Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen - 2011-2012"

Transcriptie

1 Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen I

2 Bewonder het vernuft van het lichaam Wat verandert er aan het bewegingspatroon wanneer een sporter onder druk moet presteren? Verandert de waarneming van die sporter? Waar richten sporters hun aandacht op? Soms bezwijken sporters zelfs onder die druk. Is dat te voorkomen en zo ja, wat moet de sporter daarvoor doen? Wie zich voor het eerst in een rolstoel voortbeweegt, ontdekt dat de menselijke arm niet gebouwd is voor deze vorm van voortbeweging. Kan een rolstoelgebruiker door training zijn prestaties verbeteren? Tijdens de bacheloropleiding Bewegingswetenschappen bestudeer je het menselijk bewegen vanuit verschillende invalshoeken. Afhankelijk van de vraagstelling en de gekozen invalshoek doe je dit met behulp van natuurwetenschappelijke, medisch-biologische, gedragswetenschappelijke en sociaal-wetenschappelijke methoden van onderzoek. De bacheloropleiding Bewegingswetenschappen duurt drie jaar. In de eerste twee jaar volgt iedereen hetzelfde programma. In het derde jaar kies je een specialisatie in de vorm van een minor: een pakket van 30 studiepunten in de richting Sport, Gezondheid, Bewegingssysteem of Psychomotorische Therapie (PMT). Voor studenten van andere (verwante) opleidingen wordt de minor Sport, Bewegen en Gezondheid aangeboden. Het jaar is ingedeeld volgens de uniforme jaarindeling van de VU. Dat wil zeggen: twee periodes van acht weken en vervolgens een periode van vier weken. Hierna volgen nog een keer twee periodes van acht en een periode van vier weken. Na de bacheloropleiding kun je doorstromen in de Master Human Movement Sciences: Sport, Exercise and Health of in de tweejarige Research Master Fundamental and Clinical Human Movement Sciences. Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen II

3 Inhoudsopgave Bachelor Bewegingswetenschappen Oude cursussen 1 Bewegingswetenschappen jaar 1 1 Bewegingswetenschappen jaar 2 1 Bewegingswetenschappen jaar 3 2 Keuzevakken Ba jaar 3 2 BSc3 Verplichte vakken 3 Minor Bouw, Werking en Sturing van het Bewegingssysteem 3 Minor Gezondheid 4 Minor Psychomotorische Therapie 4 Minor Sport, Bewegen en Gezondheid 4 Minor Sport 5 Honours 5 Vak: Academische Verkenningen 5 Vak: Analysetechnieken in de Sport 6 Vak: Anatomie en fysiologie van bewegen 8 Vak: Anatomie van het Bewegingsapparaat 10 Vak: Applicatiecursus Anatomie 10 Vak: Bachelor-onderzoeksproject 11 Vak: Bachelorscriptie 12 Vak: Bewegen en Gezondheid in het Werk 13 Vak: Biomechanica 16 Vak: Capita Selecta of Human Movement Science 17 Vak: Clinical Movement Analysis 17 Vak: Data-analyse 18 Vak: Design of Multi-Agent Systems 19 Vak: Dynamica van Lineaire Systemen 20 Vak: Filosofie van de Bewegingswetenschappen 21 Vak: Filosofie: Wetenschap, ethiek en sport 22 Vak: Image Processing 23 Vak: Inleiding Bewegen en Gezondheid 24 Vak: Inleiding Bewegingscoordinatie 25 Vak: Inleiding Functionele Anatomie 26 Vak: Inleiding Inspanningsfysiologie 27 Vak: Inleiding Sport 28 Vak: Integratief modelleren 29 Vak: Juridische Aspecten van de Sport 30 Vak: Klinische Vaardigheden PMT 31 Vak: Mechanische Analyse van het Menselijk Bewegen (6 EC) 33 Vak: Medische beeldvorming 34 Vak: Meten met vragenlijsten en (sport) motorische tests 35 Vak: Meten van Fysische grootheden 36 Vak: Neuro- en Revalidatiepsychologie 37 Vak: Neurowetenschappen 38 Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen III

4 Vak: New Anatomy 39 Vak: Onderzoeksmethoden/Epidemiologie 40 Vak: Pathologie van het Bewegen 41 Vak: Praktijkstage 42 Vak: Praktijkstage PMT 43 Vak: Project biomedische beeldvorming 44 Vak: Project Geautomatiseerde coaching 45 Vak: Psychologie 46 Vak: Psychopathologie en klinische psychologie 46 Vak: Regelen van spier-skeletsystemen 48 Vak: Revalidatie 49 Vak: Simulatiemodellen van neuromusculaire systemen 50 Vak: Simulatiemodellen van Skeletsystemen 51 Vak: Spierfysiologie 52 Vak: Sportfilosofie 53 Vak: Sportpsychologie 54 Vak: Statistiek 55 Vak: Studentbegeleiding 56 Vak: Sturing, Leren, Ontwikkeling Compl. Bew. 56 Vak: Talent en Talentontwikkeling 57 Vak: Theoretische achtergronden PMT 58 Vak: Toegepaste Inspanningsfysiologie 59 Vak: Training en Prestatie 60 Vak: Verwerken van Digitale Signalen 62 Vak: Wetenschappelijk Rapporteren 63 Vak: Wiskunde 64 Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen IV

5 Bachelor Bewegingswetenschappen Oude cursussen Bewegingswetenschappen jaar 1 Vakken: Naam Periode Credits Code Academische Verkenningen Periode B_ACVERK Biomechanica Periode B_BM Filosofie: Wetenschap, ethiek en sport Inleiding Bewegen en Gezondheid Inleiding Bewegingscoordinatie Inleiding Functionele Anatomie Inleiding Inspanningsfysiologie Bewegingswetenschappen jaar 2 Periode B_FILOS1 Periode B_BWGZ Periode B_BC1 Periode B_ANAT3 Periode B_IF Inleiding Sport Periode B_SPORT Psychologie Periode B_PSY Verwerken van Digitale Signalen Wetenschappelijk Rapporteren Periode B_VWDS1 Periode B_WR3 Wiskunde Periode B_WIS9 Vakken: Naam Periode Credits Code Clinical Movement Analysis Periode 6, Zomerperiode 6.0 B_CLINMOVEAN Filosofie van de Bewegingswetenschappen Mechanische Analyse van het Menselijk Bewegen (6 EC) Meten met vragenlijsten en (sport) motorische tests Meten van Fysische grootheden Periode 2, Periode B_FIL2 Periode B_MECHAN6 Periode B_METENMETVL Periode B_METENVANFG Neurowetenschappen Periode B_NEURO Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 1 van 65

6 Pathologie van het Bewegen Bewegingswetenschappen jaar 3 Periode 4, Zomerperiode 6.0 B_PATHOLOGIE Spierfysiologie Periode B_SPIERFYS Statistiek Periode 5, Zomerperiode 6.0 B_STAT Sturing, Leren, Ontwikkeling Compl. Bew. Periode B_COMPLBEW Training en Prestatie Periode B_TRAINING In het derde jaar maakt de student een keuze uit een van de minoren. Het is mogelijk maximaal 6 EC van de gekozen minor te wisselen voor een keuzevak. Er kan ook gekozen worden voor een vrij minor, samengesteld uit keuzevakken van het derde jaar, of voor een minor van een andere opleiding. De minor Sport, Bewegen en Gezondheid is bedoeld voor studenten van andere opleidingen dan Bewegingswetenschappen. Naast deze minor heeft het derde jaar een vast programma: de bachelorscriptie, het bachelor onderzoeksproject (BOP) en de cursussen Data-analyse en Anatomie van het Bewegingsapparaat. Opleidingsdelen: Keuzevakken Ba jaar 3 BSc3 Verplichte vakken Minor Bouw, Werking en Sturing van het Bewegingssysteem Minor Gezondheid Minor Psychomotorische Therapie Minor Sport, Bewegen en Gezondheid Minor Sport Keuzevakken Ba jaar 3 Vakken: Naam Periode Credits Code Analysetechnieken in de Sport Periode B_ANALYSTECH Applicatiecursus Anatomie 1.0 B_APPLANAT Bewegen en Gezondheid in het Werk Dynamica van Lineaire Systemen Juridische Aspecten van de Sport Klinische Vaardigheden PMT Neuro- en Revalidatiepsychologie Onderzoeksmethoden/Epide miologie Periode B_BWGZWERK Periode B_DYNAMICA Periode B_JURASSPORT Periode B_KLINPMT Periode 3, Periode B_NEURREVPSY Periode B_OZMEPIDEM Praktijkstage Ac. Jaar (september) 6.0 B_PRSTAGE Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 2 van 65

7 Praktijkstage PMT Psychopathologie en klinische psychologie Regelen van spierskeletsystemen BSc3 Verplichte vakken Ac. Jaar (september), Periode B_STAGEPMT Periode B_PSYPATH Periode B_REGELEN Revalidatie Periode B_REVAL Simulatiemodellen van neuromusculaire systemen Simulatiemodellen van Skeletsystemen Periode B_SIMNEURO Periode B_SIMSKELET Sportfilosofie Periode B_SPORTFIL Sportpsychologie Periode B_SPORTPSY Studentbegeleiding Ac. Jaar (september) 6.0 B_STDBEG Talent en Talentontwikkeling Periode B_TALENT Theoretische achtergronden PMT Toegepaste Inspanningsfysiologie Periode B_THEORIEPMT Periode B_TIF Vakken: Naam Periode Credits Code Anatomie van het Bewegingsapparaat Periode 4+5, Periode B_ANATBEW Bachelor-onderzoeksproject Ac. Jaar (september) 15.0 B_BOP Bachelorscriptie Ac. Jaar (september) 6.0 B_SCRIPTIE Data-analyse Periode B_DATA Minor Bouw, Werking en Sturing van het Bewegingssysteem Vakken: Naam Periode Credits Code Design of Multi-Agent Systems Dynamica van Lineaire Systemen Periode X_ Periode B_DYNAMICA Image Processing Periode X_ Integratief modelleren Periode 3, Periode X_ Medische beeldvorming Periode X_ Project biomedische beeldvorming Periode X_ Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 3 van 65

8 Project Geautomatiseerde coaching Regelen van spierskeletsystemen Simulatiemodellen van neuromusculaire systemen Simulatiemodellen van Skeletsystemen Periode X_ Periode B_REGELEN Periode B_SIMNEURO Periode B_SIMSKELET Minor Gezondheid Vakken: Naam Periode Credits Code Bewegen en Gezondheid in het Werk Neuro- en Revalidatiepsychologie Onderzoeksmethoden/Epide miologie Minor Psychomotorische Therapie Periode B_BWGZWERK Periode 3, Periode B_NEURREVPSY Periode B_OZMEPIDEM Revalidatie Periode B_REVAL Toegepaste Inspanningsfysiologie Periode B_TIF Vakken: Naam Periode Credits Code Klinische Vaardigheden PMT Praktijkstage PMT Psychopathologie en klinische psychologie Theoretische achtergronden PMT Minor Sport, Bewegen en Gezondheid Periode B_KLINPMT Ac. Jaar (september), Periode B_STAGEPMT Periode B_PSYPATH Periode B_THEORIEPMT Vakken: Naam Periode Credits Code Anatomie en fysiologie van bewegen Periode AB_ Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 4 van 65

9 Inleiding Bewegingscoordinatie Minor Sport Periode B_BC1 Sportpsychologie Periode B_SPORTPSY Talent en Talentontwikkeling Periode B_TALENT Toegepaste Inspanningsfysiologie Periode B_TIF Vakken: Naam Periode Credits Code Analysetechnieken in de Sport Juridische Aspecten van de Sport Honours Periode B_ANALYSTECH Periode B_JURASSPORT Sportfilosofie Periode B_SPORTFIL Sportpsychologie Periode B_SPORTPSY Talent en Talentontwikkeling Periode B_TALENT Toegepaste Inspanningsfysiologie Periode B_TIF Vakken: Naam Periode Credits Code Capita Selecta of Human Movement Science Academische Verkenningen Ac. Jaar (september), Periode B_CAPSELHMS New Anatomy Periode B_NEWANATOM Vakcode B_ACVERK (900127) Periode Periode Credits 3.0 der Bewegingswetenschappen drs. H. Schutte drs. H. Schutte Hoorcollege, Bijeenkomst Algemeen doel: student onderdompelen in de academische cultuur en werkwijze van Bewegingswetenschappen. De student: - kan een onderzoeksvoorstel maken, presenteren en verantwoorden; Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 5 van 65

10 - heeft inzicht in wat de bachelor BW moet kennen, kunnen en zijn academische denk- en werkwijze; - heeft inzicht in de functies/vervolgopleidingen na de bachelor BW; - kan samenwerken en comuniceren binnen een team; - kan reflecteren op zijn eigen motivatie voor de opleiding. In een achttal plenaire bijeenkomsten verspreid over periode 1 t/m 3 maakt de student kennis met het academische werkwijze van de faculteit. Gelijkertijd leren ze, in klein groepsverband en onder begeleiding van een tutor, een onderzoeksvoorstel te maken, te presenteren en te verantwoorden. De cursus is opgebouwd uit: - acht plenaire bijeenkomsten 16 uur; - zes tutorgroepbijeenkomsten 8 uur (twee groepjes per tutor); -groepswerk (drie studenten per groep) 18 uur; -zelfstudie 42 uur. Tussentijdse producten: -concept hoofdvraag en deelvragen (peer review); -eindversie onderzoeksvraag en deelvragen; -concept onderzoeksvooorstel (peer review). Beoordeling door tutor van het eindverslag/onderzoeksvoorstel. Verplicht: `Een onderzoek voorbereiden', Oost / Markenhof, HB-uitgevers, ISBN Analysetechnieken in de Sport Vakcode B_ANALYSTECH (900550) Periode Periode 1 der Bewegingswetenschappen dr. J.R. Pijpers dr. C.J. de Ruiter, dr. R.R.D. Oudejans Hoorcollege Studenten zijn in staat om meetgegevens van een grote verscheidenheid aan testen en analysetechnieken (o. a. fysieke en sportpsychologische testen, wedstrijdanalyses) die in de sportpraktijk gebruikt worden op een wetenschappelijk verantwoorde wijze te interpreteren en op waarde te schatten. De student dient daartoe: - kennis te hebben van de verschillende soorten test- en analysetechnieken die in de sportpraktijk worden gebruikt; - aan te kunnen geven wat de verschillen zijn in gebruik en interpretatie van test- en analysetechnieken voor zuiver wetenschappelijke doeleinden enerzijds en de sportpraktijk anderzijds; - inzicht te verwerven in de voorwaarden waaraan gebruik en interpretatie van test- en analysetechnieken in de sportpraktijk moeten Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 6 van 65

11 voldoen; - in staat te zijn op een wetenschappelijk verantwoorde wijze gegevens van de test- en analysetechnieken te interpreteren. In de cursus staat het interpreteren van meetgegevens van test- en analysetechnieken uit de sportpraktijk centraal. Deze problematiek wordt aan de hand van drie afzonderlijke modules uitgewerkt, te weten: - module 1: sportpsychologische testen; - module 2: wedstrijdanalyse; - module 3: fysieke testen. In module 1 staat het in kaart brengen van psychologische factoren centraal. In de praktijk worden diverse methoden, veelal vragenlijsten, gebruikt. De betrouwbaarheid en validiteit zijn in veel gevallen niet goed onderzocht en het is dus nodig voorzichtig om te gaan met de testresultaten en interpretatie. In deze module worden verschillende methoden behandeld en wordt ingegaan op de bruikbaarheid van deze methoden in de praktijk en de sportwetenschappen. In module 2 staat `notational analysis' of wedstrijdanalyse centraal, een techniek die in steeds grotere mate gebruikt wordt in de sportpraktijk, maar ook in de sportwetenschappen. Bij wedstrijdanalyse worden handelingen en/of gebeurtenissen van een wedstrijd gekwantificeerd om factoren die de wedstrijdprestatie (beslissend) bepalen te achterhalen. Het accent zal hierbij liggen op het verkrijgen van inzicht in de toegevoegde waarde en de beperkingen van deze analysetechnieken voor zowel de sportpraktijk als de sportwetenschappen. In module 3 wordt aan de hand van enkele fysieke testen zoals die worden afgenomen in de sportpraktijk duidelijk gemaakt wat de mogelijkheden en beperkingen van dergelijke praktijktesten zijn. Het accent wordt gelegd op de waarde van dergelijke testen in de praktijk enerzijds en de wetenschappelijke onderbouwing voor dergelijke testen anderzijds. Urenverdeling: contacturen (20 uur / 10 hoorcolleges) voorbereiding colleges (28 uur) practicum (6 uur) uitvoeren opdrachten en rapportage (113 uur) nabespreking (1 uur) Werkvorm Iedere module bestaat uit drie of vier hoor/werkcolleges. Voor elke module werken studenten (in twee- of drietallen) aan een opdracht. Een verslag hiervan wordt aan het eind van elke module ingeleverd. Iedere module bevat verplichte praktische onderdelen die buiten de bijeenkomsten (op door studenten in onderling overleg zelf te kiezen tijdstippen) plaatsvinden; de praktische onderdelen van een module moeten worden uitgevoerd in de looptijd van de betreffende module (de looptijd van een module is ongeveer twee weken). Een gedeelte van de opdracht van module 1 wordt tussentijds ingeleverd waarop feedback wordt gegeven. Studenten maken per module in tweetallen een verslag dat moet worden ingeleverd aan het eind van elke module, dus voor aanvang van de volgende module. Elk van de drie verslagen moet met voldoende (6) resultaat worden beoordeeld. Het gemiddelde cijfer van de drie verslagen Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 7 van 65

12 is het eindcijfer. Bij het niet tijdig inleveren van een verslag zal de student een onvoldoende voor de betreffende module krijgen. Onvoldoende voor een of meerdere modules (verslagen) kunnen na afloop van de cursus eenmalig herkanst worden, door het inleveren van een verbeterde versie (s) van het verslag/de verslagen. Studenten komen alleen in aanmerking voor een herkansing als zij ook een eerste versie van de verslagen ter beoordeling hebben aangeboden. Module 1: - Syllabus; - Artikelen via universiteitsbibliotheek (zie Blackboard). Module 2: - M. Hughes & I.M. Franks (2004) Notational analysis of sport: Systems for better coaching and performance in sport (2nd edition). London: Routledge. Hoofdstuk 1, 5, 6, 8, 9, 10 en 11; - Syllabus. Module 3: - Syllabus (zie Blackboard); - Statistics in Kinesiology (second edition) William J. Vincent ( vooral Chapters 9 en 10). - Zelf te zoeken wetenschappelijke artikelen (zie opdracht Blackboard) Overige informatie Voorkennis: - De stof die in de cursus `Meten met vragenlijsten en (sport)motorische tests' (studieonderdeel tweede jaar) wordt behandeld, wordt als bekend verondersteld; - Kennis van de fysiologie en statistiek opgedaan in de eerste studiejaren wordt als bekend verondersteld; - Verslag. Qua format dienen de verslagen aan bepaalde eisen te voldoen. De eisen staan beschreven in de cursushandleidingen van de modules. Anatomie en fysiologie van bewegen Vakcode AB_ () Periode Periode 1 Fac. der Aard- en Levenswetenschappen dr. M.A.G.M. Pijnappels dr. H.L. Gerrits, dr. M.A.G.M. Pijnappels Hoorcollege, Werkgroep, Practicum Doel van dit vak is het verkrijgen van basiskennis op het gebied van de anatomie en fysiologie van het bewegingsapparaat bij de mens. Na het volgen van deze cursus dient de student in staat te zijn om: - de belangrijkste onderdelen van het bewegingsapparaat te herkennen (gericht op weefsels, organen en orgaansystemen) - de anatomische nomenclatuur toe te passen op deze onderdelen de bouw en functie van deze onderdelen te benoemen en de werkingsmechanismen te Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 8 van 65

13 beschrijven; - deze opgedane kennis en begrip te kunnen toepassen op eenvoudige houdingen en bewegingen, door gebruik te maken van tijdens de cursus gebruikte analysemethoden. Niveau 1: basisniveau Het bewegingsapparaat speelt bij ons dagelijks bewegen een essentiële rol. Klachten aan het bewegingsapparaat hebben een belangrijk aandeel binnen de gezondheidszorg en zijn vaak oorzaak van beperkt functioneren in het dagelijks leven, wat bijvoorbeeld tot ziekteverzuim kan leiden. Zeker naarmate we ouder worden zal de kwaliteit van ons bewegingsapparaat geleidelijk achteruitgaan. Gewrichten slijten, spieren worden zwakker en onze botten worden broos. Met de toenemende vergrijzing kan dit belangrijke gevolgen hebben voor de volksgezondheid. Naast het verouderingsproces zullen andere factoren, zoals aandoeningen (bijv. CVA, dwarsleasie) maar ook sportactiviteiten, de kwaliteit van ons bewegingsapparaat kunnen beïnvloeden. Voordat we kunnen begrijpen welke processen bijvoorbeeld een rol spelen bij aandoeningen en tijdens veroudering en hoe deze het bewegen beïnvloeden, maar ook om te begrijpen wat ervoor nodig is om een atleet op topniveau te krijgen, is het belangrijk om basale kennis en inzicht te krijgen omtrent de bouw (anatomie) en werking (fysiologie) van het bewegingsapparaat in de gezonde mens. Hierbij is het ook van belang te begrijpen hoe interactie plaatsvindt tussen verschillende systemen, zoals gewrichten en spieren tijdens houdingen en bewegingen in het dagelijks leven. Voor een optimale interdisciplinaire communicatie is het van belang de anatomische nomenclatuur, zoals deze in de (bio)medische wereld wordt gebruikt, te kennen en kunnen toepassen. Hoorcolleges (12): Hoorcolleges zijn erop gericht de leerstof te verduidelijken en belangrijke onderdelen aan te duiden. Werkcolleges (6). De student leert de anatomische nomenclatuur toe te passen op onderdelen van het bewegingsapparaat en tevens aspecten van houding en beweging te herkennen, benoemen en analyseren. Opdrachten worden uitgevoerd in tweetallen en aan het einde van elke werkgroep zal een nabespreking plaatsvinden. Practica (3). Tijdens het 'fysiologie' practicum (1x) zal aandacht worden besteed aan de functionele spiereigenschappen door het meten van spierkracht (dynamometrie) en spieractiviteit (EMG). Tijdens de 'snijzaal' practica (2x) worden de bouw en topografie van diverse onderdelen (organen, weefsels, structuren) van het lichaam bestudeerd aan de hand van humane preparaten. Studenten zullen tijdens de practica in tweetallen aan een opdrachten werken. Zelfstudie. Studenten zullen, met behulp van een leerstoflijst, zelf de ligging en functie van de belangrijkste onderdelen van het bewegingsapparaat bestuderen. Voor iedere week wordt de te bestuderen stof beschreven in de leerstoflijst in de studiehandleiding. Vragen t.a.v. de stof kunnen worden gesteld tijdens de hoorcolleges. Toetsing zal plaatsvinden in de vorm van een schriftelijk tentamen. De leerstof voor het tentamen staat beschreven in de leerstoflijst van de handleiding. Tijdens de cursus zal een voorbeeldtentamen worden uitgereikt. Voor de verplichte werkgroepen (2x 'vivo') en 3 practica (1x 'fysiologie' en 2x 'snijzaal') moet worden voldaan aan de voorbereidingsopdrachten en opkomstplicht en wordt een actieve Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 9 van 65

14 participatie verwacht. Er kan geen voldoende cijfer voor het tentamen gehaald worden als één of meerdere van deze onderdelen als niet voldaan zijn afgerond. Verplicht: Martini & Nath: 'Fundamentals of Anatomy and Physiology', eighth edition (2009). enjamin Cummings ISBN: W. Paltzer, 'Sesam Atlas van de anatomie (1 Bewegingsapparaat)', Druk 21 (2009) ISBN nr: Niet verplicht (wel aanbevolen): Coëlho: 'Zakwoordenboek der geneeskunde', Elsevier/Koninklijke PBNA, ISBN nr: Aanbevolen voorkennis Er wordt aangenomen dat studenten beschikken over basiskennis Biologie volgens de eindtermen van het VWO examen Biologie. Overige informatie Er geldt een opkomstplicht voor de 3 practica, inclusief (voorbereidings-)opdrachten. Aanwezigheid bij de 2 'vivo' werkgroepen is onontbeerlijk. Anatomie van het Bewegingsapparaat Vakcode B_ANATBEW (900320) Periode Periode 4+5, Periode 5 der Bewegingswetenschappen drs. H. Schutte drs. H. Schutte Hoorcollege, Practicum, Werkcollege Kennis en inzicht van de anatomie van het bewegingsapparaat. Student bepaalt in overleg met docent zijn cursusdoelen Hoorcolleges, snijzaalpractica, werkgroepen en werkgroepen anatomie in vivo. Dit alles naar aanleiding van de voor aanvang van de cursus vastgestelde individuele leerdoelen. In overleg met de docent wordt per student een toetsingsprocedure vastgesteld. Afhankelijk van keuze inhoud en in overleg met de docent. Applicatiecursus Anatomie Vakcode B_APPLANAT (900604) Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 10 van 65

15 Credits 1.0 der Bewegingswetenschappen drs. H. Schutte drs. H. Schutte Hoorcollege, Practicum Bachelor-onderzoeksproject Vakcode B_BOP (900304) Periode Ac. Jaar (september) Credits 15.0 der Bewegingswetenschappen drs. B.L. van Keeken In het Bachelor- onderzoeksproject passeren alle aspecten van het uitvoeren van onderzoek de revue, waarin de voorgaande studiestof integraal wordt toegepast. Het project geldt als afsluiting van het studietraject onderzoeksvaardigheden. Het doel van het Bacheloronderzoeksproject is het zelfstandig leren uitvoeren en verslaan van wetenschappelijke experimenten. De inhoud van de cursus is deels afhankelijk van de theorieën en methoden die in het uit te voeren onderzoeksproject centraal staan. Verder komen de volgende onderdelen aan bod: - opzetten van het onderzoek; - uitvoeren van het onderzoek; - verwerken van de resultaten; - literatuur opzoeken, lezen en verwerken; - schrijven van een verslag; - mondeling presenteren van het onderzoek. Het Bachelor- onderzoeksproject wordt in tweetallen uitgevoerd. Studenten kunnen zelf tweetallen vormen en dienen zich op te geven via Blackboard. Bij deze aanmelding kunnen op basis van beschrijvingen van mogelijke onderzoeksprojecten voorkeuren opgegeven worden. Uiteindelijk krijgt elk tweetal een project toegewezen. Volgens een afgesproken tijdspad wordt het project uitgevoerd onder begeleiding van een van de FBW- docenten of een promovendus. Het project wordt afgerond in de vorm van een verslag en een mondelinge presentatie tijdens een minisymposium. Er zijn twee inleidende colleges (verplicht) in september. Tijdens de uitvoering van het project wordt een aantal bijeenkomsten gepland ten behoeve van het aanleren van presentatievaardigheden. Deze bijeenkomsten zijn eveneens verplicht. Het rooster daarvan verschijnt op Blackboard (is mede afhankelijk van het moment van aanvraag van het project). Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 11 van 65

16 De Bachelor- onderzoeksprojecten zullen worden beoordeeld aan de hand van een beoordelingsformulier waarin de volgende criteria zijn opgenomen: getoond begrip van de materie, organisatie van het experiment, beheersing van methoden en technieken, onderzoeksvoorstel, verzorging en indeling verslag, taalgebruik, argumentatie, literatuurgebruik, wetenschappelijke gedragscode, zelfstandigheid en eigen inbreng. De beoordeling van de mondelinge presentatie op het mini- symposium wordt aan de hand van een beoordelingsformulier ('Presentatievaardigheden') als deelcijfer meegenomen. Bij het toegewezen onderzoeksproject moet relevante literatuur worden verzameld. Adviesliteratuur: - Markenhof, A., Bastings, M., Oost, H., Een onderzoek presenteren. Baarn: HB Uitgevers, Penta, A., Basiscursus Powerpoint Schoonhoven: Academic Service, Vereiste voorkennis Meten van Fysische Grootheden Meten met Vragenlijsten Statistiek Overige informatie De voorkennisvakken dienen met succes te zijn afgerond voor men aan het Bachelor- onderzoeksproject kan beginnen. Studenten die géén minor hoeven te doen mogen eerder starten. Bachelorscriptie Vakcode B_SCRIPTIE (900303) Periode Ac. Jaar (september) der Bewegingswetenschappen Het doel van de Bachelorscriptie is het zich eigen maken van de vaardigheid van het, op basis van en geformuleerde onderzoeksvraag, selecteren en bespreken van relevante literatuur en daarover in een wetenschappelijk rapport verslag uitbrengen. De onderzoeksvraag dient gerelateerd te zijn aan een aan Bewegingswetenschappen gelieerd onderwerp en de geraadpleegde bronnen dienen overwegend te bestaan uit artikelen die verschenen zijn in peer- reviewed tijdschriften. De Bachelorscriptie is een individueel product. Indien gewenst mag de Bachelorscriptie in het Engels geschreven worden. In overleg met een staflid van de faculteit kiest de student een scriptie- onderwerp. Indien noodzakelijk kan de domeingebonden adviseur, die fungeert als coördinator van het betreffende accent een staflid aanwijzen. Het onderwerp van de scriptie kan een eigen gekozen onderwerp zijn of een onderwerp dat wordt aangedragen door de begeleider van de scriptie. Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 12 van 65

17 Als begeleider kan een docent, postdoc of promovendus aangezocht worden. Studenten worden geacht zelf het initiatief te nemen in het kiezen van een begeleider en onderwerp. De BB site 'Bachtelorscriptie ' bevat onder andere een overzicht van stafleden en voorstellen voor scripties, maar begeleiders en onderwerpen zijn niet tot deze lijst beperkt. Voor de beantwoording van de vraag wordt gebruik gemaakt van de literatuur die geadviseerd is door de begeleider en literatuur die door de student zelf verzameld is. Gedurende het schrijven van de scriptie is er gelegenheid om de begeleider te raadplegen, indien gewenst gebruik makend van tussenproducten. In de regel zal één van de eerste besprekingen plaatsvinden aan de hand van een scriptievoorstel dat de uitgewerkte vraagstelling en een korte beschrijving van de inhoud bevat. Het schriftelijke eindproduct wordt in eerste instantie door de begeleider beoordeeld. Indien gewenst heeft de student het recht en de mogelijkheid om een tweede beoordelaar te vragen. Handleiding Bachelorscriptie (via Blackboard beschikbaar). Overige informatie De eindversie van de Bachelorscriptie dient voor een plagiaatcheck op de Blackboardsite voor de Bachelorscriptie geupload te worden voordat het studiesecretariaat tot registratie van de beoordeling over kan gaan. In geval dat de elektronische controle daartoe aanleiding geeft kan deze administratie opgehouden worden totdat een definitief oordeel van de Examencommissie heeft plaatsgevonden. De evaluatie dient via Blackboard plaats te vinden. Bewegen en Gezondheid in het Werk Vakcode B_BWGZWERK (900413) Periode Periode 1 der Bewegingswetenschappen prof. dr. M.P. de Looze prof. dr. M.P. de Looze Hoorcollege, Practicum, Werkcollege Aan het eind van de cursus tonen studenten inzicht in: de samenhang tussen het bewegingsgedrag van mensen in hun werk en aspecten van gezondheid; de etiologie van gezondheidsklachten (onder andere RSI en lage rugpijn) samenhangend met repeterend bewegen, fysiek zwaar werk en zittend werk; de oplossingsstrategieën en de effectiviteit van mogelijke oplossingen voor bovengenoemde werkgerelateerde gezondheidsproblemen; de mogelijkheid om door het ontwerp van werkplekken en werkprocessen (ergonomie) het beweeggedrag van mensen, het presteren van mensen en gerelateerde gezondheidsproblematiek te beïnvloeden; Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 13 van 65

18 het belang van een actieve rol van de betrokkenen in een bedrijf of organisatie bij een ergonomisch project; strategieën met betrekking tot het veranderen van bewegingsgedrag in het werk; de mogelijkheden en beperkingen van voorlichting bij het beïnvloeden van bewegingsgedrag in het werk. Aan het eind van de cursus zijn studenten in staat: aan beweeggedrag in het werk gerelateerde gezondheidsrisico s te herkennen; een projectvoorstel op te stellen voor een werkgerelateerd, bewegingswetenschappelijk probleem (inclusief probleemstelling, plan van aanpak, opbrengsten en kosten) en deze mondeling toe te lichten; een voorlichtingsprogramma te ontwikkelen om de gezondheid van werknemers te verbeteren en een plan te maken hoe dit programma geëvalueerd kan worden. Deze cursus gaat over de samenhang tussen beweeggedrag in het werk en het optreden van gezondheidsklachten. In het eerste deel van de cursus wordt aandacht besteed aan veel voorkomende werkgerelateerde gezondheidsklachten en hun etiologie. Het tweede deel is gericht op oplossingen voor de geschetste beweegproblematiek in het werk. Ergonomie, gedragsverandering en ontwikkeling en evaluatie van voorlichtingsprogramma s zijn hier de hoofdonderwerpen. De totale studielast is 168 uur, waarvan: 16 uur bijwonen van 8 colleges 4 uur bijwonen van 2 werkcolleges 2 uur bijwonen van presentatiebijeenkomst 48 uur uitvoeren van twee opdrachten 94 uur bestuderen stof voor colleges, practica en tentamen 2 uur tentamen 2 uur nabespreking tentamen en opdrachten. Het cijfer wordt samengesteld uit drie onderdelen die elk voldoende beoordeeld dienen te zijn: Schriftelijk tentamen met open vragen (70% cijfer). Schriftelijk verslag van ergonomie opdracht (10% cijfer) Schriftelijk verslag van voorlichtingsopdracht (10% cijfer) Mondelinge presentatie bij ergonomie opdracht (10% cijfer) Van der Beek AJ, Frings-Dresen MHW. Assessment of mechanical exposure in ergonomic epidemiology. Occup Environ Med, 1998;55: Bongers PM, IJmker S, van den Heuvel S, Blatter BM. Epidemiology of work related neck and upper limb problems: psychosocial and personal risk factors (part I) and effective interventions from a bio behavioural perspective (part II). J Occup Rehabil. 2006;16(3): Dieën JH van; Beek A van der (2007) Work-related low back pain: Biomechanical factors and primary prevention, in Ergonomics for Rehabilitation Professionals, ed. S. Kumar, Taylor & Francis Group- CRC Press Kingma I, Bosch T, Bruins L, Dieen JH van (2004) Foot positioning instruction, initial vertical load position, and lifting technique; effects on low back loading. Ergonomics 47, Visser B, van Dieën JH. Tillen en dragen. In: Peereboom KJ, de Langen NCH, eds. Handboek fysieke belasting. Een complete methode voor het Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 14 van 65

19 inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The Netherlands: Sdu Uitgevers 2008: Hoozemans MJM, Jansen JP. Duwen en trekken. In: Peereboom KJ, de Langen NCH, eds. Handboek Fysieke Belasting. Een complete methode voor het inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The Netherlands: Sdu Uitgevers 2008: Smulders P, Houtman I, Van den Bosse S (2009) Zwaar werk en vervroegd pensioen. ESB 94, Looze MP de, Oeij PRA, Blok MM, Groenesteijn L (2007) Zijn ouderen minder productief? Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken 23(3), Visser B, Dieen JH van (2006) Pathophysiology of upper extremity disorders. J Elecromyography and Kinesiology 16, Dieën JH van, Bosch T, Kingma I, Looze MP de. Low-level sustained activity of postural muscles causes electromyographical manifestations of fatigue. In Grieshaber R, Stadeler M, Scholle H-C eds. Prävention von arbeistbedingten Gesundheitsgefahren und Erkrankungen. Jena: Verlag Dr. Bussert & Stadeler, 2009: IJmker S, Huysmans MA, Blatter BM, van der Beek AJ, van Mechelen W, Bongers PM. Should office workers spend fewer hours at their computer? A systematic review of the literature. Occup Environ Med. 2007;64(4): Roffey DM. Causal assessment of occupational sitting and low back pain: results of a systematic review. The Spine Journal 10 (2010) 252 Chaffin DB, Andersson GBJ, Martin BJ. Chapter 9: Guidelines for working in sitting postures. In: Occupational Biomechanics. 3d edition ed. New York: John Wiley & Sons; (pp ) van Dieën JH, de Looze MP, Hermans V. Effects of dynamic office chairs on trunk kinematics, trunk extensor EMG and spinal shrinkage. Ergonomics 2001;44(7): Haskell WL, Lee IM, Russel RP, Powell KE, Blair SN, Franklin BA, Macera CA, Heath GW, Thompson PD, Bauman A. Physical Activity and public Health: Updated Recommendation for Adults from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Medicine and Science in Sports and Exercise 2007, Bak EE, Hellenius ML, Ekblom B (2009) Are we facing a new paradigm of inactivity physiology? British Journal of Sports Medicine Hoofdstuk 6: Systeem-ergonomisch ontwerpen. In: Dictaat ergonomie, dictaatnr. 819: Vakgroep Ergonomie, Universiteit Twente; Rhijn J. W. van, M. P. de Looze, G. H. Tuinzaad, L. Groenesteijn, M. D. de Groot, P. Vink (2005) Changing from batch to flow assembly in the production of emergency lighting devices, International Journal of Production Research, Volume 43, Number , Looze MP de, Rhijn JW van (2004) The incorporation of time aspects in work system design for a more productive and healthy assembly. In: Proceedings of the 8th International Conference of Aspects of Advanced Manufacturing: Agility & Hybrid Automation (HAAMAHA), Fallon EF and Karwowski W (eds.), pp Brug e.a. (2010) Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. H4 Determinanten van gedrag. Open Universiteit Nederland, Van Gorcum&Comp, Assen. P Brug e.a. (2010) Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. H5 Interventieontwikkeling. Open Universiteit Nederland, Van Gorcum & Comp. B.V., Assen. P Brug e.a. (2010) Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. H6 Theorieën en methodieken van verandering. Open Universiteit Nederland, Van Gorcum & Comp. B.V., Assen. P Brug e.a. (2010) Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. H9 Evaluatie van interventies ter bevordering van gezond gedrag. Open Universiteit Nederland, Van Gorcum & Comp. B.V., Assen. P Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 15 van 65

20 Looze MP de, Urlings IJM, Vink P, van Rhijn G, Bronkhorst RE, Grinten MP van der (2001) Towards successful physical stress reducing products. Evaluation of seven cases. Appl Ergonomics 32, Haines H, McAtamney L. Chapter 35: Undertaking an ergonomics study in industry. In: Wilson JR, Corlett EN, editors. Evaluation of human work. A practical ergonomics methodology. Second ed. London, UK: Taylor & Francis Ltd.; Biomechanica Vakcode B_BM (900104) Periode Periode der Bewegingswetenschappen dr. A.J. van Soest Het doel van de cursus Biomechanica is om de student vertrouwd te maken met de beginselen van de klassieke mechanica, en met eenvoudige toepassingen daarvan op vraagstukken op het gebied van de bewegingswetenschappen. In deze cursus beperken we ons tot de mechanica van onvervormbare lichamen in het platte vlak. Daarbij sluiten we aan op de in het VWO behandelde mechanica. Er wordt allereerst ingegaan op de kwantitatieve beschrijving van de beweging (translatie en rotatie) van onvervormbare lichamen. In de bespreking van de oorzaak van translatoire en rotatoire bewegingen staat de toepassing van de tweede hoofdwet van Newton op een adequaat gekozen free body centraal. Daarnaast wordt ingegaan op de centrale begrippen uit de energetica, zoals kinetische energie, arbeid verricht door krachten en momenten, en vermogen, en op de relaties tussen deze grootheden. Modelvorming van de mechanische aspecten van biologische systemen loopt als een rode draad door de cursus. Aangezien de wiskunde de taal is waarin de mechanische wetmatigheden worden uitgedrukt, is vaardigheid op het gebied van goniometrie, differentieren en integreren, oplossen van stelsels vergelijkingen, vectorrekening en het oplossen van eenvoudige differentiaalvergelijkingen, dit alles op het niveau van de cursus Wiskunde, onontbeerlijk. De cursus wordt gegeven in 2 aansluitende onderwijsperioden. Tijdens deze perioden vindt er elke week een hoorcollege en een werkgroep plaats. Tijdens de hoorcolleges zullen de centrale punten uit de opgegeven stof worden toegelicht en zullen voorbeelden worden besproken. Daarbij wordt er van uit gegaan dat de studenten de stof hebben voorbereid. Tijdens de werkgroepen wordt ingegaan op oefenvraagstukken. Goede voorbereiding van en actieve deelname aan de werkgroepen zijn essentieel om vaardig te worden in het oplossen van vraagstukken. Voorbereide aanwezigheid bij de werkgroepen is daarom verplicht. Naast hoorcolleges en werkgroepen wordt een aantal computerpractica georganiseerd. Nadere informatie over de gang van zaken in deze cursus wordt via Blackboard bekendgemaakt. Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen Pagina 16 van 65

Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen - 2010-2011

Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen - 2010-2011 Bacheloropleiding Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - der Bewegingswetenschappen - B Bewegingswetenschappen

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2013-2014

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2013-2014 Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2013-2014 I In het premasterprogramma Bestuurskunde staat het aanleren van

Nadere informatie

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave Vak: Filosofische

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Minor Goede doelen, filantropie en non-profits I Inhoudsopgave Vak: Geschiedenis van de filantropie 1 Vak: Inleiding Filantropie 1 Vak: Non-Profit and Charity Marketing 2 Vak: Verklaringen voor prosociaal

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2012-2013

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2012-2013 Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2012-2013 I Inhoudsopgave Premasterprogramma Bestuurskunde 1 Vak: Beleid en

Nadere informatie

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2012-2013

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2012-2013 Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - - P Sociologie - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Sociologie - 2012-2013 I Inhoudsopgave Premasterprogramma Sociologie 1 Vak: Beschrijvende en inferentiële

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

YNH80312, BSc-thesis Nutrition and Health Het BSc-afstudeervak voor studenten van de opleiding BVG

YNH80312, BSc-thesis Nutrition and Health Het BSc-afstudeervak voor studenten van de opleiding BVG YNH80312, BSc-thesis Nutrition and Health Het BSc-afstudeervak voor studenten van de opleiding BVG Update: mei 2012 Inhoudsopgave ALGEMENE ZAKEN Aantal credits Plaats in de opleiding Verwachte voorkennis

Nadere informatie

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management -

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management - Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1)

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Studiewijzer Bachelor Informatica Vak: Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Coördinator: J. Lagerberg Docenten: R. Poss en J. Lagerberg Studielast: 6 EC Studiegidsnummer:

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Handleiding Deficiëntiecursussen

Handleiding Deficiëntiecursussen Handleiding Deficiëntiecursussen Bestemd voor sportpsychologen in de overgangsregeling tot praktijk sportpsycholoog VSPN Expertisecentrum voor Revalidatie, Ergonomie en Sport Inspanningsfysiologie / Psychologie

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Aanvullende regels en richtlijnen voor de opleidingen geldig vanaf 01 september 2010 Hoofdstuk 1 Bachelor Wiskunde... 2 Hoofdstuk 2 Master Mathematics... 2

Nadere informatie

Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde 21-4-2016 Info voor B2 TOM studenten van Opleiding Werktuigbouwkunde PROGRAMMA Doel Derde jaar Minor Afstuderen Master ME Regelingen Tot Slot Doel Opleiden Academische Werktuigbouwer met oog voor wat er

Nadere informatie

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2014-2015

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2014-2015 Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2014-2015 Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2014-2015 I

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn In de laatste 13 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van lage rugpijn. Voornamelijk het veelvuldig voorkomen van lage rugpijn en het

Nadere informatie

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Titel: Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Vakcode: LWX999B10 Opleiding: Kunsten, Cultuur en Media Studiefase: Bachelor 3 e jaar/ KCM Major Periode:

Nadere informatie

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase 1 Minor IO/IB French 1 Minor IO/IB Ba aantal

Nadere informatie

Globaal specialisatie- en vak overzicht van de bachelor Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen

Globaal specialisatie- en vak overzicht van de bachelor Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Globaal specialisatie- en vak overzicht van de bachelor Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen is een driejarige bachelor opleiding waarbij het spanningsveld tussen

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

4. Inhoud minor. Diplomasupplement

4. Inhoud minor. Diplomasupplement Minorregeling 2010-2011 Start september 2010 1. Naam minor: Recht 2. Engelse benaming: Law 3. Catalogusnummer: 7 4. Inhoud minor Het doel van de minor is dat je: 1. rekening houdt met juridische aspecten

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN REGELS VOOR HET SCHRIJVEN EN BEOORDELEN VAN BACHELORSCRIPTIES BIJ KUNST- EN CULTUURWETENSCHAPPEN (tot 1 september 2015 geldt dit reglement ook voor de BA Religiewetenschappen)

Nadere informatie

Minor in het buitenland 2016-2017 Mogelijkheden bij de opleiding Geneeskunde

Minor in het buitenland 2016-2017 Mogelijkheden bij de opleiding Geneeskunde Internationalisering Minor in het buitenland 2016-2017 Mogelijkheden bij de opleiding Geneeskunde Minor algemeen Alle studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) volgen in het derde Bachelorjaar

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2013-2014

Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2013-2014 Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Sociologie - 2013-2014 I

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015 Faculteit der Geesteswetenschappen Afdeling Geschiedenis, Europese studies en Religiewetenschappen Spuistraat 134 1012 VB Amsterdam Datum 10-9-2015 Contactpersoon J.J.B.Turpijn@uva.nl Bijlagen Beoordelingsformulier

Nadere informatie

BUITENLANDONDERZOEK 2014-2015

BUITENLANDONDERZOEK 2014-2015 Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen College Sociale Wetenschappen (CSW) Sociale Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies BUITENLANDONDERZOEK 2014-2015 Deze hand-out

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN. Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie

HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN. Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie Inhoud Inleiding... 3 Leerroute... 4 Toelatingseisen... 5 Inschrijving...

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Master of Psychological Research

Master of Psychological Research Master of Psychological Research Inleiding De master of psychological research is een speciale eenjarige master die voortbouwt op uw onderzoeksvaardigheden die u tijdens uw master of psychology scriptie

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Minor Sport, Bewegen en Gezondheid Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Sport, Bewegen en Gezondheid Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Sport, Bewegen en Gezondheid Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave Vak:

Nadere informatie

Lineaire Algebra voor E (VKO)

Lineaire Algebra voor E (VKO) Lineaire Algebra voor E (VKO) dr. G.R. Pellikaan Studiewijzer voor het studiejaar 2006/2007 College 2DE01 Faculteit Wiskunde en Informatica, Capaciteitsgroep Wiskunde, Leerstoelgebied Coderingstheorie

Nadere informatie

MINOREN EN MASTERS SBI:

MINOREN EN MASTERS SBI: MINOREN EN MASTERS SBI: Hier volgt een overzicht van de minoren en masters die SBI ers onder andere kunnen kiezen. Dit overzicht is niet bindend maar kan je wel een goede houvast bieden. Een groot deel

Nadere informatie

Deel III B. Cursusaanbod Deeltijd

Deel III B. Cursusaanbod Deeltijd Deel III B Cursusaanbod Deeltijd 1. Verplichte vakken 05/06 2. Keuzevakken majortraject 05/06 3. Keuzevakken Academische context en Profileringsruimte 05/06 4. Verplichte vakken 06/07* 5. Keuzevakken majortraject

Nadere informatie

Usability walkthrough for accessibility

Usability walkthrough for accessibility Usability walkthrough for accessibility steven stijger steven_stijger@nl.ibm.com http://www.flickr.com/photos/81167076@n00/322162512/ Copyright IBM Corporation 2008 usability walkthrough usability test

Nadere informatie

16/06/2014. Academic year 2013-2014 Hasselt University DEFINITE EXAM SCHEDULE. examen

16/06/2014. Academic year 2013-2014 Hasselt University DEFINITE EXAM SCHEDULE. examen Academic year 201-20 Hasselt University DEFINITE EXAM SCHEDULE examen 16/06/20 1rst Master in Rehabilitation 2 nd Master in Rehabilitation for neurological disorders 2nd Master in Rehabilitation in Mental

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming faculteit economie en bedrijfskunde center for operational excellence 18-05-2016 1 18-05-2016 1 Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming Durk-Jouke van der

Nadere informatie

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten.

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Differences in Personality Traits and Personality Structure between Groups of Eating Disorder

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Netwerken in de informatiemaatschappij Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR

OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR TEST JE PSYCHOLOGISCHE KENNIS! Door te (nep)lachen voel je je gelukkiger WAAR NIET WAAR TEST JE PSYCHOLOGISCHE KENNIS! Bij een ongeluk is iemand het

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Modulebeschrijving voor MOD1

Modulebeschrijving voor MOD1 Modulebeschrijving voor MOD1 Fontys Venlo Afd. informatica 12 april 2013 Samenvatting 1 Identificatie Module Modeling 1 ProgressCode MOD1 Docenten Ferd van Odenhoven Afdeling Fontys Hogeschool Techniek

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

15-12-2010. Meten computergebruik. Lichamelijke belasting tijdens computerwerk. Vragenlijst of computer software

15-12-2010. Meten computergebruik. Lichamelijke belasting tijdens computerwerk. Vragenlijst of computer software Lichamelijke belasting van kantoormedewerkers Hoe te meten tijdens het dagelijkse werk? PRedicting Occupational biomechanics in OFfice workers Linda Eijckelhof Maaike Huysmans Birgitte Blatter Pete Johnson

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Juridisch argumenteren JDD 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT / DU / EL mevrouw drs. D. van der Wagen E-learning Cluster C-, D-

Nadere informatie

Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling. Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK

Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling. Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK Vumc compas 2015 Voldoen aan wettelijk raamwerk academische bachelor (OCW): Wet kwaliteit in verscheidenheid

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Studiehandleiding. Differentiëren en Integreren 3. voor. Wiskunde, Natuurkunde en Medische Natuurwetenschappen

Studiehandleiding. Differentiëren en Integreren 3. voor. Wiskunde, Natuurkunde en Medische Natuurwetenschappen Studiehandleiding Differentiëren en Integreren 3 voor Wiskunde, Natuurkunde en Medische Natuurwetenschappen februari en maart 2013 Docent: F. Pasquotto kamer: R 5.46 f.pasquotto@vu.nl tel: 020 598 7689

Nadere informatie

Premaster Letterkunde, programma Literaire vorming en literair veld Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Letteren - P Letterkunde - 2012-2013

Premaster Letterkunde, programma Literaire vorming en literair veld Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Letteren - P Letterkunde - 2012-2013 Premaster Letterkunde, programma Literaire vorming en literair veld Vrije Universiteit Amsterdam - - P Letterkunde - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Letterkunde - 2012-2013 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

Master your Talent lezing over de pre-master Psychologie

Master your Talent lezing over de pre-master Psychologie 9-mrt-15 1 Master your Talent lezing over de pre-master Psychologie 9 maart 2015 9-mrt-15 2 Inhoud De studie: algemeen Pre-master modules De toelating: wanneer en hoe Opbouw Masteropleiding Studielast

Nadere informatie

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig)

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) LEERDOELEN 1. Inzicht krijgen in de waarde van creatief ondernemerschap door de marktwaarde van je kunst te leren waarderen. 2. Het ontwikkelen van fundamentele marketing-

Nadere informatie

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum In September 2008, Erasmus MC has implemented the Bachelor/Masters structure (BaMa) in its regular medical curriculum (codename ErasmusArts 2008

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus Inhoud introductietalen en ontleders Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Erfgoedstudies (duaal) Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Letteren - M Erfgoedstudies (duaal) - 2012-2013

Erfgoedstudies (duaal) Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Letteren - M Erfgoedstudies (duaal) - 2012-2013 Erfgoedstudies (duaal) Vrije Universiteit Amsterdam - - M Erfgoedstudies (duaal) - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - - M Erfgoedstudies (duaal) - 2012-2013 I De masteropleiding Erfgoedstudies (duaal),

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke.vanderScheer@utwente.nl Lieke van der Scheer ISOQOL 14-11-2014 1 De stem van patiënten Elisa Garcia Simone van der Burg (Nijmegen) Lieke van der Scheer

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2010 Opleidingsspecifiek deel: Bacheloropleiding: Engelse taal en cultuur Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel 7.13

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie

Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie Voor de Onderwijs- en examenregeling van de Master Gezondheidszorgpsychologie wordt verwezen naar de Onderwijs- en examenregeling

Nadere informatie

Toetsregeling Onderzoeksvaardigheden en methodologie toets 1

Toetsregeling Onderzoeksvaardigheden en methodologie toets 1 Toetsregeling Onderzoeksvaardigheden en methodologie toets Bacheloropleiding Biomedische Wetenschappen Radboudumc Deze regeling is van kracht vanaf 9 november 25. ) Begripsbepaling Het tentamen Onderzoeksvaardigheden

Nadere informatie

REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B

REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B Opgesteld door de Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen d.d.: 20 januari 2010 versie:

Nadere informatie