Kansendossier EU / IPA - Servië en Turkije. Energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kansendossier EU / IPA - Servië en Turkije. Energie"

Transcriptie

1 Kansendossier EU / IPA - Servië en Turkije Energie

2 1 IPA en energie in Servië en Turkije De Europese Unie investeert veel in kandidaat-lidstaten Turkije, Servië, Macedonië, Montenegro en 'potentieel kandidaat-lidstaten' Bosnië-Herzegovina, Albanië en Kosovo om deze landen voor te bereiden op eventuele toetreding. Financiering komt uit het EU externe programma IPA (Instrument for pre-accession). Om aan de eisen van lidmaatschap te kunnen voldoen schrijven de EU en Turkse ministeries IPA projecten uit in uiteenlopende sectoren, waaronder energie. De toetredingslanden, in het bijzonder Turkije, staan voor een grote uitdaging om hun energievoorziening te moderniseren om (duurzame) economische groei mogelijk te maken. Tegelijkertijd stelt lidmaatschap van de EU eisen op het gebied van schone energie en klimaat in lijn met de EU 2020 strategie. Voor Nederlandse bedrijven ontstaan zo projectkansen. Dit kansendossier richt zich op projecten in Turkije en op de Balkan en brengt de mogelijkheden in de energiesector voor u in kaart. 1.1 IPA: EU projectfinanciering in toetredingslanden Turkije, Servië, Macedonië, Montenegro ontvangen als EU kandidaat-lidstaat financiële hulp uit het IPA-programma voor de hervormingen die nodig zijn ter voorbereiding op toetreding tot de EU. Albanië, Bosnië-Herzegovina en Kosovo zijn minder ver gevorderd in het toetredingsproces en zijn 'potentieel kandidaatlidstaat'. Via het IPA instrument besteedde de EU in de jaren 2007 t/m 2013 ongeveer 11,3 miljard euro in deze 8 landen (inclusief Kroatië, dat in de zomer van 2013 toetreedt tot de EU). Dit bedrag wordt ingezet om projecten te financieren waar Europese bedrijven voor kunnen tenderen. Voor 2013 zijn per land de volgende budgetten beschikbaar voor IPA (in miljoenen EUR): IPA land 2013 Turkije 935,5 Servië 214,7 Macedonië 117,2 Bosnië-Herzegovina 111,8 Albanië 98,1 Montenegro 35,4 Kosovo 73,7 1.2 IPA en de nieuwe EU begroting ( ) In februari 2013 bereikten EU regeringsleiders een akkoord over de volgende meerjarenbegroting van de EU (of Meerjarig Financieel Kader, MFK) voor de jaren Onder het nieuwe MFK is 60 miljard vrijgemaakt voor buitenlands beleid, waar de externe programma's van de EU zoals IPA zijn ondergebracht. De Europese Raad moet nu overeenstemming bereiken met het Europees Parlement. Daarna wordt het bedrag onderverdeeld over de verschillende externe programma's en beleidsprioriteiten zoals energie. De Europese Commissie heeft in haar begrotingsvoorstel voor het nieuwe IPA instrument 14 miljard aangevraagd.

3 2 IPA en energie in Turkije en op de Balkan 2.1 Energie als beleidsprioriteit De EU budgetten en strategische beleidsplannen voor de IPA landen in de komende begrotingsperiode worden in de komende maanden verder besproken en eind 2013 vastgesteld. Zeker is dat energie een prioritair thema zal blijven net als in de afgelopen jaren. Dit biedt kansen voor Nederlandse bedrijven, al dan niet als partner in een consortium. In de IPA nieuwe plannen stelt de EU vast dat de sociaal-economische ontwikkeling van de kandidaat-lidstaten en potentieel kandidaat-lidstaten nog altijd achterblijft en dat substantiële investeringen nodig zijn om deze landen op het niveau van de EU te brengen. Onderdeel daarvan is opbouw van een stabiele en groeibestendige energie-infrastructuur die voldoet aan EU klimaateisen en doelstellingen voor duurzame energie zoals vastgelegd in de EU 2020 strategie. De EU heeft ambitieuze plannen voor een 'low-carbon growth model' en wil dat uitdragen in haar externe hulpprogramma's. Voor de laatste drie jaar van de huidige begroting maakte de EU vooral in Turkije en Servië veel middelen vrij voor de thema's energie en klimaatverandering (miljoenen EUR): IPA land Turkije 129,3 Servië 99,0 2.2 Servië Het EU meerjarenplan voor IPA in Servië ( ) en de Servische nationale ontwikkelingsstrategieën spreken van het belang van hervorming van energieinfrastructuur en energiebeleid in de ontwikkeling en versterking van de concurrentiepositie van het land. De Servische regering heeft in haar Energy Sector Development Strategy aangekondigd met internationale hulp te willen investeren in schone energie en daarvoor regelgeving en vergunningen te versoepelen. Daarnaast heeft Servië zich ambitieuze energie efficiëntiedoelstellingen gesteld. Het doel is om in ,5% minder energie te verbruiken dan in De Nederlandse overheid werkt sinds 2010 samen met het Servische Ministerie voor Energie, Ontwikkeling en Milieu aan een 'National Renewable Action Plan'. Begin 2013 organiseerde de Nederlandse ambassade in Belgrado een netwerkevenement voor Nederlandse bedrijven uit de energiesector.

4 De EU stelt in haar meerjarenstrategie dat Servië nog een lange weg te gaan heeft: "Serbia is one of the most industrialised countries in the region and a potential energy hub. Reform of the overall energy policy is crucial in order to attract foreign investment, reduce carbon emissions and ensure stability of supply. In spite of encouraging signals for reform, energy is a sector where the amount of foreign investment remains limited compared to the potential. Low electricity tariffs and a lack of market openness are significant barriers for foreign investment. The energy market reaims dominated by traditional, rather polluting, energy sources. Serbia needs to take steps to promote lowcarbon development and fully comply with the provisions of the Energy Community Treaty." Sinds 2007 is via IPA projecten ruim 100 miljoen Euro geïnvesteerd in de sectoren milieu, klimaatverandering en energie. Projecten richtten zich op: de implementatie van energieverdragen, de EU 2020 strategie en EU wetgeving op het gebied van milieu energie de bouw of modernisering van energiecentrales en infrastructuur het bevorderen van investeringen in en ontwikkeling van schone energie capaciteitsopbouw / technische assistentie Projecten financiële periode Voor een beeld van de EU projectaanbestedingen (IPA) in Servië zijn dit een aantal voorbeelden van gepubliceerde, aangekondigde of afgesloten projecten. Aan te raden is om de website van EuropeAid (http://ec.europa.eu/europeaid) regelmatig in de gaten te houden voor de publicatie van de tender notice. Services Open Preparation of the Second Energy Efficiency Action Plan and Development of Energy Inidicators ( ) Open Supervising Engineer for Reconstruction of Electrostatic precipitators (ESP) of TPP Nikola Tesla A3 and Morava ( ) Services Gesloten Sustainable development in Energy Sector (consultancy support for the Ministry of Energy and mining ( ) Gesloten Promotion of renewable energy sources and energy efficiency (consultancy support to ministry of Energy and mining / feasibility studies ( ) Gesloten Integrated Management Information System for Energy Sector ( ) Gesloten - Supervision of construction and commissioning of the new WWTP at TPP Nikola Tesla B (assistance to the electric power industry of Serbia ( )

5 2.3 Turkije Ook voor IPA in Turkije heeft de EU energie aangemerkt als prioritaire sector voor en daarna. Het land is één van de snelst groeiende energy economies in de wereld. De vraag naar energie neemt enorm toe, maar de binnenlandse energieproductie blijft daarbij achter. In de nationale ontwikkelingsstrategieën erkent Turkije dit probleem en stelt het land zichzelf doelstellingen ter opbouw van een functionerende en gereguleerde energiemarkt, beperking van milieuvervuiling en uitstoot en versterking van energiezuinigheid. In de jaren 2000 t/m 2009 heeft de EU ongeveer 50 miljoen euro geïnvesteerd in Turkse energienetwerken, energie efficiëntie en capaciteitsopbouw van nationale energieautoriteiten. Ook de Wereldbank, de EIB en de Islamitische Ontwikkelingsbank hebben gezorgd voor financiering. Deze steun is complementair aan EU beleid om leningen en investeringen in de Turkse energiesector. De prioriteiten in de komende jaren zijn: Capaciteitsopbouw en versterking van energiezuinigheid Aansluiting op en implementatie van de EU wetgeving op het gebied van de interne gas- en elektriciteitsmarkt Veiligheid van nucleaire energie In de overgangsfase van de huidige begrotingsperiode van de EU naar de nieuwe meerjarenbegroting ( ) kondigen de EU en Wereldbank een meerjarig IPA / Wereldbank technische assistentie project aan. Het project moet de implementatie van de hervormingsstrategie voor de Turkse energiesector (in lijn met EU energie strategieën en prioriteiten) versnellen. Services Pipeline EU / IPA - Worldbank - Energy Sector Technical Assistance Project ($14,8 miljoen)

6 Kansen bij Internationale organisaties verzilveren? Team Internationale Organisaties (TIO) van Agentschap NL adviseert bedrijven bij het verwerven van opdrachten en financiering van projecten van internationale organisaties. Dienstverlening projecten en aanbestedingen bij internationale organisaties Tenderinformatie, projecten en programma's. Vraagbeantwoording m.b.t. tenders en werkwijze internationale organisaties. Geschillen beslechting bij aanbestedingsprocedures. Scans internationale organisaties: op maat worden voor u contactpersonen en relevante projecten in kaart gebracht. Ook kunnen wij geheel vrijblijvend voor u uw Expression of Interest screenen. Maatwerk internationale organisaties: Uitgebreide dienstverlening op maat m.b.t projecten en aanbestedingen. Kansen signalering: Samen met het postennetwerk, brengen we u als eerste op de hoogte van nieuwe projectkansen bij internationale organisaties. Trustfunds: via het trustfundprogramma van het ministerie van Buitenlandse zaken, zijn er mogelijkheden om studies en consultancy opdrachten te verrichten voor IFC en EBRD. Partners in International Business: Via het PIB programma kunt u samen met uw consortiumpartners overheidsondersteuning krijgen bij het verwerven van opdrachten en financiering bij internationale organisaties Workshops, missies en trainingen.

7 Colofon Dit is een publicatie van: Agentschap NL / NL EVD Internationaal / Unit Internationale Organisaties Prinses Beatrixlaan 2 / 2595 AL den Haag Postbus / 2509 AC Den Haag T +31 (0) E Agentschap NL Maart 2013 Agentschap NL is een agentschap van het ministerie van Economische Zaken. Agentschap NL voert beleid uit voor diverse ministeries als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal. Agentschap NL is hét aanspreekpunt voor bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Voor informatie en advies, financiering, netwerken en wet- en regelgeving. Agentschap NL streeft naar correcte en actuele informatie in dit dossier, maar kan niet garanderen dat de informatie juist is op het moment waarop zij wordt ontvangen, of dat de informatie na verloop van tijd nog steeds juist is. Daarom kunt u aan de informatie op deze pagina's geen rechten ontlenen. Agentschap NL aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie. Binnen onze website zijn ook zoveel mogelijk relevante externe links opgenomen. Agentschap NL is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen.

8 Dit is een publicatie van: Agentschap NL NL EVD Internationaal Postbus CL Den Haag

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Inter-American Development Bank Colofon Naam marktscan Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Contactpersoon Opgesteld

Nadere informatie

EBRD - Kansen voor consultants. De European Bank for Reconstruction and Development - Kansen voor consultants

EBRD - Kansen voor consultants. De European Bank for Reconstruction and Development - Kansen voor consultants EBRD - Kansen voor consultants De European Bank for Reconstruction and Development - Kansen voor consultants Colofon Naam marktscan Opgesteld voor Contactpersoon Opgesteld door Contactpersoon NL EVD Internationaal

Nadere informatie

Kansendossier: Yaoundé Sanitation Project Phase II. African Development Bank

Kansendossier: Yaoundé Sanitation Project Phase II. African Development Bank Kansendossier: Yaoundé Sanitation Project Phase II African Development Bank Colofon Naam kansendossier Yaoundé Sanitation Project Phase II, Kameroen Opgesteld door Contactpersoon Suzanne Bouman, Agentschap

Nadere informatie

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Oost- en Centraal-Europa

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Oost- en Centraal-Europa Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie speciale aandacht voor Oost- en Centraal-Europa Inhoud Inleiding 3 1 Het Sustainable Energy for All (SE4All) initiatief 4 1.1 Voorbeelden

Nadere informatie

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Kansendossier afdekken politieke risico's MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Het Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA) is onderdeel van de Wereldbank Groep en is gevestigd in

Nadere informatie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie Bron: Agentschap NL Spanje: Toelevering automobielindustrie De Spaanse automobielfabrieken De automotive sector in Spanje is van groot belang voor de Spaanse economie. Het biedt werk aan een groot aantal

Nadere informatie

Kansendossier Ziekenhuizen Denemarken

Kansendossier Ziekenhuizen Denemarken Kansendossier Ziekenhuizen Denemarken Denemarken investeert de komende jaren tot rond 2020 ongeveer 5,6 miljard euro in de ontwikkeling van vijf nieuwe ziekenhuizen en het renoveren en/of uitbreiden van

Nadere informatie

ADB - Myanmar. Kansendossier

ADB - Myanmar. Kansendossier ADB - Myanmar Kansendossier Colofon Opgesteld door Contactpersoon ADB-Myanmar Team Internationale Organisaties Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag T 088 602 8060 internationaal@info.agentschapnl.nl

Nadere informatie

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Azië

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Azië Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie speciale aandacht voor Azië Inhoud Inleiding 3 1 Het Sustainable Energy for All (SE4All) initiatief 4 1.1 Voorbeelden van SE4All initiatieven

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

Zwitserland: Investeringen in de Intralogistiek

Zwitserland: Investeringen in de Intralogistiek Zwitserland: Investeringen in de Intralogistiek Marktomvang Zwitserse logistieksector (referentiejaar 2010)1 Werkgelegenheid: 168.000 arbeidsplaatsen % van de werkzame beroepsbevolking 3,7% Groei: + 1,3%

Nadere informatie

Kansendossier EU - Turkije. Sector Milieu

Kansendossier EU - Turkije. Sector Milieu Kansendossier EU - Turkije Sector Milieu De Europese Unie investeert veel in kandidaat-lidstaat Turkije om het land voor te bereiden op toetreding. Voor Nederlandse bedrijven ontstaan zo veel kansen voor

Nadere informatie

Personal Hygiene Products. Turkey

Personal Hygiene Products. Turkey Personal Hygiene Products Turkey Introduction Even in a turbulent year due to increased socio political tension external economic outlook, the Turkish economy retained its momentum and achieved 2.9% growth

Nadere informatie

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Colofon Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Contactpersoon: NBSO Chengdu Chief Representative : Bertrille Snoeijer

Nadere informatie

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Azië, Oost- en Centraal-Europa

Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie. speciale aandacht voor Azië, Oost- en Centraal-Europa Exportkansen via internationale organisaties in Duurzame energie speciale aandacht voor Azië, Oost- en Centraal-Europa Colofon Kansendossier Duurzame energie en Internationale Organisaties Opgesteld door

Nadere informatie

Financiering en consultancy opdrachten in de landbouwsector bij de EBRD

Financiering en consultancy opdrachten in de landbouwsector bij de EBRD Financiering en consultancy opdrachten in de landbouwsector bij de EBRD Colofon Kansendossier Opgesteld door Contactpersoon Financiering en consultancy opdrachten in de landbouwsector bij de EBRD Rijksdienst

Nadere informatie

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Overzicht 1. Klimaat en energie: waar zijn we? 2. Waarom een nieuw raamwerk voor 2030? 3. Belangrijkste elementen 2030

Nadere informatie

Adviseurs internationale organisaties. Onderdeel van Unit imkb Internationale Programma s

Adviseurs internationale organisaties. Onderdeel van Unit imkb Internationale Programma s Adviseurs internationale organisaties Onderdeel van Unit imkb Internationale Programma s Adviseurs internationale organisaties ondersteunen bedrijven bij het verwerven van opdrachten en financiering bij

Nadere informatie

Starters International Business

Starters International Business Internationaal Ondernemen Starters International Business >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Go abroad, well prepared U denkt erover te beginnen met exporteren of een nieuwe buitenlandse

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

De Energie Unie en haar governance. Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016

De Energie Unie en haar governance. Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016 De Energie Unie en haar governance Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016 De Energie Unie Een Europees kader voor het nationaal klimaat-en energiebeleid, ontstaan

Nadere informatie

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol?

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Dr. Jos Delbeke, DG Klimaat Actie, Europese Commissie, Universiteit Hasselt, 25/2/2014 Overzicht 1. Klimaat en energie: waar

Nadere informatie

Services & activiteiten

Services & activiteiten Services & activiteiten Informatie en advies Europese subsidies, artists residencies en mobiliteit, focuslanden Verzamelen van data, publicaties, onderzoek (oa Buitengaats) Organisatie Bijeenkomsten (voorlichting,

Nadere informatie

EU Cohesie en Structuurfondsen Polen

EU Cohesie en Structuurfondsen Polen EU Cohesie en Structuurfondsen Polen Colofon Naam marktscan Opgesteld voor Contactpersoon Opgesteld door Contactpersoon EU Cohesie en Structuurfondsen Polen NWP Thomas Walder Postbus 82327 2508 EH Den

Nadere informatie

Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 19-20 september 2011, Wroclaw (Polen)

Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 19-20 september 2011, Wroclaw (Polen) > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Bureau Europa Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den Haag Postadres

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

Klaartje Bult Creative Europe Desk NL Europadag 17 december 2013, Pakhuis de Zwijger

Klaartje Bult Creative Europe Desk NL Europadag 17 december 2013, Pakhuis de Zwijger Klaartje Bult Creative Europe Desk NL Europadag 17 december 2013, Pakhuis de Zwijger CREATIVE EUROPE 2014-2020 KANSEN, RESULTATEN AANBEVELINGEN Creative Europe 2014-2020 Wat betekent het voor de Europese

Nadere informatie

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België Kansendossier Biologische producten en landbouw België Biologische producten en landbouw in België De vraag naar bioproducten zit in België al enkele jaren in de lift en blijkt bovendien bijzonder crisisbestendig.

Nadere informatie

d) EUR-Lex uri=celex:52016dc0860

d) EUR-Lex  uri=celex:52016dc0860 Fiche 2: Mededeling Schone energie voor alle Europeanen 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Schone energie voor alle Europeanen b) Datum ontvangst Commissiedocument 30 november 2016 c) Nr. Commissiedocument

Nadere informatie

Internationaal Ondernemen. Starters International Business

Internationaal Ondernemen. Starters International Business Internationaal Ondernemen Starters International Business Go abroad, well prepared U denkt erover te beginnen met exporteren of een nieuwe buitenlandse markt te betreden. Maar hoe pakt u dat goed aan?

Nadere informatie

EU Defensieonderzoek in. perspectief

EU Defensieonderzoek in. perspectief EU Defensieonderzoek in * Research, innovation and technology perspectief Met de NIDV aan de RIT * Ron Nulkes, directeur NIDV 19 januari 2017 Wat volgt - WAT is/doet de NIDV - EU BELEIDSOMGEVING - EU Defensie

Nadere informatie

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Overheidsondersteuni ng bij export & investeren >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Wat is NL EVD Internationaal? Onderdeel van Agentschap NL Ministerie van Economische Zaken, Landbouw

Nadere informatie

Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014

Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014 Gerichte infosessie Interreg: Noordzee Regio en Noordwest Europa 2014-2020 Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s 25 april 2014 Vlaams- Europees verbindingsagentschap Joke Hofmans

Nadere informatie

Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE?

Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? Het investeringsplan voor Europa zal bestaan uit een pakket maatregelen om in de komende drie jaar (2015 2017) voor ten minste 315 miljard EUR openbare en particuliere

Nadere informatie

Arne van Vliet, Creative Europe Desk NL.

Arne van Vliet, Creative Europe Desk NL. Arne van Vliet, Creative Europe Desk NL a.vanvliet@dutchculture.nl Programma Deelsessie 1. Inleiding 2. Creative Europe prioriteiten 3. Publieksbereik 4. MEDIA oproepen: Training Markets Festivals Audience

Nadere informatie

Servië: wereldspeler in frambozenproductie. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Servië: wereldspeler in frambozenproductie. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Servië: wereldspeler in frambozenproductie In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Servië: wereldspeler in frambozenproductie Servië is een wereldspeler als het gaat om de productie van frambozen.

Nadere informatie

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff Wind op zee en India 11 December, 2013 Ir. Leon Wijshoff Programma Energie Internationaal (PEI) - Doelstelling:EZ ondersteunen bij het uitvoeren van internationale energiebeleid, op het gebied van duurzame

Nadere informatie

Convenant Partners for International Business. Taskforce Qatar WK 2022

Convenant Partners for International Business. Taskforce Qatar WK 2022 Convenant Partners for International Business Taskforce Qatar WK 2022 Amsterdam, 19 september 2012 Ondergetekenden, Convenant Partners for International Business Taskforce Qatar WK 2022 Cluster Sport,

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager)

Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager) Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager) Jurriën Brombacher Hoofd Concerninkoop Even voorstellen Jurriën Brombacher Hoofd Concerninkoop Gemeente Utrecht Concerninkoop Gemeente Utrecht 20 fte Inkoop,

Nadere informatie

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt.

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 november 2003 (21.11) (OR. en) 15014/03 ECOFIN 353 FIN 519 RELEX 437 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad het Coreper/de RAAD Ontwerp-verslag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 663 EU-voorstellen: Pakket «Schone Energie voor alle Europeanen» van de Energie Unie COM (2016) 759, 761, 767, 861, 862, 863 en 864 Nr. 2 BRIEF

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

New era. New plan. Belastingen en de circulaire economie. Femke Groothuis The Ex tax Project

New era. New plan. Belastingen en de circulaire economie. Femke Groothuis The Ex tax Project New era. New plan. Belastingen en de circulaire economie Femke Groothuis The Ex tax Project www.ex-tax.com Belastingen op arbeid hoog: personeel mensenwerk minimaliseren containers Natuurlijke hulpbronnen

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

Kansendossier EU EFRO Bulgarije 2014-2020. in de sectoren water en afval

Kansendossier EU EFRO Bulgarije 2014-2020. in de sectoren water en afval Kansendossier EU EFRO Bulgarije 2014-2020 in de sectoren water en afval Colofon Kansendossier EU EFRO Bulgarije 2014-2020 in de sectoren water en afval Opgesteld door Contactpersoon NL EVD Internationaal

Nadere informatie

Kansendossier EU externe instrumenten. Nieuwe meerjarige financiële periode 2014-2020

Kansendossier EU externe instrumenten. Nieuwe meerjarige financiële periode 2014-2020 Kansendossier EU externe instrumenten Nieuwe meerjarige financiële periode 2014-2020 Colofon Kansendossier EU externe instrumenten Opgesteld door Contactpersoon NL EVD Internationaal / Team Internationale

Nadere informatie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie Argumenten in het maatschappelijke debat en de politieke besluitvorming rondom wind op zee Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s 04/11/2014, KIVI, Den Haag Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Nadere informatie

Services & activiteiten

Services & activiteiten Services & activiteiten Informatie en advies Europese subsidies, artists residencies en mobiliteit, focuslanden Verzamelen van data, publicaties, onderzoek (oa Buitengaats) Organisatie Bijeenkomsten (voorlichting,

Nadere informatie

INDC Suriname : Renewable Energy

INDC Suriname : Renewable Energy INDC Suriname : Renewable Energy Mw. N. Plet Nationale Coördinatie Milieubeleid Kabinet van de President van de Republiek Suriname Donderdag 23 Juni 2016 Marriot Presentatie opbouw Waarom er is gekozen

Nadere informatie

Bijlage 2. Terms of Reference. Evaluatie van het programma Matra Training voor Europese Samenwerking (MTES)

Bijlage 2. Terms of Reference. Evaluatie van het programma Matra Training voor Europese Samenwerking (MTES) Bijlage 2. Terms of Reference Evaluatie van het programma Matra Training voor Europese Samenwerking (MTES) 1. Introductie Deze terms of reference zijn opgesteld voor een tussentijdse evaluatie van het

Nadere informatie

DE WESTELIJKE BALKAN

DE WESTELIJKE BALKAN DE WESTELIJKE BALKAN De EU heeft een beleid ontwikkeld om de geleidelijke integratie van de landen van de Westelijke Balkan met de Unie te ondersteunen. Op 1 juli 2013 trad Kroatië als eerste van de zeven

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

DE UITBREIDING VAN DE UNIE

DE UITBREIDING VAN DE UNIE DE UITBREIDING VAN DE UNIE Op 1 juli 2013 is Kroatië de 28e lidstaat van de Europese Unie geworden. De toetreding van Kroatië volgde op die van Roemenië en Bulgarije, die op 1 januari 2007 plaatsvond,

Nadere informatie

Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012

Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012 Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012 Voor u ligt het Programma van Eisen Frisse Scholen. Dit Programma van Eisen dient als leidraad voor opdrachtgevers van nieuw- en verbouw van scholen (schoolbesturen

Nadere informatie

Brief van Commissievoorzitter Barroso aan de voorzitter van het Europees Parlement, de heer Martin Schulz

Brief van Commissievoorzitter Barroso aan de voorzitter van het Europees Parlement, de heer Martin Schulz EUROPESE COMMISSIE MEMO Brussel, 11 september 2013 Brief van Commissievoorzitter Barroso aan de voorzitter van het Europees Parlement, de heer Martin Schulz Geachte voorzitter, In de State of the Union

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Partners for International Business Overheid als strategische

Nadere informatie

Interreg (A,B,C) en gemeenten

Interreg (A,B,C) en gemeenten Interreg (A,B,C) en gemeenten Jacqueline Brouwer CP voor het INTERREG NWE programma bij RVO.nl www.rvo.nl/interreg / 0610946524 Hier visual invoegen 3 INTERREG (ERDF) Technology pilots/demonstration and

Nadere informatie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie 25/02/2013 Olav Luyckx Project Officer Uitvoerend Agentschap voor concurrentievermogen en innovatie (EACI) Brugge, 26 Februari 2013 EACI IEE - STEER

Nadere informatie

CO 2 capture overview

CO 2 capture overview CO 2 capture overview Ruud van den Brink, Daan Jansen www.ecn.nl CO 2 emissions are rising faster than in the most pessimistic scenario Source: PNAS, 22 May, 2007 Energy scenario: 65% lower CO 2 emission

Nadere informatie

Kansen voor Nederlandse bedrijven in Oost- Azië

Kansen voor Nederlandse bedrijven in Oost- Azië Kansen voor Nederlandse bedrijven in Oost- Azië Arjen Schutten, Directeur Holland Home of Wind Energy HHWE 11 december 2014, TKI Internationale Afstemming Wind op Zee Den Haag Holland Home of Wind Energy

Nadere informatie

Source: Shell. China: Duurzame energie 18-10-2012 1-6

Source: Shell. China: Duurzame energie 18-10-2012 1-6 Source: Shell China: Duurzame energie 18-10-2012 1-6 In 2011 heeft de Nederlandse overheid negen top sectoren aangewezen, waarbinnen Nederland internationaal uitblinkt in kennis, ontwikkeling en innovatie.

Nadere informatie

Europees beleid warmtenetten

Europees beleid warmtenetten Europees beleid warmtenetten Energik studiedag, 28/5/2015 Antwerp Expo Bart MARTENS Beleidsadviseur EP Consultant Smart Matters Belang van gebouwenverwarming in EU energie- en klimaatbeleid (1) Belang

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden.

Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden. Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden. Waarom moet je leren over het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden! Het antwoord is

Nadere informatie

Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka maart 2013

Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka maart 2013 Page 1 of 5 Schoten, Beppie van Van: Agentschap NL - EiOI Verzonden: donderdag 4 april 2013 16:24 Aan: Agentschap NL - EiOI Onderwerp: Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka - maart 2013 maart 2013 Nieuwsbrief

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Sociale innovatie bij inkoopbeslissingen: Aanjager voor energiebesparingen? NEVI Inkoopdag, 23 juni 2016, Nieuwegein

Sociale innovatie bij inkoopbeslissingen: Aanjager voor energiebesparingen? NEVI Inkoopdag, 23 juni 2016, Nieuwegein Sociale innovatie bij inkoopbeslissingen: Aanjager voor energiebesparingen? NEVI Inkoopdag, 23 juni 2016, Nieuwegein Bart Vos, Suzanne Brunsting, Marielle Rietkerk Agenda Context: Noodzaak voor energiebesparingen

Nadere informatie

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid?

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? "Dutch energy policy; Part 1: Which priorities for renewable energy? 6e Energy Economics Policy Seminar CPB, Tilec, EZ en NMa 7 december 2010 Aad Correljé TU Delft

Nadere informatie

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Potentie van de Noordzee nu en in 2050 Manfred Wienhoven en Johan Gille 26 februari 2014 Visafslag, Scheveningen Een paar elementen I. Het Blue Growth concept op

Nadere informatie

DE UITBREIDING VAN DE UNIE

DE UITBREIDING VAN DE UNIE DE UITBREIDING VAN DE UNIE Op 1 juli 2013 is Kroatië de 28e lidstaat van de Europese Unie geworden. De toetreding van Kroatië volgde op die van Roemenië en Bulgarije, die op 1 januari 2007 plaatsvond,

Nadere informatie

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST E u r o p e s e Commissie INFORMATIESYSTEEM VOOR STRATEGISCHE ENERGIETECHNOLOGIEËN SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST http://setis.ec.europa.eu Europese Commissie Informatiesysteem voor strategische

Nadere informatie

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving 6 december 2016 Hoofdpunten (Inter)nationale context van de ambitie van Flevoland De energietransitie

Nadere informatie

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie 1 Profiel: Programma Manager - Desk Officer voor LIFE Natuur LIFE Natuur Unit (E3) DG Milieu Europese Commissie 2 Taken: Programma Manager - Desk Officer

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Wie de norm heeft, heeft de hub

Wie de norm heeft, heeft de hub Wie de norm heeft, heeft de hub Ing. Emiel Verhoeff Consultant Business Development NEN Nederlands Normalisatie-instituut, Delft Emiel.verhoeff@nen.nl, (015) 26 90 334, http://www.nen.nl Dr.ir. Henk J.

Nadere informatie

Provinciehuis Westerbrink 1 Assen Assen, 3 oktober 2011 Nummer: 11-089 Postbus 122

Provinciehuis Westerbrink 1 Assen Assen, 3 oktober 2011 Nummer: 11-089 Postbus 122 Provinciehuis Westerbrink 1 Assen Assen, 3 oktober 2011 Nummer: 11-089 Postbus 122 9400 AC Assen Dit is een gezamenlijk persbericht van de provincies Groningen, Fryslân, Drenthe en Noord- Holland, de gemeenten

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage Datum 1 december 2016 Betreft Verslag Ecofin Begrotingsraad

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage Datum 1 december 2016 Betreft Verslag Ecofin Begrotingsraad > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van:

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van: Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 01 juli 2013 15:03 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Europese Ster 709-01 juli 2013 Opvolgingsmarkering: Markeringsstatus:

Nadere informatie

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743 Om als bedrijf concurrerend te blijven is het van belang voortdurend te ontwikkelen. Hierbij is het betreden van nieuwe markten, samenwerken met andere bedrijven en investeren vaak noodzakelijk. Dergelijke

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling medegefinancierd door Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling zijn een duurzame

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Van Bragt Informatiemanagement

Van Bragt Informatiemanagement 1 Strategic Grid - McFarlan Doel en werkwijze Het doel van het strategic grid zoals dat door McFarlan, McKenney en Pyburn is geïntroduceerd is de impact van ICT activiteiten uit te zetten ten opzichte

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2016/0265 (COD) 12056/16 ADD 2 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 7 september 2016 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: ECOFIN

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 3.9.2004 SEC(2004) 1073 definitief. VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT OVER DE LENINGACTIVITEIT VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

Nadere informatie

Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid

Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid 18/03/2015 Wouter Bakker Intro 2 ECOFYS 18/03/2015 Wouter Bakker Waarom bio-energie? > Renewable and sustainable Regrows Reduces greenhouse gas

Nadere informatie

Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels)

Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels) Staten-Generaal Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels) Subject: Sustainable Flemish SDI Nature: Mobilising, Steering Organisers:

Nadere informatie

Innovatie Prestatie Contracten Informatie voor deelnemende ondernemers IPC-tender 4 (2013)

Innovatie Prestatie Contracten Informatie voor deelnemende ondernemers IPC-tender 4 (2013) Innovatie Prestatie Contracten Informatie voor deelnemende ondernemers IPC-tender 4 (2013) Geachte ondernemer, Samen met meer dan 3.000 bedrijven maakt u gebruik van de Innovatie prestatie contracten (IPC).

Nadere informatie

Energie-ingenieur = fun. W. D haeseleer & R. Belmans infoavond masterkeuze, 16 maart 2016

Energie-ingenieur = fun. W. D haeseleer & R. Belmans infoavond masterkeuze, 16 maart 2016 Energie-ingenieur = fun W. D haeseleer & R. Belmans infoavond masterkeuze, 16 maart 2016 Globale energie-uitdagingen Klimaatverandering 2 1912 2000 Dreigende klimaatverandering 3 en meer emissies Globale

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en) Conseil UE Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en) PUBLIC 12905/15 LIMITE WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: CORLX 122 CODUN 37 COARM 223 CFSP/PESC 633 COEST 308 Besluit

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie