Advies Informatie Soest 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Advies Informatie Soest 2014"

Transcriptie

1 Advies Informatie Soest 2014 Geachte mevrouw Kemmerling, beste Yvonne, Bij deze heb ik het genoegen u mijn bevindingen in het kader van de informatie rond de vorming van een nieuw college in de gemeente Soest aan te bieden. Om tot een advies te komen analyseer ik kort de verkiezingsuitslag, licht ik de opdracht en werkwijze toe, presenteer ik mijn bevindingen naar aanleiding van de gevoerde gesprekken, en ten slotte een drietal issues die nadrukkelijk aan de orde zijn gekomen. Analyse De verkiezingen van 19 maart 2014 resulteerden in een uitslag met duidelijke winnaars en verliezers. Met 11 partijen die 29 zetels vullen in de gemeenteraad is er sprake van versplintering. Na de verkiezingen van 2010 zaten er tenslotte 9 fracties in de raad. De grootste fractie, D66, telt 5 zetels. Daarnaast zijn er drie partijen met 4 zetels (VVD, CDA, Soest2002), een partij met 3 zetels (GGS), drie partijen met 2 zetels (PvdA, ChristenUnie-SGP en GroenLinks) en drie partijen met 1 zetel (LAS, DSN, BBS). Een vergelijking tussen de verkiezingsuitslag van 2014 en 2010 levert het volgende beeld op met betrekking tot zetels en percentages. Partij verschil zetels % zetels % zetels % D ,85 3 8, ,75 VVD 4 13, ,32 0-1,06 Soest , , ,02 CDA 4 12, ,06 0-0,06 GGS 3 10, , ,33 PvdA 2 7, , ,59 ChristenUnie-SGP 2 6,96 1 5, ,40 GroenLinks 2 6,39 2 6,56 0-0,17 BBS 1 4,50 nvt nvt 1 4,50 LAS 1 4,38 nvt nvt 1 4,38 DSN 1 4,37 nvt nvt 1 4,37 Leefbaar Soest - 1,76 1 5, ,98 Partij voor Soest - 1,21 nvt nvt - 1,21 SP nvt nvt - 2, Totaal nvt nvt

2 Wanneer alleen naar het zetelaantal wordt gekeken dan zijn er twee winnaars in 2014 aan te wijzen ten opzichte van de uitslag in 2010: D66 en CU-SGP. Grootste verliezer is GGS met 3 zetels, gevolgd door Soest2002, PvdA en Leefbaar Soest, die ieder een zetel inleveren. Voor Leefbaar Soest betekent dit geen terugkeer in de gemeenteraad. Alle andere partijen,vvd, CDA, GL, die reeds in 2010 meededen, blijven qua zetelaantal gelijk. Nieuwkomers zijn BBS, LAS en DSN met ieder 1 zetel. Echter het zetelaantal vertelt niet het hele verhaal. Daarom heb ik ook de percentages van de uitgebrachte stemmen bekeken. Daardoor wordt het beeld genuanceerder. Wanneer de percentages gewoon in ogenschouw worden genomen, dan zijn er vier partijen, die relatief dichtbij elkaar liggen: D66, VVD, Soest2002 en CDA. Daarna ontstaat een gat van zo n 1,53% tussen CDA en GGS. Drie partijen, PvdA, ChristenUnie-SGP, GroenLinks, blijven onder de 10% steken, terwijl er vervolgens nog drie partijen, BBS, LAS, DSN, zijn die onder de 5% blijven. Leefbaar Soest en Partij voor Soest blijven onder de 2% hangen en halen de kiesdeler niet. De percentuele verschillen tussen 2014 en 2010 zijn opmerkelijk te noemen. Ook hier zijn er twee winnaars aan te wijzen: D66 en ChristenUnie-SGP. Ik reken de percentages BBS, LAS en DSN niet mee, aangezien die in 2010 nog niet meededen aan de verkiezingen. Twee partijen zijn min of meer gelijk gebleven: CDA en GL. De VVD verliest 1%. Daarna volgen drie partijen, PvdA, Soest2002 en Leefbaar Soest, die 3 tot 4% verliezen. Grootste verliezer van de verkiezingen is GGS met een daling van 8,33%. Deze winst- en verliesrekening laat ik meewegen in mijn advies, omdat hierin de kiezer een uitspraak heeft gedaan met betrekking tot het vertrouwen in de politieke partijen in Soest. Opdracht Op voordracht van D66 en met instemming van de overige fracties in de gemeenteraad ben ik op 27 maart als informateur aangesteld. Mijn opdracht bestaat uit het onderzoeken van mogelijke coalities van fracties die een nieuw college van B&W willen steunen. Ik ben gevraagd geworden advies hierover uit te brengen aan de hand van de volgende vragen: a. Welke combinatie doet het meest recht aan de verkiezingsuitslag? b. Hoe kom je tot een goed team, met een analyse van overeenkomsten en verschillen? c. Wie zijn de wethouderskandidaten? Werkwijze Ter voorbereiding op mijn werkzaamheden als informateur hebben Yvonne Kemmerling en Rolf-Jan Sielcken verkennende gesprekken met alle raadsfracties gevoerd om duiding te krijgen omtrent de verkiezingsuitslag, mogelijke coalities, bespreek- en breekpunten, ect. Van deze gesprekken zijn geaccordeerde verslagen gemaakt, die mij ter hand zijn gesteld. Op basis van deze verslagen en de gevoerde gesprekken heb ik mij een beeld proberen te vormen van de politieke werkelijkheid in Soest. Ik was daarbij aangenaam verrast door openheid en constructieve houding die ik bij alle gesprekspartners van de diverse fracties heb mogen ervaren. Ik spreek de hoop uit dat deze constructieve opstelling ook voortgezet kan worden in de nieuwe raad en tussen raad en college. Ik was aanwezig tijdens de raadsvergadering waarin ook de nieuwe raad werd geinstalleerd en waar een aantal fracties een nadere duiding van de verkiezingsuitslag gaven. Via de griffier is er de volgende dag een invulschema opgesteld voor de gesprekken tussen fractievertegenwoordigers en informateur op woensdag 3 en donderdag 4 april. Op basis van dit schema ben ik in staat geweest om met alle fracties een gesprek te voeren. Met BBS vond dit gesprek op speciaal verzoek reeds op maandag 1 april op het provinciehuis plaats.

