Bovenstromen en onderstromen in organisaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bovenstromen en onderstromen in organisaties"

Transcriptie

1 Bovenstromen en onderstromen in organisaties Johan de Kleine Dit artikel gaat over de boven- en onderstromen in organisaties. In eerste instantie leek mij dat niet moeilijk om hierover te schrijven, want ik hou me daar al jaren actief mee bezig. Bovendien helpt schrijven mij ook om mijn werk weer eens op een rijtje te zetten. Toch liep ik telkens vast met schrijven. Ik ontdekte dat..zodra ik met de oorzaak daarvan was, dat de onderstroom zich lastig laat woorden vorm geef aan beschrijven. Op zich heel logisch, want zodra ik met woorden de onderstroom, wordt vorm geef aan de onderstroom, wordt het bovenstroom en het bovenstroom en raakt het zijn diepere lagen van betekenis en kracht kwijt. raakt het zijn diepere Bovenstromen kun je begrijpen met je hoofd, onderstromen lagen van betekenis en kun je alleen ervaren met je hele lichaam. Mede hierom heb ik kracht kwijt gekozen dit artikel vooral te schrijven in de verhalende ik- en jij-vorm. Hoe ervaar jij de onderstromen in jouw organisatie? Hoe prettig is de werksfeer? Waar krijg je energie van? Ondervind je ook tegenstromen, weerstand? Hoeveel motivatie en kracht heeft jouw organisatie? Dit zijn vragen die verwijzen naar onzichtbare onderstromen in organisaties. Jij en ik ervaren ze wel altijd in iedere organisatie. We weten dat onderstromen buitengewoon veel invloed hebben op de groei van een organisatie. Ik vergelijk dit met een ijsberg. 90% van de ijsberg zit onder water. Het tempo waarmee en de richting waarin een ijsberg zich beweegt, wordt voornamelijk bepaalt door wat er onder water gebeurt. Hoe komt het dan dat 90% van het leiden of managen van een organisatie zich richt op de bovenstromen? Die vraag stelde ik mij ook vaak, toen ik nog als manager werkte in de zakelijke dienstverlening. Ik deed hetzelfde, sturen op resultaatafspraken, gedrag en competenties. Inrichten, verbeteren en veranderen van systemen, structuren en processen. Allemaal zichtbare onderwerpen in de bovenstroom. Rationeel gezien zijn deze organisatiethema s ook heel logisch. Deze bovenstroom zaken zijn tastbaar, (be-)grijpbaar en dus te plannen, te controleren en te managen. Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 1

2 Ik zie een beeld voor me van een managementteam bij een ijsberg. Het hele team staat hard te duwen tegen een top van de ijsberg. Bovenop die top staat een vlag met de naam en het logo van hun organisatie. Ze duwen naar het westen, want daar ligt hun beoogde einddoel voor komend jaar. Onder water gebeurt er echter iets heel anders. De onderstroom duwt de ijsberg naar het noorden. Het team ontdekt of voelt dat het afdrijft naar het noorden. Als primaire reactie gaan ze zelf nog harder duwen of nog meer verandercapaciteit inschakelen om de bovenkant van de ijsberg naar het westen te duwen Vaak als gevolg, nog meer drukte, geen tijd hebben, irritaties, minder communicatie etc. Veel energie, lees geld en inspanning, gaat verloren. De omvang van niet-effectief benutte energie is vaak veel groter dan je in eerste instantie zou verwachten. Als je organisaties zou vergelijken met CV-ketels en met name verschil in rendement, dan scoren nagenoeg alle cv-ketels beter in hun rendement. Hierover later meer. Waar herken je de ijsberg in jouw organisatie? In welke mate hebben onderstromen in jouw organisatie negatieve invloed op de beoogde strategiedoelen? Hoeveel % van jouw organisatiecapaciteit (geld en FTE s) dragen niet bij aan de beoogde missie en doelstellingen? Zijn er verschillen in onderstromen? Tegenwoordig praten veel adviseurs en managers over onderstromen. Zij hebben het dan vooral over de zogenaamde oppervlakte-onderstromen: onderstromen die net onder de oppervlakte liggen. In termen van de metafoor: Op de Waddenzee zijn de oppervlakte stromingen goed zichtbaar in relatie tot boeien, boten en zandplaten, de elementen in de bovenstroom. Oppervlakte-onderstromen in organisaties zijn in tegenstelling tot de diepere onderstromen nog steeds grotendeels (be)grijpbaar voor onze rationele mind. vooral ook weer in relatie tot vaste elementen als producten, structuren en opgestelde actieplannen. Enkele voorbeelden van deze oppervlakte-onderstromen zijn: gedachten over persoonlijke motieven/drijfveren, organisatiewaarden, meningen/overtuigingen, gevoelens, automatische gedragspatronen, etc. Ze zijn te (be)grijpen en dus ook mentaal en via wilskracht te beïnvloeden. Dit spreekt natuurlijk de mind van de manager of adviseur erg aan. Dit in tegenstelling tot de dieptestromen, die kun je niet zien of (be)grijpen, die zul je op een andere manier moeten waarnemen, ervaren en gebruiken. Deze diepte-onderstromen zijn complexe krachtenvelden van diepere lagen van verschillende stakeholders en andere (f)actoren. Door hun onderlinge samenhang en complexe afhankelijkheid leiden zij tot één gezamenlijke kracht met een zekere richting. Deze kracht en richting varieert in tijd en ruimte. Dit laatste heeft te maken met verleden, heden, toekomst en de positie van de organisatie in zijn omgeving. Deze diepte-onderstromen beïnvloeden de eerder genoemde oppervlakte-onderstromen. Ofschoon je de oppervlakte onderstromen ook bewust mentaal kunt besturen, zul je merken dat de diepere lagen Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 2

3 van de onderstromen uiteindelijk de regie blijven houden. Wellicht herken je dit wanneer een team enthousiast uit een training of vergadering komt. Ze hebben samen afgesproken om het nu echt anders te doen, maar na verloop van tijd merken ze je dat het helaas toch niet is gebeurd. Diepte-onderstromen zijn veel krachtiger dan de mentale wilskracht van mensen of teams. Is het dan niet slimmer om deze sterke krachten gewoon te gebruiken dan er tegen te strijden? Ik zwem in de zee en wil weer terug naar het strand. Er is een onderstroom in de richting van de open zee. Ik wil daar niet heen en zwem met al mijn krachten tegen de onderstroom in. Het mag niet baten. Ik ben uitgeput en moet gered worden Als ik wel de onderstroom serieus had genomen, dan was ik met minder inspanning, weliswaar met een omweg, zelfstandig terugkomen op het strand. Uit onderzoek blijkt dat al snel 20% van de totale personeelskosten (directen, indirecten en inhuur) niet bijdragen aan de beoogde organisatiedoelstellingen. Wanneer er gedoe is, dan kan dat oplopen tot boven de 70%. Ofwel 70% van de totale personeelsinzet levert geen toegevoegde waarde aan de werkelijke missie van de organisatie. Ik heb gezien en ervaren dat voor het welzijn en de continuïteit van een organisatie het noodzakelijk is om aandacht te besteden aan zowel alle relevante onderstromen ongeacht hun diepte als aan de bovenstromen. In mijn werk hou ik me bezig met het totale palet van onderstromen, ongeachte hun diepte, in relatie tot de bovenstromen. Vooral werken met diepte-onderstromen in organisaties en teams vergt een eigen aanpak. De rest van mijn artikel gaat over: Hoe maak je in jouw organisatie juist gebruik van de altijd aanwezige onderstromen? Hoe bereik je met minder inspanning en minder kosten eerder jouw beoogde organisatiedoelstellingen? Business innovatie, lean organiseren, Het Nieuwe Werken, shared service centers, externe oriëntatie bij overheden, fuseren, outsourcen. Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 3

4 Dit zijn organisatiestrategieën en -doelen in de bovenstroom van organisaties. Ze zijn concreet, tastbaar en hebben altijd een concrete interne of externe aanleiding. In de business case staat dit allemaal helder omschreven inclusief een financiële onderbouwing voor de benodigde investeringen. Het vormt de basis voor ieder veranderprogramma. Programmamanagers, projectmanagers, stuurgroepleden worden aangesteld. Geld wordt vrijgemaakt en het veranderprogramma kan van start. Dagelijks leiding geven is vooral gericht op de bovenstromen van organisaties. Dat is ook logisch, want jij en ik beschikken over de kennis en intelligentie om bovenstromen te managen. Bovendien, als de ijsberg de verkeerde kant op beweegt, dan moet het managementteam aan de bak om het weer in de juiste richting te duwen. Dit heet professionele daadkracht. Het is een kerncompetentie, waar veel managers op worden geselecteerd als ze worden aangenomen door een organisatie. Prefrontale cortex Limbische systeem Hoe gebruiken we tegenwoordig onze hersenen in organisaties? De kennis en mentale vermogens van de mens zit in de cortex van onze hersenen. Dit is de buitenschors van de hersenen. De linkerhelft van deze cortex houdt zich vooral bezig met de lineaire, logische en linguïstische informatie. De rechterhersenhelft werkt met beelden, metaforen. Dit deel is meer ruimtelijk en holistisch. Deze rechterkant is ook meer verbonden met gevoelens en lichaam sensaties dan de linkerkant. De gevoelens en emoties zitten in de dieper gelegen hersendeel: het limbische hersensysteem en de hersenstam. De hersenstam noemen we ook wel het reptielenbrein. Evolutionair gezien is dit het oudste deel. Cortex, schors: Linker, rechter hersenhelft Hersenstam reptielenbrein Recent wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat hersenneuronen niet alleen in ons hoofd zitten, maar er zitten ook veel neuronen in ons hart en in onze buik. Eigenlijk weten we dit al. Als ik jou vraag waar je gevoel zit, dan is de kans groot dat je naar je hart wijst en niet naar hoofd. Hoeveel ondernemers vertrouwen op hun buikgevoel, hun intuïtie, ofwel hun neuronen in de buik? Deze hart- en buikneuronen zijn verbonden met je reptielenbrein (hersenstam) en limbische hersensysteem. Ons reptielenbrein is het meest primitieve brein. Het reageert direct op potentieel gevaar: vechten, vluchten of bevriezen. Terug naar de buitenkant van onze menselijke hersenen in het hoofd: de cortex. Bij dieren is dit deel nauwelijks ontwikkeld. Dat wij als moderne mens een hoog voorhoofd hebben, komt dat daar de meeste recente hersenontwikkeling zit, de prefrontale cortex. In deze prefrontale cortex zit ons beslissingscentrum. Dit deel selecteert datgene wat we wel of niet willen zien, horen of voelen. Het is onze ratio, die beslist wat we wel of niet doen. De prefrontale cortex in onze hersenen heeft veel overeenkomsten met de CEO, Chief Executive Officer, in Als ik jou vraag waar je gevoel zit, dan is de kans groot dat je naar je hart wijst en niet naar hoofd. Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 4

5 organisaties. Onderwijs en wetenschap ontwikkelen vooral de linker hersenhelft en de prefrontale cortex van mensen. Met signalen uit rechterhersenhelft, het limbische systeem en de hersenstam wordt niet zoveel gedaan. Daarom zijn de verbindingen tussen prefrontale cortex en linkerhersenschors veel beter ontwikkeld bij de geschoolde mens dan de verbindingen van het overige hersendelen (limbisch, hersenstam, hart en buikneuronen) met de prefrontale cortex, onze eigen CEO. In organisaties zie je dit terug: zakelijkheid, professionaliteit, organisatiestructuren, systemen en procesmanagement. Het zijn dagelijkse thema s waarmee de prefrontale cortex en linker hersencortex goed mee uit de weg kan. Op universiteiten hebben we geleerd om volgens de bekende organisatieen managementmodellen hiermee methodisch verantwoord te handelen. Zelfs Human Resource Management is vaak op deze wijze bezig. We zijn er nu eenmaal als moderne mens goed in. Zakelijke topmanagers en hooggeschoolde professionals hebben veel macht en aanzien in onze maatschappij. Zoals ik al eerder heb gezegd ervaren we onderstromen niet met ons hoofd, maar met ons lichaam. Deze signalen bereiken alleen niet de bestuurskamer. Onze CEO krijgt niet deze informatie. De communicatiekanalen doen het niet, want ze hebben achterstallig onderhoud. Bovendien heeft onze CEO weinig scholing gehad, hoe hij deze signalen kan interpreteren en benutten. Hierdoor grijpt ons reptielenbrein de kans om zijn eigen (primitieve) gang te gaan. Onderstroomervaringen worden opgepikt door onze hart- en buikneuronen. Ze worden doorgegeven naar het hoofd en komen eerst aan bij het reptielenbrein. Aangezien ons reptielenbrein deze signalen niet kwijt kan, gaat het direct primitief handelen: vechten, vluchten of bevriezen. Bovenstromen kun je begrijpen met je hoofd, onderstromen kun je alleen ervaren met je hele lichaam Strijd voeren over de vergadertafel heen zonder echt te luisteren. Bevriezen door voor je uit te staren en niets te zeggen. Vluchten door gered te worden door het mobieltje. Wat herken je hiervan op het werk? Wat zijn de vecht, vlucht of bevries reacties als projecten uitlopen of resultaten achterwege blijven? Hoe kom je in een andere state of mind, waardoor je ook de onderstromen ervaart, duidt en gebruikt in je bedrijfsvoering? De belangrijkste 2 tips zijn: leer je hersenen bewust te luisteren naar andere prikkels dan alleen rationele gedachten. Tip 2: creëer periodiek een context van enkele uren tot meerdere dagen waarin de dagelijkse prikkels van s, vergaderingen, telefoontjes afwezig zijn. Vaak zijn dat de heidagen, mits ze goed gefaciliteerd worden. Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 5

6 Wanneer ik heisessies en strategiebesprekingen faciliteer van teams en organisaties, dan ben ik vooral bezig een context aan te bieden, waarin de deelnemers naar deze verschillende hersendelen leren te luisteren en te gebruiken. Uiteindelijk geeft dat alleen het beste eindresultaat. De kwaliteit van die dagen zit vooral tijdens de dagen zelf. Het is hét ervaringsproces waar ieder voor zich als persoon en als het hele team doorheen gaat. Die ervaring is het belangrijkste resultaat van deze dagen, want de boven- en onderstromen in het team gaan samenwerken. Het fysieke, tastbare resultaat van die dagen is een jaarplan of actieplan. Strategische doelen zijn geformuleerd. Een eerste aanzet voor veranderprogramma s is gemaakt. Dit is het resultaat in de bovenstroom. In de onderstroom maken de deelnemers een shift. Ze hebben samen ervaren welke complexiteit van krachten er zijn op verschillende dieptelagen. Ze hebben ook fysiek ervaren wat de beste plek is die je als team in de onderstroom moet innemen voor het optimaal haalbare resultaat. Terug op kantoor breekt de volgende fase aan. De mensen die niet mee zijn geweest, willen graag weten hoe de heidagen zijn geweest en wat daaruit is gekomen. Ze zien de mooie plannen op papier of in de presentatie die de directie geeft. Alleen het belangrijkste resultaat, de ervaring, die krijgen ze niet mee. Hier hoort ook nog wat te gebeuren, want voor dat je het weet vervalt de organisatie weer terug in enkel sturing op de bovenstroom en de oppervlakte-onderstromen. Meer en meer zien organisaties de noodzaak in om met deze krachtige diepte-onderstromen op de werkvloer zelf te werken. Steeds vaker wordt duidelijk dat de traditionele leiderschaps- en communicatietrainingen alleen werkzaam zijn op het niveau van de oppervlakte-onderstromen in relatie tot de bovenstromen. Gaat het enkel om de onderstromen in de organisatie, de onderlinge dynamieken? Of gaan de onderstromen dieper en breder? Naast deze oppervlakte-onderstromen van teams en organisaties, zijn er nog diepere onderstromen. Dit zijn de systemische en ecologische onderstromen. Het zijn krachten die vanuit een omvattende maatschappelijke en historische context enorme invloed hebben op het welzijn en groeipotentieel van de organisatie. Elke organisatievraag is anders. Er is geen eenduidige aanpak. De onderstromen tonen altijd weer iets nieuws, waarop de bovenstromen zich op aanpassen. Net als een boom die groeit en zijn vorm krijgt afhankelijk van het weer, de zon en de lokale omstandigheden, zo onwikkelen organisaties, Het welzijn van het geheel is direct afhankelijk van het welzijn van haar delen. Het welzijn van ieder deel is direct afhankelijk van het welzijn van het grotere geheel mensen en teams zich ook. Ieder met zijn eigen karakter en kleur. Het hele plaatje klopt altijd, de balans is er. Als een team of organisatie onvoldoende geworteld is, dan is iedere verandering gedoemd te misukken. Dus naast verandering moet de onderstroom ook voldoende stabiliteit bieden om de vernieuwing op te kunnen vangen. Dat maakt mijn werk ook elke dag weer boeiend. Steeds samen met een organisatie of een team op zoek gaan hoe je de bovenstroom en de onderstromen zodanig met elkaar laat samenwerken dat ze Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 6

7 elkaar gaan bekrachtigen. Hierdoor krijgt een organisatie ineens een duidelijke en stevige positie in de markt of de samenleving. Als vanzelfsprekend ontstaat er een gezonde interactie tussen de organisatie in haar stakeholders, omdat ze steeds prima inspelen op de veranderende omstandigheden en behoefte van hun stakeholders. Dit voor mij prachtige werk met de boven- en onderstromen heb ik vertaald in een aantal diensten:! Begeleiding van heisessies en strategiebesprekingen: koers en richting vaststellen van de totale ijsberg;! Co-actieve Scenario Transformaties: Een programma gericht op actieve samenwerking van verschillende partijen bij een sterk onzekere toekomst. Een toekomst die vooral bepaald wordt door de diepere externe krachten (marktontwikkelingen, maatschappelijke trends);! Organisatie Coaching: begeleiding op de werkvloer tussen teams en afdelingen gericht op versterken van de boven- & onderstromen;! Interactieve Intervisie: samen met je collega s werken aan individuele onderstroom vragen;! Team Coaching: on the floor begeleiding van boven- en onderstromen binnen één team;! Authentiek Leiderschapsprogramma Rites of Passage": Ontdek en gebruik je eigen diepste onderstromen, je eigen authenticiteit. Dit vindt ook deels plaats in Zuid-Afrika. Het is bijzonder te ervaren hoeveel meer zintuigen en mogelijkheden wij hebben dan dat wat we nu dagelijks gebruiken in organisaties. Ieder mens beschikt hierover. We zijn alleen vergeten om ze te gebruiken zowel voor onszelf als voor organisaties. Het is de bron van veel potentiële energie, talenten en verbondenheid. Energie die gebruikt wordt om samen teams en/of organisaties sneller en beter te laten koersen naar hun best mogelijke toekomst. Wil je meer energie in je organisatie door ook de diepte-onderstromen te ontdekken en te benutten, stuur mij een ( ) of bel me op nummer: Bijvoorbeeld met mijn introductieworkshop (van 2 of 4 uur) bied ik jou en jouw team een prachtige eerste ontdekkingsreis aan naar verschillende lagen van onderstromen in en om je organisatie. Versie 3.6, 19 mei 2014 Leading Transformations 7

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

De Tijger Ontwaakt: Workshop Somatic Experiencing. Effecten van Trauma. Slang of touw?: automatische reacties. Congres Vitaliteit en (Zelf)coaching

De Tijger Ontwaakt: Workshop Somatic Experiencing. Effecten van Trauma. Slang of touw?: automatische reacties. Congres Vitaliteit en (Zelf)coaching Congres Vitaliteit en (Zelf)coaching De Tijger Ontwaakt: Workshop Somatic Experiencing traumaverwerking volgens Dr. Peter A. Levine Spreker: Sybren Post traumahealing.org of traumahealing.eu 1 Effecten

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK

Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK Cor van Leeuwen Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK Benut je vermogens en verhoog je authentieke impact. Vrijheid, onafhankelijkheid,

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

Het klopt! Van hard naar hart.

Het klopt! Van hard naar hart. Het klopt! Van hard naar hart. In stressvolle situaties krijg je lichamelijk reacties. Soms zijn die zo subtiel dat ze niet worden opgemerkt terwijl de reacties lang kunnen aanhouden en ongezond zijn.

Nadere informatie

ServicePersoonlijkheid

ServicePersoonlijkheid 1. ServicePersoonlijkheid HET BEREIKEN VAN UITSTEKENDE SERVICE MEDEWERKERS GEEN SERVICEKUNSTJE.. AANDACHT VOOR DE SERVICEPERSOONLIJKHEID - 1 - Uw organisatie werkt aan een dienstverlenende cultuur Klanten

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

LEIDINGGEVEN AAN VERANDERING IN DE PRAKTIJK

LEIDINGGEVEN AAN VERANDERING IN DE PRAKTIJK LEIDINGGEVEN AAN VERANDERING IN DE PRAKTIJK Real change by real people The Human Effect INLEIDING Dit leertraject is speciaal ontworpen voor mensen die leiding geven aan veranderingsprocessen met een bepaalde

Nadere informatie

Persoonlijke groei en ontwikkeling. Jaargroep Persoonlijk Leiderschap. veranderen is mensenwerk

Persoonlijke groei en ontwikkeling. Jaargroep Persoonlijk Leiderschap. veranderen is mensenwerk Jaargroep Persoonlijk Leiderschap Leer werken vanuit je authenticiteit. Ontwikkel jezelf door inzicht in jouw persoonlijkheid, talenten en mogelijkheden. Human Connection en Elenchis bieden met de Jaargroep

Nadere informatie

Regievoeren zonder macht

Regievoeren zonder macht Regievoeren zonder macht Regievoeren is de beïnvloeding van een systeem met meerdere partijen (of organisatieonderdelen) om een doel te bereiken: werken aan gezamenlijke veranderopgave Zonder formele macht,

Nadere informatie

Visie op duurzaam Veranderen

Visie op duurzaam Veranderen Visie op duurzaam Veranderen Ruysdael Ruysdael is een gerenommeerd bureau dat zich sinds haar oprichting in 1994 heeft gespecialiseerd in het managen van veranderingen. Onze dienstverlening kent talloze

Nadere informatie

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer Integraal coachen Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1.

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Gandhitraining. Ongekende effecten in de praktijk

Gandhitraining. Ongekende effecten in de praktijk Gandhitraining Ongekende effecten in de praktijk Van persoonlijk naar inspirerend leiderschap Wil je jouw persoonlijke leiderschap verdiepen tot inspirerend leiderschap; je ambities vormgeven en anderen

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Leiderschap met Ziel en Zakelijkheid

Leiderschap met Ziel en Zakelijkheid Waar ideeën en activiteiten rond ziel en zakelijkheid samenkomen op een prachtige plek, vanuit een geïnspireerd netwerk 7-daagse training: Leiderschap met Ziel en Zakelijkheid Duurzaam en waardevol leiderschap

Nadere informatie

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- MADE IN HOLLAND De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ------------------------------------INHOUD------------------------------------

Nadere informatie

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie.. 4 Stap 1: Herken het moment.. 5 Stap 2: Maak een Game Plan.. 6 Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Stap 4: Wees in het hier en nu 8,9 Vervolg 10 2 Inleiding Elke

Nadere informatie

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning LoopbaanIndicator Voor een duurzame loopbaanplanning 1. Inleiding LoopbaanIndicator wordt ingezet om alle relevante waarden rondom menselijke inzetbaarheid gestructureerd en genormeerd in kaart te brengen,

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

Opleiding Chief Happiness Officer

Opleiding Chief Happiness Officer WWW.HEART4HAPPINESS.NL ti Opleiding Chief Happiness Officer Geluk als bijzondere positie op werk! Dirk Jan Verheijen & Sheila Neijman 2015-2016 Geluk is een 'levenskunst' I N F O @ H E A R T 4 H A P P

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma O Oasis Training, april 2014 De Oasisgame, een unieke manier om samen met bewoners, andere professionals en vrijwilligers aan de slag te gaan in een wijk. Het doel van een Oasis game is het realiseren

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Voorwoord! Wie wil ik helpen?! Voorwoord Allereerst dankjewel dat je mijn boek hebt gekocht of gekregen en dat je dit ook leest. Dit toont dat jij vooruit wil in het leven en dat je ook actiegericht bent. En actiegerichte mensen halen

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

De dimensies van het coachen

De dimensies van het coachen A-H04-def 13-05-2003 16:22 Pagina 25 4 De dimensies van het coachen Lilian Soerel 4.1 Inleiding Het is ondertussen heel geaccepteerd dat managers bij een derde advies inwinnen. Maar is dit coachen? Het

Nadere informatie

Nudge Finance Leadership Challenge

Nudge Finance Leadership Challenge Nudge Finance Leadership Challenge Extra informatie Wat is de Nudge Finance Leadership Challenge? De Nudge Finance Leadership Challenge is een ontwikkeltraject met een competitie voor de jonge leiders

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Regievoeren met creatiemacht

Regievoeren met creatiemacht 06-02-15 Regievoeren met creatiemacht PGM Open 2015 Wat is regievoeren? Regievoeren is de beïnvloeding van een systeem met meerdere partijen (of organisatieonderdelen) om een doel te bereiken Beïnvloeding

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Oei, ik kan bijdragen aan mijn omzetgroei! Ja, mits

Oei, ik kan bijdragen aan mijn omzetgroei! Ja, mits Oei, ik kan bijdragen aan mijn omzetgroei! Ja, mits De markt is in beweging en we weten niet waar we aan toe zijn. 2 Spanningsveld in het waarderen van optimale samenwerking binnen de zorg Zekerheidstreven

Nadere informatie

het lerende puberbrein

het lerende puberbrein het lerende puberbrein MRI / fmri onbalans hersenstam of reptielenbrein automatische processen, reflexen, autonoom het limbisch systeem of zoogdierenbrein cortex emotie, gevoel, instinct, primaire behoeften

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

WIE IS DE BAAS IN ONS BREIN?

WIE IS DE BAAS IN ONS BREIN? WIE IS DE BAAS IN ONS BREIN? EMOTIE EN INTUÏTIE ZIJN MEER DE BAAS DAN ONS VERSTAND WIL TOEGEVEN. NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE NIEUWE KANSEN IN HET VERKOOPGESPREK (deel 2 uit een serie van 6 whitepapers)

Nadere informatie

OptimaleGezondheid.com Training: Mini stress cursus 101, deel 1! Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1. Door Jack Boekhorst

OptimaleGezondheid.com Training: Mini stress cursus 101, deel 1! Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1. Door Jack Boekhorst Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1 Door Jack Boekhorst klantenservice@optimalegezondheid.com Pagina 1 Inleiding Zoals ik reeds in het artikel heb verteld, komen we er niet onderuit. Een stukje theorie

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Ecologie van het leren

Ecologie van het leren Ecologie van het leren Beneluxconferentie dr Manon C.P. Ruijters MLD Apeldoorn 17 oktober 2013 Ecologisch? Ecologie is verbindingen en samenhang diversiteit interacties tussen organismen en hun omgeving

Nadere informatie

Timemanagement? Manage jezelf!

Timemanagement? Manage jezelf! Timemanagement? Manage jezelf! Trefwoorden Citeren timemanagement, zelfmanagement, stress, overtuigingen, logische niveaus van Bateson, RET, succes citeren vanuit dit artikel mag o.v.v. bron: www.sustrainability.nl

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Continu verbeteren Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Coaching Kata Cultuur en gedragsverandering zijn de sleutels tot succesvolle Lean initiatieven

Nadere informatie

Leergang Talentontwikkeling Groeien in persoonlijk leiderschap

Leergang Talentontwikkeling Groeien in persoonlijk leiderschap Leergang Talentontwikkeling Groeien in persoonlijk leiderschap 2014 Leergang Talentontwikkeling Groeien in persoonlijk leiderschap Je bent hoger opgeleid, zit aan het begin van je carrière en hebt de ambitie

Nadere informatie

Slimmer werken, niet harder

Slimmer werken, niet harder Lean Management bij gemeenten Slimmer werken, niet harder Tekst: Riek Veurink / Fotografie: Kees Winkelman En ineens hoor je het overal om je heen: Lean Management als manier om ontwikkelingen in gemeenteland

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

VISIE OP HUMAN RESOURCE MANAGEMENT

VISIE OP HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VISIE OP HUMAN RESOURCE MANAGEMENT Inleiding LSG-Rentray is een organisatie met 6 jeugdzorglocaties (6 RVE n), 3 poliklinieken (RVE Traverse) en 3 onderwijslocaties (RVE Onderwijs). Als hoofdprincipe voor

Nadere informatie

De Nieuwe Professional komt eraan!

De Nieuwe Professional komt eraan! De Nieuwe Professional komt eraan! Impact van een maatschappelijke trend op innovatie Mr Hylke Oldenboom Webber Vitae Juni 2007 Amsterdam overheid Arnhem Sales Banken/Verz. MOS F&ICT ICT Acc./Fisc. Eindhoven

Nadere informatie

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Vragen uit Loopbaan gesprekken waarmee je meteen jouw voordeel kunt doen Marischka Setz DNHS Waar sta

Nadere informatie

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur.

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur. HR professionaliseringstraject het aanbod Verandermanagement, adviseren en begeleiden Module Informatie Stand van zaken Adviseren en coachen voor de HR adviseur: specifiek gericht op HR als business partner

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

BewustZijn & Intuïtie

BewustZijn & Intuïtie BewustZijn & Intuïtie Intuïtief coachen en adviseren in een zakelijke omgeving Intuïtie, de sleutel tot succes De succesfactor voor een topcoach, excellente adviseur of succesvolle interimmanager ligt

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

DEEP DEMOCRACY. Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl. www.deepdemocracy.

DEEP DEMOCRACY. Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl. www.deepdemocracy. DEEP DEMOCRACY Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl www.deepdemocracy.nl DE TRAININGEN Het leren van de Lewis methode van Deep Democracy gaat

Nadere informatie

Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger

Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger In de vandale wordt onder spel, Huizinga aangehaald: de aardigheid van het spel verzet zich tegen elke analyse of logische interpretatie Dus zou de conclusie

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen Profielschets Directeur-bestuurder Omnia Wonen ERLY the consulting company Opdrachtgever: Omnia Wonen Datum: 20 oktober 2014 Adviseur: drs. Lilian Vos Inleiding Omnia Wonen in Harderwijk is een moderne

Nadere informatie

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN VERETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN Rob ertels 1 SITUATIE Leidinggeven aan verandering - of beter gezegd: continue verbetering - vraagt van de manager van vandaag het vermogen om zowel krachtig te sturen op

Nadere informatie

2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende

2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende 2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende 1 Introductie Doel Afstemming tussen de ontwikkelwensen en kwaliteiten van de medewerker en de ontwikkeling en doelstelling van de afdeling (juiste persoon

Nadere informatie

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen Bedrijfsplan mkb hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen analyse speerpunten actieplannen inleiding Binnen veel mkb-ondernemingen worden beschikbare middelen lang niet altijd even efficiënt en verstandig

Nadere informatie

Coaching als je puber moet kiezen

Coaching als je puber moet kiezen Coaching als je puber moet kiezen De verschillende keuzestijlen Het College Weert 8 april 2013 Programma Kennismaken met elkaar, het onderwerp Het puberende brein en LOB Kiezen en keuzestijlen De ouder

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Voorwoord... 9 De ontwikkelingslijn... 12 Voor wie is dit boek... 13 DEEL ÉÉN... 16

Voorwoord... 9 De ontwikkelingslijn... 12 Voor wie is dit boek... 13 DEEL ÉÉN... 16 Voorwoord... 9 De ontwikkelingslijn... 12 Voor wie is dit boek... 13 DEEL ÉÉN... 16 Authentiek gedrag en de rol van emoties... 17 Waarom deze missie... 17 Over emoties: de vier b s... 18 Hoe ontstaat grip

Nadere informatie

CarrièreBoost. Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu

CarrièreBoost. Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu CarrièreBoost Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu Op zoek naar een nieuwe baan waar begin ik?! Reorganisatie, inkrimping, u bent ontslagen!

Nadere informatie

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Inhoudsopgave SAMENVATTING... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Doel... 4 2. VISIE OP LEREN EN ONTWIKKELEN... 6 2.1 De relatie tussen leeractiviteiten

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

De wereld achter onbenut vermogen

De wereld achter onbenut vermogen De wereld achter onbenut vermogen Goed voor de zaak en goed voor jezelf Op zoek naar een vitale organisatie U werkt, uw collega s en medewerkers werken. Dus het werkt zou u bijna denken. Maar ergens voelt

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat OPEN YOUR EYES Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat Leiderschap ontwikkeling vanuit de kern Leiderschap is van grote invloed op de resultaten van de organisatie. Hoe kunnen we onze ambities

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld

Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld meer liefde 39 Oefen je met de buitenwereld meer evenwicht

Nadere informatie

Visie. Volharding. De diepte in De bestaande situatie ontregelen gebeurt niet door een oppervlakkige HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN

Visie. Volharding. De diepte in De bestaande situatie ontregelen gebeurt niet door een oppervlakkige HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN The privilege of a lifetime is to become who you truly are. - Carl Jung Visie Als authentiek leider ben je een kapitein aan het roer van een schip. Handen aan

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

8-stappen ONTDEK-JEZELF

8-stappen ONTDEK-JEZELF 8-stappen ONTDEK-JEZELF SCHATKAART #rust #richting #route VOORWOORD Als klein jongetje droomde ik al van het avontuur. Dat ik in mijn avonturenmobiel niet alleen de wereld, maar vooral mezelf zou ontdekken.

Nadere informatie

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Gevoel en emoties / definitie Emoties: in biologische zin: affectieve reacties. Prikkeling van dit systeem geeft aanleiding tot allerlei lichamelijke reacties.

Nadere informatie

Boeddhistische meditatie en de opbouw van onze hersenen

Boeddhistische meditatie en de opbouw van onze hersenen Boeddhistische meditatie en de opbouw van onze hersenen Posted On dec 16, Posted by Dorle Lommatzsch Categorie Meditatie en neurowetenschap Boeddhistische meditatie-training Als we leren mediteren, krijgen

Nadere informatie