SURREËLE WERELDEN CENTRAAL MUSEUM T/M 9 JUNI Centraal Museum, Utrecht centraalmuseum.nl. Grafisch Ontwerp: Lesley Moore

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SURREËLE WERELDEN CENTRAAL MUSEUM T/M 9 JUNI 2014. Centraal Museum, Utrecht centraalmuseum.nl. Grafisch Ontwerp: Lesley Moore"

Transcriptie

1 SURREËLE WERELDEN Grafisch Ontwerp: Lesley Moore T/M 9 JUNI 2014 CENTRAAL MUSEUM Centraal Museum, Utrecht centraalmuseum.nl

2 ONTDEK SURREËLE WERELDEN ZO GEBRUIK JE DE KIJKWIJZER In de tentoonstelling Surreële Werelden sta je oog in oog met surrealistische kunstwerken. Maar wat is het surrealisme eigenlijk en hoe ziet surrealistische kunst eruit? Met deze kijkwijzer bij de hand kom je er in de tentoonstelling alles over te weten! De kijkwijzer bestaat uit drie delen. In het eerste deel (intro) kom je erachter wat het surrealisme is. In deel twee (verdieping) ga je de diepte in! Je ontdekt meer over surrealistische kunstenaars en de kunstwerken die zij hebben gemaakt. In het laatste deel (verwerking) staan opdrachten die je op school of thuis kunt doen, waarbij je aan de slag gaat met wat je in de tentoonstelling gezien en geleerd hebt. Klaar om in de wereld van het surrealisme te stappen? Volg de bordjes naar EXPO 10, waar de tentoonstelling begint. Frank Halmans, Logeerbedden, Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 2 van 11

3 PLATTEGROND INTRO Onderstaande plattegrond geeft de route aan door de tentoonstelling. SURREALISME, WAT IS DAT EIGENLIJK? 1 1. Deze tentoonstelling gaat over het surrealisme, een stroming in de kunst. Waar moet jij aan denken bij het woord surrealisme? Wanneer is iets surrealistisch? 2 3 Bovenkamer 4 5 Kabinetten Kabinetten Ongeveer 90 jaar geleden waren er een aantal kunstenaars die niet langer meer de gewone werkelijkheid wilden schilderen. In plaats daarvan lieten ze hun fantasie de vrije loop gaan. Ze probeerden kunst te maken vanuit hun onderbewustzijn. Het onderbewustzijn is de plek in je hersenen waar je dromen, verlangens en emoties zich bevinden. Deze wilden ze dan ook als inspiratiebron gebruiken in plaats van de rede en het denken. Omdat deze kunstenaars niet langer meer de gewone werkelijkheid schilderden, maar hun dromen en onderbewuste gevoelens probeerden te verbeelden, veranderden hun kunstwerken. De realiteit werd een vreemde nieuwe werkelijkheid, een surrealiteit. Daarom noemen we deze kunstenaars surrealisten. 2. Zoek in de eerste zaal naar een kunstwerk dat je het meest surrealistisch vindt en een kunstwerk dat je het meest op de gewone werkelijkheid vindt lijken. Schrijf hieronder de kunstenaars en de titels van de kunstwerken op. Waarom heb je juist deze twee kunstwerken gekozen? Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 3 van 11

4 Alle surrealistische kunstenaars probeerden een manier te vinden om de dromen en emoties uit hun onderbewustzijn te verbeelden in hun kunstwerken. Maar niet alle surrealistische kunstenaars deden dat op dezelfde manier. Grofweg zou je een verdeling kunnen maken in twee verschillende manieren waarop de surrealistische kunstenaars hun werk maakten. Werkwijze 1: Kunstenaars proberen zo precies mogelijk droombeelden te schilderen of te tekenen. Werkwijze 2: Kunstenaars beginnen spontaan met tekenen of schilderen zonder dat ze van tevoren weten hoe het kunstwerk er uiteindelijk uit komt te zien. Werkwijze 1: J.H. Moesman, Grens, a. Kun jij in de eerste drie zalen een voorbeeld van beide werkwijzen vinden? Schrijf hieronder de kunstenaars en de titels van de kunstwerken op: 3b. Wat voor verschillen zie je in deze twee werken? Tip: Kijk goed naar het onderwerp en de titel van het schilderij, de kleuren en vormen en de manier waarop de kunstenaar zijn kwast gebruikt. Schildert hij bijvoorbeeld netjes of slordig, met korte of lange verfstreken, is de verf heel dun of juist dik opgebracht? Werkwijze 2: Kristians Tonny, Surrealistisch landschap, Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 4 van 11

5 VERDIEPING SURREALISME IN UTRECHT De belangrijkste Utrechtse surrealist was Johannes (Jopie) Moesman. Voor Moesman betekende het surrealisme vooral vrijheid. Nu kan ik eindelijk doen wat ik wil zei hij, toen hij het werk van de surrealistische kunstenaars in Parijs zag. Moesman schilderde dan ook alleen maar wat hij zelf interessant vond en trok zich van niemand iets aan! Hij gebruikte in zijn kunstwerken vaak verschillende niet bij elkaar passende beelden uit de werkelijkheid. Vaak verzon hij er dan zelf nieuwe beelden bij waardoor het schilderij nog surrealistischer werd. Tip: Wil je weten wat Moesman zo bijzonder vond aan het Franse surrealisme? Loop dan naar zaal 2. Daar kun je een aantal kunstwerken zien van beroemde surrealisten zoals Max Ernst en Man Ray. 4a. Ga in de eerste zaal op zoek naar een schilderij van Johannes Moesman. Schrijf de titel op van het werk dat je gekozen hebt. 4b. Welke voorwerpen in dit schilderij herken je uit de werkelijkheid? Wat heeft hij er zelf bij verzonnen denk je? Fedde Weidema, Stranding, Kijk goed naar wat je op het schilderij ziet. Vind je de titel passen bij het kunstwerk? Leg uit waarom. 5a. Loop in de eerste zaal naar het schilderij Stranding van Fedde Weidema. 4c. Vind je dit schilderij surrealistisch of niet? Leg uit waarom je dat vindt. 5b. Als jij een titel zou mogen bedenken voor dit kunstwerk, welke titel zou dit dan zijn? Veel surrealistische kunstenaars, zoals Weidema, maar ook Moesman, gaven hun kunstwerken vaak raadselachtige titels mee die niet echt lijken te passen bij het kunstwerk. Zo wordt het schilderij nog surrealistischer! Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 5 van 11

6 INVLOED VAN HET SURREALISME NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Na de tweede wereldoorlog raakte een groep kunstenaars opnieuw geïnspireerd door de surrealisten. Net als deze kunstenaars wilden ook zij het onderbewustzijn tot uiting laten komen in hun kunstwerken. Samen richtten deze kunstenaars de Cobra groep op. De Nederlandse Karel Appel hoorde ook bij deze groep. Sommige mensen vinden dat de schilderijen van Appel een beetje op kindertekeningen lijken. En dat kan kloppen, want Appel was geïnspireerd door de kunst van kinderen! Loop door naar de derde zaal. Ga hier op zoek naar een kunstwerk van Karel Appel. De Cobra groep is door zes West-Europese kunstenaars en dichters opgericht. In de naam COBRA zitten de eerste letters van de steden waar de kunstenaars vandaan komen: COpenhagen, BRussel en Amsterdam Loop naar het kunstwerk gekooide werelden van Eugène Brands dat ook in deze zaal hangt. Deze kunstenaar was korte tijd lid van de Cobra groep. 6a. Welk kunstwerk heb je gekozen? Schrijf de titel van het werk op. 7a. Kijk goed naar het werk en probeer zo veel mogelijk dingen op te noemen die je ziet in het kunstwerk. 6b. Hoe kun je aan het kunstwerk zien dat Appel geïnspireerd werd door kindertekeningen? Tip: Kijk goed naar het onderwerp van het schilderij, de kleuren en vormen en de manier waarop Appel zijn kwast gebruikt. Schildert hij bijvoorbeeld netjes of slordig, met korte of lange verfstreken, is de verf heel dun of juist dik opgebracht? 7b. Waar zou dit kunstwerk over gaan denk jij? Verzin je eigen verhaal bij dit kunstwerk. Probeer daarbij de dingen die je bij vraag 7a hebt opgeschreven te betrekken. Eugène Brands, Gekooide werelden, Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 6 van 11

7 DE BOVENKAMER Ga rechts in deze zaal de trap op naar boven. Nu sta je in de bovenkamer, waar tekeningen te zien zijn van Paul Klemann. Klemann is een Nederlandse kunstenaar die tekeningen maakt van zijn dromen. Direct nadat hij wakker is maakt hij snel een aantal tekeningen, voordat hij vergeten is waarover hij gedroomd heeft. In de film legt hij uit waarom hij kunstwerken van zijn dromen maakt en hoe hij dit doet. 8. Bekijk de film waarin Paul Klemann vertelt over zijn droomtekeningen. Beantwoord de volgende vraag. Waarom gebruikt Klemann zijn dromen als onderwerp van zijn kunstwerken en niet de gewone werkelijkheid om hem heen? Paul Klemann, Twee elkaar begroetende zeeppompjes, KRISTIANS TONNY Loop naar de ruimte onder de entresol. Hier zijn kunstwerken te zien van Kristians Tonny. Tonny was een Nederlandse surrealist, die vooral onder de Franse surrealistische kunstenaars erg bekend was. Hij kon ontzettend goed tekenen en daar specialiseerde hij zich dan ook in. In Parijs maakte hij kennis met het blind tekenen. Om de fantasie echt de vrije loop te laten gaan gebruikten de surrealistische kunstenaars manieren om niet te kunnen zien wat ze aan het maken waren. Ze deden bijvoorbeeld hun ogen dicht terwijl ze bezig waren met tekenen. Of ze gebruikten een vel papier dat bestreken was met een verfstof die afdrukken naliet als je er met je pen of kwast op kraste. Zo kon je niet zien wat je aan het tekenen was, vandaar de naam blind tekenen. Doen! Wij gaan net als Kristians Tonny blind tekenen! Doe je ogen dicht en maak met je potlood een tekening in onderstaand vlak. Probeer niet te veel na te denken over wat je gaat tekenen, maar maak de tekening vanuit je onderbewustzijn. Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 7 van 11

8 9a. Is het moeilijker of makkelijker om met je ogen dicht een tekening te maken? Leg uit waarom. 9b. Hielp het tekenen met je ogen dicht om beter je fantasie te gebruiken? Leg uit waarom. KABINETTEN Loop naar de volgende ruimte waar de zaal opgedeeld is in een aantal kabinetten. Elk kabinet heeft een eigen thema. Dit zijn thema s die vaak terugkomen in de werken van surrealistische kunstenaars. Het kabinet Breinreis is een heel bijzondere ruimte. Daar kun je namelijk een reis door je eigen hersenen maken. Maak het jezelf gemakkelijk in de stoel en ontdek hoe je eigen brein je voor de gek kan houden! Bekomen van je breinreis? Loop dan naar het kabinet Haar. Bekijk de foto s van Voebe De Gruyter. Er zijn niet alleen surrealistische schilders maar ook surrealistische fotografen. Soms is het iets heel gewoons dat zij fotograferen. Het is dan de manier waarop ze het fotograferen waardoor het surrealistisch wordt. Ze maken bijvoorbeeld vreemde schaduwen of houden hun camera ondersteboven terwijl ze een foto maken! Doen! Probeer met je smartphone een surrealistische foto te maken in de tentoonstelling of op school. Tip: gebruik je eigen lichaam, het licht en de schaduw in de tentoonstelling en de omgeving waar je de foto maakt. 10a. Kun je zien wat De Gruyter heeft gefotografeerd? 10b. Is de foto in scène gezet of heeft ze gewoon gefotografeerd wat ze zag? Waarom denk je dat? Loop naar het kabinet La Retour du Chapeau. Marijke van Warmerdam is geen surrealistische kunstenaar. Toch is dit werk te zien in deze surrealistische tentoonstelling. Kun jij erachter komen waarom? 11. Kijk goed naar de film en schrijf op wat jij hier surrealistisch aan vindt. Loop naar het kabinet Hoofden Onthoofden. In dit kabinet zie je schilderijen en foto s waarin kunstenaars op een surrealistische manier hoofden hebben afgebeeld. Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 8 van 11

9 Doen! Laat je inspireren door deze kunstenaars! Zoek een klasgenoot op en teken met potlood een surrealistisch portret van elkaar. Denk goed na over de manier waarop je het hoofd van je klasgenoot surrealistisch kunt maken. Gebruik de kunstwerken in deze zaal eventueel als inspiratiebron. J.H. Moesman, Portret L.v. G., WERKPLAATS In deze werkplaats kun je zelf aan de slag met verschillende methodes die de surrealisten gebruikten bij het maken van hun kunstwerken. We hebben al gezien dat Kristians Tonny blind ging tekenen om zijn fantasie helemaal de vrije loop te kunnen laten gaan. Een soortgelijke techniek is het automatisch tekenen, dat je terug vindt in deze zaal. Maar de surrealistische kunstenaars gebruikten ook andere methodes. Ze maakten bijvoorbeeld collages. Dat is een kunstvorm waarbij uitgescheurde of uitgeknipte stukken papier op een stevige ondergrond worden geplakt. De surrealisten gebruikten hiervoor plaatjes of tekst uit tijdschriften, maar ook stukjes van foto s en tekeningen. Van alle verschillende stukjes maakten ze uiteindelijk een nieuw kunstwerk. De surrealisten bedachten ook een spel waarmee ze hun fantasie de vrije loop konden laten gaan. Dit noemden ze Cadavre Exquis. Bij dit spel wordt door een paar kunstenaars samen één tekening gemaakt. Een vel papier wordt in vier delen gevouwen en elke kunstenaar maakt op één stuk van het papier een gedeelte van de tekening. Vervolgens vouwt hij dit dicht en dan kan de volgende verder tekenen. Dit gaat zo door totdat iedereen een gedeelte heeft getekend en het werk af is. Op deze manier weet je niet wat degene voor je heeft getekend en zie je dus ook pas wat het geworden is als iedereen zijn stukje van de tekening afgemaakt heeft. Hier kun je zelf de verschillende surrealistische werkmethodes uitproberen! Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 9 van 11

10 KABINETTEN In de volgende zaal zijn nog meer kabinetten te vinden. Ga naar het kabinet Familie. Frank Halmans heeft families gemaakt van dezelfde soort voorwerpen. Zo passen alle kleine kinderbedjes in het grote moeder en vader bed. Maar hoe zit het met de klokken? 12. Welke klok of klokken denk jij dat papa en/of mama voor moeten stellen? Welke klok of klokken zijn de kinderen? Leg je keuze uit. Vind je dit een leuk werk? Kijk dan onder het kopje verwerking. Daar staat een opdracht die hoort bij dit werk en die je kunt doen als je uit het museum komt. Ga naar het kabinet Ogen en Oren. 13. Wat voor verschillende manieren gebruiken de kunstenaars om de ogen en oren in hun kunstwerken surrealistisch te maken? Tip: Kijk goed naar de materialen en vormen die de kunstenaars gebruiken en of ze misschien dingen weglaten of erbij verzinnen in hun kunstwerk. PIPILOTTI RIST In deze zaal is het werk Expecting (verwachten) van de kunstenares Pipilotti Rist te zien. Rist maakt videowerken en installaties waarin ze videobeelden combineert met geluiden of muziek en soms ook geur. Ze wil namelijk dat je al je zintuigen gebruikt om haar werk te ervaren en te beleven. 14a. Sluit je ogen en snuif de geur goed op. Luister naar de muziek. Wat voor gevoelens roepen de muziek en de geur bij je op? Blij, boos, verdrietig, gelukkig of...? Schrijf je eigen gevoel op. 14b. Doe nu je ogen weer open en kijk naar de beelden. Vindt je deze beelden passen bij de geur en de muziek? Leg uit waarom wel of niet. Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 10 van 11

11 VERWERKING Gefeliciteerd! Met het maken van deze kijkwijzer ben je nu een expert op het gebied van surrealistische kunst. Maar misschien heb je nog niet genoeg van al die gekke surrealisten? Dan kunnen onderstaande opdrachten uitkomst bieden. Deze opdrachten kun je zelfstandig of in een groep doen, op school of thuis. Je kunt ook overleggen met je docent wat een leuke opdracht is om met al je klasgenoten te doen. Denk nog even terug aan de wekkers van Frank Halmans. De achterkanten van deze wekkers leken op zielig kijkende gezichten. Dit kwam door de mechaniek aan de achterkant van de klokken. Ga op de weg van het museum terug naar school/thuis of op school zelf op zoek naar gezichten! Maak met je smartphone foto s van alles om je heen waar jij een gezicht in herkent. Frank Halmans, Sad Machines, Veel kunstenaars in deze tentoonstelling lieten zich bij het maken van hun werk inspireren door dromen. Laten we het nu eens andersom doen. Kies je favoriete kunstwerk uit de tentoonstelling. Zoek via de website van het museum of via https://www.google.nl/ een afbeelding van het kunstwerk op. Verzin een droom die bij dit kunstwerk past. Let op: voor deze verwerkingsopdracht moet je wel alvast een favoriet kunstwerk hebben uitgekozen in de tentoonstelling en daar de titel en kunstenaar van hebben genoteerd! Wat heb jij vannacht gedroomd? Met de hele klas schrijven jullie je dromen op een blaadje. Hussel ze door elkaar en pak een blaadje uit de stapel. Maak een tekening bij de droom van je klasgenoot. COLOFON Kijkwijzer voortgezet onderwijs bij de tentoonstelling Surreële Werelden, 15 februari t/m 9 juni 2014 Uitgave: Centraal Museum Utrecht, Tekst: Harma van Uffelen, Educatie en Interpretatie Ontwerp: Lesley Moore, Amsterdam Kijkwijzer voor HAVO/VWO Bovenbouw Pagina 11 van 11

Heb jij je dosis surrealisme al gehad?

Heb jij je dosis surrealisme al gehad? Heb jij je dosis surrealisme al gehad? DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Cultuurontmoeting : Schilder in de klas

Cultuurontmoeting : Schilder in de klas Cultuurontmoeting : Schilder in de klas Wat: Tekenles met als thema : de jaren 50-60; kleuren, emoties Wie: Wijk Zuid groepen 1/2 DEEL 1: Uitleg in de kring Wie ben ik? Ik ben Gertie van Nuenen. Ik ben

Nadere informatie

werkboek tekenaar & dichter dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst

werkboek tekenaar & dichter dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst tekenaar & dichter werkboek dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst Tekenen en dichten; dat doe je allebei met je hand. Het maakt niet uit hoe je het doet, je kunt zelf kiezen: je doet

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten:

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten: Voor de docent: grote groep? Deel de groep op en laat een deel opdracht 1, 2, 3, 4, 5 en een deel opdracht 6, 5, 4, 1, 2 maken in die volgorde. Weten waar de zalen zijn? Vraag het aan één van onze publieksmedewerkers

Nadere informatie

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8 Wild Beest Opdrachtenboekje Basisonderwijs groep 5 t/m 8 24 februari t/m 29 mei 2015 Wild Beest In dierentuin Dierenrijk zijn door een computerstoring bij een aantal kooien de elektronische sloten open

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

Cultuurmenu schooljaar AV Groep 1-7 Markant

Cultuurmenu schooljaar AV Groep 1-7 Markant Cultuurmenu schooljaar 2011 2012 AV Groep 1-7 Markant KIJKEN NAAR GEZICHTEN Groep 1 en 2 Keuze uit twee workshops Keuze 1: Een bijzonder gezicht Inhoud project Uit welke onderdelen is een gezicht opgebouwd?

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken

Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken Les 1: Een stripverhaal schrijven Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl over Donald Duck. 2. Er wordt veel verteld

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van:

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van: Gauguin, Bonnard, Denis Dit werkboekje is van: Hallo! Je gaat binnenkort op bezoek in het museum Hermitage Amsterdam. Het woord Hermitage spreek je uit als hermitaasje. Een museum is een gebouw waarin

Nadere informatie

De Tocht van. Kijk en Doe-Tocht (6 t/m 12 jaar)

De Tocht van. Kijk en Doe-Tocht (6 t/m 12 jaar) De Tocht van Kijk en Doe-Tocht (6 t/m 12 jaar) 5 maart t/m 22 mei 2016 www.kunsthal.nl www.musevery.com Calvin en Ruby Black #1 Deze meiden heten de Possum Trot. Ze zijn gemaakt door Calvin en Ruby Black.

Nadere informatie

Werkboek bij. CoBrA 60 Knoeiers, Kladders,Verlakkers. Samenstelling: Lieke Fijen en Hester Stork

Werkboek bij. CoBrA 60 Knoeiers, Kladders,Verlakkers. Samenstelling: Lieke Fijen en Hester Stork Werkboek bij CoBrA 60 Knoeiers, Kladders,Verlakkers Samenstelling: Lieke Fijen en Hester Stork 1 Museumregels over wat wel en niet mag Wel Alle kunstwerken bekijken, zo lang en zo vaak als je maar wilt

Nadere informatie

Familiespoor STEDELIJK MUSEUM AMSTERDAM. Dit is Marlene Dumas. vanaf 6 jaar

Familiespoor STEDELIJK MUSEUM AMSTERDAM. Dit is Marlene Dumas. vanaf 6 jaar STEDELIJK MUSEUM Familiespoor Dit is Marlene Dumas AMSTERDAM vanaf 6 jaar Welkom! Met dit Familiespoor gaan jullie samen op onderzoek door de tentoonstelling The Image as Burden. De zalen hangen vol met

Nadere informatie

doekaart: HET MUSEUM (afspraken)

doekaart: HET MUSEUM (afspraken) doekaart: HET MUSEUM (afspraken) doekaart: HET MUSEUM (afspraken) Een museum is een plek waar kunst bewaard wordt en getoond. Aan de muur hangen schilderijen, in vitrines liggen voorwerpen en op sokkels

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken:

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken: Me, myself and I Wat ga je doen? Je gaat een heel bijzonder boekje maken. Het wordt een vouwboekje (=leporello) zoals je op het plaatje hierboven duidelijk kunt zien. Dat boekje zal een heel persoonlijk

Nadere informatie

Vollenhove Wonen op een havezate

Vollenhove Wonen op een havezate D S T R K C N T Opdracht 1 Nodig: foto van jezelf als klein kind, fotoblad opdracht 1 In Vollenhove staat de havezate Oldruitenborgh. De havezate is al heel oud. Bijna 250 jaar geleden, rond 1770, woonden

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Je gaat, misschien wel voor de eerste keer, een eigen werkstuk maken. Dat is leuk, maar ook best moeilijk. Je moet er namelijk een heleboel voor doen. Heb je al eens een eigen

Nadere informatie

Deel 2 voor groep 5 & 6 Bezoek aan de tentoonstelling

Deel 2 voor groep 5 & 6 Bezoek aan de tentoonstelling Deel 2 voor groep 5 & 6 Bezoek aan de tentoonstelling Klee en Cobra. Het begint als kind Lesbrief - voor de leerkracht Naar het museum! Herhaal voor het bezoek aan het Cobra Museum wat in deel 1 van Opnieuw

Nadere informatie

ART/MEDIA & ME AUTOBIOTIC SELFIE DOCUMENT

ART/MEDIA & ME AUTOBIOTIC SELFIE DOCUMENT ART/MEDIA & ME AUTOBIOTIC SELFIE DOCUMENT Gwen Bergers G&I1A 3009429 19.11.15 Project docenten: Saskia Freeke, Sonja van Vuuren, Martin Lacet & John Hennequin Art/Media & Me Autobiotic Selfie Voor de lessen

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw HAVO/VWO bovenbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk

Nadere informatie

Lesbrief/informatie. Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5

Lesbrief/informatie. Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5 Lesbrief/informatie Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5 Organisatie Cultuurmenu: Cultuurwijzer Nieuwstraat 379 7311 BR Apeldoorn 055-5213967 www.cultuurwijzerapeldoorn.nl De projecten zijn ontwikkeld

Nadere informatie

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood Ideeën verzameld door Demy van der Ham

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood Ideeën verzameld door Demy van der Ham aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood Ideeën verzameld door Demy van der Ham Bron: www.lesidee.nl FANTASIEDIER Opdracht voor groep 3 tot 5 Benodigdheden: - Wit papier op A4 formaat - Kleurpotloden

Nadere informatie

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht.

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht. Flevolandse Verhalen Lesbrief met twee verwerkingslessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling SITUATIES / Laboratorium Flevoland in Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs bovenbouw groep 5-8

Nadere informatie

IV Rood en zwart. I Dag mijnheer Vanriet. Kies drie andere kleuren voor het schilderij van Jos Leonard en kijk, het wordt een heel ander kunstwerk.

IV Rood en zwart. I Dag mijnheer Vanriet. Kies drie andere kleuren voor het schilderij van Jos Leonard en kijk, het wordt een heel ander kunstwerk. Reeds als kleine jongen kwam beeldend kunstenaar Jan Vanriet naar het museum. Het jongetje op het schilderij van Erasmus Quellinus en Jan Fijt heeft hij nog nagetekend toen hij twaalf was. Later bewonderde

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt!

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt! Kunst&Cultuur leeropgave1 Introductie IT S MY WORLD IK BEN... BEELDENDE VORMING Bij beeldende vorming creëer je met je handen. Jij maakt wie je zelf bent! MUZIEK Bij muziek ga je aan de slag met het thema

Nadere informatie

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood K aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood Ideeën verzameld door Demy van der Ham Bron: www.lesidee.nl FANTASIEDIER Opdracht voor groep 3 tot 5 Benodigdheden: - Wit papier op A4 formaat - Kleurpotloden

Nadere informatie

ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT

ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT NAAM.. LEEFTIJD.. EMAILADRES. TELEFOON.. Onder alle deelnemers aan deze speurtocht verloten wij drie exemplaren van het boek: Een hele kunst. Dit boek staat in de kinderboeken

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Feest in de Boeskoolstad

Feest in de Boeskoolstad Opdracht 1 Nodig: vragenlijst voor jezelf Hoe beleef jij carnaval? In deze opdracht ga je jezelf interviewen over het carnaval. Van je juf of meester krijg je een vragenlijst. Vul deze lijst in. Bewaar

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

GROEP 3 GROEP 4 GROEP 5 GROEP 6 GROEP 7 GROEP 8. limme Taal. Kranten en tijdschriften

GROEP 3 GROEP 4 GROEP 5 GROEP 6 GROEP 7 GROEP 8. limme Taal. Kranten en tijdschriften GROEP 3 GROEP 4 GROEP 5 GROEP 6 GROEP 7 GROEP 8 limme Taal Kranten en tijdschriften Ik zie, ik zie... Wat ga je leren? Je leert waarom foto's en plaatjes belangrijk zijn voor een tijdschrift. Hoelang ben

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

PAINTINGS - PORTFOLIO - SCHILDERIJEN - PORTFOLIO SCHILDERIJEN - PORTFOLIO - PAINTINGS - PORTFOLIO

PAINTINGS - PORTFOLIO - SCHILDERIJEN - PORTFOLIO SCHILDERIJEN - PORTFOLIO - PAINTINGS - PORTFOLIO PAINTINGS - PORTFOLIO - SCHILDERIJEN - PORTFOLIO SCHILDERIJEN - PORTFOLIO - PAINTINGS - PORTFOLIO DENNIS HARDES Dennis Hardes is een grafisch ontwerper en kunstenaar uit Hoofddorp. Eerder gebruikte hij

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

KUNST. voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs

KUNST. voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs l e r a r e n h a n d l e i d i n g M U U R Z O E K T KUNST voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs M U U R Z O E K T K U N S T Tentoonstelling over het creatief proces van een kunstenaar Voor groep

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor VMBO/HAVO/VWO 9 2.1 Kies je Kunst 9

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

ontdek de plek Opdracht 1

ontdek de plek Opdracht 1 Naam: Klas: Datum: Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over hoe dit typische polderlandschap een inspiratiebron is voor de kunsten. Je doet inspiratie op om je eigen

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Lesvoorbereiding. Datum: 19 februari 2013 aantal leerlingen: 33 tijd: Groep: 4

Lesvoorbereiding. Datum: 19 februari 2013 aantal leerlingen: 33 tijd: Groep: 4 Zakelijke gegevens Naam student: Jessica Gotink Lesvoorbereiding Stageschool: Daltonbasisschool de Vlier Winterswijk Iselinge klas: VR3C mentor/mentrix: Natascha Hulzink Datum: 19 februari 2013 aantal

Nadere informatie

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING?

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING? STEDELIJK MUSEUM FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D WAT IS BEWEGING? AMSTERDAM WELKOM! Het Stedelijk, Nederlands grootste museum voor moderne en hedendaagse

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht Flevolandse Verhalen Lesbrief met twee verwerkingslessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling SITUATIES/Laboratorium Flevoland in Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-4

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Je gaat tijdens het lezen vragen stellen. Lees de uitleg. Een tekst lezen gaat niet vanzelf. Je bent dan druk bezig. Tijdens het lezen komen er vragen in je hoofd op. Sommige

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea Tijdsbeeld tweede helft 20ste eeuw Vrijheid na WOII-Europa ligt in puin.. Koude oorlog: angst

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO VMBO onderbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk vindt.

Nadere informatie

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden.

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. Ga het vragen. Zoek in boeken en op internet. Schrijf de antwoorden op. Zoek er plaatjes bij.

Nadere informatie

Who s Afraid of Red, Amber and Green

Who s Afraid of Red, Amber and Green Basisonderwijs Bovenbouw (groep 6-7-8) Lesbrief voorafgaand aan het bezoek aan de tentoonstelling Who s Afraid of Red, Amber and Green Deze lesbrief is bedoeld ter voorbereiding op de les in het museum.

Nadere informatie

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez Pagina 1 van 6 Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez 1. Propia Initiativa Dit is het kunstwerk dat Inti maakte voor de tentoonstelling Utopiart27. Propia Iniciativa, Digitale print 3 foto s van performance

Nadere informatie

CKV Programma. Programma 2015 voor de thuisblijvers van de meerdaagse reis.

CKV Programma. Programma 2015 voor de thuisblijvers van de meerdaagse reis. CKV Programma Programma 2015 voor de thuisblijvers van de meerdaagse reis. Dit is het boekje voor de thuisblijvers van 23 t/m 27 november 2015. Het vwo zal maandag 23 november 2015 beginnen met het programma,

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Op reis door de hedendaagse kunst

Op reis door de hedendaagse kunst Op reis door de hedendaagse kunst Bijna iedereen gaat graag op reis; je ziet eens wat anders, ontmoet nieuwe mensen, beleeft avonturen en hebt plezier. Eigenlijk hoef je helemaal niet zo ver weg om die

Nadere informatie

Volg vanaf de trap het spoor van rode vogelpootjes langs schilderijen over monsters en mythische fantasiedieren.

Volg vanaf de trap het spoor van rode vogelpootjes langs schilderijen over monsters en mythische fantasiedieren. Cobra Family Cobra Family gaat over Cobrakunstenaars, hun leven en werk en hun inspiratiebronnen. Die kunstenaars waren VRIJE VOGELS, vrij in hun werk en in hun geest! Deze zomer kun jij je hier in het

Nadere informatie

James Welling.Metamorphosis

James Welling.Metamorphosis James Welling.Metamorphosis 28.01-16.04.2017 James Welling.Metamorphosis 28.01-16.04.2017 S.M.A.K. Gent inleiding Deze tentoonstelling toont kunstwerken van de kunstenaar James Welling. Hij werkt altijd

Nadere informatie

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Het Onderzoek Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Inhoud In deze hoofdstukken is mijn werkstuk verdeeld: 1.Christiaan Huygens blz: 4 2.Antonie van Leeuwenhoek blz: 6 3.De beschrijving

Nadere informatie

Activiteiten bij 'De tovenaar die vergat te toveren'

Activiteiten bij 'De tovenaar die vergat te toveren' Toversteen, ketting, Interne krachtbronnen zoals kracht, slim zijn, moed, sleutelhanger maken zelfvertrouwen enzovoort versterken (zie ZMN pagina 28 Interne krachtbronnen). Bespreek met jouw kind welke

Nadere informatie

Erik Satie. BV De Pianomannen. Ken je Erik Satie? Erik Satie is een componist. Weet je wat dat is? Dit is een foto van Satie.

Erik Satie. BV De Pianomannen. Ken je Erik Satie? Erik Satie is een componist. Weet je wat dat is? Dit is een foto van Satie. BV De Pianomannen Erik Satie Ken je Erik Satie? Erik Satie is een componist. Weet je wat dat is? Dit is een foto van Satie. Herken je hem ook op de andere plaatjes? Zet steeds een pijltje bij Satie. (Op

Nadere informatie

Shadow Games T42 (Zwitserland)

Shadow Games T42 (Zwitserland) l e s b ri ef Shadow Games T42 (Zwitserland) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe Huizen 41

Nadere informatie

taalkaart 1 Ik ga op reis en Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een.

taalkaart 1 Ik ga op reis en Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een. Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een. Op verkenning tk taalkaart Ik ga op reis en Lees het verhaal van Aymen. 8 augustus 007 - In het vliegtuig Wat

Nadere informatie

Werkboek faith-methode Module 3, Inspiration INSPIRATION. 1 de faith-methode Online Werkboek Module 3, INSPIRATION

Werkboek faith-methode Module 3, Inspiration INSPIRATION. 1 de faith-methode Online Werkboek Module 3, INSPIRATION INSPIRATION 1 de faith-methode Online Werkboek Module 3, INSPIRATION Dit is het derde werkboek van de faith-methode online. Je hebt net het filmpje gezien over inspiratie. Iets wat je erg kan helpen om

Nadere informatie

Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw

Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw 1 zaal 3 2 zaal 4 zaal 5 Liefde ik heb je zo lief! zaal 2 zaal 1 Ingang Uitgang begane grond Als je verliefd bent wil je er over

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Niks is fijner dan je prettig en ontspannen voelen. Dit

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Beeldbeschrijving * Inhoudsopgave Deel I Deel II Deel III Deel IV Deel V Basisopdrachten Wat is het? Techniekverkenning Beeldbeschrijving Opdrachten voor thuis of in de klas

Nadere informatie

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan?

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan? Les 1: Een poëziekaart maken Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart Lees over Verbonden zijn. Verbonden zijn De Nieuwsbegrip leesles gaat over de ramadan. Tijdens de

Nadere informatie

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht)

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht) MENU Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! In deze bijlage wordt het menu voor het tekenevenement beknopt weergegeven. Per opdracht leest u: - het idee van de opdracht - de duur hiervan - de daarbij

Nadere informatie

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur DOCENT In het thema Natuur ontdekken de leerlingen van groep 7 en 8 dat er rond de jaartelling een bijzonder bos op de plek stond waar zij nu wonen. Dit moerasbos is in 2000 opgegraven door archeologen.

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

EEN BONTE VERZAMELING

EEN BONTE VERZAMELING EEN BONTE VERZAMELING De Collectie Almere; Laatste aanwinsten 2001 2007 Lesbrief met lessuggesties voor creatieve verwerking van bezoek aan de tentoonstelling Tweeëentwintigduizendvijfhonderd. De Collectie

Nadere informatie

Maak samen een glossy groep 8

Maak samen een glossy groep 8 Maak samen een glossy groep 8 Er zijn hieronder werkbladen voor: brainstorm & mindmap om inhoud te bepalen voor het tijdschrift persoonlijke pagina maken interview meester, juf of klasgenoten een echte

Nadere informatie

Lesideeën Het VerhAal Stiftgedicht

Lesideeën Het VerhAal Stiftgedicht Lesideeën Het VerhAal Stiftgedicht Een gedicht waarbij je woorden en zinnen niet opbouwt, maar schrapt. Je gebruikt een krantenartikel, tijdschrift of boek dat kapot is. Met een dikke zwarte stift ga je

Nadere informatie

OBSERVATIE. Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt. Robbert Kooiman G&I 1-C

OBSERVATIE. Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt. Robbert Kooiman G&I 1-C OBSERVATIE Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt Robbert Kooiman G&I 1-C Contents Inleiding... 2 Covert of Overt... 2 Analyse... 3

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

4 andere dieren bestaat. foto zo precies mogelijk na en kleur in.

4 andere dieren bestaat. foto zo precies mogelijk na en kleur in. Teken je fantasiedier Uit de krant Teken een dier dat uit minimaal Zoek een foto uit de krant. Teken deze 4 andere dieren bestaat. foto zo precies mogelijk na en kleur in. Bedenk ook een naam voor Zet

Nadere informatie

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd Doel Het op gang brengen of houden van leesplezier! Van wat voor soort boeken houden de kinderen en waarom? Zouden ze zelf graag de hoofdpersoon zijn in één van hun lievelingsboeken? Welke omslagen spreken

Nadere informatie

Je bent uniek. Plak hier een baby foto. van jezelf.. Mijn vinger afdrukken:

Je bent uniek. Plak hier een baby foto. van jezelf.. Mijn vinger afdrukken: Je bent uniek Jij bent uniek. Er is niemand die precies is zoals jij! Ook al lijk je als 2 druppels water op een tweeling broer of zus. Iedereen is uniek.. Plak hier een baby foto van jezelf.. Mijn vinger

Nadere informatie

Luisteren en kijken - Lichaamstaal vmbo-kgt34

Luisteren en kijken - Lichaamstaal vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74616 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6.

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Inhoud: Voor de docent Pagina 2 - Het project druk met kunst - Voorbereiding met de klas - De leskist Museum in de klas

Nadere informatie

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x x x x xx x xx xx x xx xxx xx xx xx xxx x xx x xxxx x EEN KNOTSGEKKE xxx x xxxx HICHAM BENOHOUD xxx xxxxx xxxx xxxxx xx Salle de Classe, série 2 KLASFOTO! xxxx xxxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xx x xxxxxx

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de kerstperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6.

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Inhoud: Voor de docent Pagina 2 - Museum in de klas - Bezoek aan de drukwerkplaats - De leskist Voorbereiding met de klas

Nadere informatie

Werkboek bij. CoBrA 60. Knoeiers, Kladders, Verlakkers

Werkboek bij. CoBrA 60. Knoeiers, Kladders, Verlakkers Werkboek bij CoBrA 60 Knoeiers, Kladders, Verlakkers 1 Same nstelling: Lieke Fijen e n Hester Stork 2 Museumregels over wat wel en niet mag Wel wilt Niet Wel Niet Wel Niet Wel Niet Wel Niet Wel Niet Alle

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie