom kan men beter zelf enkele voorstellen doen. Als men dit zeer duidelijk naar voren brengt en mogelijkheden beperkt, is het voor de cliënt gemakkelijker om zijn keuze te bepalen. Het aantal voorstellen of onderwerpen is afhankelijk van de mogelijkheden van de cliënt. Tevens spelen opgedane ervaringen een rol: kiezen kan je leren! Kiezen is verliezen (?) Keuzes maken is een leerproces. Door ervaring kan je leren wat kiezen is. Schep daarom mogelijkheden om te leren omgaan met keuzes. Schets duidelijk de mogelijkheden en de gevolgen van de opties. Geef de cliënt de kans om te falen, verkeerde keuzes te maken. Enkel door te beleven wat de gevolgen zijn van de keuzes kan de cliënt ervaringen opdoen. Zo kan hij of zij de volgende keer bewuster omgaan met kiezen. Indien iemand zijn mening of keuze niet duidelijk kan maken, kan men de volgende stappen overwegen. Probeer eerst te werken rond de communicatie, komt de boodschap duidelijk over? Kunnen er hulpmiddelen ingeschakeld worden? Hou altijd rekening met deze persoon. Spreek hem of haar steeds aan, ook al krijg je geen antwoord. Het is een belangrijk signaal aan de groep. Iedereen krijgt de kans. Bij het maken van keuzes kan je de groep inschakelen. Vraag hulp om de beste mogelijkheden uit te zoeken voor dit groepslid. Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Voor de vergadering wordt alles klaar gezet (zie richtlijnen coach). Tijdens de vergadering: 1. Welkom De voorzit(s)ter heet iedereen welkom en opent de vergadering. 2. Wie is er aanwezig? Aanwezigheidsbriefje (foto s van deelnemers waar, bij aanwezigheid, een kruisje achter wordt gezet). De persoon die dit papier invult (beurtrol: zie takenlijst) zegt telkens de naam van bewoner. Deze persoon antwoordt ( aanwezig, ja of steekt hand omhoog). Zo worden de deelnemers gestimuleerd om zich kenbaar te maken. 3. Wat moeten we weten van het vorig verslag? We bekijken de afspraken van de vorige vergadering en vragen of deze zijn uitgevoerd. 4. Wie heeft er wat te vertellen? Wie wil, kan kort iets melden, vertellen. Men steekt zijn/haar hand omhoog en de voorzitter duidt aan wie het woord krijgt. 5. Agendapunten De onderwerpen worden duidelijk naar voren gebracht. Iedereen kan zijn gedacht of mening uiten. De keuzemogelijkheden en de manier van je stem uitbrengen worden duidelijk afgesproken (zie richtlijnen kiezen ). Het besluit wordt samengevat en genoteerd op het verslag. 6. Info vanuit het team Hier volgt informatie van het begeleidingsteam naar de bewoners toe: nieuws, overlopen activiteiten, enzovoort. 7. Vragen aan het team Hebben de bewoners nog vragen aan het team? Dan worden deze vragen op de teamvergadering besproken. Er wordt een antwoord gegeven op de volgende bewonersvergadering of rechtstreeks aan de bewoner zelf. 8. Afsluiten De voorzit(s)ter rondt af. De vergadering is gesloten!. Na de vergadering: opruimen en alles netjes wegbergen. De vergaderkoffer 3/5

4 Richtlijnen voor de coach Voor de vergadering: Samen met de voorzit(s)ter worden de agendapunten overlopen. De verantwoordelijken voor de vergaderkoffer zorgen ervoor dat het nodige materiaal uit de vergaderkoffer op tafel ligt (zie takenblad). De voorzit(ter)ster krijgt de hamer en de praatstok. De aanwezigheidslijst en balpen liggen bij de schrijver van dienst. Iedereen krijgt een stemkaart, een stopkaart en zijn foto. De verantwoordelijken van de ideeënbus zetten de doos op tafel. Iedereen gaat zitten. Aan het hoofd van de tafel nemen de voorzit(ter)ster en de coach plaats. De voorzit(ter)ster heeft de volgorde van de vergadering voor zich. Iemand van het personeel maakt het verslag. Tijdens de vergadering: De coach ondersteunt de taken van de voorzit(s)ter. De coach verzamelt de agendapunten en brengt ze aan. De coach steekt grafische symbolen in de lucht om elk vergaderonderdeel duidelijk te maken (dit kan ook door iemand van de groep gedaan worden). Als er moet gekozen worden dan stelt de coach de keuzes duidelijk voor en helpt hij/zij bij het stemmen. Hij/zij brengt ook de info vanuit het team duidelijk naar voren. Na de vergadering: De coach zorgt dat al het materiaal terug verzameld wordt. De verslaggever maakt het verslag tegen de volgende vergadering en krijgt daarbij hulp van de coach waar nodig. De coach helpt ervoor te zorgen dat afspraken nagekomen worden en genoteerd worden op de kalender. De verantwoordelijken van de vergaderkoffer kijken regelmatig al het materiaal in de koffer na (zie inventarisatielijst). De coach moet alert zijn voor mogelijke voorstellen of bemerkingen van bewoners. Deze ideeën worden opgeschreven en in de ideeënbus gestoken! Hulpmiddelen Om de deelnemers te ondersteunen tijdens de vergadering, kunnen hulpmiddelen ingeschakeld worden: Praatstok Stemkaarten Stopkaarten Deurhanger Foto s Grafische symbolen Ideeënbus Werkdocumenten: aanwezigheidslijst, verslag, taakverdeling, volgorde vergadering, richtlijnen voor voorzitter, inhoud koffer, briefjes voorstel, briefjes pluim, Praatstok Dit is een houten lepel met daarop een gezicht getekend. (kan natuurlijk ook iets anders zijn). De bedoeling is dat wie het woord heeft of vraagt, deze stok in handen neemt. Zo is het voor de groep duidelijk wie mag praten en wie moet luisteren. Stemkaart Dit is een groene kaart met daarop een afbeelding van een hand met duim omhoog. Deze kaart kan gebruikt worden om te stemmen of om de mening van een bewoner te vragen. Wie akkoord gaat, steekt de kaart omhoog. De vergaderkoffer 4/5

5 De kaart kan ook ingeschakeld worden als men mag kiezen tussen verschillende mogelijkheden. Voorbeeld 1: Eten we pannenkoeken of wafels?. De meerderheid beslist. De keuze wordt visueel voorgesteld. Ieder kiest en legt zijn stemkaart bij zijn voorkeur. Nadien worden de stemmen geteld en vergeleken. Op deze manier kan men duidelijk zien wie gekozen heeft en wie (nog) niet. Men kan maar één stem uitbrengen en door de telling kan men duidelijk maken wat het eindresultaat is. Stopkaart Dit is een rode kaart met een pictogram STOP en daar een rode streep door. Tijdens de vergadering wordt deze kaart omhoog gestoken als er iets niet duidelijk is, als er teveel lawaai is, Dan laat men de persoon in kwestie even aan het woord. De rode kaart kan in combinatie met de groene kaart als stemkaart gebruikt worden: groen is voor, rood is tegen. Het gebruik is afhankelijk van het niveau van de groep. Deurhanger Dit is een kaart die men aan de deurknop kan hangen. Op de kaart staat een afbeelding van een persoon in een rode cirkel waar een rode, schuine streep doorgetrokken is. Onder de prent staat de tekst Niet storen a.u.b.. Deze kaart kan gebruikt worden als men duidelijk wil maken dat men tijdens de vergadering niet gestoord wil worden. Foto s Van elke bewoner kan men gelamineerde foto s in de vergaderkoffer steken. Deze foto s kan men gebruiken als men de bewoners vraagt om persoonlijke keuzes te maken. Bijvoorbeeld: taakverdelingen, wie wil er mee op uitstap, wie wil er naar het feest, De keuzes worden visueel voorgesteld en de bewoner kan zijn/haar naam opgeven door zijn/haar foto bij de gewenste voorkeur te leggen. Ook hier kan men duidelijk zien wie er gekozen heeft en zijn dubbele keuzes niet mogelijk. Op het aanwezigheidsformulier worden ook foto s gebruikt zodat personen die niet kunnen lezen dit formulier kunnen gebruiken (zie bijlage). Grafische symbolen We werken met visualisaties om duidelijkheid en structuur naar voren te brengen. Daarom worden grafische symbolen gebruikt. Bijvoorbeeld: om de volgorde van de vergadering aan te geven, om keuzemogelijkheden visueel voor te stellen Ideeënbus De ideeënbus is een doos of bus waarin ideeën, voorstellen voor een overleg of vergadering in verzameld worden. Om de bewoners te stimuleren tot het aanbrengen van ideeën, is het echter niet voldoende om gewoon een ideeënbus te plaatsen. De inschakeling van dit hulpmiddel vraagt een aanpak, een aanleren van het gebruik, een blijvend aanmoedigen van mogelijkheden. Men kan briefjes met foto s gebruiken waarop de bewoners ideeën kunnen opschrijven of laten opschrijven. Werkdocumenten Ter ondersteuning kunnen de volgende documenten gebruikt worden: Aanwezigheidsbriefjes (met foto s van de deelnemers) Verslag: mal waar men telkens het belangrijkste van de vergadering in kan noteren Volgorde voor de voorzitter Taak van de voorzitter Taakverdeling Inhoud van de vergaderkoffer Auteur Rotonde vzw, 2015, Augustijnslei 78, 2930 Brasschaat Bij verder gebruik of verspreiding van deze tekst gelieve steeds Rotonde vzw als bron te vermelden. De vergaderkoffer 5/5