3 De gesprekken heb ik gevoerd op basis van een viertal vragen: 1. Welke combinatie van fracties doet recht aan de verkiezingsuitslag? Heeft de fractie daarbij een eerste en tweede voorkeur? 2. Welke wethouderskandidaten zouden wel of niet een goed collegeteam kunnen vormen? En welke kandidaat zou de fractie zelf naar voren willen schuiven? Zijn er bezwaren jegens kandidaten? 3. Wat vindt de fractie van bestuurlijke vernieuwing en hoe denkt de fractie dat hieraan in Soest vorm moet worden gegeven? 4. Welke onderwerpen zijn belangrijk voor de fractie om steun aan een college te kunnen verlenen, ongeacht deelname daaraan? Welke onderwerpen worden als breek- of bespreekpunt beschouwt? Tijdens deze gesprekken is door de griffier een verslag gemaakt, dat ter goedkeuring aan de fracties is voorgelegd. De gevoerde gesprekken en deze goedgekeurde verslagen vormen naast de verkiezingsuitslag de basis voor mijn bevindingen en advies. De gespreksverslagen zijn vertrouwelijk en zijn slechts bedoeld voor het vervullen van mijn rol als informateur. Issues die hierbij aan de orde zijn gekomen en die van belang zijn voor een vervolg met een formateur neem ik mee in mijn advies. Bevindingen Democratisch Soest Natuurlijk (DSN) vindt een coalitie van D66-CDA-GL-VVD een logische combinatie, maar ook een minderheidscoalitie van D66-VVD-CDA zou kunnen. Soest2002 valt af, omdat deze partij niet bekend staat om bestuurlijke vernieuwing en aandacht voor groen. Een aantal wethouders van 4fte is voldoende. Bestuurlijke vernieuwing kan veel beter door eerder aan tafel te gaan met organisaties en burgers. Wijkbeheersteam serieus nemen en ondersteunen. De Raad moet meer naar buiten, de wijken van Soest in. Lokaal Anders Soest (LAS) ziet een coalitie van D66-VVD-CDA-GL-LAS als eerste optie, omdat de grote vier (D66-VVD-CDA-Soest2002) geen breed draagvlak in de raad hebben. Afhankelijk van de omvang van de coalitie kunnen op basis van 4fte vier of vijf wethouders functioneren. De kerntakendiscussie is de vorige periode niet afgerond, nu in het coalitieakkoord de keuzes vastleggen. LAS wil ver gaan wat burgerparticipatie betreft en doet suggestie met Koningsdag als gemeenteraad verantwoording af te leggen aan inwoners en in gesprek te gaan. Burgerbelangen Soest (BBS) vindt een logische coalitie bestaan uit D66-CDA-GL-VVD. BBS heeft een sterke voorkeur voor vier partijencoalitie om wethoudersformatie tot 4fte te beperken. Gedoogsteun CU-SGP valt te overwegen. Deelname van Soest2002 aan college stuit op verzet van BBS. Bij burgerparticipatie acht BBS het stellen van kaders onontkoombaar om verwachtingen vast te leggen en uit te spreken. College en Raad moeten meer de wijk in. GroenLinks (GL) kiest voor een coalitie bestaande uit D66-VVD-CDA-GL, eventueel met gedoogsteun van LAS. Bij een vijfpartijen-coalitie kan met deeltijdwethouders gewerkt worden via een 5 x 0,8fte verdeling. Deelname van Soest2002 is vanwege bestuursstijl ongewenst. Burgerlijke vernieuwing betekent niet alleen anders vergaderen, de inzet van eigentijdse communicatiemethodes naar buiten toe is belangrijk. ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij (CU-SGP) acht een coalitie van D66-VVD- CDA-Soest2002 als meest werkbaar. Indien Soest2002 of VVD niet passen dan komen

