Advies Informatie Soest 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Advies Informatie Soest 2014"

Transcriptie

1 Advies Informatie Soest 2014 Geachte mevrouw Kemmerling, beste Yvonne, Bij deze heb ik het genoegen u mijn bevindingen in het kader van de informatie rond de vorming van een nieuw college in de gemeente Soest aan te bieden. Om tot een advies te komen analyseer ik kort de verkiezingsuitslag, licht ik de opdracht en werkwijze toe, presenteer ik mijn bevindingen naar aanleiding van de gevoerde gesprekken, en ten slotte een drietal issues die nadrukkelijk aan de orde zijn gekomen. Analyse De verkiezingen van 19 maart 2014 resulteerden in een uitslag met duidelijke winnaars en verliezers. Met 11 partijen die 29 zetels vullen in de gemeenteraad is er sprake van versplintering. Na de verkiezingen van 2010 zaten er tenslotte 9 fracties in de raad. De grootste fractie, D66, telt 5 zetels. Daarnaast zijn er drie partijen met 4 zetels (VVD, CDA, Soest2002), een partij met 3 zetels (GGS), drie partijen met 2 zetels (PvdA, ChristenUnie-SGP en GroenLinks) en drie partijen met 1 zetel (LAS, DSN, BBS). Een vergelijking tussen de verkiezingsuitslag van 2014 en 2010 levert het volgende beeld op met betrekking tot zetels en percentages. Partij verschil zetels % zetels % zetels % D ,85 3 8, ,75 VVD 4 13, ,32 0-1,06 Soest , , ,02 CDA 4 12, ,06 0-0,06 GGS 3 10, , ,33 PvdA 2 7, , ,59 ChristenUnie-SGP 2 6,96 1 5, ,40 GroenLinks 2 6,39 2 6,56 0-0,17 BBS 1 4,50 nvt nvt 1 4,50 LAS 1 4,38 nvt nvt 1 4,38 DSN 1 4,37 nvt nvt 1 4,37 Leefbaar Soest - 1,76 1 5, ,98 Partij voor Soest - 1,21 nvt nvt - 1,21 SP nvt nvt - 2, Totaal nvt nvt

2 Wanneer alleen naar het zetelaantal wordt gekeken dan zijn er twee winnaars in 2014 aan te wijzen ten opzichte van de uitslag in 2010: D66 en CU-SGP. Grootste verliezer is GGS met 3 zetels, gevolgd door Soest2002, PvdA en Leefbaar Soest, die ieder een zetel inleveren. Voor Leefbaar Soest betekent dit geen terugkeer in de gemeenteraad. Alle andere partijen,vvd, CDA, GL, die reeds in 2010 meededen, blijven qua zetelaantal gelijk. Nieuwkomers zijn BBS, LAS en DSN met ieder 1 zetel. Echter het zetelaantal vertelt niet het hele verhaal. Daarom heb ik ook de percentages van de uitgebrachte stemmen bekeken. Daardoor wordt het beeld genuanceerder. Wanneer de percentages gewoon in ogenschouw worden genomen, dan zijn er vier partijen, die relatief dichtbij elkaar liggen: D66, VVD, Soest2002 en CDA. Daarna ontstaat een gat van zo n 1,53% tussen CDA en GGS. Drie partijen, PvdA, ChristenUnie-SGP, GroenLinks, blijven onder de 10% steken, terwijl er vervolgens nog drie partijen, BBS, LAS, DSN, zijn die onder de 5% blijven. Leefbaar Soest en Partij voor Soest blijven onder de 2% hangen en halen de kiesdeler niet. De percentuele verschillen tussen 2014 en 2010 zijn opmerkelijk te noemen. Ook hier zijn er twee winnaars aan te wijzen: D66 en ChristenUnie-SGP. Ik reken de percentages BBS, LAS en DSN niet mee, aangezien die in 2010 nog niet meededen aan de verkiezingen. Twee partijen zijn min of meer gelijk gebleven: CDA en GL. De VVD verliest 1%. Daarna volgen drie partijen, PvdA, Soest2002 en Leefbaar Soest, die 3 tot 4% verliezen. Grootste verliezer van de verkiezingen is GGS met een daling van 8,33%. Deze winst- en verliesrekening laat ik meewegen in mijn advies, omdat hierin de kiezer een uitspraak heeft gedaan met betrekking tot het vertrouwen in de politieke partijen in Soest. Opdracht Op voordracht van D66 en met instemming van de overige fracties in de gemeenteraad ben ik op 27 maart als informateur aangesteld. Mijn opdracht bestaat uit het onderzoeken van mogelijke coalities van fracties die een nieuw college van B&W willen steunen. Ik ben gevraagd geworden advies hierover uit te brengen aan de hand van de volgende vragen: a. Welke combinatie doet het meest recht aan de verkiezingsuitslag? b. Hoe kom je tot een goed team, met een analyse van overeenkomsten en verschillen? c. Wie zijn de wethouderskandidaten? Werkwijze Ter voorbereiding op mijn werkzaamheden als informateur hebben Yvonne Kemmerling en Rolf-Jan Sielcken verkennende gesprekken met alle raadsfracties gevoerd om duiding te krijgen omtrent de verkiezingsuitslag, mogelijke coalities, bespreek- en breekpunten, ect. Van deze gesprekken zijn geaccordeerde verslagen gemaakt, die mij ter hand zijn gesteld. Op basis van deze verslagen en de gevoerde gesprekken heb ik mij een beeld proberen te vormen van de politieke werkelijkheid in Soest. Ik was daarbij aangenaam verrast door openheid en constructieve houding die ik bij alle gesprekspartners van de diverse fracties heb mogen ervaren. Ik spreek de hoop uit dat deze constructieve opstelling ook voortgezet kan worden in de nieuwe raad en tussen raad en college. Ik was aanwezig tijdens de raadsvergadering waarin ook de nieuwe raad werd geinstalleerd en waar een aantal fracties een nadere duiding van de verkiezingsuitslag gaven. Via de griffier is er de volgende dag een invulschema opgesteld voor de gesprekken tussen fractievertegenwoordigers en informateur op woensdag 3 en donderdag 4 april. Op basis van dit schema ben ik in staat geweest om met alle fracties een gesprek te voeren. Met BBS vond dit gesprek op speciaal verzoek reeds op maandag 1 april op het provinciehuis plaats.

3 De gesprekken heb ik gevoerd op basis van een viertal vragen: 1. Welke combinatie van fracties doet recht aan de verkiezingsuitslag? Heeft de fractie daarbij een eerste en tweede voorkeur? 2. Welke wethouderskandidaten zouden wel of niet een goed collegeteam kunnen vormen? En welke kandidaat zou de fractie zelf naar voren willen schuiven? Zijn er bezwaren jegens kandidaten? 3. Wat vindt de fractie van bestuurlijke vernieuwing en hoe denkt de fractie dat hieraan in Soest vorm moet worden gegeven? 4. Welke onderwerpen zijn belangrijk voor de fractie om steun aan een college te kunnen verlenen, ongeacht deelname daaraan? Welke onderwerpen worden als breek- of bespreekpunt beschouwt? Tijdens deze gesprekken is door de griffier een verslag gemaakt, dat ter goedkeuring aan de fracties is voorgelegd. De gevoerde gesprekken en deze goedgekeurde verslagen vormen naast de verkiezingsuitslag de basis voor mijn bevindingen en advies. De gespreksverslagen zijn vertrouwelijk en zijn slechts bedoeld voor het vervullen van mijn rol als informateur. Issues die hierbij aan de orde zijn gekomen en die van belang zijn voor een vervolg met een formateur neem ik mee in mijn advies. Bevindingen Democratisch Soest Natuurlijk (DSN) vindt een coalitie van D66-CDA-GL-VVD een logische combinatie, maar ook een minderheidscoalitie van D66-VVD-CDA zou kunnen. Soest2002 valt af, omdat deze partij niet bekend staat om bestuurlijke vernieuwing en aandacht voor groen. Een aantal wethouders van 4fte is voldoende. Bestuurlijke vernieuwing kan veel beter door eerder aan tafel te gaan met organisaties en burgers. Wijkbeheersteam serieus nemen en ondersteunen. De Raad moet meer naar buiten, de wijken van Soest in. Lokaal Anders Soest (LAS) ziet een coalitie van D66-VVD-CDA-GL-LAS als eerste optie, omdat de grote vier (D66-VVD-CDA-Soest2002) geen breed draagvlak in de raad hebben. Afhankelijk van de omvang van de coalitie kunnen op basis van 4fte vier of vijf wethouders functioneren. De kerntakendiscussie is de vorige periode niet afgerond, nu in het coalitieakkoord de keuzes vastleggen. LAS wil ver gaan wat burgerparticipatie betreft en doet suggestie met Koningsdag als gemeenteraad verantwoording af te leggen aan inwoners en in gesprek te gaan. Burgerbelangen Soest (BBS) vindt een logische coalitie bestaan uit D66-CDA-GL-VVD. BBS heeft een sterke voorkeur voor vier partijencoalitie om wethoudersformatie tot 4fte te beperken. Gedoogsteun CU-SGP valt te overwegen. Deelname van Soest2002 aan college stuit op verzet van BBS. Bij burgerparticipatie acht BBS het stellen van kaders onontkoombaar om verwachtingen vast te leggen en uit te spreken. College en Raad moeten meer de wijk in. GroenLinks (GL) kiest voor een coalitie bestaande uit D66-VVD-CDA-GL, eventueel met gedoogsteun van LAS. Bij een vijfpartijen-coalitie kan met deeltijdwethouders gewerkt worden via een 5 x 0,8fte verdeling. Deelname van Soest2002 is vanwege bestuursstijl ongewenst. Burgerlijke vernieuwing betekent niet alleen anders vergaderen, de inzet van eigentijdse communicatiemethodes naar buiten toe is belangrijk. ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij (CU-SGP) acht een coalitie van D66-VVD- CDA-Soest2002 als meest werkbaar. Indien Soest2002 of VVD niet passen dan komen

4 GL en CU-SGP in beeld. Coalitie met meerderheid van 15 zetels vindt CU-SGP te smal. De kerntakendiscussie moet niet opnieuw gedaan worden, maar de aanbevelingen moeten nog eens bezien worden. Opnemen in coalitie-akkoord is een optie. Op bouwen buiten de rode contour, vooral voor jongeren en ouderen, mag geen taboe rusten. Daarnaast pleit CU-SP voor behoud christelijke scholen en bijbehorende identiteit. Bij burgerparticipatie moeten de verwachtingen over en weer duidelijk zijn. De eindverantwoordelijke is en blijft de Raad of het College. De Raad moet regelmatig naar buiten, bijvoorbeeld eens per half jaar. Partij van de Arbeid (PvdA) vindt een combinatie van D66-VVD-CDA-Soest2002 voor de hand liggen. Een tweede optie kan bestaan uit D66-VVD-CDA-PvdA, eventueel met CU- SGP. Op basis van 4fte zijn er dan drie fulltime en twee parttime wethouders. Bij burgerparticipatie moet er meer aandacht besteed worden aan de kaderstelling aan het begin van het proces. De participatieladder is nog onvoldoende toegepast. Geef vertrouwen aan het maatschappelijk middenveld. Gemeentebelangen Groen Soest (GGS) vindt getalsmatig een coalitie van de vier grote partijen D66-VVD-CDA-Soest2002 begrijpelijk. De kiezer was niet ontevreden over het beleid van de huidige coalitie, dus kan ook een coalitie van D66-VVD-CDA-GGS-GL. Vanwege het bouwen buiten de rode contour is de deelname van CU-SGP lastig. Er dient vastgehouden te worden aan maximaal 4fte voor wethouders, deeltijdwethouders zijn bij de tweede optie bespreekbaar. Helderheid over de kerntaken vereist het vastleggen ervan aan het begin van de collegeperiode. Burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing ziet GGS in de vorm van breed in gesprek gaan over maatschappelijke vraagstukken. Ook het beschikbaar stellen van bepaalde budgetten voor bewoners is bespreekbaar. Het wordt tijd voor een raadgevend referendum. Christen-Democratisch Appel (CDA) spreekt een voorkeur uit voor een coalitie van D66- VVD-CDA-GL en CU-SGP. Eventueel alleen met gedoogsteun van CU-SGP. Het CDA acht een coalitie van D66-VVD-CDA-Soest2002 minder voor de hand liggen vanwege het verlies van Soest2002 en de niet-constuctieve opstelling de afgelopen raadsperiode. Echter het CDA vindt deze optie bespreekbaar, mits gekoppeld aan goede afspraken. De kerntakendiscussie is afgerond, maar het opnemen van deze in een collegeprogramma is een goed idee. Het geeft helderheid aan oppositie en coalitie. De beleidsnota over de participatieladder hoeft niet weer op tafel. Burgerparticipatie is niet hetzelfde als bestuurlijke vernieuwing. De samenleving gaat namelijk de agenda bepalen en niet de gemeenteraad. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) vindt dat de inhoud bij een te vormen college voorop dient te staan. De meest wenselijke coalitie is dan D66-VVD-CDA- Soest2002, vanwege de brede(re) meerderheid en inhoudelijk zijn er maar beperkte verschillen van mening. Samenwerking met GL valt vanwege programmatische verschillen af. Dan zou eerder CU-SGP voor de hand liggen. VVD is geen voorstander van deeltijdwethouders. Gedoogsteun zonder wethouderspost kan eventueel ook. De taakstelling bij het sport-dossier is een goed model van burgerparticipatie: als gemeente zelf de kaders stellen en organisaties de invulling laten bedenken. De kerntakendiscussie moet opgepakt worden en kan wellicht geborgd worden in een coalitieakkoord. Democraten66 (D66) noemt een reeks mogelijke coalities, waarbij een eerste voorkeur bestaat voor D66-VVD-CDA-GL en CU-SGP of LAS. Een andere optie omvat D66-VVD- CDA-Soest2002. Bij Soest2002 bestaan aarzelingen vanwege gebrek aan vernieuwing en het geleden verlies ten opzichte van In principe wil D66 uitgaan van maximaal 4

5 wethouders. Van de deelnemers aan de nieuwe coalitie wordt verwacht dat zij in zijn voor bestuurlijke vernieuwing op alle niveaus van het openbaar bestuur. De Raad moet bereid zijn om zaken los te laten en ruimte te geven aan initiatieven van de inwoners. De nota participatieladder kan als vertrekpunt dienen in een coalitieakkoord. Feitelijk komt het neer op het sturen op hoofdlijnen en fouten maken mag. Duo-wethouders vanuit het vierogenprincipe met betrekking tot zware portefeuilles is een goed idee. Issues Een issue waar ik in de gesprekken op stuitte en dat ik hier niet onbesproken wil laten, vormt de deelname van Soest2002 aan een nieuw college. De reacties hierop liepen uiteen van ronduit negatief, aarzelend, tot neutraal en positief. De negatieve en aarzelende reacties werden ingegeven door de wijze waarop Soest2002 in de afgelopen raadsperiode oppositie voerde. Woorden als niet-constructief en onnodig confronterend werden daarbij regelmatig gebezigd. Het is in het belang van Soest2002 dat dit beeld kantelt en dat aan vertrouwen met andere fracties kan worden gebouwd. Een belangrijke randvoorwaarde voor een kansrijke deelname van Soest2002 aan een nieuw college vormt tevens de wethouderskandidaat. Een sterk en ambitieus team staat of valt met wethouders die elkaar de ruimte geven en gunnen. Met de nadruk die alle fractie op bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie leggen, vraagt dat om een constructieve en uitnodigende opstelling van een nieuw college. Twee andere issues passeerden in de gesprekken ieder keer de revue: de verkeersafwikkeling bij station Soest-Zuid en het sociaal-cultureel centrum in Soesterberg. Vanuit de verkiezingsprogramma s van de diverse partijen wordt helder dat hier verschillend over gedacht wordt. Daarnaast werden deze twee issues in de eerste verkennende gesprekken tussen D66 en de overige fracties ook bij regelmaat genoemd. Soms als breekpunt, soms als bespreekpunt. In mijn gesprekken met de fracties heb ik onderzocht in hoeverre een issue daadwerkelijk een breekpunt vormt. Aangezien hiermee het aantal mogelijke combinaties van fracties voor een nieuwe coalitie beperkt wordt. Ter informatie heb ik de twee issues in een matrix geplaatst, zodat duidelijk wordt op welk standpunt fracties zich stellen. Ik vereenvoudig de issues tot voor of tegen een tunnel bij station Soest-Zuid en het sociaal-cultureel centrum op evenementen (conform raadsbesluit) of naar de Marechaussee. Daarnaast geef ik aan of een fractie dit als een bespreek- of breekpunt beschouwt. Fractie Tunnel station Soest-Zuid Sociaal-cultureel centrum Voor/Tegen Evenementent errein/ Marechaussee D66 Doorstroming verbeteren Evenementen VVD Doorstroming verbeteren Marechaussee Soest2002 Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Marechaussee

6 Fractie Tunnel station Soest-Zuid Sociaal-cultureel centrum Voor/Tegen Evenementent errein/ Marechaussee CDA Tegen Evenementen GGS Tegen, verkeersafwikkeling is relatief probleem Evenementen PvdA Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen ChristenUnie/ SGP Tegen Marechaussee GroenLinks Tegen Evenementen /Raadsbe sluit handhaven BBS Voor, maar voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen LAS Voorop beste oplossing voor doorstroming Evenementen DSN Tegen Marechaussee Advies Op basis van de verkiezingsuitslag, alle gesprekken en de verkiezingsprogramma s kom ik tot het volgende advies. Ik beveel een coalitie bestaande uit D66, VVD, Soest2002 en CDA voor de raadsperiode aan. Het antwoord op de derde vraag van mijn opdracht, de kandidaat-wethouders, is door de fracties vertaald in Yvonne Kemmerling (D66), Jannelies Van Berkel (CDA), Peter van der Torre (VVD) en Janne Pijnenborg (Soest2002). Ik heb gekeken naar partijen, die gewonnen of gelijk gebleven zijn op basis van het zetelaantal. Daarnaast heb ik mee laten wegen dat een meerderheid van de fracties voorstander is van een brede coalitie. In ieder geval breder dan de periode toen de verhouding 15/14 was in de raad. Een derde punt dat ik laat meewegen is het feit dat bijna alle fracties niet meer dan 4fte met betrekking tot het aantal wethouders wensen. Daarnaast beschouwt een aantal grote fracties deeltijdwethouders als onwenselijk of onwerkbaar. De personen die vanuit de fracties als kandidaat-wethouders naar voren worden geschoven, kunnen naar mijn mening een stevig team vormen.

7 Ten slotte heb ik naar de belangrijkste issues gekeken, waar discussie over bestaat in Soest. Er zijn verschillen, maar naar aanleiding van de gevoerde gesprekken heb ik de indruk dat die overbrugd kunnen worden door een constructieve en oplossingsgerichte opstelling en benadering. Ik vraag speciale aandacht voor de verkeersafwikkeling in Soest-Zuid, omdat het CDA daar een afwijkend standpunt huldigt. Echter aangezien een tunnel als oplossing door geen van de andere fracties als verplicht nummer wordt opgevoerd en een oplossing in een bredere context wordt geplaatst, verwacht ik dat hier concrete afspraken over in een coalitieakkoord worden gemaakt. Met betrekking tot het sociaal-cultureel centrum wordt er ook door de fracties bewogen naar een standpunt dat ruimte biedt om de gemaakte keuze nogmaals goed tegen het licht te houden bij veranderende omstandigheden, zoals bijvoorbeeld het zoeken naar een sluitende exploitatiedekking. Ook ervaar ik bij de fracties verschillende beelden met betrekking tot bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie. Het is van belang dat bij deze onderwerpen een eenduidige beeld en een concrete aanpak ontstaat. Wanneer dit achterwege blijft, dan is teleurstelling zowel in de Raad als Soester samenleving onvermijdbaar. Ik raad derhalve een formateur aan specifiek aandacht te hebben voor onderwerpen als kerntaken, burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing, duo-wethouderschap (vierogenprincipe), financien, sociaal-cultureel centrum en de verkeersafwikkeling in breder perspectief. Daarnaast vind ik het maken van werkafspraken binnen het college, als ook tussen college en raad van belang om het politieke proces en het onderlinge vertrouwen te versterken. Ik heb bij alle bovengenoemde fracties de bereidheid geproefd om enerzijds een dergelijke coalitie te verkennen en anderzijds serieus en constructief deze onderwerpen verder uit te werken. Ik zie een vervolgproces dan ook met vertrouwen tegemoet. Ralph de Vries Hollandsche Rading, 6 april 2014

Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo

Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo Verslag van het informatieproces in de gemeente Tynaarlo Naar aanleiding van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen 2014 Eelde, 4 april 2014 Jan Smits 1. De verkiezingsuitslag Op 19 maart 2014 vonden

Nadere informatie

Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015

Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 M.H.F. Schuurmans-Wijdeven mr. G.J. Jansen 31 maart 2015 Provincie Gelderland Advies informateurs na verkiezingen Provinciale Staten 2015 Inleiding

Nadere informatie

M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner. Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk. Zaltbommel, 23 november 2012

M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner. Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk. Zaltbommel, 23 november 2012 M.H.J.C. Nienhuis Van Doremaele Verkenner Gemeenteraad van Ridderkerk Koningsplein 1 Ridderkerk Zaltbommel, 23 november 2012 Geachte leden van de gemeenteraad, Op 16 oktober jongstleden gaf u mij opdracht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 417 Kabinetsformatie 2010 Nr. 2 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Hierbij zend ik u, daartoe

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen 19 maart Zet de daling in opkomst zich door? En is er in de regio ook winst voor de lokale partijen en D66 te zien? Het Onderzoekcentrum zet in deze factsheet

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten, 2 maart Inhoud: 1. Opkomst 2. Winnaars en verliezers 3. Zetelverdeling Provinciale Staten 4. Verschil tussen gemeenten Bijlage 1 De VVD heeft bij deze verkiezingen

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Ten voorbereiding van de gesprekken heb ik kennis genomen van de volgende documenten:

Ten voorbereiding van de gesprekken heb ik kennis genomen van de volgende documenten: Coalitievorming gemeente Gorinchem Verslag van bevindingen en advies van informateur V.J.H. Molkenboer Opdracht Pierre Schefferlie, voorzitter van de PvdA, heeft mij gevraagd op te treden als informateur.

Nadere informatie

Een nieuwe start voor Leusden. Rapportage van de informateur

Een nieuwe start voor Leusden. Rapportage van de informateur Een nieuwe start voor Leusden Rapportage van de informateur 1 Inleiding Na de verkiezingen van 19 maart zijn in heel Nederland en ook in Leusden de politieke verhoudingen veranderd. Waar in veel gemeenten

Nadere informatie

Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn:

Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn: Opmerkingen vooraf Het draaiboek is gebaseerd op de gang van zaken tijdens de coalitieonderhandelingen in 2010. De belangrijkste verschillen zijn: 1. Er is nu geen pré-informatiefase nodig om te onderzoeken

Nadere informatie

Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg

Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg Rapportage informateur Leidschendam-Voorburg Aan Van Datum De gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg Ewald van Vliet 7 april 2014 Algemene informatie Opdracht Bij brief van 25 maart 2014 is door de fractievoorzitters

Nadere informatie

Coalitievorming 2014. 01, gesprek CDA

Coalitievorming 2014. 01, gesprek CDA 01, gesprek CDA Dhr. A.C. Strop (CDA) Dhr. A.C. van t Zelfde (CDA) Karakter verslag Openbaar, verslag op hoofdlijnen Zaterdag 22 maart zijn met de zes fracties verkennende gesprekken gevoerd. De gespreksverslagen

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer, 13 september De verkiezingen voor de Tweede Kamer van 13 september waren tot het eind toe spannend. De VVD en PvdA zijn de grootste winnaars. Ten koste van PVV, CDA en

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

Op weg naar een sterk team

Op weg naar een sterk team Op weg naar een sterk team voor Sliedrecht Rapport informatieronde Maart/april 2014 1.Opdracht In haar vergadering van 27 maart besloot de Raad van de gemeente Sliedrecht een informateur te benoemen met

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014. handreiking Presidium aan de onderhandelaars

Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014. handreiking Presidium aan de onderhandelaars Protocol collegeonderhandelingen Woerden 2014 handreiking Presidium aan de onderhandelaars Presidium gemeenteraad Woerden Januari 2014 Inleiding Het Presidium, zoals dat fungeerde in de raadsperiode van

Nadere informatie

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het 30891 Kabinetsformatie 2006 Nr. 2 Brief van de informateur Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 december 2006 Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit

Nadere informatie

M.b.t. agendapunt 12, Groot Bijstervelt, wordt gebruik gemaakt van het inspreekrecht door:

M.b.t. agendapunt 12, Groot Bijstervelt, wordt gebruik gemaakt van het inspreekrecht door: Agenda Gemeenteraad Vervolg besluitvormende raadsvergadering van 21 april 2015 Uitnodiging voor de vergadering op woensdag 22 april 2015 20:00-23:00 uur, locatie Raadszaal Voorzitter : Ruud Severijns 12

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Wat zegt de Tilburgse kiezer?

Wat zegt de Tilburgse kiezer? Wat zegt de Tilburgse kiezer? De resultaten van de exitpoll van de Tilburgse gemeenteraadsverkiezing 2014 DEMOS Centrum voor Beter Bestuur en Burgerschap Julien van Ostaaijen, Koen van der Krieken, Sabine

Nadere informatie

Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april 2015 in het gemeentehuis te Uithuizen.

Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april 2015 in het gemeentehuis te Uithuizen. Besluitenlijst van de vergadering van de raad van de gemeente Eemsmond gehouden op donderdag 23 april in het gemeentehuis te Uithuizen. Aanwezig: Voorzitter Griffier mevrouw M. van Beek mevrouw H. Hoekstra

Nadere informatie

Rapportage van de informateurs. 1. Inleiding.

Rapportage van de informateurs. 1. Inleiding. Rapportage van de informateurs 1. Inleiding. In de raadsvergadering van 11 oktober 2016, besloot de gemeenteraad tot het volgende: 1. De te benoemen informateur de volgende opdracht mee te geven: op korte

Nadere informatie

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN Rapport ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN D66-kiezers verdeeld over regeren met ChristenUnie 22 juni 2017 www.ioresearch.nl I&O Research politieke peiling juni 2017 Achterban ChristenUnie

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden?

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden? De zorgparagraaf Het sociale component Het economische beleid Duurzaamheid Onderwijs Het Europees beleid Om actief inbreng te kunnen leveren aan( maatschappelijke) discussies Om actief het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Vertrouwende uw raad hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik,

Vertrouwende uw raad hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik, Rapportage informatieronde Vlaardingen, 28 maart 2014 Geachte voorzitter van de raad, Met de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart behaalde de SP 3.777 stemmen en werd daarmee de grootste partij van Vlaardingen.

Nadere informatie

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij?

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Culturele paragrafen in de verkiezingsprogramma s CDA Soest Het is van belang het vrijwilligerswerk in het algemeen -en dus ook bij sportverenigingen- te stimuleren

Nadere informatie

Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling?

Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling? Zelfstandig Kapelle, gemeenschappelijke regelingen of gemeentelijke herindeling? Wat valt er eigenlijk te kiezen? Dwars door de landelijke discussies over het nieuwe takenpakket waar gemeenten de komende

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: Houten, 2 oktober 2014

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: Houten, 2 oktober 2014 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2014-065 Houten, 2 oktober 2014 Onderwerp: Voordracht benoeming griffier Beslispunten: Ingaande 1 januari 2015 de heer W. van Zanen uit Amsterdam aanstellen

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

10.0. Voordracht benoeming griffier

10.0. Voordracht benoeming griffier 10.0. Voordracht benoeming griffier Inhoudsopgave 10.0. Voordracht benoeming griffier... 2 Raadsvoorstel voordracht benoeming griffier... 3 10.0. Voordracht benoeming griffier 10.0. Voordracht benoeming

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Voor een première bereid je je voor. Hoe zorg je er voor dat de kernboodschappen van de lokale PvdA helder en duidelijk naar voren komen?

Voor een première bereid je je voor. Hoe zorg je er voor dat de kernboodschappen van de lokale PvdA helder en duidelijk naar voren komen? PvdA Overbetuwe inbreng kadernota 2014 Voorzitter, Een bijzondere vergadering voor u en mij. Onder uw leiding is het voor het eerst dat wij een kadernota bespreken. En al doet mijn grijze haardos anders

Nadere informatie

Voordracht voor de raadsvergadering van

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Een Lokaal Referendum of niet?

Een Lokaal Referendum of niet? Een Lokaal Referendum of niet? Een eerste discussie over een lokaal in Krimpen aan den IJssel als onderdeel van burgerparticipatie. Inleiding In ons land zijn de afgelopen periode op het gebied van de

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

Opgaven voor 's-hertogenbosch

Opgaven voor 's-hertogenbosch s-hertogenbosch, 3 december 2014 Geachte leden en aspirant-leden van de gemeenteraad, Op 19 november jongstleden hebben er naar aanleiding van een gemeentelijke herindeling gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start.

Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start. 1 Geschiedenis: 30 maart 2010 coalitieakkoord gesloten onder verbindend aan de slag. 2 januari 2013 coalitie ten einde 1008 dagen na start. - Democratie functioneert op basis van meerderheden. - Vormen

Nadere informatie

Maak van de MUG geen olifant

Maak van de MUG geen olifant Maak van de MUG geen olifant Stemadvies ten behoeve van de herindelingsverkiezingen in de gemeenten Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn van 19 november 2014 18 november 2014 PSP 92 Gelderland

Nadere informatie

1 Hoe kan het, volgens u, dat Weert Lokaal de verkiezingen heeft gewonnen?

1 Hoe kan het, volgens u, dat Weert Lokaal de verkiezingen heeft gewonnen? Verkiezingen Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen kwam Weert Lokaal als grote winnaar (8 zetels) uit de bus. Andere winnaars zijn de SP (+1 zetel) en D66 (+1 zetel). De VVD verliest 4 zetels, de PvdA 1

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Zitting hoofd- en centraalstembureau. Vaststellen uitslag stemming en verkiezing

Zitting hoofd- en centraalstembureau. Vaststellen uitslag stemming en verkiezing Zitting hoofd- en centraalstembureau Vaststellen uitslag stemming en verkiezing Agenda zitting HS 21-3-2014 1. Opening vergadering HS door de voorzitter 1. Vaststellen uitslag stemming en proces-verbaal

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2014/67

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2014/67 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 7-10-2014 Nummer voorstel: 2014/67 Voor raadsvergadering d.d.: 07-10-2014 Agendapunt: 4 Onderwerp:

Nadere informatie

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen Evaluatie Klachtencommissariaat Conclusies en aanbevelingen Rekenkamercommissie gemeente Enschede 3 maart 2016 1 Aanleiding Met ingang van 1 januari 2015 heeft de gemeente Enschede een functie Klachtencommissaris.

Nadere informatie

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering Aan het eind van 2015 zijn we maximaal 15 maanden verwijderd van de volgende Tweede Kamerverkiezingen. De contouren van die verkiezingen

Nadere informatie

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen, op basis van gegevens van Bureau Verkiezingen. Meer statistische informatie kunt u aanvragen

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig VERSLAG VOORBESPREKING Vaststelling beleidsdoelen concept Cultuurnota en daarnaast Implementatie subsidieregeling combinatiefuncties 17 november 2009 Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking

Nadere informatie

Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken:

Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken: Verbeterplan naar aanleiding van onderzoeken: - Waar staat je gemeente? - Evaluatie organisatieontwikkeling; - Evaluatie burgerparticipatie; - Lokale bestuurskrachtmeting; - Eindrapport Visitatiecommissie

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T

R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T Behorend bij registratienummer Uiterlijk behandelen in de raadsvergadering van de gemeente Purmerend d.d. 24 september 2009 Datum: Behandeld door:

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies)

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies) Wijziging van de Kieswet in verband met het afschaffen van de mogelijkheid voor politieke groeperingen om lijstencombinaties te vormen (wetsvoorstel 34 377) Bijlage bij NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

Nadere informatie

Informatieproces Beoogde coalitie

Informatieproces Beoogde coalitie Gemeenteraad Amersfoort Aan de heer L.L.M. Bolsius, voorzitter Stadhuisplein 1 3811 LM AMERSFOORT Utrecht, 3 april 2014 Onderwerp: advies informateur Geachte heer Bolsius, In uw opdrachtbrief van 24 maart

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

23 november Onderzoek: Proces Wilders

23 november Onderzoek: Proces Wilders 23 november 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

SOCIALE MONITORING EN POLITIEK

SOCIALE MONITORING EN POLITIEK SOCIALE MONITORING EN POLITIEK Versie: 1.0 Auteur: Martijn Kriens Datum: 27-09-2012 INLEIDING Sociale media maakt het mogelijk om zonder beperking van ruimte en tijd met grote, wisselende groepen mensen

Nadere informatie

Dordrecht zoekt een nieuwe burgemeester. Wordt u ons boegbeeld?

Dordrecht zoekt een nieuwe burgemeester. Wordt u ons boegbeeld? Dordrecht zoekt een nieuwe burgemeester. Wordt u ons boegbeeld? Concept-profielschets 1. Inleiding Wij zoeken een nieuwe burgemeester! Dit vanwege het vertrek van onze vorige burgemeester, de heer drs.

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

Verslag van de informateur gemeenteraadsverkiezingen 2014 gemeente Goes 26 maart 2014

Verslag van de informateur gemeenteraadsverkiezingen 2014 gemeente Goes 26 maart 2014 Verslag van de informateur gemeenteraadsverkiezingen 2014 gemeente Goes 26 maart 2014 2 Inleiding Op woensdag 19 maart 2014 hebben gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. In Goes heeft 58% van de kiesgerechtigden

Nadere informatie

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan.

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan. Mededelingen stemmingen Ik verzoek de leden, hun plaatsen in te nemen. Voor wij gaan stemmen, geef ik als eerste het woord aan de heer Öztürk van de Partij van de Arbeid, die een wijziging wil doorgeven

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Bijlage. Vooraf: algemeen uitgangspunt

Bijlage. Vooraf: algemeen uitgangspunt Bijlage. Rol gemeenteraad en rol politieke partijen bij gemeentelijke herindeling als onderdeel van Plan van Aanpak Gemeentelijke herindeling Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde en Slochteren. Vooraf: algemeen

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 452 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 452 Agendapunt: 8 ONDERWERP Bulk, Petra PUZA S2 RAD: RAD130130 2013-01-30T00:00:00+01:00 BW: BW121218 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 30 januari 2013 Portefeuillehouder : A.A.M.M. Heijmans Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

Kenmerk: Den Haag, 13 september 2010

Kenmerk: Den Haag, 13 september 2010 Mr. H.D. Tjeenk Willink Informateur Postbus 20008 2500 EA DEN HAAG AAN DE KONINGIN Kenmerk: 201000970 Den Haag, 13 september 2010 Op 7 september 2010 heeft U mij verzocht om U op de kortst mogelijke termijn

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl I

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl I POLITIEK EN BELEID tekst 8 VVD en D66 samen voor Europese verkiezingen DEN HAAG - D66 gaat toch in zee met de VVD voor de Europese verkiezingen in juni. De samenwerking blijft beperkt tot een lijstverbinding.

Nadere informatie

Wat is BeterStemmen.nl?

Wat is BeterStemmen.nl? BeterStemmen.nl na de Tweede Kamer-verkiezingen van 217 de resultaten PVV marginaal D66 meeste waardering PvdA minder gestraft VVD regulier gewonnen met strategische stemmen BeterStemmen.nl onderzoekt

Nadere informatie

Besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad van de gemeente Winsum op 25 september 2012 in de raadzaal

Besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad van de gemeente Winsum op 25 september 2012 in de raadzaal Besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad van de gemeente Winsum op 25 september 2012 in de raadzaal Voorzitter: M.A.P. Michels Griffier: J. van der Meer Aanwezig: PvdA: J.W. Nanninga, W.

Nadere informatie

Onderhandelingspunten bij de formatie van een VVD-PvdA kabinet

Onderhandelingspunten bij de formatie van een VVD-PvdA kabinet Onderhandelingspunten bij de formatie van een VVD-PvdA kabinet I&O Research Dr. Pieter van Wijnen Samenvatting en persbericht De bezorgdheid over de uitkomsten van de formatie onderhandelingen is groter

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Betreft: Openbare vergadering van dinsdag 18 november 2014, locatie Raadzaal, aanvang 20:15 uur, einde 22:00 uur.

gemeente Eindhoven Betreft: Openbare vergadering van dinsdag 18 november 2014, locatie Raadzaal, aanvang 20:15 uur, einde 22:00 uur. gemeente Eindhoven Griffie Gemeenteraad, Behandeld door mw. I. van Dijk Telefoon (040) 238 24 07 Verzenddatum 11 december 2014 Verslag Commissie Economie en Mobiliteit Betreft: Openbare vergadering van

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2018: Samenwerking met andere partijen

Gemeenteraadsverkiezingen 2018: Samenwerking met andere partijen Gemeenteraadsverkiezingen 2018: Samenwerking met andere partijen Als PvdA vinden wij het belangrijk om samen te werken met bewoners en maatschappelijke organisaties. Op lokaal niveau zorgen we op die manier

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant.

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. #EXITPOLL BRABANT Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. Mei 2011 Koen van der Krieken BA Dr. Marcel Boogers Dr. Julien van Ostaaijen

Nadere informatie

Gemeenteraadsvergadering Raadsvergadering :

Gemeenteraadsvergadering Raadsvergadering : 1 Gemeenteraadsvergadering Raadsvergadering : 29-04-2014 Plaats : Rockanje Verslag Gemeente Westvoorne Tijd : 20.00 uur Aanwezig : mevrouw R.M. Roggeveen, mevrouw E.W. van Blom, mevrouw J. van Hoey-Smith,

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Nr Houten, 1 februari 2005

Nr Houten, 1 februari 2005 Nr. 2005026 Houten, 1 februari 2005 Aan de gemeenteraad Onderwerp: Voordracht commissieleden niet zijnde raadslid Beslispunten: Het Instellingsbesluit raadscommissies niet wijzigen om de voordracht voor

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

De week waarin alles anders werd (of niet?)

De week waarin alles anders werd (of niet?) De week waarin alles anders werd (of niet?) Er is waarschijnlijk geen week geweest in de Nederlandse politieke geschiedenis waar in een korte tijd zoveel veranderde als de afgelopen 7 dagen. In die periode

Nadere informatie

R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T

R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T R A A D S V O O R S T E L E N O N T W E R P B E S L U I T Registratienummer raad 1108973 Datum: Behandeld door: 3 December 2013 griffie Afdeling/Team: Griffie / Onderwerp: digitalisering raad Samenvatting:

Nadere informatie

20 feb Onderzoek: 10 Jaar PVV

20 feb Onderzoek: 10 Jaar PVV 20 feb 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Sociaal en Stabiel. Coalitieakkoord 2014-2018 Gemeente Elburg

Sociaal en Stabiel. Coalitieakkoord 2014-2018 Gemeente Elburg Sociaal en Stabiel Coalitieakkoord 2014-2018 Gemeente Elburg Voorwoord Na de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart heeft de informateur, de heer Verwolf, geconcludeerd dat voortzetting van de coalitie

Nadere informatie

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Naast kwantitatieve methoden in het onderzoek -een vraag stellen met antwoorden waaruit men kan kiezen en de resultaten in percentages worden uitgedrukt-

Nadere informatie