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

1. De cliëntenraad komt op voor cliënten in het cluster en praat mee over wat er gebeurt in het cluster.

1. De cliëntenraad komt op voor cliënten in het cluster en praat mee over wat er gebeurt in het cluster. REGELING CLIËNTENRAAD Artikel 1: Doelstelling Cliëntenraad 1. De cliëntenraad komt op voor cliënten in het cluster en praat mee over wat er gebeurt in het cluster. 2. De cliëntenraad helpt mee om alles

Nadere informatie

Cliënten aan het woord

Cliënten aan het woord Cliënten aan het woord Instrument om ervaringen van cliënten in kaart te brengen Versie Wonen Naam cliënt : Woning cliënt : Datum : Je ontvangt deze vragenlijst omdat we graag willen weten hoe je het wonen

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

Veilig in het verkeer

Veilig in het verkeer Veilig in het verkeer Hoe begeeft iemand met een visusbeperking zich in het verkeer en hoe ga je daar als fietser mee om? Met dank aan Blindenzorg Licht en Liefde voor de inbreng en beide personen met

Nadere informatie

Deze steekkaarten met tips rond competenties:

Deze steekkaarten met tips rond competenties: Deze steekkaarten met tips rond competenties: zijn een onderdeel van de competentietoolkit ter ondersteuning van sociale sportpraktijken gericht op het ontwikkelen van jongeren. hebben tot doel om te werken

Nadere informatie

Cliënten aan het woord

Cliënten aan het woord Cliënten aan het woord Instrument om ervaringen van cliënten in kaart te brengen Versie Wonen Naam cliënt : Woning cliënt : Datum : Je ontvangt deze vragenlijst omdat we graag willen weten hoe je het wonen

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

reglement Leerlingenraad Daltonschool De Dorendal

reglement Leerlingenraad Daltonschool De Dorendal reglement Leerlingenraad Daltonschool De Dorendal Dit is een eerste opzet van het reglement van de Dorendal. Op 7 februari 2013 zal de leerlingenraad voor het eerst bij elkaar komen en dit reglement bespreken.

Nadere informatie

Het Functioneringsgesprek

Het Functioneringsgesprek Het Functioneringsgesprek Augustus 2010 Het Functioneringsgesprek Inleiding Een functioneringsgesprek heeft tot doel de kwaliteit van het werk te verhogen en daarnaast zorgt het voor een verhoging van

Nadere informatie

Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij?

Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Medewerkers in de ouderenzorg weten vaak heel goed waar knelpunten

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

Persoonlijk opleiding plan

Persoonlijk opleiding plan Persoonlijk opleiding plan Een opdrachtgever adviseren Hem vertellen wat jou de beste optie lijkt. Het klopt dat ik deze competenties zo had ingevuld. Ik heb hiermee ervaring doordat ik vaak op forums

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Naam student: School: Praktijk fase 1- Attitudes mentor. Mentor(en): Leeftijd kleuters: Maandagen observeren en participeren 2015

Naam student: School: Praktijk fase 1- Attitudes mentor. Mentor(en): Leeftijd kleuters: Maandagen observeren en participeren 2015 Naam student: School: Mentor(en): Leeftijd kleuters: Praktijk fase 1- Attitudes mentor Maandagen observeren en participeren 2015 Beste mentor : Gelieve per attitude (beslissingsvermogen, relationele gerichtheid,

Nadere informatie

Ondersteuning bij leven met een beperking

Ondersteuning bij leven met een beperking Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking MEE Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Raad en daad als het om mensen met een verstandelijke

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Charter collectieve rechten en plichten

Charter collectieve rechten en plichten Charter collectieve rechten en plichten Van Begeleid Wonen Zennestreek vzw het voor Personen met een ( VAPH) (erkenningsnummer 409200333) Ons adres: In dit charter leggen we duidelijk uit hoe we werken

Nadere informatie

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling 1 Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! In deze folder lees je wat je kunt doen als je een klacht hebt. 2 Koraal Groep wil

Nadere informatie

Informatie voor cliënten (Mede)zeggenschap en de Bewoners-/Deelnemersraden

Informatie voor cliënten (Mede)zeggenschap en de Bewoners-/Deelnemersraden Informatie voor cliënten (Mede)zeggenschap en de Bewoners-/Deelnemersraden Picto versie (Mede)zeggenschap en de Bewoners-/Deelnemersraden bij SDW De woorden waar een streep onder staat worden uitgelegd

Nadere informatie

Communicatie op de werkvloer

Communicatie op de werkvloer Communicatie op de werkvloer Voor een goede communicatie op de werkvloer is het noodzakelijk dat we letterlijk dezelfde taal spreken. Een goede kennis van het vakjargon is dan ook erg belangrijk. Net zo

Nadere informatie

Onze cliënten aan het woord

Onze cliënten aan het woord Onze cliënten aan het woord Instrument om ervaringen van cliënten in kaart te brengen Naam cliënt : Naam invuller vragenlijst : Woning cliënt : Datum : 1 Toelichting Inleiding Naam instelling wil graag

Nadere informatie

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory

Nadere informatie

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015 Cursussen voor mensen Suc6 Cursusboek 2014/2015 Inleiding Leren is leuk. Als je iets leert, weet je meer of kun je meer! In dit boekje staan alle cursussen die je bij Suc6 kunt leren. Je kunt samen met

Nadere informatie

Rollenspel. Opdracht 1. Opdracht 2. Opdracht 3 6.1.1

Rollenspel. Opdracht 1. Opdracht 2. Opdracht 3 6.1.1 6.1.1 Rollenspel Opdracht 1 LICHAAMSTAAL Toon met gebaren en mimiek dat je boos bent. GESPREKSONDERWERP Je vertelt iemand dat je hem of haar wel leuk vindt. Je geeft een aantal complimentjes over wat jij

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

SPELFICHE: WAT WORD IK?

SPELFICHE: WAT WORD IK? SPELFICHE: WAT WORD IK? Per 2 OF per 4 Wat moet ik doen? 1 Je probeert te achterhalen wat de ander later wil worden. 2 Je kijkt welke talenten horen bij de job dat je zelf hebt gekozen. 3 Je bespreekt

Nadere informatie

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel?

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Blad 1 van 20 Hoe goed ben jij momenteel? Iedereen kan zijn leiderschapsvaardigheden aanzienlijk verbeteren met een beetje denkwerk en oefening. Met deze test krijg je

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel

Nadere informatie

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling 1 Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Koraal Groep Koraal Groep wil graag dat je tevreden bent. Tevreden over de manier

Nadere informatie

Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening. Introductiefase

Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening. Introductiefase Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de afgelopen weken hebben we veel teksten gelezen. Deze teksten hebben we samengevat, we hebben vragen erbij gesteld, gekeken

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out SCHOOL TIME-OUT Lang programma School Time-out Op één of andere manier raak ik altijd in confl ict met de leerkrachten. Er zit zoveel in mijn hoofd dat ik me niet kan concentreren op school. Als ik de

Nadere informatie

34Vraaggericht werken

34Vraaggericht werken DC 34Vraaggericht werken 1Inleiding Vraag jij aan een cliënt wat zijn wensen en behoeften zijn of weet jij wat het beste is voor de cliënt? Denk jij dat je cliënt zelf weet wat goed voor hem is en daarover

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Luisteren, hoe leren kinderen dat?

Luisteren, hoe leren kinderen dat? Leren luisteren Luisteren, hoe leren kinderen dat? Kinderen hebben grenzen en regels nodig. Ze zorgen voor duidelijkheid en veiligheid en ze leren hen omgaan met anderen. Verwacht niet van kinderen dat

Nadere informatie

Over taaie taboes en lastige liefdes

Over taaie taboes en lastige liefdes Seksuele diversiteit graad 3 Lesvoorbereiding Over taaie taboes en lastige liefdes Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print het artikel Huwelijken

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

Verdeel de leerlingen in groepjes. Laat elk groepje 3 stellingen bekijken.

Verdeel de leerlingen in groepjes. Laat elk groepje 3 stellingen bekijken. Activiteit Vreemd of gewoon 1 In deze activiteit gaan we op zoek naar dingen die we vreemd of gewoon vinden. We ontdekken dat niet iedereen hetzelfde vreemd of hetzelfde gewoon vindt. We vertrekken bij

Nadere informatie

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK VOORBESPREKING Een kinderreglement Kinderen laten nadenken over de rechten van het kind. Verzamel samen met de kinderen materiaal uit de media waarin kinderen betrokken

Nadere informatie

Handleiding Vergadertechnieken

Handleiding Vergadertechnieken Handleiding Vergadertechnieken Zelfstudie en rapporteren Bij OGO leer je niet alleen via het actief deelnemen aan groepsdiscussies, maar ook via het individueel uitvoeren van zelfstudieopdrachten (ZSO).

Nadere informatie

Zorg- en dienstverlening van A tot Z. 5 stappenplan. Van Zeggenschap tot Medezeggenschap

Zorg- en dienstverlening van A tot Z. 5 stappenplan. Van Zeggenschap tot Medezeggenschap Zorg- en dienstverlening van A tot Z 5 stappenplan Van Zeggenschap tot Medezeggenschap Zeggenschap Cliënten hebben zeggenschap over hun leven door wensen kenbaar te maken. Zij maken zelf keuzes en bepalen

Nadere informatie

Bouwsteen 7: niet in je eentje Bij wie kan ik terecht?

Bouwsteen 7: niet in je eentje Bij wie kan ik terecht? Bouwsteen 7: niet in je eentje Bij wie kan ik terecht? Als onthaalouder sta je meestal alleen voor een groep kinderen. Net daarom is het belangrijk om te kunnen steunen op andere mensen of organisaties.

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

Uitgebreide versie. Mijn geld in vertrouwde handen. Stichting Beheer Bewonersgelden Pluryn

Uitgebreide versie. Mijn geld in vertrouwde handen. Stichting Beheer Bewonersgelden Pluryn Uitgebreide versie Mijn geld in vertrouwde handen Stichting Beheer Bewonersgelden Pluryn Mijn geld in vertrouwde handen Iedereen heeft geld nodig om te leven. Om zelf kleren en eten te kopen, maar ook

Nadere informatie

Probleemanalyse Time-

Probleemanalyse Time- School:... Naam jongere:... Naam leerkracht:... Probleemanalyse Time- T.a.v. medeleerlingen Plaats in de klasgroep Anderen aanvaarden Aanvaard worden Conflicthantering Vriendschappen Individueel Zelfbeeld,

Nadere informatie

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Wat is aanvaardbaar? Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Leeftijd: 6-9 jaar; 9-12 jaar Duur: 60 min. Doelen Kinderen discussiëren over gedrag en houdingen. Wat

Nadere informatie

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Document leerlingenraad Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Inhoud: 1. wat verstaan we onder een leerlingenraad? 2. opzet en organisatie van een leerlingenraad a. samenstelling van

Nadere informatie

Welkom in de Juleskes klas

Welkom in de Juleskes klas Welkom in de Juleskes klas De eerste schooldag voor uw kapoen! Uw kapoen komt voor het eerst naar school. Een grote stap voor uw peuter én voor u! Een nieuwe situatie die veel vragen kan oproepen: zal

Nadere informatie

INTRODUCTIE PERSOONLIJKE GEGEVENS. Naam: Leeftijd: Geslacht: m / v. Begindatum:

INTRODUCTIE PERSOONLIJKE GEGEVENS. Naam: Leeftijd: Geslacht: m / v. Begindatum: Naam Datum: INHOUDSOPGAVE 1. Introductie 2. Persoonlijke gegevens 3. Rapportage kwaliteit van leven 4. Persoonlijke ontwikkeling plan (POP) 5. Competenties waar nu aan wordt gewerkt 6. Binnen de stichting

Nadere informatie

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling 1 Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! In deze folder lees je wat je kunt doen als je een klacht hebt. 2 Koraal Groep Koraal

Nadere informatie

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad?

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Korte omschrijving workshop De workshop begint met een kort filmpje over de gemeenteraad. De workshopleider doet vervolgens met

Nadere informatie

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen 27 geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Inhoudsopgave Time Management 3 Email Management 3 Werkplekorganisatie 3 Gewoontevorming 4 Teambuilding 4 Gezinnen met kinderen 5 Administratie en Financiën

Nadere informatie

Project 'positief opvoeden' Maandag: complimentendag! Aangezien we werken rond positief opvoeden, starten we de projectweek met een positieve dag.

Project 'positief opvoeden' Maandag: complimentendag! Aangezien we werken rond positief opvoeden, starten we de projectweek met een positieve dag. Project 'positief opvoeden' Maandag: complimentendag! Aangezien we werken rond positief opvoeden, starten we de projectweek met een positieve dag. De leerlingen gaan elkaar vandaag eens extra veel complimenten

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

Brigitte heet iedereen welkom en vraagt naar een eerste reactie op het ontvangen van de uitnodiging:

Brigitte heet iedereen welkom en vraagt naar een eerste reactie op het ontvangen van de uitnodiging: VBS De Schatkist Westmeerbeek 23 mei 2013 Verslag ouderpanel Aanwezigen: Tine Spaepen, Bart Ceulemans, Joke Verduyckt, Sandy Serneels, Cindy De Veuster, Tina Van Cleynenbreugel, Nancy Clé, Daisy Vannuffelen

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

Handleiding: Een mooie 24 uur

Handleiding: Een mooie 24 uur Handleiding: Een mooie 24 uur 1. Wat is "een mooie 24 uur". Een mooie 24 uur is een werkwijze om met de cliënt in beeld te brengen wat hij prettig vindt in zijn leven. Door te kijken naar een dag (24 uur),

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Ons adres is: CKG Koningin Fabiola Glorieuxlaan 81 9600 Ronse Tel. 055/23 37 63

Ons adres is: CKG Koningin Fabiola Glorieuxlaan 81 9600 Ronse Tel. 055/23 37 63 Ons adres is: CKG Koningin Fabiola Glorieuxlaan 81 9600 Ronse Tel. 055/23 37 63 Welkom, Welkom in het CKG Koningin Fabiola, te Ronse Hallo, Ik ben Floddertje! 1. Wat is een CKG? CKG is de afkorting van

Nadere informatie

VERGADEREN VOOR DUMMIES

VERGADEREN VOOR DUMMIES VERGADEREN VOOR DUMMIES DE AGENDA VASTSTELLEN Er zijn verschillende soorten agendapunten: Open Bij open agendapunten zijn er nog geen plannen gemaakt, er is nog geen concreet voorstel. De discussie is

Nadere informatie

Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn

Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn Praat erover: 1. Je hoeft niet alles te weten of te begrijpen over euthanasie bij

Nadere informatie

4 INZICHTEN. De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek,

4 INZICHTEN. De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek, 4 INZICHTEN De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek, waarbij 37 trainers en coaches een seizoen lang intensief zijn gevolgd. Dit onderzoek

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

Onbeperkt stemmen. Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen?

Onbeperkt stemmen. Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen? Onbeperkt stemmen Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen? Verkiezingen In Nederland kun je vanaf je achttiende jaar stemmen bij verkiezingen. We kiezen dan de

Nadere informatie

Welkom. bij OCMW Antwerpen

Welkom. bij OCMW Antwerpen Welkom bij OCMW Antwerpen 1 Onthaalbrochure_klanten.indd 1 25/08/15 16:52 2 Onthaalbrochure_klanten.indd 2 25/08/15 16:52 Inhoud Wat is een OCMW? 4 Waar is het OCMW? 4 Wie kan hulp vragen? 4 Hoe vraag

Nadere informatie

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis Geld graad 1 Lesvoorbereiding Maak zelf geld Print 1 keer het verhaal Isaura s droom, Toon Isaura's foto op het smartboard Print de Braziliaanse munt, de real uit. Verwondering Lees het verhaal Isaura

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren WE DOEN HET SAMEN Over samenwerking en feedback geven www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren Situering In een inloophuis werk je bijná altijd samen met twee of drie mensen. Vaak is

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

De aarde viert feest

De aarde viert feest Landbouw graad 1 Lesvoorbereiding De aarde viert feest Zoek een mooi potje, vul het met (bos)grond en versier het. Print en knip de vriendenkaartjes 1 keer uit. Print de vriendenverhalen 1 keer uit. Print

Nadere informatie

Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule

Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule Een klacht is een kans. Wanneer een klant de moeite neemt om zijn onvrede te laten blijken, biedt dat je de mogelijkheid de klant alsnog tevreden te stellen

Nadere informatie

Competentiescan Klant exemplaar

Competentiescan Klant exemplaar Naam klant: Geboortedatum: Datum rapportage: Naam begeleider: Competentiescan Klant exemplaar Dit project wordt mede gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds www.werkeenzorgminder.nl Instructie invullen

Nadere informatie

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:...

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:... Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het? Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:............ Belangrijkste doelen in bewoordingen voor de leerlingen:............

Nadere informatie

Brood, tafel, maaltijd houden

Brood, tafel, maaltijd houden Brood, tafel, maaltijd houden Route 1: Aan tafel Kaart lezen Is brood de moeite waard? Ons broodje is gebakken Elke prent heeft een cijfer. Welke tekst hoort erbij? Geef die hetzelfde cijfer. Nog een beetje

Nadere informatie

Tips bij het handhaven van de orde in de klas

Tips bij het handhaven van de orde in de klas Tips bij het handhaven van de orde in de klas 1 Uitgangspunten bij de tips 1. Ga na waar je sterk in bent. 2. Ga na op welke manier jij het liefst het contact met de leerlingen onderhoudt. 3. Kies die

Nadere informatie

Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding

Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding Samen doen wij dat! info Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding informatie voor cliënten Inhoud INHOUD 1. Verhogen van de kwaliteit van leven van mensen met epilepsie 4 2. Het kwaliteitskader

Nadere informatie

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s)

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s) Evalueren Inleiding In het leerplan techniek 1b en A-stroom vind je info i.v.m. evalueren. Het is belangrijk dat je vooraf deze tekst even doorneemt. Aanvullend willen we je met dit document extra informatie

Nadere informatie

Pestactieplan Sint-Amandusschool. Anti-pestcontract op onze school

Pestactieplan Sint-Amandusschool. Anti-pestcontract op onze school Pestactieplan Sint-Amandusschool Anti-pestcontract op onze school Ik houd me aan de leefregels op onze school: Eerlijkheid bovenal! Agressie en geweld bannen we uit onze school! We tonen respect voor ieders

Nadere informatie

Liefde, voor iedereen gelijk?

Liefde, voor iedereen gelijk? Seksuele diversiteit graad 2 Lesvoorbereiding Liefde, voor iedereen gelijk? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print de verhalen 'Het geheim van Mirjam'

Nadere informatie

Vragen Hoe kan je veiligheid inbouwen zodat je alle leerlingen kan betrekken? Vraag Hoe kan je de ideeënbus actief en betekenisvol maken?

Vragen Hoe kan je veiligheid inbouwen zodat je alle leerlingen kan betrekken? Vraag Hoe kan je de ideeënbus actief en betekenisvol maken? Methodiek Kringgesprek Beter samen leven en meer leren in de klas. Een participatieve sfeer in de klas of op de school kan men op verschillende manieren bewerkstelligen. Werken met kringgesprekken is hierbij

Nadere informatie

Lijst Mogelijke ondersteuningsmogelijkheden

Lijst Mogelijke ondersteuningsmogelijkheden Lijst Mogelijke ondersteuningsmogelijkheden Heb vertrouwen in wat burgers (samen) kunnen. Schenk vertrouwen. Creëer wederzijds vertrouwen. Stel je niet defensief op, voel je niet tekort gedaan. Waardeer

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Kriebels in je buik Bloos je van bloot? 1 Bloos je van bloot? Groep 6 120 min Begrippen Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Benodigheden Knutselmateriaal

Nadere informatie

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON 7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinator agressie en geweld, leidinggevenden en medewerkers

Nadere informatie

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Dit boekje is voor u. U kunt het gebruiken als u een afspraak heeft met uw behandelaar. Het boekje helpt u om

Nadere informatie

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 1 Lees onderstaande tekst. Daarna ga je zelf een soortgelijke tekst schrijven.

Nadere informatie