4 GL en CU-SGP in beeld. Coalitie met meerderheid van 15 zetels vindt CU-SGP te smal. De kerntakendiscussie moet niet opnieuw gedaan worden, maar de aanbevelingen moeten nog eens bezien worden. Opnemen in coalitie-akkoord is een optie. Op bouwen buiten de rode contour, vooral voor jongeren en ouderen, mag geen taboe rusten. Daarnaast pleit CU-SP voor behoud christelijke scholen en bijbehorende identiteit. Bij burgerparticipatie moeten de verwachtingen over en weer duidelijk zijn. De eindverantwoordelijke is en blijft de Raad of het College. De Raad moet regelmatig naar buiten, bijvoorbeeld eens per half jaar. Partij van de Arbeid (PvdA) vindt een combinatie van D66-VVD-CDA-Soest2002 voor de hand liggen. Een tweede optie kan bestaan uit D66-VVD-CDA-PvdA, eventueel met CU- SGP. Op basis van 4fte zijn er dan drie fulltime en twee parttime wethouders. Bij burgerparticipatie moet er meer aandacht besteed worden aan de kaderstelling aan het begin van het proces. De participatieladder is nog onvoldoende toegepast. Geef vertrouwen aan het maatschappelijk middenveld. Gemeentebelangen Groen Soest (GGS) vindt getalsmatig een coalitie van de vier grote partijen D66-VVD-CDA-Soest2002 begrijpelijk. De kiezer was niet ontevreden over het beleid van de huidige coalitie, dus kan ook een coalitie van D66-VVD-CDA-GGS-GL. Vanwege het bouwen buiten de rode contour is de deelname van CU-SGP lastig. Er dient vastgehouden te worden aan maximaal 4fte voor wethouders, deeltijdwethouders zijn bij de tweede optie bespreekbaar. Helderheid over de kerntaken vereist het vastleggen ervan aan het begin van de collegeperiode. Burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing ziet GGS in de vorm van breed in gesprek gaan over maatschappelijke vraagstukken. Ook het beschikbaar stellen van bepaalde budgetten voor bewoners is bespreekbaar. Het wordt tijd voor een raadgevend referendum. Christen-Democratisch Appel (CDA) spreekt een voorkeur uit voor een coalitie van D66- VVD-CDA-GL en CU-SGP. Eventueel alleen met gedoogsteun van CU-SGP. Het CDA acht een coalitie van D66-VVD-CDA-Soest2002 minder voor de hand liggen vanwege het verlies van Soest2002 en de niet-constuctieve opstelling de afgelopen raadsperiode. Echter het CDA vindt deze optie bespreekbaar, mits gekoppeld aan goede afspraken. De kerntakendiscussie is afgerond, maar het opnemen van deze in een collegeprogramma is een goed idee. Het geeft helderheid aan oppositie en coalitie. De beleidsnota over de participatieladder hoeft niet weer op tafel. Burgerparticipatie is niet hetzelfde als bestuurlijke vernieuwing. De samenleving gaat namelijk de agenda bepalen en niet de gemeenteraad. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) vindt dat de inhoud bij een te vormen college voorop dient te staan. De meest wenselijke coalitie is dan D66-VVD-CDA- Soest2002, vanwege de brede(re) meerderheid en inhoudelijk zijn er maar beperkte verschillen van mening. Samenwerking met GL valt vanwege programmatische verschillen af. Dan zou eerder CU-SGP voor de hand liggen. VVD is geen voorstander van deeltijdwethouders. Gedoogsteun zonder wethouderspost kan eventueel ook. De taakstelling bij het sport-dossier is een goed model van burgerparticipatie: als gemeente zelf de kaders stellen en organisaties de invulling laten bedenken. De kerntakendiscussie moet opgepakt worden en kan wellicht geborgd worden in een coalitieakkoord. Democraten66 (D66) noemt een reeks mogelijke coalities, waarbij een eerste voorkeur bestaat voor D66-VVD-CDA-GL en CU-SGP of LAS. Een andere optie omvat D66-VVD- CDA-Soest2002. Bij Soest2002 bestaan aarzelingen vanwege gebrek aan vernieuwing en het geleden verlies ten opzichte van In principe wil D66 uitgaan van maximaal 4

5 wethouders. Van de deelnemers aan de nieuwe coalitie wordt verwacht dat zij in zijn voor bestuurlijke vernieuwing op alle niveaus van het openbaar bestuur. De Raad moet bereid zijn om zaken los te laten en ruimte te geven aan initiatieven van de inwoners. De nota participatieladder kan als vertrekpunt dienen in een coalitieakkoord. Feitelijk komt het neer op het sturen op hoofdlijnen en fouten maken mag. Duo-wethouders vanuit het vierogenprincipe met betrekking tot zware portefeuilles is een goed idee. Issues Een issue waar ik in de gesprekken op stuitte en dat ik hier niet onbesproken wil laten, vormt de deelname van Soest2002 aan een nieuw college. De reacties hierop liepen uiteen van ronduit negatief, aarzelend, tot neutraal en positief. De negatieve en aarzelende reacties werden ingegeven door de wijze waarop Soest2002 in de afgelopen raadsperiode oppositie voerde. Woorden als niet-constructief en onnodig confronterend werden daarbij regelmatig gebezigd. Het is in het belang van Soest2002 dat dit beeld kantelt en dat aan vertrouwen met andere fracties kan worden gebouwd. Een belangrijke randvoorwaarde voor een kansrijke deelname van Soest2002 aan een nieuw college vormt tevens de wethouderskandidaat. Een sterk en ambitieus team staat of valt met wethouders die elkaar de ruimte geven en gunnen. Met de nadruk die alle fractie op bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie leggen, vraagt dat om een constructieve en uitnodigende opstelling van een nieuw college. Twee andere issues passeerden in de gesprekken ieder keer de revue: de verkeersafwikkeling bij station Soest-Zuid en het sociaal-cultureel centrum in Soesterberg. Vanuit de verkiezingsprogramma s van de diverse partijen wordt helder dat hier verschillend over gedacht wordt. Daarnaast werden deze twee issues in de eerste verkennende gesprekken tussen D66 en de overige fracties ook bij regelmaat genoemd. Soms als breekpunt, soms als bespreekpunt. In mijn gesprekken met de fracties heb ik onderzocht in hoeverre een issue daadwerkelijk een breekpunt vormt. Aangezien hiermee het aantal mogelijke combinaties van fracties voor een nieuwe coalitie beperkt wordt. Ter informatie heb ik de twee issues in een matrix geplaatst, zodat duidelijk wordt op welk standpunt fracties zich stellen. Ik vereenvoudig de issues tot voor of tegen een tunnel bij station Soest-Zuid en het sociaal-cultureel centrum op evenementen (conform raadsbesluit) of naar de Marechaussee. Daarnaast geef ik aan of een fractie dit als een bespreek- of breekpunt beschouwt. Fractie Tunnel station Soest-Zuid Sociaal-cultureel centrum Voor/Tegen Evenementent errein/ Marechaussee D66 Doorstroming verbeteren Evenementen VVD Doorstroming verbeteren Marechaussee Soest2002 Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Marechaussee

6 Fractie Tunnel station Soest-Zuid Sociaal-cultureel centrum Voor/Tegen Evenementent errein/ Marechaussee CDA Tegen Evenementen GGS Tegen, verkeersafwikkeling is relatief probleem Evenementen PvdA Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen ChristenUnie/ SGP Tegen Marechaussee GroenLinks Tegen Evenementen /Raadsbe sluit handhaven BBS Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen LAS Voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen DSN Tegen Marechaussee Advies Op basis van de verkiezingsuitslag, alle gesprekken en de verkiezingsprogramma s kom ik tot het volgende advies. Ik beveel een coalitie bestaande uit D66, VVD, Soest2002 en CDA voor de raadsperiode aan. Het antwoord op de derde vraag van mijn opdracht, de kandidaat-wethouders, is door de fracties vertaald in Yvonne Kemmerling (D66), Jannelies Van Berkel (CDA), Peter van der Torre (VVD) en Janne Pijnenborg (Soest2002). Ik heb gekeken naar partijen, die gewonnen of gelijk gebleven zijn op basis van het zetelaantal. Daarnaast heb ik mee laten wegen dat een meerderheid van de fracties voorstander is van een brede coalitie. In ieder geval breder dan de periode toen de verhouding 15/14 was in de raad. Een derde punt dat ik laat meewegen is het feit dat bijna alle fracties niet meer dan 4fte met betrekking tot het aantal wethouders wensen. Daarnaast beschouwt een aantal grote fracties deeltijdwethouders als onwenselijk of onwerkbaar. De personen die vanuit de fracties als kandidaat-wethouders naar voren worden geschoven, kunnen naar mijn mening een stevig team vormen.

7 Ten slotte heb ik naar de belangrijkste issues gekeken, waar discussie over bestaat in Soest. Er zijn verschillen, maar naar aanleiding van de gevoerde gesprekken heb ik de indruk dat die overbrugd kunnen worden door een constructieve en oplossingsgerichte opstelling en benadering. Ik vraag speciale aandacht voor de verkeersafwikkeling in Soest-Zuid, omdat het CDA daar een afwijkend standpunt huldigt. Echter aangezien een tunnel als oplossing door geen van de andere fracties als verplicht nummer wordt opgevoerd en een oplossing in een bredere context wordt geplaatst, verwacht ik dat hier concrete afspraken over in een coalitieakkoord worden gemaakt. Met betrekking tot het sociaal-cultureel centrum wordt er ook door de fracties bewogen naar een standpunt dat ruimte biedt om de gemaakte keuze nogmaals goed tegen het licht te houden bij veranderende omstandigheden, zoals bijvoorbeeld het zoeken naar een sluitende exploitatiedekking. Ook ervaar ik bij de fracties verschillende beelden met betrekking tot bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie. Het is van belang dat bij deze onderwerpen een eenduidige beeld en een concrete aanpak ontstaat. Wanneer dit achterwege blijft, dan is teleurstelling zowel in de Raad als Soester samenleving onvermijdbaar. Ik raad derhalve een formateur aan specifiek aandacht te hebben voor onderwerpen als kerntaken, burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing, duo-wethouderschap (vierogenprincipe), financien, sociaal-cultureel centrum en de verkeersafwikkeling in breder perspectief. Daarnaast vind ik het maken van werkafspraken binnen het college, als ook tussen college en raad van belang om het politieke proces en het onderlinge vertrouwen te versterken. Ik heb bij alle bovengenoemde fracties de bereidheid geproefd om enerzijds een dergelijke coalitie te verkennen en anderzijds serieus en constructief deze onderwerpen verder uit te werken. Ik zie een vervolgproces dan ook met vertrouwen tegemoet. Ralph de Vries Hollandsche Rading, 6 april 2014

Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo

Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo Naar aanleiding van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen 2014 Eelde, 4 april 2014 Jan Smits 1. De verkiezingsuitslag Op 19 maart 2014 vonden

Nadere informatie

Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015

Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 M.H.F. Schuurmans-Wijdeven mr. G.J. Jansen 31 maart 2015 Provincie Gelderland Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 Inleiding

Nadere informatie

Verslag van bevindingen. Verkennende fase

Verslag van bevindingen. Verkennende fase Verslag van bevindingen Verkennende fase Informateur dhr. Koelewijn Veenendaal, 16 november 2016 1. Inleiding Aanleiding van deze verkennende fase is het aangeboden ontslag van de 5 wethouders van de gemeente

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 410 Kabinetsformatie 2012 Nr. 1 BRIEF VAN DE VERKENNER Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 september 2012

Nadere informatie

M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner. Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk. Zaltbommel, 23 november 2012

M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner. Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk. Zaltbommel, 23 november 2012 M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk Zaltbommel, 23 november 2012 Geachte leden van de gemeenteraad, Op 16 oktober jongstleden gaf u mij opdracht

Nadere informatie

Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur.

Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur. INFORMATIEVERSLAG 1 Inleiding Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur. Als verkenner heb ik van 26 tot en met 28 maart 2014 al vertrouwelijke gesprekken gevoerd

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 417 Kabinetsformatie 2010 Nr. 2 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Hierbij zend ik u, daartoe

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen 19 maart Zet de daling in opkomst zich door? En is er in de regio ook winst voor de lokale partijen en D66 te zien? Het Onderzoekcentrum zet in deze factsheet

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten, 2 maart Inhoud: 1. Opkomst 2. Winnaars en verliezers 3. Zetelverdeling Provinciale Staten 4. Verschil tussen gemeenten Bijlage 1 De VVD heeft bij deze verkiezingen

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Een nieuwe start voor Leusden. Rapportage van de informateur

Een nieuwe start voor Leusden. Rapportage van de informateur Een nieuwe start voor Leusden Rapportage van de informateur 1 Inleiding Na de verkiezingen van 19 maart zijn in heel Nederland en ook in Leusden de politieke verhoudingen veranderd. Waar in veel gemeenten

Nadere informatie

Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn:

Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn: Opmerkingen vooraf Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn: 1. Er is nu geen pré-informatiefase nodig om te onderzoeken

Nadere informatie

Ten voorbereiding van de gesprekken heb ik kennis genomen van de volgende documenten:

Ten voorbereiding van de gesprekken heb ik kennis genomen van de volgende documenten: Coalitievorming gemeente Gorinchem Verslag van bevindingen en advies van informateur V.J.H. Molkenboer Opdracht Pierre Schefferlie, voorzitter van de PvdA, heeft mij gevraagd op te treden als informateur.

Nadere informatie

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer Uitslagen Verkiezing Tweede Kamer Inhoud 1 Opkomst in regio iets hoger dan gemiddeld 2 Wie zijn winnaars en wie de verliezers(s)? De opkomst voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 15 maart was hoog.

Nadere informatie

24 mei Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU

24 mei Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU 24 mei 2017 Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Kenmerk: Den Haag, 29 mei 2017

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Kenmerk: Den Haag, 29 mei 2017 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Kenmerk: 201700856 Den Haag, 29 mei 2017 Geachte voorzitter, Op woensdag 17 mei jongstleden startte ik als informateur

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen Onderzoekcentrum drs. J.M.A.. Schalk maart Colofon Tekst Informatie Onderzoekcentrum GR Onderzoekcentrum Postbus 619 3300 AP 078 620 65 25 www.onderzoekcentrumdrechtsteden.nl

Nadere informatie

Coalitievorming 2014. 01, gesprek CDA

Coalitievorming 2014. 01, gesprek CDA 01, gesprek CDA Dhr. A.C. Strop (CDA) Dhr. A.C. van t Zelfde (CDA) Karakter verslag Openbaar, verslag op hoofdlijnen Zaterdag 22 maart zijn met de zes fracties verkennende gesprekken gevoerd. De gespreksverslagen

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer, 13 september De verkiezingen voor de Tweede Kamer van 13 september waren tot het eind toe spannend. De VVD en PvdA zijn de grootste winnaars. Ten koste van PVV, CDA en

Nadere informatie

Puzzel: welke regering krijgen we?

Puzzel: welke regering krijgen we? Puzzel: welke regering krijgen we? Korte omschrijving werkvorm Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen welke politieke partijen met elkaar kunnen samenwerken op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Zaaknummer: Sliedrecht, 31 maart Onderwerp: Benoeming (plaatsvervangende) leden Drechtraad en toekenning van de stemgewichten

Zaaknummer: Sliedrecht, 31 maart Onderwerp: Benoeming (plaatsvervangende) leden Drechtraad en toekenning van de stemgewichten Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Zaaknummer: Sliedrecht, 31 maart 2014 Onderwerp: Benoeming (plaatsvervangende) leden Drechtraad en toekenning van de stemgewichten Beslispunten De heren

Nadere informatie

Op weg naar een sterk team

Op weg naar een sterk team Op weg naar een sterk team voor Sliedrecht Rapport informatieronde Maart/april 2014 1.Opdracht In haar vergadering van 27 maart besloot de Raad van de gemeente Sliedrecht een informateur te benoemen met

Nadere informatie

Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg

Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg Aan Van Datum De gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg Ewald van Vliet 7 april 2014 Algemene informatie Opdracht Bij brief van 25 maart 2014 is door de fractievoorzitters

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

DE VERKIEZINGSUITSLAG

DE VERKIEZINGSUITSLAG DE VERKIEZINGSUITSLAG MAART 2017 - POLITIEK IN PRAKTIJK DOCENTENHANDLEIDING DE WERKVORM IN HET KORT Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen dat politieke partijen met elkaar moeten samenwerken

Nadere informatie

M.b.t. agendapunt 12, Groot Bijstervelt, wordt gebruik gemaakt van het inspreekrecht door:

M.b.t. agendapunt 12, Groot Bijstervelt, wordt gebruik gemaakt van het inspreekrecht door: Agenda Gemeenteraad Vervolg besluitvormende raadsvergadering van 21 april 2015 Uitnodiging voor de vergadering op woensdag 22 april 2015 20:00-23:00 uur, locatie Raadszaal Voorzitter : Ruud Severijns 12

Nadere informatie

In de bijlage treft u de bijdragen van de fracties aan waarin zij hun standpunten inzake o.a. de subsidiariteit meer in detail uiteenzetten.

In de bijlage treft u de bijdragen van de fracties aan waarin zij hun standpunten inzake o.a. de subsidiariteit meer in detail uiteenzetten. CONCEPT Aan de heer Jean-Claude Juncker Voorzitter van de Europese Commissie Rue de la Loi 200 B-1049 Bruxelles België Onderwerp: Gemotiveerd advies inzake de subsidiariteit over het EU-voorstel voor een

Nadere informatie

Verloop van de coalitieonderhandelingen 2014

Verloop van de coalitieonderhandelingen 2014 Verloop van de coalitieonderhandelingen 2014 Inleiding De afgelopen weken zijn er allerlei berichten verschenen in de media over het verloop van de coalitieonderhandelingen. Normaal gesproken zijn wij

Nadere informatie

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het 30891 Kabinetsformatie 2006 Nr. 2 Brief van de informateur Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 december 2006 Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit

Nadere informatie

Wat zegt de Tilburgse kiezer?

Wat zegt de Tilburgse kiezer? Wat zegt de Tilburgse kiezer? De resultaten van de exitpoll van de Tilburgse gemeenteraadsverkiezing 2014 DEMOS Centrum voor Beter Bestuur en Burgerschap Julien van Ostaaijen, Koen van der Krieken, Sabine

Nadere informatie

Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014. handreiking Presidium aan de onderhandelaars

Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014. handreiking Presidium aan de onderhandelaars Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014 handreiking Presidium aan de onderhandelaars Presidium gemeenteraad Woerden Januari 2014 Inleiding Het Presidium, zoals dat fungeerde in de raadsperiode van

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Rapportage van de informateurs. 1. Inleiding.

Rapportage van de informateurs. 1. Inleiding. Rapportage van de informateurs 1. Inleiding. In de raadsvergadering van 11 oktober 2016, besloot de gemeenteraad tot het volgende: 1. De te benoemen informateur de volgende opdracht mee te geven: op korte

Nadere informatie

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden?

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden? De zorgparagraaf Het sociale component Het economische beleid Duurzaamheid Onderwijs Het Europees beleid Om actief inbreng te kunnen leveren aan( maatschappelijke) discussies Om actief het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN Rapport ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN D66-kiezers verdeeld over regeren met ChristenUnie 22 juni 2017 www.ioresearch.nl I&O Research politieke peiling juni 2017 Achterban ChristenUnie

Nadere informatie

Vertrouwende uw raad hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik,

Vertrouwende uw raad hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik, Rapportage informatieronde Vlaardingen, 28 maart 2014 Geachte voorzitter van de raad, Met de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart behaalde de SP 3.777 stemmen en werd daarmee de grootste partij van Vlaardingen.

Nadere informatie

Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling?

Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling? Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling? Wat valt er eigenlijk te kiezen? Dwars door de landelijke discussies over het nieuwe takenpakket waar gemeenten de komende

Nadere informatie

Voor een première bereid je je voor. Hoe zorg je er voor dat de kernboodschappen van de lokale PvdA helder en duidelijk naar voren komen?

Voor een première bereid je je voor. Hoe zorg je er voor dat de kernboodschappen van de lokale PvdA helder en duidelijk naar voren komen? PvdA Overbetuwe inbreng kadernota 2014 Voorzitter, Een bijzondere vergadering voor u en mij. Onder uw leiding is het voor het eerst dat wij een kadernota bespreken. En al doet mijn grijze haardos anders

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april 2015 in het gemeentehuis te Uithuizen.

Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april 2015 in het gemeentehuis te Uithuizen. Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april in het gemeentehuis te Uithuizen. Aanwezig: Voorzitter Griffier mevrouw M. van Beek mevrouw H. Hoekstra

Nadere informatie

Verkiezingen Op weg naar een nieuw kabinet

Verkiezingen Op weg naar een nieuw kabinet Verkiezingen 2017 Op weg naar een nieuw kabinet 1 4-3-2017 Trends deze verkiezingen 2 En we hebben te maken met externe factoren Woorden en daden CPB doorberekeningen 3 Nut van de CPB-doorrekening Reality

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: Houten, 2 oktober 2014

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: Houten, 2 oktober 2014 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2014-065 Houten, 2 oktober 2014 Onderwerp: Voordracht benoeming griffier Beslispunten: Ingaande 1 januari 2015 de heer W. van Zanen uit Amsterdam aanstellen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 26 024 Kabinetsformatie 1998 Nr. 1 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 8 mei 1998 Bijgevoegd

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

10.0. Voordracht benoeming griffier

10.0. Voordracht benoeming griffier 10.0. Voordracht benoeming griffier Inhoudsopgave 10.0. Voordracht benoeming griffier... 2 Raadsvoorstel voordracht benoeming griffier... 3 10.0. Voordracht benoeming griffier 10.0. Voordracht benoeming

Nadere informatie

Voordracht voor de raadsvergadering van

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

RUZIE OVER DE FUSIE?

RUZIE OVER DE FUSIE? RUZIE OVER DE FUSIE? resultaten van een enquête onder gemeentebestuurders en raadsleden in Noord-Holland, Utrecht en Flevoland Amsterdam, november 2011 Projectnummer: 1578 ERGO: BUREAU VOOR MARKT- EN BELEIDSONDERZOEK

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2014/67

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2014/67 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 7-10-2014 Nummer voorstel: 2014/67 Voor raadsvergadering d.d.: 07-10-2014 Agendapunt: 4 Onderwerp:

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer 22 januari 2003

Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer 22 januari 2003 Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer 22 januari 2003 1. Totaaluitslag Opkomstpercentage: 85,26 1 Christen Democratisch Appèl (CDA) 2342 2239 103 2 Lijst Pim Fortuyn (LPF) 615 1784-1169 3 VVD 1956 1415 541

Nadere informatie

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij?

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Culturele paragrafen in de verkiezingsprogramma s CDA Soest Het is van belang het vrijwilligerswerk in het algemeen -en dus ook bij sportverenigingen- te stimuleren

Nadere informatie

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu?

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? 16 mei 2017 Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen

Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen COALITIEVORMING Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen Na de gemeenteraadsverkiezingen bespreken de politieke fracties in de raad wie wethouder wordt en welke beleids-

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek Verkiezingen Tweede Kamer, maart voorlopige uitslag Projectnummer: Slot, Jeroen Hylkema, Cor Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal Postbus, AR Amsterdam j.slot@amsterdam.nl Telefoon www.ois.amsterdam.nl c.hylkema@amsterdam.nl

Nadere informatie

Een Lokaal Referendum of niet?

Een Lokaal Referendum of niet? Een Lokaal Referendum of niet? Een eerste discussie over een lokaal in Krimpen aan den IJssel als onderdeel van burgerparticipatie. Inleiding In ons land zijn de afgelopen periode op het gebied van de

Nadere informatie

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen Evaluatie Klachtencommissariaat Conclusies en aanbevelingen Rekenkamercommissie gemeente Enschede 3 maart 2016 1 Aanleiding Met ingang van 1 januari 2015 heeft de gemeente Enschede een functie Klachtencommissaris.

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Opgaven voor 's-hertogenbosch

Opgaven voor 's-hertogenbosch s-hertogenbosch, 3 december 2014 Geachte leden en aspirant-leden van de gemeenteraad, Op 19 november jongstleden hebben er naar aanleiding van een gemeentelijke herindeling gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden

Nadere informatie

Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start.

Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start. 1 Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start. - Democratie functioneert op basis van meerderheden. - Vormen

Nadere informatie

Ten geleide 7. 1 Achtergronden en aanpak 9

Ten geleide 7. 1 Achtergronden en aanpak 9 INHOUD Inhoud Ten geleide 7 1 Achtergronden en aanpak 9 1.1 Een moeilijke uitgangssituatie 9 1.2 Begrotingstekort, bbp en welvaart 10 1.3 Houdbaarheid van de overheidsfinanciën 11 1.4 Een bedreiging voor

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken:

Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken: Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken: - Waar staat je gemeente? - Evaluatie organisatieontwikkeling; - Evaluatie burgerparticipatie; - Lokale bestuurskrachtmeting; - Eindrapport Visitatiecommissie

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Maak van de MUG geen olifant

Maak van de MUG geen olifant Maak van de MUG geen olifant Stemadvies ten behoeve van de herindelingsverkiezingen in de gemeenten Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn van 19 november 2014 18 november 2014 PSP 92 Gelderland

Nadere informatie

Uw wensen voor de verkiezingsprogramma's Ledenpeiling 26 april t/m 19 mei Korte rapportage

Uw wensen voor de verkiezingsprogramma's Ledenpeiling 26 april t/m 19 mei Korte rapportage Uw wensen voor de verkiezingsprogramma's Ledenpeiling 26 april t/m 19 mei Korte rapportage Aanleiding Het kabinet Rutte is gevallen nadat de PVV besloot om zich terug te trekken uit de Catshuisonderhandelingen.

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan.

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan. Mededelingen stemmingen Ik verzoek de leden, hun plaatsen in te nemen. Voor wij gaan stemmen, geef ik als eerste het woord aan de heer Öztürk van de Partij van de Arbeid, die een wijziging wil doorgeven

Nadere informatie

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011-31 jan. 2011- Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 31 januari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Rol en positie van de gemeenteraad. Onderzoek naar de visie van raadsleden, wethouders en burgemeesters over de rol en positie van raad en raadsleden

Rol en positie van de gemeenteraad. Onderzoek naar de visie van raadsleden, wethouders en burgemeesters over de rol en positie van raad en raadsleden Rol en positie van de gemeenteraad Onderzoek naar de visie van raadsleden, wethouders en burgemeesters over de rol en positie van raad en raadsleden 30 augustus 2017 Een mens moet zo mogelijk elke dag

Nadere informatie

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering Aan het eind van 2015 zijn we maximaal 15 maanden verwijderd van de volgende Tweede Kamerverkiezingen. De contouren van die verkiezingen

Nadere informatie

Informatieproces Beoogde coalitie

Informatieproces Beoogde coalitie Gemeenteraad Amersfoort Aan de heer L.L.M. Bolsius, voorzitter Stadhuisplein 1 3811 LM AMERSFOORT Utrecht, 3 april 2014 Onderwerp: advies informateur Geachte heer Bolsius, In uw opdrachtbrief van 24 maart

Nadere informatie

Opdracht Op vrijdag 19 maart heb ik het door alle fracties ondersteund verzoek aanvaard. Mijn opdracht luidde als volgt:

Opdracht Op vrijdag 19 maart heb ik het door alle fracties ondersteund verzoek aanvaard. Mijn opdracht luidde als volgt: Den Haag, 8 april 2010 Aan de fractievoorzitters van de Haagse gemeenteraad, Als informateur heb ik de opdracht aanvaard om een verkenning te plegen naar de vorming van een stabiel, vruchtbaar en stevige

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 V Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2012 AF VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK

Nadere informatie

18 DECEMBER 2008: Besluit project Atalanta ( project dierenpark / centrum / theater)

18 DECEMBER 2008: Besluit project Atalanta ( project dierenpark / centrum / theater) 18 DECEMBER 2008: Besluit project Atalanta ( project dierenpark / centrum / theater) Bijdrage 1 e termijn Voorzitter, Hoe staat de DOP tegenover het project dierenpark / centrum / theater? Wij zouden er

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 681 Verlenging van de zittingsduur van gemeenteraden in gemeenten waarvoor met ingang van 1 januari 2015 een wijziging van de gemeentelijke

Nadere informatie

Zitting hoofd- en centraalstembureau. Vaststellen uitslag stemming en verkiezing

Zitting hoofd- en centraalstembureau. Vaststellen uitslag stemming en verkiezing Zitting hoofd- en centraalstembureau Vaststellen uitslag stemming en verkiezing Agenda zitting HS 21-3-2014 1. Opening vergadering HS door de voorzitter 1. Vaststellen uitslag stemming en proces-verbaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 449 Voorstel van wet de leden Wilders en Bosma tot intrekking van de goedkeuringswet inzake de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie

Nadere informatie

Rapportage informatiegesprekken. Gemeenteraadsverkiezingen gemeente Elburg

Rapportage informatiegesprekken. Gemeenteraadsverkiezingen gemeente Elburg Rapportage informatiegesprekken Gemeenteraadsverkiezingen 2010 gemeente Elburg Informateur: Drs. L. Eland Datum: 18 maart 2010 2 1. Opdracht Bij brief van 18 januari 2010 heb ik opdracht ontvangen van

Nadere informatie

1 Hoe kan het, volgens u, dat Weert Lokaal de verkiezingen heeft gewonnen?

1 Hoe kan het, volgens u, dat Weert Lokaal de verkiezingen heeft gewonnen? Verkiezingen Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen kwam Weert Lokaal als grote winnaar (8 zetels) uit de bus. Andere winnaars zijn de SP (+1 zetel) en D66 (+1 zetel). De VVD verliest 4 zetels, de PvdA 1

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

De echte landelijke uitslag van de Gemeenteraadsverkiezingen van 2010

De echte landelijke uitslag van de Gemeenteraadsverkiezingen van 2010 De echte landelijke uitslag van de Gemeenteraadsverkiezingen van 2010 Het was fascinerend om te zien hoe op 3 maart s avonds door politici en media gereageerd werd op een uitslag die door de NOS en ANP

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 891 Kabinetsformatie 2006 Nr. 1 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 27 november 2006

Nadere informatie

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose Aanvankelijk leek deze verkiezingen zich te voltrekken op een manier waarbij VVD en PvdA ieder steeds meer kiezers weg gingen trekken van andere partijen.

Nadere informatie

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen, op basis van gegevens van Bureau Verkiezingen. Meer statistische informatie kunt u aanvragen

Nadere informatie

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

De Politieke Barometer Onderwijs. (meting oktober 2010)

De Politieke Barometer Onderwijs. (meting oktober 2010) De Politieke Barometer Onderwijs (meting oktober 2010) De Politieke Barometer Onderwijs (meting oktober 2010) Utrecht, oktober 2010 DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven Postbus 6813 500 AR

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie