EV s slimmer laden. Samenvatting. Green Tax Battle electric - Team Science

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EV s slimmer laden. Samenvatting. Green Tax Battle electric - Team Science"

Transcriptie

1 EV s slimmer laden Green Tax Battle electric - Team Science Team members: Auke Hoekstra (TU/e, NKL, Elaad en Alliander), Maarten Steinbuch (TU/e), Bert van Wee (TUD), Frank Rieck (Hogeschool Rotterdam en Dutch-INCERT). Samenvatting Nederland slaagt er goed in om zakelijke rijders over te halen om elektrische auto s en plug-in hybriden aan te schaffen. Maar hoe zorgen we dat die auto s ook zoveel mogelijk duurzaam opladen en hoe behouden we die auto s voor Nederland? Het is bijzonder kosteneffectief om investeringen op de aanschaf van EV s te ondersteunen met investeringen die de uitrol van laadinfra stimuleren. De meest effectieve belastingmaatregel is dat het toegestaan wordt om laadpalen te cummuleren. Op die wijze: stimuleren we publieke laadinfra; voorkomen we dat alles in het semi-publieke domein terecht komt; en verhogen we (u leest het goed!) op termijn de belastinginkomsten. Wij constateren ook dat de tweedehands markt nu al zeer kosteneffectief gestimuleerd kan worden. Een gezonde tweedehands markt zorgt bovendien dat auto s niet na enkele jaren naar het buitenland verdwijnen en dit is cruciaal om de beleidsdoelstellingen te halen. Het probleem voor deze battle is dat de meest kosteneffectieve maatregel is om betere voorlichting over bestaande belastingmaatregelen te vinden terwijl zulk flankerend beleid wellicht geen punten oplevert. Zo weten kopers niet dat elektrische auto s en plug-in hybrides tweedehands ongeveer even duur zijn terwijl ze lekkerder rijden, minder onderhoud vergen en je goedkoper kunt tanken. Ook het geven van zekerheid en duidelijkheid is belangrijk en wij pleiten voor een gegarandeerde motorrijtuigenbelasting, een batterijkeuring en belastingaftrek voor een batterijverzekering. Een optie om het beleid nog verder te versterken is het afschaffen van BTW op geheel elektrische auto s. Wij weten dat dit vanuit de EU niet wordt aangemoedigd. maar andere landen hebben er geen last van wij vragen ons af of er bloed uit vloeit als wij op dit gebied juridisch gezien en tijdelijk niet het braafste jongetje van de klas zijn. Wij rekenen voor dat de kosten hiervan beperkt zijn. Verder zijn er een aantal (wettelijke) regels die weinig tot niets opleveren maar die wel de bijdrage van EV s aan de overstap naar duurzame energie in de weg staan. Zo zijn er teveel blokkades voor het gebruik van de flexibiliteit die het energiegebruik van EV s kenmerkt. Dit is weggegooid geld. En net als bij de verkoop van tweedehands auto s is voorlichting over de rol van EV s bij de transitie naar duurzame energie een bijzonder kosteneffectieve maatregel. Voorrang voor mensen die de combi van EV en zonnepanelen maken kan deze voorlichting zonder meerkosten kracht bij zetten.

2 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding Analyse Als het zo doorgaat worden de overheidsdoelstellingen niet gehaald in EV subsidies moeten nu hoog zijn maar dat is tijdelijk Bijtelling is een belangrijke en adaptieve aanjager De tweedehands markt krijgt onvoldoende aandacht Betere voorlichting is een onbenutte kans Energiebelasting publieke laadpunten belangrijkste oorzaak stagnatie Regelgeving stimuleert gebruik flexibiliteit EV onvoldoende Pro memorie: lokale overheden hebben een belangrijke rol Samenvatting van de Oplossingen Afschaffen BTW op FEV s en voorlichtingscampagne voor (ver)kopers Gestaffelde energiebelasting voor publieke laadpalen Taskforce regelgeving en combi EV met zonnepanelen Financiële effecten Afschaffen BTW op FEV s, vaste MRB, keuring/verzekering en voorlichting Gestaffelde energiebelasting voor publieke laadpalen Taskforce regelgeving en combi EV met zonnepanelen... 17

3 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 3 1 Inleiding In het buitenland wordt de stimulering van zuinige auto s in Nederland gezien als een succesverhaal. De meest zuinige auto s komen altijd het eerst naar ons land. Dat gold voor de originele Toyota Prius en geldt voor state-of-the-art auto s als de Opel Ampera, Nissan Leaf en Tesla Model S. Dat succes komt enerzijds omdat Nederlandse consumenten snel iets nieuws proberen en gevoelig zijn voor prijsprikkels en anderzijds omdat we een belastingstelsel hebben dat zakelijke rijders effectieve prikkels geeft om een steeds zuiniger auto te overwegen. Wij stellen voor dit systeem nog effectiever te maken door het uit te breiden met de particuliere tweedehandsmarkt en flankerend beleid. In de particuliere markt zien wij op de korte termijn vooral de 2 e hands markt als een low hanging fruit en door deze vrucht te plukken zorgen we dat de EV's voor Nederland behouden blijven. Daarnaast is de elektrische auto meer dan gewoon een zuinige auto die geen fijnstof uitstoot en ons bovendien onafhankelijk maakt van olie. Immers, de elektrische auto is ook een integraal onderdeel van de transitie naar duurzame energie en dit biedt kansen voor flankerend beleid dat leidt tot een integrale en daardoor meer kosteneffectieve introductie van elektrisch vervoer. Het wetenschappelijke team heeft getracht een samenhangend pakket maatregelen te bedenken dat tegen relatief geringe meerkosten de bestaande belastingmaatregelen (nog) effectiever maakt. De titel Green Tax Battle electric suggereert dat het alleen om belastingmaatregelen gaat, maar de inleiding maakt duidelijk dat de eigenlijke vraag breder is. Ons inziens is dat terecht. Daarom hebben we expliciet gekeken naar de kruisbestuiving met stroomwetgeving en energiebelasting. Verder hebben we zoals gevraagd speciale aandacht geschonken aan de particuliere markt (in het bijzonder de tweedehands markt) en aan de impasse in de uitrol van publieke laadinfrastructuur. Tenslotte hebben we ons als gevraagd beperkt tot de Rijksoverheid. In een kleine afwijking van het gevraagde format hebben we de effecten van de maatregelen in een apart hoofdstuk onder gebracht en we hopen dat dit de leesbaarheid ten goede komt.

4 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 4 2 Analyse 2.1 Als het zo doorgaat worden de overheidsdoelstellingen niet gehaald in 2020 Wij hebben allereerst de cijfers over de verkoop van elektrisch rijden in Nederland geanalyseerd (zie figuur). We zien halverwege de grafiek een groeispurt eind 2013, veroorzaakt door de lage bijtelling voor plug-ins en een combinatie van MIA, KIA en VAMIL. Vanaf januari 2014 zien we een lineaire groei van zowel volledig elektrische auto s als plug-in hybriden. Als we deze groei lineair extrapoleren tot en met 2020 zouden we uitkomen op 135 duizend stekker-auto s op kenteken, in plaats van de door het kabinet gewenste 200 duizend. Bovendien blijkt het percentage volledig elektrische auto s dan te blijven steken op 20% van het totaal aantal stekker auto's. De groei van 2014 tot nu moet met precies 75% toenemen om de doelstelling wel te halen. En vooral geheel elektrische auto s verdienen extra aandacht omdat dat aandeel erg laag is, ook vergeleken met de andere 'voorhoede' landen. Een nog groter probleem dan het feit dat de groei nog 75% moet stijgen is dat er momenteel een goede kans is dat deze auto s uit Nederland verdwijnen als ze op de tweedehands markt komen. Veel wijst er op dat er vaak sprake is van export naar landen waar regelgeving meer stimuli geeft nádat de auto is gekocht (zoals Noorwegen en Rusland). 1 Dit zou betekenen dat onze elektrische auto s na enkele jaren deels geëxporteerd worden. Hoewel het een fabeltje is dat hiermee ook onze subsidies geëxporteerd kunnen worden betekent elke auto die het land uitgaat wel dat er één elektrische auto minder in Nederland rondrijdt. Als we de tweedehands markt niet activeren wordt het aantal auto s in 2020 dus nog lager dan de 135 duizend die verkregen zou worden bij directe extrapolatie. Kortom: het moet 75% sneller én de tweedehands markt moet vol geactiveerd worden. 1 Bijvoorbeeld deze artikelen in het Financieel Dagblad van 7 april 2015: Elektrische auto massaal geëxporteerd en Regels rond elektrische auto moeten strenger.

5 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina EV subsidies moeten nu hoog zijn maar dat is tijdelijk Er zijn pas sinds enkele jaren weer elektrische auto s op de markt en de techniek is in veel opzichten radicaal anders dan bij bestaande auto s op fossiele brandstof. Zulke innovatie brengt de eerste jaren flinke meerkosten met zich mee maar die meerkosten nemen snel af waarna de elektrische auto snel concurrerend wordt. We moeten de eerste auto s dus flink stimuleren maar er hoeft veel minder geld bij als de aantallen eenmaal flink gaan toenemen. Extreem versimpeld zijn er drie dingen interessant aan de elektrische auto: de energie, de motor en de batterij. De energie is elektriciteit en deze kan relatief makkelijk uit duurzame bronnen komen. De elektromotor is ruim drie keer zo efficiënt als een branstofmotor 2 : daarom kost een elektrische auto minder in het gebruik, ondanks dat elektriciteit duurder is en zwaarder belast wordt dan benzine. Het enige probleem is de dure batterij. Deze batterij verhoogt de aanschafwaarde en beperkt de range. Maar de prijs van batterijen is de laatste jaren sterk aan het dalen. Onderstaande figuur uit een kersverse publicatie in Nature laat zien hoe snel het de afgelopen tijd gegaan is. 3 Dit betekent dat de range van elektrische auto s zal toenemen terwijl de prijs zal afnemen. Beide factoren zorgen ervoor dat er steeds minder overheidsstimulering nodig is. EV subsidies zijn dus geen bodemloze put maar een manier om een nieuwe technologie versneld post te doen vatten zodat bijvoorbeeld de doelstellingen met betrekking tot CO 2 reductie worden gehaald. 2 Een toegankelijke toelichting van deze aspecten is ondermeer te vinden in het boek Elektrisch Rijden van Auke Hoekstra, uitgegeven door Rijkswaterstaat. Het is hier te downloaden. Elektrische motoren met een efficiëncy van meer dan 95% zijn niet ongewoon en zelfs als de conversieverliezen van stopcontact naar batterij en van batterij naar motor worden meegerekend is 80% bij de huidige modellen al goed haalbaar. Bovendien kan met een elektromotor de remenergie worden teruggewonnen en dit zorgt voor een verdere vergroting in efficiency tussen elektrische auto en brandstof auto. Brandstofmotoren hebben een theoretische maximum efficiëncy van circa 50% op basis van de Carnot limiet maar dit wordt in de praktijk nooit gehaald omdat de motoren dan te duur zouden worden en omdat ze slechts op één toerental en één belasting zouden kunnen werken. 3 Rapidly falling costs of battery packs for electric vehicles, Björn Nykvist and Måns Nilsson, Nature Climate Change, published online 23 March 2015.

6 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina Bijtelling is een belangrijke en adaptieve aanjager Wat wij erg goed vinden aan de huidige stimuleringsregeling voor zakelijke rijders is dat de bijtellingsregeling adaptief is. Door elk(e paar) jaar het aantal grammen CO 2 verder aan te scherpen of door eventueel met de percentages te spelen, kan voor een continue impuls naar een zuiniger en stateof-the-art wagenpark worden gestreefd. En dit op een manier die voor de markt enigszins voorspelbaar is en daardoor weinig marktverstorend werkt. Het zou goed zijn als meer regelingen op die manier gradueel aangescherpt zouden kunnen worden. Ook willen wij graag opmerken dat de belastingderving voor de fiscus in de pers meestal wordt overdreven. Gebruikers worden door deze regeling verleid om extra geld uit te geven voor een stateof-the-art auto met dure technologie die ervoor zorgt dat de auto zuiniger rijdt. Dus we verleiden earlyadopters om de nieuwste technologie te kopen. Wat was er gebeurd als ze niet waren verleid? De alternatieve auto was minder state-of-the art en daardoor minder duur geweest. En hij was waarschijnlijk één bijtellingscategorie hoger geweest. Dat maakt de kosten van deze verleidingsactie voor de fiscus uitermate beperkt. Dat gezegd hebbende en hoewel het goed is dat deze regeling effectief en adaptief is, zijn er meer kosteneffectieve methoden om de verdere versnelling van de EV adoptie te bewerkstelligen en daar richten wij de rest van de analyse op. 4 Wij zien namelijk dat men een aantal zeer aantrekkelijke kansen laat liggen. 4 Bert van Wee, Kees Maat & Cees De Bont (2012): Improving Sustainability in Urban Areas: Discussing the Potential for Transforming Conventional Car-based Travel into Electric Mobility, European Planning Studies, 20:1,

7 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina De tweedehands markt krijgt onvoldoende aandacht De huidige incentives richten zich eigenlijk alleen op zakelijke rijders (vooral lease-rijders) en laten de particuliere markt schieten. In andere landen kiest men vaak simpelweg voor een vaste belastingteruggave (tax rebate). In VS kiest men bijvoorbeeld voor een tax rebate van $7.500 en Californie legt daar nog $2.500 bovenop. Een dergelijke prikkel is ook effectief bij het over de streep trekken van particulieren. 5 Wij stellen deze ongetwijfeld effectieve maatregel echter niet voor omdat wij denken dat dit in Nederland politiek niet haalbaar is. Om te kijken hoe we de tweedehands markt willen prikkelen is het belangrijk om te kijken naar hoe een elektrische auto qua kosten scoort ten opzichte van een brandstofauto. Simpel gezegd werkt het als volgt: in aanschaf is de elektrische auto duurder en dus begint de EV rijder met een financiële aderlating. Vervolgens wordt de waarde van de auto vooral de eerste jaren afgeschreven en vooral in de eerste jaren is dit een significante extra kostenpost voor de EV rijder. Tegelijkertijd betaalt hij elk jaar minder voor energie omdat de elektromotor zoveel efficiënter is. Dat zorgt ervoor dat de EV de brandstofauto na verloop van tijd inhaalt. Onderstaande figuur illustreert hoe dit werkt. Er is uitgegaan van een EV die voor euro is gekocht en een benzineauto die voor euro is gekocht. Vervolgens wordt hiermee kilometer per jaar gereden. De elektriciteit kost 29 cent (een erg conservatieve aanname) en de prijs van benzine kan variëren. Wat gebeurt er dan? Het is duidelijk dat bij een stroomprijs van 29 cent en goedkope benzine (bv 1,50 /l) de terugverdientijd meer dan 5 jaar is en bovendien zien veel gebruikers vooral de hogere aanschafprijs. Maar juist in de tweedehands markt geldt de kop is er af. Sterker nog: in veel gevallen is er nauwelijks prijsverschil tussen een tweedehands stekkerauto en benzineauto. Dan begint het verdienen dus al vanaf dag één! (De lezer kan deze tool online downloaden en zelf de aannames veranderen. 6 ) We hebben zoals al eerder genoemd de tweedehands markt keihard nodig als we een kans willen hebben om de beleidsdoelstellingen te halen. Bovendien zijn elektrische kilometers van tweedehands auto s net zo nuttig voor het reduceren van CO2 en fijnstofuitstoot. (Leuk is ook dat elektrische auto s naarmate ze langer rondrijden steeds schoner worden omdat de elektriciteitsmix steeds verder vergroent.) En wat bovenstaande uitleg duidelijk maakt is dat het stimuleren van de tweedehands markt veel minder overheidsstimulering vraag dan het stimuleren van nieuwverkopen. 5 We hebben zo snel geen exacte cijfers gevonden maar meerdere schrijvers hebben Californië bezocht en in persoonlijke gesprekken vernomen dat beleidsmakers in Californië dit constateren. Het is ook logisch want deze korting is dus voor particulieren even groot als voor zakelijke rijders. 6 Maarten Steinbuch en Frank Rieck: De invloed van de benzineprijs op het kostenplaatje van elektrisch rijden.

8 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina Betere voorlichting is een onbenutte kans De vorige paragraaf gaf aan dat tweedehands auto s voor particulieren zeer interessant zijn. Maar dat lijkt soms een goedbewaard geheim. Elektrische auto s zijn namelijk een nieuw fenomeen waarvan de ins en outs nog niet bekend zijn bij de meeste autoverkopers en het grote publiek. Dit betekent dat specifieke doelgroepen voor wie de tweedehands elektrische auto ook zonder subsidie interessant is niet worden bereikt. Zo weten twee schrijvers van dit document dat je tienduizenden potentiële kopers kunt bereiken met een complexe spreadsheet die je kunt downloaden van een blog: niet bepaald de meest laagdrempelige vorm van communicatie. 7 Dat we die mensen toch konden bereiken komt omdat gebruikers op zoek zijn naar goede informatie maar dat de informatievoorziening over dit nieuwe fenomeen nog slecht ingeregeld is via de traditionele kanalen. Twee schrijvers zijn ook actief betrokken bij initiatieven om een betere voorlichting voor autoverkopers en gebruikers te realiseren. De analyse die we hierbij gemaakt hebben leidt ertoe te denken dat het zeer kosteneffectief zou kunnen zijn om een ouderwetse voorlichtingscampagne te financieren waarbij gebruikt wordt van de expertise van experts en bevlogen professionals die in deze sector werkzaam zijn. Onze inschatting is dat investeringen van enkele tienduizenden euro s (hooguit enkele tonnen) binnen één jaar de nationale dialoog op een hoger plan kunnen tillen waardoor met zeer positieve gevolgen voor de acceptatie en penetratie van de gebruikte EV. Enkele belastingmaatregelen met beperkte kosten zouden een effectieve ingang bieden om deze voorlichtingscampagne mee te lanceren. Daarom gaan we hier onder oplossingen verder op in. Tot zover onze analyse van de kansen met betrekking tot de tweedehands markt. In de rest van de analyse kijken we naar laadinfrastructuur en het stimuleren van duurzame kilometers. 7 Zie Elektrisch rijden: voor de ZZPer heel goedkoop door Auke Hoekstra en Maarten Steinbuch.

9 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina Energiebelasting publieke laadpunten belangrijkste oorzaak stagnatie Onze EV s moeten op zoveel mogelijk plekken kunnen laden en dit moet goedkoper zijn dan rijden op benzine. 8 Dat geldt helemaal voor plug-in hybrides die er immers van geval tot geval voor kunnen kiezen om op fossiele brandstof te rijden in plaats van op elektriciteit. Dit impliceert dat er ook in de publieke ruimte goede oplaadmogelijkheden zijn. We willen de discussie over exacte aantallen hier vermijden maar als we ernaar zouden streven om elke keer als een elektrische auto in de publieke ruimte parkeert een oplaadpunt op korte afstand ter beschikking te stellen dan zijn er veel meer publieke oplaadpunten nodig dan er op dit moment beschikbaar zijn. En de groei van laadpalen in de publieke ruimte blijft nu al achter bij de groei van het aantal elektrische auto s. Het NKL is opgericht om een groot aantal van de barrières voor publieke laadinfrastructuur te verlagen maar de grootste barrière voor de uitrol van publieke laadpunten zit in de energiebelasting. We gaven in paragraaf 2.2 al aan dat een elektrische motor veel efficiënter is. Dat resulteert er in dat een elektrische auto 0,2 kwh per km gebruikt terwijl een zuinige brandstofauto meer dan 0,6 kwh per km gebruikt. 9 Dat is goed nieuws voor het milieu en voor de EV rijder die minder energie hoeft te kopen. Maar dit voordeel wordt voor een flink deel teniet gedaan doordat de belasting op elektriciteit voor kleinverbruikers circa 50% hoger is dan de belasting op benzine. 10 Basisprobleem is het enorme verschil tussen de belasting voor grootverbruikers en kleinverbruikers. Grootverbruikers betalen nauwelijks belasting. Dat geldt voor olie (scheepvaart in Rotterdam, luchtvaart op Schiphol), gas (tuinders en grote bedrijven) en stroom (grote bedrijven). Zodra je in de buurt van een huishouden komt loopt de energiebelasting echter snel op. Gewone huishoudens betalen op stroom maar liefst 250% belasting 11. Bij publieke laadpalen die collectief geplaatst worden zou met verwachten dat er van grootverbruik uitgegaan wordt. Dit is vanwege een onaangepaste wetgeving niet het geval, iedere paal wordt fiscaal gezien als een kleinverbruiker huisaansluiting. 8 Snelladen is een belangrijke aanvulling voor wie lange afstanden moet afleggen maar kan niet de standaard worden. Ten eerste is het te duur. Ten tweede is wachten iets wat je alleen in geval van nood doet. En ten derde krijg je met snelladers weinig synergie tussen EV s en duurzame energie uit zon en wind. 9 Het verbruik van elektrische auto s in de praktijk ligt bijna altijd rond de 0,2 kwh per km plus of min 10%. Dat geldt voor alle goedverkopende plug-in s en full EV s in Nederland. Het praktijk(!)verbruik van zuinige benzineauto s ligt vrijwel altijd boven de 6 liter per 100 km. Een liter benzine is bijna precies 10 kwh dus dat betekent 60 kwh per 100 km en 0,6 kwh per km. Diesels gebruiken minder liters maar de energie-inhoud per liter is hoger zodat deze rekensom ook voor hen opgaat. En het gemiddelde verbruik van brandstofauto s in Nederland is natuurlijk veel hoger dan 6 liter per 100 km. 10 Accijns plus BTW maakt benzine op dit moment 168% duurder. Voor elektriciteit is de energiebelasting inclusief BTW in 2015 vrijwel precies 15 cent per kwh. De prijs voor het opwekken van energie verschilt per energieleverancier maar gemiddeld betaalt Nederland rond de 21 cent per kwh en dat betekent dat de marginale prijs zonder enige belasting rond de 6 cent ligt. Belastingen maken de elektriciteit dus 15/6=250% duurder. Delen we 250 door 168 dan zien we dat de belasting voor elektriciteit 48,8% hoger ligt. 11 Accijns plus BTW maakt benzine op dit moment 168% duurder. Voor elektriciteit is de energiebelasting inclusief BTW in 2015 vrijwel precies 15 cent per kwh. De prijs voor het opwekken van energie verschilt per energieleverancier maar gemiddeld betaalt Nederland rond de 21 cent per kwh en dat betekent dat de marginale prijs zonder enige belasting rond de 6 cent ligt. Belastingen maken de elektriciteit dus 15/6=250% duurder. Delen we 250 door 168 dan zien we dat de belasting voor elektriciteit 48,8% hoger ligt.

10 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 10 Die 250% belasting wordt dus ook in rekening gebracht aan ondernemers die in het publieke domein laadpunten willen plaatsen. Dit terwijl een laadpunt in een parkeergarage (een grootverbruiker) nauwelijks belasting betaalt. Dit maakt exploitatie van publieke laadpalen moeilijk of de prijs voor de gebruiker te hoog. Het gevolg laat zich raden. Nieuwe laadpunten worden vooral bij grootverbruikers geplaats en voor zover er publieke laadpunten zijn wordt de stroom zo duur dat mensen met een plugin hybride goedkoper benzine kunnen tanken. 12 De gevolgen van deze regel zijn ook desastreus voor gemeenten die proberen een rationeel parkeerbeleid van de grond te krijgen. Onbedoeld is het Ministerie van Financiën een contraproductieve speler in het Nederlandse parkeerbeleid geworden. Wij begrijpen dat auto s die minder energie gebruiken een gevaar vormen voor de belastinginkomsten maar wij vinden het aanmoedigen van rijden op benzine in plaats van elektriciteit te ver gaan. De enige logische oplossing is ons inziens dat er een level playing field komt waarbij niet alleen ondernemers die laadpalen in parkeergarages of bij een winkelcentrum plaatsen als grootverbruiker worden gezien maar waarbij ook ondernemers die laadpunten in de publieke ruimte plaatsen als grootverbruiker worden gezien. Wij hebben nagegaan of dit technisch te realiseren is en de netbeheerders, energieleveranciers, gemeenten en charge point operators hebben ons verzekerd dat dit technisch geen probleem is. Als de fiscus haar belastinginkomsten veilig wil stellen zou gedacht kunnen worden aan het verhogen van de algemene belasting voor grootverbruikers maar de extreme belasting voor publieke laadpunten is contraproductief. Overigens wijst onderzoek uit dat het stimuleren van goede laadinfrastructuur een kosteneffectievere wijze van het stimuleren van elektrisch rijden is dan het stimuleren van nieuwverkopen Elaad en andere Charge Point Operators (CPO s) krijgen regelmatig brieven van boze plug-in EV rijders die precies voorrekenen dat bij hun gebruik het tanken van benzine of diesel meestal goedkoper is. 13 The influence of financial incentives and other socio-economic factors on electric vehicle adoption door William Sierzchula, Sjoerd Bakker, Kees Maat en Bert van Wee.

11 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina Regelgeving stimuleert gebruik flexibiliteit EV onvoldoende Auto s staan gemiddeld 23 uur per 24 uur stil. Elektrische auto s zouden in de tijd dat ze stil staan een vitale rol op het duurzame smart grid kunnen vervullen. Dat kan op drie manieren: het voorkomen van kortdurende pieken in het lokale elektriciteitsnetwerk; het voorkomen van onbalans op het elektriciteitsnetwerk; en het gebruiken van duurzame energie uit zon en wind op momenten dat hier een overschot aan is. Op deze gebieden zijn de komende decennia vele miljarden euro s te verdienen als EV s optimaal zouden worden ingezet Deze miljarden dreigen we echter te laten liggen door onhandige regelgeving die bovendien de introductie van elektrische auto s frustreert. Voor het eerst in de geschiedenis hebben we de massale uitrol van een apparaat dat geknipt is voor decentrale vraagsturing en dat de dagelijkse fluctuaties in duurzame energie en eventuele incidentele pieken op het net moeiteloos zou kunnen adresseren. Maar wat doen we ermee? Bij de netbeheerders leeft het beeld dat zij de regels overtreden als zij (via een derde partij die klantcontact heeft) prijsincentives geven om EV rijders over te halen om op piekmomenten niet te laden. Hier dient snel duidelijkheid te komen en indien nodig dienen de regels te worden aangepast. Verder wordt het aanbieders van mobiliteitsdiensten (bijvoorbeeld de zogenaamde emsp s als The New Motion en Greenflux) uitermate moeilijk gemaakt om te handelen op de onbalansmarkt en de wholesale markt. Dit is begrijpelijk vanuit bestaande belangen en gegroeide regelgeving maar het is voor de BV Nederland kostenverhogend en vertraagt de verschuiving naar duurzame energie. 2.8 Pro memorie: lokale overheden hebben een belangrijke rol Om de omvang van dit document te beperken en omdat er een focus gevraagd wordt op belastingmaatregelen en de elektriciteitswet gaan wij verder niet in op andere maatregelen. Toch willen wij benadrukken dat ook de lokale overheden een belangrijke rol hebben bij de introductie van elektrisch rijden. Fiscale stimulering is wat ons betreft altijd onderdeel van een totaal aanpak waarbij de diverse beleidsinstrumenten, gericht op diverse actoren variabel en onderling afgestemd worden ingezet. In een publicatie uit wordt een gestructureerd overzicht gegeven van de manieren waarop electrificering van mobiliteit beïnvloed wordt en hierin wordt bijvoorbeeld geconcludeerd: "..this paper has shown that policies to encourage electric cars should be adaptive. In the early stages of introduction, privileges in central urban areas will probably be useful." Bekende voorbeelden zijn de filevrije rijbanen en gratis parkeerplekken in Noorwegen, de kentekenvergunningen in China (waar je bovendien met een brandstofauto op sommige dagen niet de stad in mag), het toelaten van EVs op carpoolstroken en het bieden van voorzieningen voor deelauto s en elektrische scooters. Wat al deze ingrepen met elkaar gemeen hebben is dat de kosten laag zijn. Daarmee zijn ze over het algemeen bijzonder kosteneffectief. Hun nadeel is vaak dat ze weerstand kunnen oproepen bij gebruikers die de voordelen niet kunnen verzilveren. 14 Power Play, PhD thesis Elze Veldman, TU Eindhoven. 15 The Power of Electric Vehicles, PhD Thesis, Remco Verzijlbergh, TU Delft. 16 Improving Sustainability in Urban Areas: Discussing the Potential for Transforming Conventional Car-based Travel into Electric Mobility door Bert van Wee, Kees Maat en Cees De Bont

12 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 12 3 Oplossingen 3.1 Slimme energiebelasting voor publieke laadpalen Als gezegd is laadinfra uitrollen een kosteneffectieve manier om elektrisch rijden te stimuleren. Het zorgt ook voor meer elektrisch gereden kilometers en voor betere benutting van zon en wind. Wij stellen voor dat iemand die meerdere laadpalen exploiteert deze palen kan cumuleren zodat hij de energiebelasting betaalt die hoort bij zijn staffel. En wij stellen voor dat hij dit ook kan doen als de palen direct aan het openbare elektriciteitsnet zijn gekoppeld. Op die wijze verdwijnt de belangrijkste achterstand van publieke palen op private palen. 17 We beseffen dat het niet de bedoeling is dat elektrische auto s minder belasting betalen dan auto s op brandstof maar als gezegd betalen ze bij thuisladen al 50% meer. We beseffen ook dat het lastig is dat ondernemers die publieke laadpalen uitbaten als grootverbruiker worden gezien maar waarom wil je speciaal hen ten opzichte van andere grootverbruikers discrimineren? En is het redelijk dat gebruikers die geen eigen parkeerplaats hebben de-facto niet elektrisch kunnen rijden? Misschien zit het basisprobleem wel in het feit dat grootverbruikers in zijn algemeenheid zo weinig energiebelasting betalen 17 Pro memorie willen wij vermelden dat er nog veel meer maatregelen zijn die ervoor moeten zorgen dat de prijs van laadpalen moet dalen. We noemen de belangrijkste issues. Het aanbrengen van een paal moet in één arbeidsgang kunnen plaatsvinden. De communicatie rond het plaatsingsproces moet veel efficiënter (o.a. vanuit gemeente en netbeheerder). Het testen van palen moet simpel en gestandaardiseerd worden. Gestroomlijnde en geharmoniseerde eisen moeten de kostprijs verlagen. Dit zijn echter allemaal activiteiten die al binnen het NKL (Nationaal Kenniscentrum Laadinfrastructuur) worden opgepakt.

13 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina EV Privé Loont! Als gezegd kunnen de beleidsdoelstellingen (zowel qua aantallen EV s als qua CO 2 en fijnstof) absoluut niet gehaald worden zonder een bloeiende tweedehands markt voor EV s. Wij stellen voor dat de BTW op nieuwe en gebruikte auto s die geen fossiele brandstof kunnen tanken wordt afgeschaft. De koper krijgt de garantie van een vast motorrijtuigenbelasting en kan een eventuele batterijverzekering aftrekken. Ook stellen wij voor dat de overheid investeert in een batterijkeuring en voorlichtingscampagne. Omdat het aantal Full EV s beperkt is en omdat de EV s nieuw vrijwel alleen aangeschaft worden door zakelijke rijders die toch geen BTW betalen zijn de kosten van de BTW-maatregel beperkt tot particuliere rijders. Maar hij heeft wel de potentie om (ver)kopers wakker te schudden en hij geeft een belangrijk steuntje in de rug aan volledig elektrische auto s. Een andere maatregel is het bieden van meer zekerheid over de kwaliteit van de batterijen. Wij pleiten daarom voor het opzetten van een keuring die inzicht kan geven in de kwaliteit van een tweedehands batterij. Wij pleiten ook voor om verzekeringen tegen kwaliteitsverlies van de accu aftrekbaar te maken van de inkomstenbelasting: als mensen bereid zijn als proefkonijn te fungeren mogen de kosten van het verzekeren tegen de risico s ons inziens best aftrekbaar zijn. Wat enorm zou helpen is zekerheid over de wegenbelasting gedurende het bezit van de auto. Wij pleiten er daarom voor dat de wegenbelasting gedurende de tijd dat iemand de auto in bezit heeft niet omhoog kan gaan. Dit alles zorgt er ook voor dat de voorlichtingscampagne kan aangrijpen op een concrete verdienmogelijkheid wat de aandacht die mensen aan de campagne besteden ten goede zal komen. Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat voorlichtingscampagnes die gedrag proberen te veranderen met het beroep op normen en waarden ( belerende campagnes ) vaak averechts werken. Maar daarvan is hier geen sprake. Elektrische auto s zijn een nieuw fenomeen waarmee (ver)kopers nog geen ervaring hebben. Dit geldt extra sterk voor de tweedehandsmarkt. En door de hoeveelheid mythevorming rond onze heilige koe is er relatief veel ruis zodat het enige tijd kan duren voordat objectieve informatie bij iedereen aangekomen is. Wij pleiten daarom voor een campagne die (ver)kopers objectief voorlicht over de voor- en nadelen van tweedehands auto s. Wij denken op basis van onze persoonlijke ervaringen dat dit een groot positief effect zal hebben op het lostrekken van de tweedehands markt voor EV s.

14 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina Taskforce regelgeving en combi EV met zonnepanelen Als gezegd kunnen EV s - als ze juist worden ingezet - helpen om optimaal gebruik te maken van energie uit zon en wind. Ook kunnen ze het elektriciteitsnet robuuster maken en investeringen helpen verlagen. Er zijn over de komende decennia vele miljarden euro s te verdienen. Maar dan moet het wel makkelijk worden voor EV rijders om te handelen op de wholesale markt, onbalansmarkt en op de (nog niet bestaande) netcongestiemarkt. Wij stellen voor dat er vanuit EZ een taskforce wordt opgezet die snel met een voorstel komt hoe dit geregeld moet worden zodat het nog mee kan in de nieuwe elektriciteitswet. Tegelijkertijd stellen wij een voorlichtingscampagne voor, zowel gericht op burgers als op beleidsmakers. Een aansprekende maatregel om het verband tussen EV s en duurzaamheid te ondersteunen kan zijn dat iemand die een EV aanschaft voorrang krijgt bij de subsidie op de aanschaf van zonnepanelen. Wij denken dat EZ het logische ministerie is om de taskforce te trekken maar dit zal alleen resultaat opleveren als er een kristalheldere opdracht wordt afgegeven: zorg dat de flexibiliteit van EV s door EV rijders kan worden verhandeld op de wholesalemarkt, onbalansmarkt en netcongestiemarkt. Rond elektriciteit is er bijna 100 jaar lang regelgeving aangekoekt die de omslag naar een decentraal, duurzaam en kosteneffectief smart grid een uitermate trage en moeizame aangelegenheid maakt, zowel vanuit de overheid als vanuit de netbeheerders als vanuit de incumbent marktpartijen. Het doel van de taskforce moet zijn om dit te doorbreken en om niet te rusten tot er een oplossing ligt. Het leuke van deze maatregel is dat hij geen geld kost maar (heel veel) geld oplevert. Wij hoeven immers geen plan Lievense meer uit de kast te halen. Het leuke is ook dat het een duurzame schone toekomst voor onze kinderen dichterbij brengt. Het lastige van deze maatregel is dat je het regulerend systeem vraagt om zichzelf te veranderen en daar verzet het zich haast per definitie tegen. Dit gaat dus alleen werken met voldoende aandacht van voldoende niveau. En misschien is het onontkoombaar dat de taskforce vervangen wordt door een burgerinitiatief dat buiten het ambtelijk apparaat om de elektriciteitswet aanpast via amendementen in de tweede kamer. De voorlichtingscampagne is ons inziens belangrijk omdat er bij beleidsmakers, journalisten en burgers simpelweg onvoldoende kennis is van de toekomst die er op het gebied van energie op ons afkomt. Dit heeft niets te maken met preken maar simpelweg met een beter begrip van zaken als een smart grid of een learning curve en welke implicaties dat logischerwijze heeft. Wij hebben sterk het gevoel dat dit gedachtengoed nu blijft hangen bij een te kleine groep experts die vaak bovendien in dienst is van het oude systeem dat we bezig zijn te veranderen. Het is zaak dat deze kennis breed gedeeld wordt. Uit persoonlijke gesprekken weten wij dat één ding door iedereen wordt begrepen: zonnepanelen in de buurt van een elektrische auto is een goed idee. Een aansprekende maatregel om de voorlichtingscampagne kracht bij te zetten en om aandacht te vragen voor de relatie tussen EV en duurzame opwekking lijkt ons het verlenen van voorrang voor de combinatie van EV en zonnepanelen. De huidige regeling voor zonnepanelen is vaak overboekt. Door de mensen die zowel zonnepanelen als een EV begeren voorrang te geven vestig je op een positieve manier de aandacht op de relatie die er tussen die twee ontwikkelingen bestaat. En het kost geen cent!

15 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 15 4 Financiële effecten 4.1 Afschaffen BTW op FEV s, vaste MRB, keuring/verzekering en voorlichting Wij schatten dat 90% van de nieuwe FEV s zakelijk wordt verkocht (waarbij geen BTW wordt betaald). Als we de retail export even negeren schatten wij in dat de eerste eigenaar een EV door de bank genomen vier jaar in bezit houdt (leaserijders iets korter en ZZP ers iets langer) waarbij circa ¾ van de waarde van de auto wordt afgeschreven. Verder gaan we ervan uit dat de auto na 8 jaar opnieuw van eigenaar wisselt waarbij de kosten tot 1/20 van de nieuwwaarde zijn gedaald. We gaan ervan uit dat de tweede en derde eigenaar in slechts 20% van de gevallen zakelijk zijn. We gaan uit van een gemiddelde nieuwwaarde van een FEV van rond de euro. Deze assumpties betekenen dat er per FEV in theorie de volgende hoeveelheid BTW wordt betaald: 10%*21%* %*21%*20%* %*21%*5%*36000 = 2268 euro. Hiervoor wordt er gedurende 8 jaar circa km per jaar elektrisch gereden. Per km kost het dus 1,7 cent. Laten we dat eens vergelijken met de aanmoediging van leaserijders door middel van bijtelling. We vergelijken even de stap van volledig elektrisch (4%) naar zuinige diesel (14%). Daarbij gaan we ervan uit dat de EV euro kost en de zuinige diesel Uitgaande van een inkomstenbelasting van 40% betaalt iemand voor de plug-in 7%*36.000*40%=1008 euro per jaar. Voor de zuinige diesel betaal je 14%*28.000*40%=1568 euro per jaar. De staat loopt bij de switch van diesel naar plug-in dus 560 euro mis. Een gemiddelde leaserijder rijdt ongeveer km per jaar 18, dus dat is per kilometer ook 1,7 cent. Daarmee is de theoretische kosteneffectiviteit van beide maatregelen vergelijkbaar. Natuurlijk worden nieuwe EV s daarnaast ondersteund door voordelen in de BPM die het verschil in nieuwprijs iets moeten beperken en door de MIA (tot 2016). Zo bezien is het afschaffen van de BTW zelfs effectiever. I.v.m. de kosteneffectiviteit is de vraag natuurlijk wel hoe effectief beide maatregelen zijn in het overhalen van potentiële kopers om tot een aanschaf over te gaan. Immers: als iemand de zuinige auto ook had gekocht zonder belastingvoordeel was de stimulering in zekere zin voor niets. Voor zover wij weten is er niemand die dat op dit moment kan zeggen. Ons gevoel is dat het afschaffen van de BTW een vergelijkbaar effect zal hebben op de tweedehands markt voor FEV s als de bijtelling op de verkoop van nieuwe FEV s en dan is de maatregel dus relatief kosteneffectief. De gederfde inkomsten over de periode kunnen we bepalen als we bekijken hoeveel FEV s er in deze periode nieuw of tweedehands verhandeld zullen worden. Als we uitgaan van de groei die in de analyse is besproken dan zullen er in deze periode van vijf jaar circa FEV s per jaar bij komen en we schatten dat er circa 2500 per jaar tweedehands zullen worden verhandeld. We hadden gezegd dat 10% van de nieuwverkochte auto s richting particulieren gaat en daar zijn de gederfde inkomsten dus 10%*21%*36000*20000 = 3 miljoen euro per jaar. Tweedehands auto hebben door de bank genomen denken wij nog ¼ van hun waarde en daar zijn de gederfde inkomsten dus 21%*¼*36000*2500 = 5 miljoen euro per jaar. In totaal dus 8 miljoen per jaar. 18 Autoleasemarkt in cijfers 2013, VNA.

16 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 16 Wij gaan er even vanuit dat de huidige regeling (1/2 MRB voor plug-ins en geen MRB voor FEV s) gedurende gehandhaafd blijft. Dat betekent dus dat het geen meerkosten oplevert als de overheid aan kopers beloofd dat hij daarop kan rekenen. De regeling blijft adaptief omdat de nieuwe MRB van kracht kan worden zodra een voertuig van eigenaar wisselt maar de waarde van de maatregel wordt groter omdat de koper ergens op kan rekenen. Het aftrekbaar maken van de verzekering op batterijen lijkt ons strikt genomen geen kostenpost. Dit product bestaat nog helemaal niet en als deze korting er niet komt is het maar zeer de vraag of het er ooit zal komen. Niettemin kan het zeer effectief zijn om sommige gebruikers peace of mind te geven. Dat de overheid hieraan meewerkt lijkt ons dus geen kostenpost maar slimheid. Het opzetten van de keuring en voorlichtingscampagne is geen fiscale maatregel maar we noemen hem, omdat hij in combinatie met de fiscale maatregel zo kosteneffectief is. Een berekening is lastig maar laten we een gedachtenexperiment doen. Een tweedehands EV is volgens verkopers die wij spreken momenteel een tough sell, zelfs als de prijs hetzelfde is als een auto op fossiele brandstof. Bij een kilometrage van km per jaar is het brandstofvoordeel echter rond de 780 euro. 19 Het onderhoud scheelt 65 euro. 20 En de wegenbelasting scheelt circa 250 euro voor een plug-in en 500 euro voor een full electric. Dat is ruim 1000 tot 1250 euro per jaar. Als iemand de auto vier tot vijf jaar houdt verdient hij of zij dus meer dan euro! Hoe kan dat nu een tough sell zijn? Wij denken dat dit alleen te verklaren is met het gezegde onbekend maakt onbemind. Om de effecten kwantitatief te maken zijn veel meer gegevens nodig dan wij nu hebben maar we doen bij deze onze best-guess gedachtenexperiment. We gaan er even uit dat de export over de periode van hetzelfde zou kunnen blijven als nu: 12%. 21 Gemiddeld zijn er over de periode ongeveer elektrische auto s dus dat zou neer komen op ruim auto s per jaar die geëxporteerd worden. Als we een elektrische kilometer even een waarde geven van 1,7 cent (we zagen net dat dit ongeveer is wat de bijtelling kost) dan kost ons dat per jaar dus *13.000*0,017 = 3,3 miljoen euro. Wij denken dat een keuring met voorlichtingscampagne de export al snel kan halveren voor minder dan een ton per jaar. Dat is dus 30x zo efficiënt als de bijtelling. Misschien zitten we er een factor tien naast maar dit lijkt ons een geval van gewoon doen. 4.2 Gestaffelde energiebelasting voor publieke laadpalen Als de energiebelasting blijft bestaan zullen verreweg de meeste palen op privaat terrein worden gerealiseerd. Op dit moment is er circa 1 publiek laadpunt op 10 elektrische voertuigen. Als we in de periode een toename van EV s zouden hebben van naar dan zouden er in die periode gemiddeld palen zijn. (In de eerste jaren zijn er minder palen en in de laatste jaren zijn er meer palen maar we willen de rekensom niet onnodig moeilijk maken.) Op een paal wordt per jaar circa 1800kWh getankt. Per kwh betaal je in de publieke ruimte 15 cent en op privaat terrein gemiddeld 5 cent schatten wij. (De belasting op privaat terrein verschilt per situatie.) Als privaat en publiek gelijk getrokken worden zijn de gederfde inkomsten zo bezien dus 0,1*1800kWh*15k=2,7 miljoen per jaar. 19 Zuinige benzine-auto voor km 780 liter a 1,70 is 1326 euro. EV idem 2600 kwh a 0,21 is 546 euro. 20 Elektrische auto s hebben lagere onderhoudskosten. Aftersales magazine 23 januari 2015 op basis van onderzoek bij de leasemaatschappijen. Het verschil was gemiddeld ongeveer 0,5 cent per km. 21 Op dit moment wordt ruim 12% van Nederlandse EV s geëxporteerd. Zie hier.

17 Green Tax Battle Team Science EV Privé Loont! pagina 17 Als je bedenkt wat de schade van de maatregel is in termen van het bemoeilijken van het werk van gemeenten als het gaat om het inrichten van de publieke ruimte (de publieke ruimte heeft een grote economische waarde) en vooral in termen van het afremmen van de adoptie van EV s en het ontmoedigen van elektrisch laden met plug-in hybriden dan denken wij dat de schade van de maatregel vele malen dit bedrag is. Anders gezegd: zelfs als je het puur financieël bekijkt is de huidige regelgeving dus niet slim. Laadinfrastructuur en nieuwverkopen zijn communicerende vaten. Naarmate de laadinfrastructuur meer tekort schiet, zullen de stimuleringsmaatregelen op nieuwverkopen groter moeten zijn en het is moeilijk voorstelbaar dat dit bedrag minder is dan 2,7 miljoen per jaar. 4.3 Taskforce regelgeving en combi EV met zonnepanelen De waarde die de flexibiliteit van EV s vertegenwoordigd hangt af van een veelheid van aannames. Op de langere termijn (t/m 2050) gaat het in ieder geval om vele miljarden euro s. Hoeveel daarvan op het conto van een taskforce regelgeving kan worden geschreven hangt helemaal af van de taskforce maar het is moeilijk voorstelbaar dat ze niet op zijn minst een flink aantal miljoenen euro s verschil weet te maken. De voorlichtingscampagne zal nodig zijn om de taskforce in de rug te steunen en om aan beleidsmakers en burgers uit te leggen waar het nu eigenlijk om gaat. Dat zou 2 of 3 ton kunnen kosten maar op de bedragen waar we in de energietransitie over praten is dat een uitzonderlijk klein spierinkje om een bijzonder grote kabeljauw mee te vangen. Taskforce en voorlichtingscampagne kunnen volgens ons alleen maar extreem kosteneffectief zijn. Overigens is het interessant te zien dat Tesla en SmartCity als combinatie in de USA als nieuw product een thuisbatterij op de markt gaan brengen, die al binnen een paar jaar kosteneffectief zou kunnen zijn 22. Bedenk bijvoorbeeld dat het verschil in dag en nachtstroom ca 5 ct/kwh is, en je hebt (via een thuisbatterij of via je elektrische auto) een opslagcapaciteit van 20kWh, dan zou je dus per maand ca 30 euro kunnen verdienen, ofwel 360 euro/jaar. De Tesla batterijdegradatie is zodanig beperkt dat de opbrengst zonder meer kan worden opgeteld bij de ROI sommen van het elektrisch rijden zelf. Het is duidelijk dat dit nog maar het begin is van deze hele smart grid ontwikkeling, en het zou zo moeten zijn dat NL ook hierbij zich als gidsland weet te positioneren. De combinatie van EV s met zonnepanelen tenslotte zien wij vooral als een middel om de voorlichtingscampagne onder de aandacht te brengen en om de relatie tussen deze twee fenomenen te benadrukken. Aangezien de regeling rond zonnepanelen altijd overtekend wordt is het een aantrekkelijke geste als mensen die ook een EV hebben voorrang krijgen. De kosten zijn nul. Voor zover het discussie oproept kan je dit zien als gratis publiciteit. 22 Tesla Home Battery Details Emerge

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark.

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. Toyota wil dat duurzamer rijden voor iedereen bereikbaar is. Daarom ontwikkelen we innovatieve modellen en hebben we het grootste aanbod

Nadere informatie

Is het eerlijk, handig en juist dat u bij het laadpunt links tien maal zoveel belasting betaalt?

Is het eerlijk, handig en juist dat u bij het laadpunt links tien maal zoveel belasting betaalt? Eerlijke Energiebelasting voor Elektrische Auto s Een impuls voor elektrisch vervoer in Nederland waarmee we bovendien onze koppositie op het gebied van slimme oplaadinfrastructuur een impuls geven Is

Nadere informatie

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN ALD FAQ WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN INHOUD 1. Is elektrisch rijden iets voor mij? 3 2. Welke soorten elektrische auto s zijn er? 3 3. Welke auto is voor mij geschikt? 4 4. Hoe ver kan ik rijden

Nadere informatie

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3 Vraag 1 Klopt het dat de Mitsubishi Outlander PHEV in aanmerking komt voor 0% BPM (belasting op personenauto s en motorrijwielen), de subsidieregelingen KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek), MIA (milieuinvesteringsaftrek)

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 april 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Directie Internationale Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-!

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Duurzaam rijden. Dat moet voor iedereen bereikbaar

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Elektrische oplaadpunten

Elektrische oplaadpunten Elektrische oplaadpunten Lunchbijeenkomst Vexpan 13 februari 2014 Stijn Otten The New Motion Jeroen Quee Grontmij Inhoud De zin en onzin van elektrisch vervoer Marktcijfers en ontwikkelingen Techniek Oplaadpalen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Autoleasemarkt in cijfers 2012

Autoleasemarkt in cijfers 2012 www.vna-lease.nl Autoleasemarkt in cijfers 2012 samenvatting Mobiliteit verandert; autoleasing ook 1. Lease-auto s in Nederland Mobiliteit verandert. Zakelijke reizigers kunnen kiezen uit een steeds breder

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 De 15 meestgestelde vragen over zakelijk rijden in 2015. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en brandstofaccijns. Wie

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 september 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht van

Nadere informatie

Duurzame voordelen van Volkswagen

Duurzame voordelen van Volkswagen Duurzame voordelen van Volkswagen Wat betekenen de fiscale regelingen voor u? Vanwege uiteenlopende factoren is de regelgeving vanuit de overheid omtrent autogebruik en -bezit nogal aan veranderingen onderhevig.

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 202 203 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 323 Vragen van de leden Omtzigt,

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING ALD WHITEPAPER ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING INHOUD Stap 1. Beleid 3 Stap 2. Toekenning van elektrische mobiliteit 3 Stap 3. Merkenbeleid en normbudget 3 Stap 4. Laadfaciliteiten thuis en op het

Nadere informatie

Met het ZZP Voordeel Plan rijden uw klanten al een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,- En ze betalen ook nog eens geen bijtelling tot 2019

Met het ZZP Voordeel Plan rijden uw klanten al een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,- En ze betalen ook nog eens geen bijtelling tot 2019 Met het ZZP Voordeel Plan rijden uw klanten al een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,- En ze betalen ook nog eens geen bijtelling tot 2019 Tel het belastingvoordeel op en de Prius Plug-in Hybrid is er vanaf

Nadere informatie

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet Femke Hulsbergen 7 januari 2011 Inhoud TNO Oplaadmogelijkheden elektrisch vervoer Belasting op het netwerk De kosten om overbelasting te voorkomen

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 januari 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

SRA-Praktijkhandreiking

SRA-Praktijkhandreiking SRA-Praktijkhandreiking Auto in 2015, 2016, 2017 en verder Versie: 9 juli 2015 SRA-Vaktechniek Postbus 335 3430 AH NIEUWEGEIN T 030 656 60 60 F 030 656 60 66 E vaktechniek@sra.nl W www.sra.nl SRA-Vaktechniek

Nadere informatie

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen.

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen. BELASTINGPLAN 2012, AUTOBELASTINGEN. Voorgestelde wijzigingen (kunnen nog wijzigen na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer) De meest in het oog springende wijzigingen zijn het stopzetten van de vrijstelling

Nadere informatie

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel Tekst: Peter Bekkering ParkeerPanel elektrisch vervoer Elektrisch vervoer is in Nederland aan een gestage opmars bezig. Toch zijn er nog veel obstakels te overwinnen voor ge bruikers van elektrische voertuigen.

Nadere informatie

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding November 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Maatregelen in de BPM 3 Voorbeelden BPM 4 Maatregelen in de motorrijtuigenbelasting 5 Maatregelen bijtelling auto van de zaak Zuinige auto s 1 Inleiding De afgelopen

Nadere informatie

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016 AUTOBELASTINGEN 2013 Onder voorbehoud van goedkeuring Eerste Kamer. MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s loopt tot en met 2013 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 december 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Alphen-Chaam. Nr. 39003 11 juli 2014 Oplaadpuntenbeleid inleiding Elektrisch vervoer (hierna EV) kent in Nederland een sterke groei. De gemeente Alphen-Chaam

Nadere informatie

Nederland komt op st(r)oom! Green Tax Battle

Nederland komt op st(r)oom! Green Tax Battle Nederland komt op st(r)oom! Green Tax Battle ANWB ledenteam 20-04-2015 Inhoud 1. Inleiding 1.1 Achtergrond en aanleiding 1.2 Focus ANWB ledenteam 2 Huidige fiscale situatie 2.1 Huidig beleid 2.2 Sterke

Nadere informatie

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016 AUTOBELASTINGEN 2013 MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s loopt tot en met 2013 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor zeer zuinige auto s blijft tot en met 2013 bestaan.

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Workshop EVSE and Charging

Workshop EVSE and Charging Workshop EVSE and Charging Wie ben ik? Wido den Hollander (1986) Mede-eigenaar van hosting bedrijf Fan van elektrisch rijden (Model S sinds 26 Sept) Ontwikkelaar van Open Source software Werk tegenwoordig

Nadere informatie

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Inhoudsopgave Debriefing 03 Onderzoek 03 Omgevingsanalyse 04 Concept: Opgewekt! 05 Business Model Canvas 11 Pitch-presentatie

Nadere informatie

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden?

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? bezoekadres Marnixkade 1015 ZL Amsterdam 109 postadres Postbus 1001 E T moti@motivaction.nl MG 15262 W +31 www.motivaction.nl (0)20 Amsterdam 5898383 Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? Een onderzoek

Nadere informatie

Alleen in 2013: Tot 41,5% investeringsaftrek op uw auto

Alleen in 2013: Tot 41,5% investeringsaftrek op uw auto Alleen in 2013: Tot 41,5% investeringsaftrek op uw auto Alleen in 2013: tot 41,5% investeringsaftrek op uw auto Alleen nog in 2013 kunt u als ondernemer een beroep doen op verschillende vormen van investeringsaftrek.

Nadere informatie

OP WEG NAAR SCHOON VERVOER

OP WEG NAAR SCHOON VERVOER OP WEG NAAR SCHOON VERVOER ACTIEPLAN ELEKTRISCH AUTORIJDEN 23 maart 2016, Liesbeth van Tongeren INLEIDING In New York zag je aan het begin van de twintigste eeuw vooral paardenkoetsen op straat. Nog geen

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Toyota Prius Plug-in Hybrid Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen The New Motion wil voor iedereen grenzeloze mobiliteit mogelijk maken op basis

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 juni 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit loont. 30 september 2013

Duurzame mobiliteit loont. 30 september 2013 Duurzame mobiliteit loont 30 september 2013 Voorstelrondje Waar werkt u? Wat is uw verbinding met mobiliteit? Wat zijn uw ambities voor uw organisatie? 2 Dienstverlening Businessplan en Financiering Innovatie

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven

United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven Even voorstellen auke@aukehoekstra.nl Onderzoeker aan de TU/e (agent based models en serious games voor een kosteffectieve transitie naar duurzame

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

Drive v n b y n ature

Drive v n b y n ature Driven by nature Voorstelling Joachim Saelens, mede-oprichter van BeCharged Bedrijfsactiviteit: Het produceren, het installeren, het onderhouden en het internationaal verdelen van oplaadstations voor elektrische

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

Automobiellink. BPM tarieven voor personenauto s in 2014

Automobiellink. BPM tarieven voor personenauto s in 2014 December 2013 - nummer 443 Automobiellink Het loopt tegen het einde van het jaar. Daarom stellen wij u nu op de hoogte van enkele fiscale tips, zodat u dit jaar nog van deze tips gebruik kunt maken. BPM

Nadere informatie

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease.

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease. VEELGESTELDE VRAGEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN A. Voertuigen en mogelijkheden 1. Met welke voertuigen kun je elektrisch rijden? Elektrisch rijden op de weg kun je met een fiets, scooter of auto. Om met een

Nadere informatie

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Inleiding Het aantal elektrische auto s in Nederland is de afgelopen twee jaar zeer sterk toegenomen.

Nadere informatie

Naar een schoner wagenpark. Auto voor Auto

Naar een schoner wagenpark. Auto voor Auto Naar een schoner wagenpark Auto voor Auto Gestart in 2010 234.000 auto s in 2013 besparen 258.000 ton CO 2 -emissie, 82 mio liters brandstof en 129 mio euro Die wij niet hoeven te betalen Cleaner Car Contracts

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Toyota Prius Plug-in Hybrid UW TOYOTA PRIUS PLUG- IN HYBRID NU MET OPLAAD SERVICE PAKKET GRENZELOZE, THE NEW MOTION ONZE VISIE DUURZAME MOBILITEIT VOOR IEDEREEN THE NEW MOTION

Nadere informatie

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Inleiding Aanleiding Er komen wekelijks vragen over het opladen van elektrische auto s binnen. Dit zijn grotendeels verzoeken om nog meer oplaadpalen

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 december 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

it s electric! e-powered mobility by ece

it s electric! e-powered mobility by ece it s electric! e-powered mobility by ece Dramatische CO 2 reductie Lotus Elise VW Golf Een snelle, sportieve wagen. Van 0 naar 100 in 4,7 seconde? Het kan elektrisch! Specificaties Lotus Elise-ece: ca.

Nadere informatie

KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility. 6 november 2013 Eindhoven. Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud

KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility. 6 november 2013 Eindhoven. Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility 6 november 2013 Eindhoven Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud Routekaart Duurzame mobiliteit Berijdersonderzoek 2013 Conclusies & aanbevelingen

Nadere informatie

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Het Ministerie van Financiën heeft het voornemen de autobelastingen grondig te herzien. Een voorstel hiertoe is in juni 2011 aan de Tweede Kamer gepresenteerd

Nadere informatie

Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL. Pu6en, 25 juni 2013

Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL. Pu6en, 25 juni 2013 Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL Pu6en, 25 juni 2013 2012, Eerste berijders onderzoek Elektrische auto op 1! 2012: Ruim 2500 EV's in NL AmbiEeuze doelstellingen Veel rapporten, maar Wat beweegt

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN ZORGELOOS RIJDEN & LADEN SLIM, Veilig & snel laden Laadpunt al vanaf 950 excl. btw 1149,50 incl. btw Mitsubishi Outlander PHEV Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen The

Nadere informatie

personen-/bestelauto s benzine diesel LPG volledig tarief volledig tarief

personen-/bestelauto s benzine diesel LPG volledig tarief volledig tarief AUTOBELASTINGEN 2014 MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s stopt 1 januari 2014 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor zeer zuinige auto s stopt per 1 januari 2014.

Nadere informatie

Actuele aanpassingen in de autobelastingen

Actuele aanpassingen in de autobelastingen Actuele aanpassingen in de autobelastingen Inhoudsopgave: 1. Wijzigingen fiscale bijtelling auto van de zaak 2. Extra aanscherping d.m.v. invoering 60-maanden termijn 3. Overgangsregeling voor huidige

Nadere informatie

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 Verhoging MRB-tarief per 1 januari 2009 De afbouw van de BPM wordt net als in 2008 gefinancierd door een verhoging van het rijksdeel van de MRB. De stijging

Nadere informatie

AUTOLEASE & BIJTELLING 2016

AUTOLEASE & BIJTELLING 2016 ALD WHITEPAPER AUTOLEASE & BIJTELLING 2016 VOORWOORD MATTHIEU VAN TELLINGEN Beste wagenparkverantwoordelijke, HR-, Finance- of andere professional, Mogelijk heeft u er al over gelezen of misschien bent

Nadere informatie

Autobrief 2.0; een nieuw autobeleidsplan

Autobrief 2.0; een nieuw autobeleidsplan De complexe wereld van autobelastingen (2011-2015) Het kabinet is voornemens het stelsel van autobelastingen eenvoudiger te gaan maken. Met alle jaarlijkse aanpassingen en uitzonderingen is het behoorlijk

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 4. De auto s 7. Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10. De actieradius in de praktijk 16. Onderhoud 20. Gebruikerservaringen 23

Inhoud. Inleiding 4. De auto s 7. Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10. De actieradius in de praktijk 16. Onderhoud 20. Gebruikerservaringen 23 Inhoud Inleiding 4 De auto s 7 Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10 De actieradius in de praktijk 16 Onderhoud 20 Gebruikerservaringen 23 Milieuvoordeel 28 Conclusie 32 Elektrisch rijden 3 Inleiding

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 september 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht

Nadere informatie

Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind

Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind Eneco HollandseWind Windenergie is schoon en onuitputtelijk, er is genoeg wind voor ons allemaal! De 100% groene windstroom van Eneco HollandseWind

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013 nationaal zakenauto onderzoek 2013 WAT WIL de zakelijke rijder? en WAT WIL de Werkgever? BIJLAGENRAPPORT nationaal zakenauto onderzoek 2013 NZO 2013 Basisanalyses Berijders Onderwerpen: 1. De Zakenauto

Nadere informatie

LeaseConsult Vught november 2014 1

LeaseConsult Vught november 2014 1 Een andere kijk op fiscale bijtelling Inleiding Het gegeven dat de fiscale bijtelling ruim 1,2 miljoen belastingbetalers aangaat en dat de fiscus al enkele keren het uitbrengen van de 2 e Autobrief heeft

Nadere informatie

Enquête gebruikers e-laadpunten

Enquête gebruikers e-laadpunten Enquête gebruikers e-laadpunten Inleiding Begin juli 2013 heeft stichting e-laad een enquête uitgezet met als doel inzicht te krijgen in de ervaringen en wensen van gebruikers die hun elektrische auto

Nadere informatie

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet?

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Introductie Stedin is als netbeheerder verantwoordelijk voor een veilig

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Opladen van elektrische voertuigen in Goirle O P D R A C H T G E V E R : GEMEENTE GOIRLE LEANNE VAN TILBORG O P G E S T E L D D O O R : APPM MANAGEMENT CONSULTANTS BART

Nadere informatie

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Dr. ir. Émile J. L. Chappin Challenge the future 1 Mondiale uitdagingen Spanning tussen toename

Nadere informatie

Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij

Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij Breukelen, 28 oktober 2009 June 17, 2008May 22, 2008 Page 1 Facts & Figures LeasePlan Wereldwijd Opgericht in 1963 1.4 miljoen voertuigen wereldwijd

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Fiscale faciliteiten en subsidievoordeel bij de aanschaf van een hybride personenauto

Fiscale faciliteiten en subsidievoordeel bij de aanschaf van een hybride personenauto Fiscale faciliteiten en subsidievoordeel bij de aanschaf van een hybride personenauto Tegenwoordig beschikken enkele automerken over hybride personenauto s waarbij bij aanschaf en gebruik uw onderneming

Nadere informatie

>>> Mobiliteitsonderzoek

>>> Mobiliteitsonderzoek >>> Mobiliteitsonderzoek >>> Column Te complex Op Prinsjesdag stuurde Eric Wiebes, onze Staatssecretaris van Financiën, een brief naar de Tweede Kamer met als onderwerp Keuzes voor een beter belastingstelsel.

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT Mobility of the Future 2 februari 2012 ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT ONDERZOEK UITGEVOERD DOOR METRIXLAB RESULTATEN ONDERZOEK E-MOBILITY. HOUDING VAN NEDERLANDSE CONSUMENT. Hoe groen is de Nederlander?

Nadere informatie

Automotive Seminar 2014. Amsterdam, 6 november 2014

Automotive Seminar 2014. Amsterdam, 6 november 2014 Automotive Seminar 2014 Amsterdam, 6 november 2014 Programma Patrick van Oppen Maarten kleine Kalvenhaar Michiel Langezaal & Joost Hoffman Niels Muller Opening & Autogerelateerde Belastingen De toekomst

Nadere informatie