Living. lab. Westpoort Amsterdam. Een duurzaamheidspilot voor Westpoort in Sloterdijk III. Open voor business. Bedrijventerrein

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Living. lab. Westpoort Amsterdam. Een duurzaamheidspilot voor Westpoort in Sloterdijk III. Open voor business. Bedrijventerrein"

Transcriptie

1 Living Een duurzaamheidspilot voor Westpoort in Sloterdijk III lab Bedrijventerrein Westpoort Amsterdam Open voor business

2 Duurzame aanknopingspunten In Living Lab Sloterdijk III werken ondernemers, kennisinstellingen en de overheid aan een formule waarin duurzaam produceren en geld verdienen op natuurlijke wijze samengaan. Als de formule aanslaat, dan wordt hij later over heel Westpoort uitgerold. Wie Westpoort binnenrijdt wordt getroffen door het beeld van loodsen, zeeschepen, industrie, opslagtanks, windturbines in braakliggende ruigten. Is het een doorsnee industriegebied? Niet echt. Hier hebben zich een paar opvallend duurzame bedrijven en kwaliteiten gevestigd. Soms zelfs met iconische waarde. Innovatief energielandschap In Westpoort is een cluster van grote duurzame energieproducenten neergestreken. Het meest opvallend zijn de 36 windturbines die groene stroom produceren. Iets minder zichtbaar is de grootste rioolwaterzuivering (RWZI) van Nederland, die genoeg biogas produceert voor 20 duizend woningen. Daarnaast staat het Afvalenergiebedrijf met s werelds modernste verbrandingscentrale. Die wekt groene stroom op voor 285 duizend huishoudens, restwarmte voor 20 duizend woningen, kan stoom leveren aan bedrijven, en zuivert het biogas van de RWZI tot groen gas voor vrachtwagens. Om het duurzaamheidspalet compleet te maken: het bedrijf Xpositron liet 400 zonnepanelen op zijn dak leggen en is daarmee de grootste particuliere zonnecentrale van Nederland. 400 zonne panelen De Amsterdamse haven nam onlangs in Los Angeles de zilveren IAPH Port Environment Award in ontvangst. Daarmee behoort de haven tot de wereldtop van duurzame zeehavens. Maar ook in de rest van Westpoort staan iconische bedrijven, met baanbrekend werk op het gebied van recycling, duurzame energie en biochemie. Zijn zij een voorbode van de verdere verduurzaming van Westpoort? Een speciale pilot moet daar eind 2013 het antwoord op geven. In Living Lab Sloterdijk III werken ondernemers, kennisinstellingen en de overheid aan een formule waarin duurzaam produceren en geld verdienen op natuurlijke wijze samengaan. Als de formule aanslaat, dan wordt hij later over heel Westpoort uitgerold.

3 Duurzame grondstoffen voor de voedingsindustrie De voedingsmiddelenindustrie begint steeds meer te vragen om verantwoord geproduceerde grondstoffen. Het bedrijf Cargill levert sinds kort duurzaam geproduceerde raapzaadolie aan Unilever. Even verderop ontwikkelt Jagran een proeffabriek voor eiwitten uit vliegenlarven. De veevoederindustrie is namelijk naarstig op zoek naar duurzamere grondstoffen dan vismeel of soja. Hightech recycling In Westpoort bevinden zich ook bedrijven die fosfaatrijk afval opwerken, olie uit verzadigde bleekaarde halen en autobanden recyclen. Weer andere bedrijven recyclen textielvezels, hout of kunststof tot bruikbare halfproducten. Vaak maken deze bedrijven gebruik van elkaars reststromen. Biodiesel uit afgewerkt frituurvet Ook drie andere bedrijven bepalen sinds kort het energielandschap van Westpoort. Vestia Biofuels en Greenmills maken jaarlijks ruim 300 miljoen liter biodiesel uit organisch afval en afgewerkte vetten. Lean & mean (en clean) Sommige bedrijven in het gebied, zoals het Fietsdepot (voorheen AFAC), experimenteren al een paar jaar met duurzame transportmiddelen. Dat varieert van een elektrische bestelauto en auto s op groen gas, tot de nieuwste vrachtwagens op biodiesel. De belangstelling voor schoon vervoer is groot. Rijke flora en fauna Het klinkt vreemd, maar voor natuurliefhebbers is Westpoort interessanter dan een gemiddelde woonwijk. Op braakliggende stukken, in bermen, poelen en randen leven honderden soorten planten en dieren, waaronder zeldzame orchideeën, vogels, vlinders en amfibieën. Orgaworld produceert 25 miljoen m3 biogas uit het vergisten van afval van supermarktketens. 25 mln. m3 biogas

4 Sloterdijk III als living lab In Westpoort is al een inspirerende start gemaakt met duurzame bedrijvigheid. Laten we gebruik maken van dit momentum en zulke ondernemers ruimte geven voor expansie. Westpoort heeft de tijdgeest in elk geval mee, want het leeuwendeel van de bedrijven is overtuigd van de noodzaak van duurzaam ondernemen. Paul Polman, de CEO van Unilever, markeerde deze koerswijziging al in 2011 met zijn uitspraak duurzame groei is het enige aanvaardbare model voor zakendoen. Deze voorhoede van bedrijven is niet geholpen met overheidsregels en dwang, maar met een steuntje in de rug. Vertaald naar Westpoort betekent dat bijvoorbeeld: nactieve mediapromotie van ondernemers met een aansprekende duurzame business; nservicegericht benaderen van voorhoedebedrijven, met praktische hulp en waar mogelijk subsidie; nstimuleren van achterblijvers om ook aan te haken; nondernemers en kennisinstellingen aan elkaar koppelen; ntegen gunstige voorwaarden grond ter beschikking stellen voor experimenten; nde openbare ruimte en het groen zo duurzaam mogelijk inrichten. Sloterdijk III goede pilotlocatie Westpoort wil eerst op beperkte schaal ervaring opdoen met die aanpak. Sloterdijk III is een ideaal gebied om een jaar lang als Living Lab te dienen: in en om het gebied liggen voorbeeldbedrijven op het gebied van duurzame energie, innovatie, biobased productie en schoon transport. Daarnaast heeft Sloterdijk III twee aansluitingen op de nieuwe Westrandweg. Dat is absoluut een asset, want daarmee heeft het gebied snelle toegang tot de Westas tussen het Westland en Den Helder. En last but not least beschikt Sloterdijk III over braakliggende kavels, die direct beschikbaar zijn voor duurzame experimenten. Sloterdijk III als pilot voor Westpoort Sloterdijk III is een bedrijventerrein in het zuidelijk deel van het Amsterdamse Westpoort. Westpoort bestrijkt een gebied van 4 x 10 kilometer en herbergt de vierde zeehaven van Europa, diverse bedrijventerreinen en zware industrie. Westpoort is onderdeel van de Logistieke Westas: een vitale verbinding tussen het Noordzeekanaalgebied, Schiphol en Greenport Aalsmeer. Met bijna arbeidsplaatsen is Westpoort een belangrijke economische motor van de regio. Om de concurrentiepositie ook in de toekomst veilig te stellen heeft Westpoort een strategische keuze gemaakt voor duurzaamheid. Dat uit zich ondermeer in de uitgifte van kavels, de benadering van bedrijven en de inrichting van het gebied.

5 Wat is duurzaam in Westpoort? Duurzaam is een abstract containerbegrip, maar in de jaren 90 kwam de omschrijving PPP in omloop, die veel wordt gebruikt. Daarin is sprake van duurzaamheid als people (welzijn), planet (ecosysteem) en profit (welvaart) het alle drie tegelijk goed doen. Later vertaalde het Ministerie van EZ dat ook naar bedrijventerreinen: Een duurzaam bedrijventerrein heeft betrekking op sociaal-maatschappelijke aspecten, bescherming van het milieu en economische ontwikkeling ( ) Een evenwicht tussen deze drie pijlers is van groot belang. Het gaat dus niet alleen om de sociale en ecologische waarde van een terrein, maar ook om de economische. Een duurzaam bedrijventerrein zonder bedrijven bestaat tenslotte niet... De 3 p s kunnen goed worden gecombineerd met het Duurzaamheidsprogramma van de Gemeente Amsterdam. Dat programma is gestoeld op 4 pijlers, die in onderstaand figuur iets ruimer zijn geformuleerd om het toepasbaar te maken voor een bedrijventerrein. Duurzame energie Schoon vervoer Innovatie People Planet Profit Biobased

6 Living Lab agenda De duurzaamheidspilot Sloterdijk III duurt precies één jaar, dus het is een uitdaging om 2013 optimaal te benutten met leerervaringen. Om daar een agenda voor op te stellen liet de gemeente in 2012 eerst een quick scan doen naar duurzaamheidskansen specifiek voor dit gebied. Daar kwamen een paar veelbelovende denkrichtingen en acties uit voort. Sommige acties zijn al met succes voltooid: 1 Relatie met bedrijven Voor een goede pilot is het belangrijk om meer inzicht te krijgen in de duurzaamheidswensen van bedrijven in Sloterdijk III: nonderzoek naar duurzaamheid. In 2013 heeft de Gemeente Amsterdam een onderzoek onder 350 bedrijven in Sloterdijk III gehouden om de duurzaamheid van de bedrijven in kaart te brengen. Daarmee kregen we een goed beeld van wat er al gebeurt en de wensen en interesses van bedrijven op duurzaamheidsgebied. Het onderzoek, uitgevoerd door O+S is te vinden op de website npromotie van iconen. Bedrijven met bijzondere duurzaamheidsprestaties worden in het zonnetje gezet, met de bedoeling om een brede groep van ondernemers en kennisinstellingen te enthousiasmeren; nslotsymposium Verbinden. In het najaar van 2013 mondt de pilot uit in een slotsymposium voor, en met, bedrijven. Daarnaast komt er een publicatie waarin resultaten en leerervaringen worden gepresenteerd en besproken. 2. Ruimte voor experimenten Biobased productie is een compleet nieuwe economische sector. De toekomstpotentie is groot, maar de productieketen staat nog in de kinderschoenen. Er is behoefte aan innovatieve bedrijven die niet bang zijn om te experimenteren. Voor hen heeft Sloterdijk III het volgende te bieden: een paar zittende bedrijven die al zijn begonnen met biobased producten, kavels voor de teelt van biobased gewassen, en aanjaagsubsidie van het EU programma EFRO: nmeebouwen aan nieuwe bedrijfskolom. Afgelopen jaar heeft een groep overheden, bedrijven en universiteiten het platform Biobased Connections opgericht. Zij brengt lokale mogelijkheden van biobased bedrijvigheid in kaart, maakt een showcase van successen en brengt vraag en aanbod bij elkaar. De verwachting is dat daardoor innovatieve start-ups van biobased productie van de grond komen. Het platform heeft Sloterdijk III alvast uitverkoren als living lab voor biobased experimenten! nexperimentele teelt biobased gewassen. Sloterdijk III wordt in 2013 op experimentele basis opgenomen in de bestaande keten van biobased- en recyclingbedrijven in Westpoort. Dat kan door bijvoorbeeld op enkele braakliggende kavels tijdelijk gewassen te verbouwen voor bioplastics, textiel, vezels, spaanplaat en zelfs biobrandstoffen. Ondernemers vinden duurzaamheid belangrijk Twee derde van de bedrijven in Sloterdijk III hecht belang aan duurzaam ondernemen. MVO, afvalmanagement en energie zijn de voornaamste thema s, terwijl de term biobased nog weinig bekend is. biobase d restwarmte groene stroom stroom Dertig procent gebruikt groene stroom en 9% restwarmte. Ondernemers hebben belangstelling voor cradle to cradle productie, zonnepanelen en een schoner wagenpark.

7 3 Duurzame energie In binnen- en buitenland staat de Haven Amsterdam bekend als energiehaven en Sloterdijk III kan daar goed op aansluiten. Bijvoorbeeld met windturbines en zonne-energie: nonderzoek meer windturbines. De gemeente deed recentelijk onderzoek naar de toekomst van de bestaande windmolens van Westpoort. Het bleek dat het turbinepark gemakkelijk kan worden opgeschaald naar minimaal 100 megawatt. Dat is net zoveel vermogen als alle windmolens in Brabant, Gelderland en Overijssel bij elkaar! nfinanciering zonnepanelen. Het is bekend dat veel MKBbedrijven graag zonnepanelen op het dak wensen, maar moeite hebben met de financiering ervan. Living Lab kan contacten leggen en adviseren in de zoektocht naar mogelijkheden en gunstige financieringsconstructies. 4. Transport en logistiek Bedrijven in Sloterdijk III blijken veel interesse te hebben in schonere transportmethoden en voertuigen. Aan de grens van het gebied staat reeds een tankstation voor biodiesel en groen gas: nduurzame logistiek. Living Lab kijkt naar mogelijkheden voor verdere vergroening zoals waterstof en elektrische snellader. Daarnaast biedt de aansluiting op de Westrandweg kansen voor schone Lange Zware Vrachtwagencombinaties (oftewel eco-combi s); nroadshow schone bedrijfsauto s. Living Lab organiseert in september een informatieve roadshow voor en door ondernemers. Met ondermeer aandacht voor betaalbare elektrische (bestel) auto s, de nieuwste Euro6 diesels, fiscale- en subsidieregelingen. 5. Ecologie Westpoort heeft kansen voor het oprapen om de natuurwaarde in en rond Sloterdijk III verder te benutten. Dat is meteen een mooie omlijsting voor duurzame bedrijvigheid: nrealiseren natuurverbindingen De gemeente heeft inmiddels de ecologische verbinding tussen Sloterdijk III, de Brettenzone en het Geuzenbos sterk verbeterd; nbermen en bijen. Als visitekaartje zijn de rotondes bij de toegangswegen van Sloterdijk III op natuurlijke wijze ingericht. Daarnaast zijn bermen ingezaaid met een Tubinger zaadmengsel. Deze mix van wilde veldbloemen staat bekend als onweerstaanbaar voor bijen. Naar een biobased economie Onze huidige economie is voor een groot deel gebaseerd op aardolie (benzine, plastics, chemicaliën, kunstvezels). De EU en het Rijk zijn echter van mening dat de zware afhankelijkheid van olie plaats moet maken voor biobased bronnen: een economie op basis van plantaardige en dierlijke biomassa. Biomassa valt duurzaam te produceren, te recyclen en bovendien vernieuwt het zichzelf. Het lange termijn doel is om hoogwaardige producten voor voeding, fijnchemie, materialen en brandstoffen rechtstreeks te winnen uit algen, bacteriën, planten en organisch afval. Een soort vooruit naar vroeger, waarin agrarische productie niet alleen over voedsel gaat, maar ook om hightech kringlopen.

8 Uitnodiging Westpoort en Living Lab Sloterdijk III roepen ondernemers, geïnteresseerden en wetenschappers op om mee te denken en experimenten of initiatieven aan te dragen. Europa investeert in uw toekomst uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Neem daarvoor contact op met Westpoort / Sloterdijken via en houdt de website in de gaten. Bedrijventerrein Westpoort Amsterdam Open voor business

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Flevoland maakt werk van duurzame energie

Flevoland maakt werk van duurzame energie Flevoland maakt werk van duurzame energie Hans Rijnten Provincie Flevoland Chris de Visser Acrres Pieter Bergmeijer Trilance 6 december 2007 Workshop bioraffinage 1 Inhoud presentatie Flevoland maakt werk

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

De Biobased Economy in de Zuidvleugel De Biobased Economy in de Zuidvleugel Wat is er nodig om de biobased-economy in de Zuidvleugel een impuls te geven? 17 1 13, Douwe-Frits Broens LEI: Biobased Economics - financiële en milieudoelen halen

Nadere informatie

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Biopark Terneuzen Duurzame havens Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Terneuzen Diepgang 12,50 meter Oppervlakte circa 2100 ha Ports of Vlissingen and Terneuzen Vlissingen Diepgang

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Overijssel kleurt groen in 2020

Overijssel kleurt groen in 2020 Overijssel kleurt groen in 2020 Natuur en Milieu Overijssel Circulaire economie Vitale leefomgeving Kracht van de samenleving Waarom een groen Overijssel? Winst voor iedereen: Vitale leefomgeving voor

Nadere informatie

Duurzaamheid Sloterdijk III

Duurzaamheid Sloterdijk III Duurzaamheid Sloterdijk III In opdracht van: projectorganisatie Westpoort/Sloterdijken Projectnummer: 13085 Steven Poppelaars MSc Drs. Carine van Oosteren Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon

Nadere informatie

Nieuwsbrief Energie april 2013

Nieuwsbrief Energie april 2013 b6agina 1 van 6 Nieuwsbrief Energie april 2013 Inhoud Nieuws Duurzame energieveiling van start Nieuwe visie ontwikkeling biogas Algen en zeewier: hoe duurzaam is de productie? Kwaliteitsborging helpt bij

Nadere informatie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie Irene Mouthaan, themaleider Bio-based Economy, directie Industrie & Handel, ministerie van LNV en IPE 0 Opbouw Presentatie Bio-based Economy

Nadere informatie

Boeren met energie. 11 November 2010

Boeren met energie. 11 November 2010 Boeren met energie 11 November 2010 Wat doen wij? Ontwikkelen projecten energie uit biomassa Opzetten expertisecentrum energie uit hout droogtechnieken stookgedrag rookgasmetingen rookgasreiniging Ontwikkelen

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid Circulaire Economie Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid John Nederstigt Inleider Hoe maken we de MRA Circulair? Jacqueline Cramer Ambassadeur

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland. Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft

Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland. Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft Notitie Delft, 1 maart 2009 Opgesteld door: A. (Ab) de Buck H.J. (Harry) Croezen G.C. (Geert) Bergsma

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit?

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Spreker: Datum: Locatie: Joop Suurmeijer en Robert Jansen 19 maart 2015 VNG-congres Utrecht GFT-afval heeft

Nadere informatie

NEW BUSINESS. Guy Konings

NEW BUSINESS. Guy Konings 2015 Guy Konings Stedin is verantwoordelijk voor transport van gas en elektriciteit in West Nederland Onze missie: Altijd energie voor onze klanten, vandaag en morgen. Simpel, betaalbaar en duurzaam KERNGETALLEN

Nadere informatie

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Jaarcongres Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, Venlo, 5 oktober 2012 Hans Smits, CEO Havenbedrijf Rotterdam N.V. 1 Haven Rotterdam in cijfers

Nadere informatie

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Inhoudsopgave 1. Doelstelling... 3 2. Inleiding... 4 3. Wat is duurzaamheid?... 5 4. Lange termijn perspectief (..2030)... 6 5. Actieprogramma... 7 6. Financiële paragraaf...

Nadere informatie

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen In de afgelopen maanden heeft de Stichting Groene Hart samen met IVAM en Grontmij hard gewerkt aan het verduurzamen van vier bedrijfsterreinen ITC, gemeente Alphen

Nadere informatie

VERKENNING van de BioBased Economy

VERKENNING van de BioBased Economy VERKENNING van de BioBased Economy Biobased of Biowaste? Vereniging van Ver(s)kenners Martijn Wagener 28-nov-2013 Indeling Introductie Virida! Wat is de Biobased Economy?! Principes: cascadering en raffinage!

Nadere informatie

TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR

TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR Groen Gas als kans voor Noord-Holland Dames en heren, Kansen

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer. Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw

Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer. Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw Als akkerbouwer kunt u duurzame energie opwekken en toepassen. Brandstof en elektriciteit blijven

Nadere informatie

Sterker, Slimmer, Schoner

Sterker, Slimmer, Schoner Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Bio Energy to Overijssel

Bio Energy to Overijssel Bio Energy to Overijssel Wat is BE2.O? BE2.O is een gezamenlijk project van de provincie Overijssel, de Universiteit Twente en regionale bedrijven met als doel in Overijssel de toepassing van bio-energie

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola Inhoud Introductie... 2 Maatschappelijk verantwoord ondernemen... 3 Duurzaamheid... 4 Maatschappelijk betrokken ondernemen... 5 Het verschil tussen MVO en MBO... 6 Bronnelijst... 7 MBO... 7 MVO... 7 Introductie

Nadere informatie

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln.

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln. Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 2015 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden

Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden Een inleiding op de Technical Guidance Koolstofkringloop Waar gaat deze folder over? Duurzame mobiliteit is een hot

Nadere informatie

Jan van der Zande. Wageningen, 6 december 2007

Jan van der Zande. Wageningen, 6 december 2007 Jan van der Zande Wageningen, 6 december 2007 Haven industrieel complex Rotterdam Grote dominantie van fossiele grondstoffen, producten en halfproducten Opkomst biofuels (opslag en productie) Rotterdam

Nadere informatie

Bio- olie : realiteit en toekomst. Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge

Bio- olie : realiteit en toekomst. Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge Bio- olie : realiteit en toekomst Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge Dank & bron Prof. Tony Bridgwater BioEnergy Research Group Aston University, Birmingham

Nadere informatie

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy BioPark Terneuzen Duurzame havens Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Zeeland Seaports Missie Zeeland Seaports zorgt op een toegewijde en respectvolle manier voor de duurzame

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

duurzaamheidstrein groen bouwen beleid vervoer energie imago Welkom bij de Duurzaamheidstrein eids-

duurzaamheidstrein groen bouwen beleid vervoer energie imago Welkom bij de Duurzaamheidstrein eids- Welkom bij de Duurzaamheidstrein Ingang Costerweg 1 Onafhankelijk en verrassend De Duurzaamheidstrein biedt bedrijven en overheden de gelegenheid om echt werk te maken van duurzaamheid. Op basis van uw

Nadere informatie

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst Kansen met duurzaam verpakken Hester Klein Lankhorst Samengevat Over: duurzaam verpakken in relatie tot de ontwikkeling naar een circulaire economie; de kansen die duurzaam verpakken biedt en hoe we die

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen. A. Visser Maart 2015

Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen. A. Visser Maart 2015 Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen A. Visser Maart 2015 André Visser Sinds 1999 bij Royal HaskoningDHV Actief op het vlak duurzaamheid en circulaire economie - energiefabriek - grondstoffenfabriek

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network emarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden Denemarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden France Netherlansds Frankrijk Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Page 1 of 5 Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Auteur: Anne Bosma, Tony Flameling, Toine van Dartel, Ruud Holtzer Bedrijfsnaam: Tauw, Waterschap De Dommel Rioolwaterzuiveringen

Nadere informatie

Spelregels BioRaffinage

Spelregels BioRaffinage Spelregels BioRaffinage 1) Ieder Team dient zoveel mogelijk biomassa waardeketens opstellen van één van de vijf groene eindproducten. 2) Een waardeketen omvat tenminste één element van de kleuren Blauw,

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief)

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief) Inleiding Behaalt uw gemeente de klimaatdoelstellingen? Wilt u weten hoeveel duurzame energie in uw gemeente wordt geproduceerd of energie wordt bespaard? Zoekt u inzicht in welke maatregelen succesvol

Nadere informatie

DuurzaamAlmere.nl. Blijf innoveren. Duurzaam ondernemen. De Almere Principles: Blijf innoveren

DuurzaamAlmere.nl. Blijf innoveren. Duurzaam ondernemen. De Almere Principles: Blijf innoveren Blijf innoveren Om Almere vooruit te brengen, wil de gemeente Almere nieuwe en verbeterde processen, technologieën en infrastructuren aanmoedigen en experimenten en kennisuitwisseling ondersteunen. Zo

Nadere informatie

Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen

Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen Recent was het Natuurvezel Applicatie Centrum-NAC in Raamsdonkveer gastheer voor de inspiratiemeeting over Duurzame Verpakkingen. Leon Joore, directeur

Nadere informatie

Hoogwaardige benutting van gras

Hoogwaardige benutting van gras Hoogwaardige benutting van gras Mogelijkheden van aanbestedingen Arjen Brinkmann 1 Achtergrond Overheden en andere partijen herwaarderen reststromen -> Van Afval naar Grondstof Vertalen van beleidsambities

Nadere informatie

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 1 Doel Havenvisie 2030 Richting geven aan de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse mainport. Zekerheid en perspectief bieden aan klanten, burgers, overheden

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert

Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert 1 Fossiele grondstoffen worden steeds duurder Petroleumprijs in dollar per vat Hernieuwbare grondstoffen: opbrengst per ha stijgt voortdurend

Nadere informatie

Green Gas Technology. Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar. Shared Succes

Green Gas Technology. Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar. Shared Succes Green Gas Technology Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar Shared Succes Imtech en Green Gas Technology Imtech is de technologie partner voor bedrijven die biogas willen opwaarderen naar aardgaskwaliteit.

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix 08/04/2011 De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix Luc Pelkmans, VITO 4 de Vlaamse afval- en materialencongres Brugge, 6 april 2011 Inhoud» Vlaamse onderbouwing van de Belgische

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Verpakking en voedselverspilling

Verpakking en voedselverspilling Verpakking en voedselverspilling Presentatie NVVL Hester Klein Lankhorst, directeur In deze presentatie Een korte introductie: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Welke kennis vraagt optimaliseren

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie Een initiatief IUCN-Nederland en VNO-NCW met deelname van: Bedrijfsleven Shell, FrieslandCampina, DSM Recron, IDH Initiatief Duurzame Handel LTO Nederland Natuur- en milieuorganisaties Natuurmonumenten,

Nadere informatie

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities André de Groot gemeente Rotterdam, programma Versnelling010 27 januari 2015 Opbouw stedelijk programma Duurzaam Groene, gezonde en veerkrachtige stad

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen we door middel van duurzame energieopwekking op eigen Nederlandse productielocaties.

Nadere informatie

De chemie herstellen tussen agro en energie Speech, uitgesproken door Ruud Lubbers, bij de bijeenkomst Agro met energie verbinden, op 10 mei 2011.

De chemie herstellen tussen agro en energie Speech, uitgesproken door Ruud Lubbers, bij de bijeenkomst Agro met energie verbinden, op 10 mei 2011. Agro met energie verbinden De chemie herstellen tussen agro en energie Speech, uitgesproken door Ruud Lubbers, bij de bijeenkomst Agro met energie verbinden, op 10 mei 2011. Als Handvest van de Aarde-man

Nadere informatie

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing?

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? (gebaseerd op lessen van 50 minuten) Les 1 en 2: Bekijken van de DVD Afval is Voedsel (Vpro Tegenlicht 6 oktober 2006) Maken van de verwerkingsopdrachten. De DVD

Nadere informatie

De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest

De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest Themamiddag Kansen voor verwaarden van dierlijke mest De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest Auke Jan Veenstra 28-03-2014 Missie Groen Gas Nederland bundelt kennis, stimuleert projecten en

Nadere informatie

Verduurzamen bedrijventerrein Kagerweg Oost. samen sterk, samen duurzaam

Verduurzamen bedrijventerrein Kagerweg Oost. samen sterk, samen duurzaam Verduurzamen bedrijventerrein Kagerweg Oost samen sterk, samen duurzaam Wie Stichting GreenBiz Beverwijk Jan Boudesteijn (voorzitter) Boudesteijn Groep "Biodiesel, groengas of elektrisch vervoer, de keuze

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

volgens HbR zelfs verder Rotterdam

volgens HbR zelfs verder Rotterdam Heel Rijnmond één grote keten? Havenbedrijf Rotterdam Sandra Prenger 1 Heel Rijnmond industrial area logistics hub metropolitan area distribution volgens HbR zelfs verder Rotterdam Inhoud Havenvisie 2030

Nadere informatie

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 Circulaire gebiedsontwikkeling Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 Circulaire werkmilieus

Nadere informatie

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD M + N PROJECTEN ONTWIKKELDE EEN NIEUWE GENERATIE ZONWERINGSDOEKEN, DIE DE HUIDIGE MATERIALEN

Nadere informatie

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Inleiding Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Roel Vanderbeuren Projectverantwoordelijke WATT Roadshow Bond Beter Leefmilieu Vergroening van het wagenpark deel van totale mobility

Nadere informatie

Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam?

Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam? Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam? Kenniscentrum MVS november 2015 oud papier gescheiden aanbieden textiel gescheiden

Nadere informatie

Circulaire economie kans voor de regio

Circulaire economie kans voor de regio Circulaire economie kans voor de regio 7 oktober 2015 Early Morning Toast Stichting kiemt Arnhem Michiel Westerhoff, Manager Strategie en Ontwikkeling Recentere geschiedenis van het afvalscheiden 7 maart

Nadere informatie

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Satish K. Beella, René van Someren september 2008 Inhoudsopgave Introductie 3 Schematisch overzicht transportpreventie (goederen)

Nadere informatie

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen MTS vd Lageweg Hendrikus van de Lageweg 1 Inhoud MTS vd Lageweg Mestplaatsing veehouderij sectoren / sector belang Doelen Wat

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Proeftuin FoodValley. Biobased economy en energietransitie

Proeftuin FoodValley. Biobased economy en energietransitie Proeftuin FoodValley Biobased economy en energietransitie 1 2 Inhoudsopgave Inleiding Waarom is een biobased economy belangrijk voor FoodValley? Wat is de ambitie voor FoodValley? Hoe kun je innovaties

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Informatiebrief TBT.pdf; Persbericht Aeronextlife.pdf

Informatiebrief TBT.pdf; Persbericht Aeronextlife.pdf Nanuru, MH (Anna) Van: BijeenkomstEnschede [bijeenkomst@enschede.nl] Verzonden: dinsdag 18 augustus 2015 13:07 Onderwerp: Informatiebrief en persbericht Bijlagen: Informatiebrief TBT.pdf; Persbericht Aeronextlife.pdf

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

De juiste partners voor uw innovaties

De juiste partners voor uw innovaties De juiste partners voor uw innovaties Een project van: Ondernemer met innovatieplan Juiste partner(s) Kennis Financiering Ondernemers Overheid Onderzoekers Onderwijs Innovatief idee verdient partnerschap

Nadere informatie

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER SAMENVATTING Weet je dat de meeste van onze dagelijkse activiteiten, inclusief voedsel, kleding en reizen, een hoog waterverbruik betekenen en daarmee

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!?

Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!? Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!? Kansen en Uitdagingen! ZLTO 22 september 2011 Hans van den Boom sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank

Nadere informatie