ENERGIE. Groene stroom

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ENERGIE. Groene stroom"

Transcriptie

1 ENERGIE Groene stroom Er werd lange tijd elektriciteit geproduceerd zonder zich te bekommeren om over origine en productiewijze ervan. De toenemende ongerustheid over de klimaatontwikkeling en de recente bewustwording van de milieu-uitdagingen, hebben ons bewust gemaakt van het impact van de elektriciteitproductie, meer bepaald in termen van broeikaseffect en de gevolgen ervan. Deze bewustwording heeft geleid tot het begrip groene energie. Elektriciteit van nucleaire origine brengt een heel specifiek debat teweeg. Los daarvan draagt de productie van traditionele energie, dat wil zeggen op basis van fossiele bronnen zoals kool, stookolie en gas, bij tot de achteruitgang van het milieu. Niemand twijfelt er nog aan om het te ontkennen. Fossiele brandstoffen zijn niet alleen beperkt en dus uitputbaar, ze vormen bovendien de grootste bron van CO 2 uitstoten, het belangrijkste broeikasgas verantwoordelijk voor de klimaatsverandering. Om de impact van fossiele brandstoffen te verminderen en ze op termijn te vervangen, merkt men een toenemende belangstelling voor elektriciteitbronnen en productiewijzen die deze uitstoten van broeikasgassen sterk verminderen en die de productie van gevaarlijk afval zo veel mogelijk beperken. Deze bronnen van zogenaamde groene energie zijn niet noodzakelijk nieuw, ze zijn ons bekend en worden ook al lang gebruikt. Wat nieuw is, is de toenemende uitbreiding van dit productietype en het feit dat ze tegenwoordig toegankelijk is voor privépersonen. De productie van groene stroom is niet meer het voorbehouden terrein van enkele grote operatoren, het wordt een zaak van iedereen! Groene stroom? Wat verstaat men onder groene stroom? De keuze van deze kleur houdt enkel een verwijzing in naar de natuur en heeft geen enkele politieke conotatie, het is louter een overeenkomst om met een beeld te verwijzen naar alle elektriciteit, geproduceerd op basis van hernieuwbare energie. Groene stroom is dus elektriciteit van hernieuwbare origine. In tegenstelling tot fossiele energie (gas, kool, stoololie) waarvan de resources beperkt zijn en op termijn zullen uitputten, zijn hernieuwbare energieën afkomstig van 1 28

2 regelmatige of constante natuurfenomenen, die zich natuurlijk regenereren naar maatstaven van een mensenleven. Hernieuwbare of groene stroom moet afkomstig zijn van de volgende energiebronnen: zon, wind, hydraulische, geothermische oorsprong of biomassa. 1. Zonne-energie: Men kan elektriciteit produceren op basis van zonnestralen dankzij de fotovoltaïsche technologie. Deze technologie baseert zich op het foto-elektrische effect om een continue stroom te creëren op basis van een elektromagnetische straling. Momenteel is de productie van groene stroom met fotovoltaïsche panelen de meest verspreide voor privépersonen. Ze is veelbelovend voor de toekomst omdat ze perfect rendabel is dankzij overheidssteunmechanismen. 2. Windenergie: Verplaatsingen van luchtmassa s binnen de atmosfeer liggen aan de oorsprong van wind; de mechanische energie hiervan ligt aan de basis van windtechnologie, die deze kinetische energie omzet in elektriciteit. In tegenstelling tot de grote windmolens die zowat overal bij ons een sterke opmars maken, staat de kleine windmolen voor 4 privépersonen nog in zijn kinderschoenen. De toekomst ervan is beduidend meer onzeker dan die van zonne-energie gezien de onzekerheden inzake rentabiliteit. 3. Hydraulische energie: Hydraulische energie transformeert, naar het voorbeeld van mechanische energie, die van waterstromen in elektrische energie. Er kunnen verschillende hydraulische drijfkrachten worden benut. De meest verspreide is die van rivieren: waterstromen kunnen molens of turbines doen werken. Elke woning, gelegen in de onmiddellijke nabijheid van een rivier, kan worden uitgerust met een hydraulische installatie om elektriciteit te produceren. Om voor de hand liggende geografische en orografische redenen is deze technologie echter alleen toegankelijk voor een heel kleine minderheid. Er zijn verschillende soorten hydraulische energie, maar die zijn eerder voorbehouden voor industriële exploitaties zoals van golvenenergie, getijdenenergie (getijdencentrale), energie van onderzeese stromen of ook nog, meer verrassend, warmte-energie van de zee (temperatuurverschil tussen oppervlaktewater en diepwater) of osmotische energie 1. De elektrische energie die een windturbine kan opwekken is enorm, vooral in de kuststreek of op zee. De grote elektriciteitverdelers hebben dit goed begrepen en ontwikkelen steeds meer windmolenparken. Doc JM Energie-advies 2. Elke elektriciteitsproducent op de Belgische markt, is verplicht een zeker percentage groene stroom te bieden aan zijn klanten. Een deel van deze energie komt van windmolens met een vermogen gaande van 1,5 tot 3 megawatt. Doc Luminus 3 & 4. Daken van grote bedrijven en fabrieken zijn vaak uitgestrekt en dus ideale dragers voor grote installatie van PV panelen. Een van deze parken bestaat uit 2600 fotovoltaïsche panelen die een oppervlakte innemen van 8000 m 2 en een productie van 0.6 megawatt mogelijk maken. Realisatie: Eneco België en Oskomera Solar Power Solutions

3 1. Deze hydro-elektrische centrale (SPE Luminus) is geïnstalleerd aan de Maas en wordt sinds 1980 gebruikt. De turbine ervan maakt gebruik van het verschil in waterniveau, gecreëerd door de installatie van de stuwdam. Zo kan de stroom worden benut en de energie ervan worden gerecupereerd voor de productie van groene stroom. 2 & 3. Deze enorme biomethaan site maakt het mogelijk om zowel warmte als groene stroom te produceren. Ze is ontwikkeld door het energiebedrijf Eneco en de leverancier van hernieuwbare energie Bio Energie Europa. Er wordt ton biomassa per jaar behandeld om Megawatt te produceren, voldoende om het equivalent in elektriciteit van 8500 gezinnen te bevoorraden. De gebruikte voedingsmiddelresiduen worden gestockeerd in de enorme fermentatiekuipen. (aanvoer van zoet water in zout zeewater). 4. Geothermische energie: Het principe ervan bestaat erin warmte uit de bodem te onttrekken, vooral om ze te gebruiken in de vorm van verwarming maar ook om ze om te zetten in elektriciteit. In dit geval gaat het uitsluitend om een industriële technologie die niet wordt toegepast voor persoonlijke productie. 5. Biomassa: Het gebruik van biomassa is een vorm van zonneenergie die niet in de vorm van directe straling maar in organische vorm wordt opgeslagen dankzij fotosynthese. Deze energie wordt ontgonnen door verbranding, vooral voor doeleinden van verwarming voor privépersonen (hout, pellets, biobrandstoffen ) en slechts in zeldzame gevallen voor de privéproductie van elektriciteit. Deze energie wordt beschouwd als hernieuwbaar voor zover de verbrande resources niet groter zijn dan de geproduceerde resources, meer bepaald dankzij een doordacht bosbeheer. Ondanks de onbetwistbare voordelen van groene stroomproductie, stoot de ontwikkeling ervan soms op hoge productiekosten. Zij maken deze elektriciteit vaak minder competitief tegenover degene die wordt geproduceerd op basis van niet-hernieuwbare energiebronnen. Daarom zijn er overheidssteunmaatregelen nodig in verschillende vormen zoals premies, belastingverminderingen, terugkoop of toekenning van groene certificaten (zie verder). Groene stroom aankopen Ondanks het onbetwistbare belang van elektriciteit, afkomstig van hernieuwbare energiebronnen, is niet iedereen in staat een eigen productie van groene stroom te garanderen, hetzij om budgettaire redenen (aanzienlijke investering) hetzij om technische of praktische redenen (ongunstige ligging, te oude installatie, gebrek aan ruimte ). Toch is het voor alle burgers in België mogelijk om de ontwikkeling van hernieuwbare energieën te bevorderen door groene stroom aan te kopen. De meeste elektriciteitleveranciers op de vrijgemaakte markt bieden momenteel namelijk contractformules met een klein percentage groene stroom (6 tot 8%) terwijl anderen de totaliteit in hernieuwbare energie aanbieden (100%). Zo volstaat het bij uw leverancier de formule te kiezen die overeenkomt met de levering van 100% groene energie. Afhankelijk van de contractvoorwaarden (vaste of variabele prijs, duur van de overeenkomst,..) is het tarief meestal enigszins hoger dan dat van elektriciteit van niethernieuwbare afkomst, maar het verschil is beperkt. Belangrijkste producenten en hun 100% groene contracten: Belpower (alle overeenkomsten) Electrabel Groen en Groen Plus Essent Vert Lampiris 100 % groen Luminus Eco Nuon Natuur De ondertekening van een dergelijke overeenkomst waarborgt de consument dat 100% van de geleverde energie groen is. Bedrijven verbinden zich formeel en onder toezicht van een onafhankelijk organisme (Vinçotte) tot de garantie dat elk kwu in het kader van een groene overeenkomst geproduceerd wordt op basis van hernieuwbare energieën, meestal zelfs van Belgische origine. Het gaat vooral om elektriciteit, geproduceerd door grote windmolens, biomassa, biomethaanvorming, warmtekrachtkoppeling en hydraulische installaties (stuwdammen, rivieren). Bovendien bevestigen deze reguleringsinstanties van de energiemarkt ook dat de aangeboden groene stroom echt geproduceerd wordt door middel van hernieuwbare energiebronnen. Het gaat dus niet om een louter commercieel argument. Elke consument zal het energiebeleid bijgevolg door zijn keuze in de richting sturen die hij wil. Zo kan hij bescheiden maar effectief bijdragen tot het bevorderen van groene 30

4 stroom in onze regio s. Als u een klassiek contract heeft dat geen levering van groene stroom voorziet, dan kunt u contact opnemen met uw leverancier en een nieuwe overeenkomst van het groene type met hem bedingen op voorwaarde dat uw vorige overeenkomst vervalt. In Frankrijk is de toestand anders. EDP, van ver de grootste elektriciteitsproducent van Frankrijk, is zeker ook actief in de productie van elektriciteit op basis van hernieuwbare energie. De keuze van specifieke groene stroom contacten is er echter beperkt tot collectiviteiten en ondernemingen via Equilibre + certificaten. Privépersonen hebben deze mogelijkheid dus niet en kunnen de productie niet sturen door hun eigen keuze. Groene stroom produceren Steeds meer burgers, gesensibiliseerd door de milieuproblematiek of meer pragmatisch geïnteresseerd in het financiële rendement van een dergelijke investering op lange termijn, maken tegenwoordig een verantwoorde en vrijwillige keuze door te kiezen voor een gedecentraliseerde privé-installatie voor de productie van groene stroom. In de overgrote meerderheid van de gevallen gaat het om elektriciteit van fotovoltaïsche origine omdat deze hernieuwbare energie het meest kan worden benut door een privépersoon. Wind en hydraulische energie zijn veel complexer om uit te voeren en garanderen vaak niet hetzelfde rentabiliteitsniveau. Elke producent van groene stroom, hoe klein ook, kan zijn productie op verschillende manieren benutten. Degene die niet verbonden is met het netwerk zal altijd alle geproduceerde elektriciteit gebruiken voor zijn eigen behoeften. Voor degene die verbonden zijn met het netwerk, verschilt de situatie naargelang van de landen. In België wordt de geproduceerde elektriciteit verbruikt voor eigen gebruik en wordt het overschot van de elektriciteitsproductie niet doorverkocht, het is de teller die omgekeerd draait, waardoor de overtollige productie van zijn eindfactuur kan worden afgetrokken. In Frankrijk heeft iemand die verbonden is met het netwerk echter twee verschillende opties. De eerste optie bestaat erin de hele productie terug te brengen in het netwerk en ze te verkopen tegen het tarief, vastgelegd door de staat: 32,823 eurocentimes per kwu en 43,764 centimes per kwu in Corsica en in de overzeese gebieden. Een extra premie die het totale terugkooptarief op 60,176 eurocentimes per kwu brengt, wordt toegekend voor de installaties die zijn opgenomen in het gebouw. De elektriciteitsmaatschappij is verplicht deze productie terug te kopen tegen het opgelegde tarief. De tweede optie maakt het mogelijk om de geproduceerde energie te verbruiken voor eigen gebruik. In dit geval wordt het eventuele overschot terug in het netwerk gebracht. Het zal worden verkocht aan de EDF tegen het geldende tarief. Financiële aanmoedigingen De overheid heeft, met het doel de hernieuwbare energieën te promoten, verschillende steunmechanismen voor de investering ingevoerd die in ruime mate bijdragen tot de rentabiliteitsverbetering van privéproductie-installaties. Deze overheidssteun wordt globaal georganiseerd rond drie grote pijlers: investeringspremies, belastingverminderingen en groene certificaten. Premies: Op het vlak van elektriciteitproducties kennen bepaalde overheden investeringspremies toe met het doel een specifieke keten te promoten. Dat is het geval voor de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen. Deze premies te verkrijgen is echter niet gegarandeerd in de tijd omdat ze kunnen wisselen naargelang van de politieke beslissingen, zoals onlangs het geval was in het Waalse gewest waar de aanzienlijke premie (tot 3500 euro) zonder meer werd geschrapt in de loop van De situatie in Vlaanderen is gelijkaardig, hier werd de premie al veel eerder geschrapt. In België is er, ten minste op dit moment, alleen nog de fotovoltaïsche premie in het Brusselse gewest. Die is heel interessant aangezien ze tot 3 eur. per piek Watt kan bedragen met een plafond op 50 % van de factuur met betrekking tot de levering en de plaatsing van het fotovoltaïsche systeem. Zo geeft een installatie van ongeveer 2200 piek Watt (ongeveer 15 m 2 van de panelen) bijvoorbeeld recht op een premie van 2200 x 3 = 6600 eur, voor zover de totale factuur niet meer bedraagt dan het dubbele van dit bedrag, wat meer dan waarschijnlijk het geval is. In Frankrijk bestaan er geen staatspremies. Naast de regionale premie in Frankrijk kennen bepaalde departementale en regionale administraties in Frankrijk maar ook provinciale en gemeentelijke in België een premie toe voor de installatie van fotovoltaïsche panelen. Deze premies zijn heel variabel. We raden aan u te informeren bij de bevoegde diensten van uw departement, provincie of gemeente. Buiten de fotovoltaïsche premie is er niets voorzien voor de andere

5 productiemethodes van groene stroom zoals windenergie, biomassa of hydraulische energie. Belastingverminderingen: Een andere manier voor de overheid om de productieprojecten voor groene stroom via fotovoltaïsche installatie te ondersteunen, bestaat erin de installatiekosten van het systeem te koppelen aan een belastingvermindering of belastingaftrek. In België is de federale staat bevoegd voor de toekenning van belastingverminderingen, zodat de cijfers gelijk zijn in de drie gewesten van het land (Vlaanderen, Brussel, Wallonië). De wetgeving bepaalt dat een zeker aantal energiebesparende investeringen in aanmerking kan komen voor een belastingvermindering. Deze vermindering zal u worden toegekend als u belastingplichtige bent en als u bepaalde uitgaven hebt gedaan voor een rationeler energieverbruik in een woning die uw eigendom is of die u huurt. Bij deze investeringen behoort de installatie van fotovoltaïsche panelen voor de omzetting van zonne-energie in elektrische energie. In 2009 was het bedrag van de belastingvermindering gelijk aan 40% van de gedane uitgaven, maar het kan niet hoger zijn dan het bedrag van 3440 eur per woning voor het betrokken fiscale jaar. De belastingvermindering voor de investering blijft van toepassing, ook al hebben de uitgevoerde werken reeds geleid tot de toekenning van een premie vanwege de Gewesten of tot een vermindering van de BTW op de renovatiewerkzaamheden. In Frankrijk kent de staat ook belastingverminderingen en een vermindering van de BTW toe voor de fotovoltaïsche installaties. De BTW wordt verminderd tot 5,5% voor de aankoop van materiaal en de installatie ervan op voorwaarde dat het gebouw waar de werkzaamheden plaatsvinden, er al twee jaar staat. De belastingvermindering bedraagt 50%, maar uitsluitend voor materiële benodigdheden en dus niet voor werkuren. De factuur van de onderneming die het materiaal levert en de plaatsing doet, moet de kost van de benodigdheden dus duidelijk doen uitkomen. Deze belastingvermindering is uitsluitend van toepassing op installaties minder dan of gelijk aan 3kW, of de 1. Het bedrijf Reynaers, gespecialiseerd in raamprofielen, innoveert door fotovoltaïsche modules te integreren in de profielen. Deze technologie maakt het mogelijk overgrote meerderheid van de privéinstallaties. Voor de installaties van meer dan 3 kw zijn er specifieke voorwaarden van toepassing. Het gaat dan meestal om industriële installaties. Alle nuttige inlichtingen vindt u op de site van het ADEME (Agence de l Environnement et de la Maîtrise de l Energie) : Groene certificaten In België bestaat er een derde systeem om investeringen te steunen dat van toepassing is op elke autonome installatie die elektriciteit produceert, ongeacht de gebruikte energiebron. De drie regio s van het land gebruiken dit 32 gevelbekledingen te combineren met het genereren van groene stroom en tezelfdertijd een versterkte isolatie te bieden. systeem dat de energieproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen wil bevorderen. Alle bovengenoemde hernieuwbare energiebronnen zijn erbij betrokken. Dit systeem van zogenaamde groene certificaten is heel interessant voor de privéproducenten. Zo kan de installatie echt rendabel worden gemaakt. Hoe werkt het systeem? Elke elektriciteitsleverancier in België (Electrabel, Luminus, Nuon, Essent, Lampiris, Belpower ) is bij wet verplicht een bepaalde hoeveelheid elektriciteit, geproduceerd op basis van hernieuwbare energiebronnen, te leveren. Deze hoeveelheid komt overeen met een minimumvolume 1 2. De zonnepanelen dragen bij tot de energieautonomie van deze passiefwoning en maken van de eigenaars elektriciteitsproducenten: steeds meer gezinnen gaan over tot het van de totale elektriciteit die hij levert aan zijn klanten en ze evolueert van jaar tot jaar (3 % in 2003, 8 % in Vlaanderen en 10 % in Wallonië in 2010) De verschillende regionale reguleringscommissies (zie hieronder) controleren of de leveranciers dit minimumvolume tijdens het jaar hebben nageleefd. Een groen certificaat bevestigt dat er 1000 kwu elektriciteit werd geproduceerd op basis van een hernieuwbare energiebron. Elk jaar berekent de commissie het aantal groene certificaten dat elke leverancier moet voorleggen om zijn verplichtingen na te leven. Als een leverancier zelf onvoldoende groene stroom produceert om zijn

6 verplichtingen na te leven, moet hij een administratieve boete betalen voor elk tekort. De kost van deze boete varieert naargelang van de regio s, maar is overal gelijk aan of meer dan 100 eur. Om deze boetes te vermijden, kan hij groene certificaten kopen tegen een lagere kost op de markt bij verschillende kleine, autonome producenten. Voor de kleine privéproducenten worden de certificaten toegekend in verhouding tot de hoeveelheid vermeden CO 2, en op voorwaarde dat de productie-installatie van elektriciteit vooraf werd gecertificeerd. Elk jaar doet de commissie berekeningen en levert ze een bepaald aantal certificaten aan de producenten in functie van de geproduceerde hoeveelheid elektriciteit (ongeacht of ze verbruikt wordt door de producent zelf of wordt teruggebracht in het netwerk). Het groene certificaat verschijnt als overdraagbare titel, een handelsinstrument waarmee de houder ervan een meerwaarde kan commercialiseren voor alle elektriciteit, geproduceerd op basis van hernieuwbare energiebronnen of kwalitatieve warmtekrachtkoppeling. De verkoopprijs van groene certificaten varieert op de markt afhankelijk van het traditionele mechanisme van vraag en aanbod. Maar de regionale overheden garanderen een minimumprijs gedurende 20 jaar. Niets verhindert u echter bij de verkoop van certificaten te onderhandelen over een hogere prijs met elektriciteitleveranciers als vragende partij. Wil u meer details over het complexe systeem van groene certificaten en de regionale verschillen ervan? Raadpleeg de onderstaande sites van de drie 2 verantwoordelijke commissies. Instellingen verantwoordelijk voor groene certificaten in België: Vlaanderen: VREG (Vlaamse reguleringsinstantie voor de elektriciteit en gasmarkt) Brussel: BRUGEL (Reguleringscommissie voor energie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest): Wallonië: CWAPE (Commission wallonne pour l énergie): installeren van PV panelen, oa. dankzij de steun van overheidspremies. Doc JM-Energie-advies 3. Wind en zonne-energie gaan goed samen, zoals blijkt uit deze installatie. Hier worden fotovoltaïsche panelen gecombineerd met een kleine, verticale windmolen, verkrijgbaar in 1,3 of 6 kw (gamma «Ropatec» van Windeo). Beide bronnen van groene stroom zijn perfect compatibel. 4. Het dak van dit huis, naar het zuiden gericht, is volledig bedekt met fotovoltaïsche zonnepanelen. Zo kan men maximaal gebruik maken van het zonlicht om groene stroom te produceren. Realisatie: Schüco

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie Zonneboilersystemen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen in de toekomst: de energie die u verbruikt, is gratis,

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2004 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.ibgebim.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE AARDGASLEVERANCIERS

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Stijn Goeminne Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen & Bestuurskunde Het opwekken van groene

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie Fotovoltaïsche zonnepanelen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower Maak optimaal gebruik van uw dak lnvesteer in zonne-energie met SunPower Hoe werkt het? Verhoog uw inkomsten met zonne-energie 1 SunPower-zonnepanelen Tot voor enkele jaren was een investering met het

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Waarom zonne-energie? Hoe werkt het? SunPower-zonnepanelen Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Tot voor enkele jaren was een investering met het beste rendement nog onverzoenbaar met respect voor het

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Persdossier Meest recente update: 13 mei 2014 Persdienst: pressbelgium@eneco.com Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Back-up: Vincent De Dobbeleer +32 485 08 37 16 Inhoud In het kort

Nadere informatie

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Persdossier Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Inhoud In het kort 3 De toekomst volgens Eneco 4 Duurzaam, Decentraal, Samen 4 Transitie 5 Het huis van de toekomst

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013 Persdossier Meest recente update: 18 oktober 2013 Contact: Katrien Denef of Ellien Stinissen +32 15 40 41 40 pressbelgium@eneco.com katrien.denef@eneco.com ellien.stinissen@eneco.com Inhoud In het kort

Nadere informatie

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Opleiding voor energieverantwoordelijken in de dienstensector en collectieve huisvesting Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Baptiste Buxant, verantwoordelijke

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

De Green Mobility Solution. Welkom in de wereld van de hernieuwbare energie.

De Green Mobility Solution. Welkom in de wereld van de hernieuwbare energie. 1 De Green Mobility Solution. Welkom in de wereld van de hernieuwbare energie. Audi Green Mobility In samenwerking met CLIMACT, een studiebureau dat vernieuwende energiebesparende oplossingen uitwerkt

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 E6 Na regen komt zonneschijn! Zonne-energie Wat? Waarom? Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 uitstoten dan in 1990. Dat kan alleen als we investeren in hernieuwbare energie.

Nadere informatie

Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit?

Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit? REGULERINGSCOMMISSIE U verhuist IN HET BRUSSELS Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit? Verhuisformulieren ingesloten www.brugel.be U verhuist? Breng dan uw energieleverancier zo snel mogelijk

Nadere informatie

Methodologie. A. Bronnen. B. Marktaandelen

Methodologie. A. Bronnen. B. Marktaandelen Methodologie A. Bronnen 1. Statistische gegevens, afkomstig van Sibelga (www.sibelga.be), netwerkbeheerder in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 2. Statistische gegevens, afkomstig van Elia (www.elia.be),

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST VOORSTEL (BRUGEL-Voorstel-0106-08) betreffende de vermenigvuldigingscoëfficiënten toegepast op de uitreiking van groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor duurzame energie

Een beginners handleiding voor duurzame energie Een beginners handleiding voor duurzame energie Waarom leren over duurzame energie? Het antwoord is omdat: een schone energiebron is het niet begrensd wordt door geografische grenzen en geo-politiek INHOUD

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Begrotingscommissie MEDEDELING AAN DE LEDEN

EUROPEES PARLEMENT. Begrotingscommissie MEDEDELING AAN DE LEDEN EUROPEES PARLEMENT 2004 Begrotingscommissie 2009 17.9.2008 MEDEDELING AAN DE LEDEN Betreft: Uitvoering van de begroting van het Europees Parlement voor 2008 Verzoek om kredietoverschrijving C 14 - Parlement

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Disclosure. Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom

Disclosure. Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom Disclosure Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom Inhoud 1. Welke noden voor het Vlaamse disclosure systeem? 2. Welke ontwikkelingen zijn al bezig 3. Wat nog nodig? => Voorstellen

Nadere informatie

In samenwerking met: Kritische analyse van ondersteuningsmaatregelen duurzame energie in Vl en Nl

In samenwerking met: Kritische analyse van ondersteuningsmaatregelen duurzame energie in Vl en Nl In samenwerking met: Partners: Met de steun van: Met financiële steun van: Agenda 13 u 30 Verwelkoming en toelichting doelstelling stakeholdersoverleg 13 u 35 Vergelijking 2020 doelstellingen België Nederland

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

MIX. Van verantwoorde. herkomst

MIX. Van verantwoorde. herkomst Van verantwoorde MIX herkomst Het papier gebruikt in deze brochure is FSC gecertificeerd (Forest Stewardship Council). Dit certificaat staat voor een aantal mondiaal erkende principes en criteria op het

Nadere informatie

Uitkomsten Landbouwtelling en vergelijking met informatiebronnen uit de statistiek Hernieuwbare energie

Uitkomsten Landbouwtelling en vergelijking met informatiebronnen uit de statistiek Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie bij landbouwbedrijven: discussie uitkomsten Landbouwtelling 2010 Reinoud Segers Inleiding Om de paar jaar wordt de deelnemende bedrijven in de Landbouwtelling gevraagd of ze installaties

Nadere informatie

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen Commissie voor de economische zaken, belast met het economisch beleid, de energie, het werkgelegenheidsbeleid en het wetenschappelijk

Nadere informatie

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Marie-Pierre Fauconnier, Voorzitster van de Raad van bestuur 29/09/2008 Presentatie parlement 30 sept. 2008 1 Voorstelling

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie De weg van de energie 5 Elektriciteit en aardgas leggen een hele weg af voor wij er thuis gebruik van kunnen maken. Verschillende spelers op de energiemarkt zorgen ervoor dat we over voldoende energie

Nadere informatie

Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten.

Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten. Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten. Een visie vanuit de industriële sector Alex Polfliet Zaakvoerder Zero Emission Solutions : facts and figures Gevestigd in Aalst Opgericht

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs

Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs 1. Inleiding Dit document bevat gegevens betreffende de verhandelde groenestroomcertificaten van 1/2006 tot. 2. Tabellen en grafiek Tabel

Nadere informatie

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 1/1/212 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01)

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) Hoe lees en ontcijfer ik mijn energiefactuur? 1. INLEIDING In België en in de meeste Europese landen wordt de beschikbaarheid van energie als vanzelfsprekend beschouwd in

Nadere informatie

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE WARM WATER DUURZAME ENERGIE VERWARMING WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE ENERGIEBESPARENDE OPLOSSINGEN VOOR BIJ U THUIS STIEBEL ELTRON - SYSTEMEN VOOR EEN LAAG ENERGIEVERBRUIK In de nabije

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Inleiding CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Advies van 16 december 2009 Aan de Commissie werd om advies

Nadere informatie

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen stuk ingediend op 1048 (2010-2011) Nr. 1 25 maart 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen Verslag

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2013. Marktstatistieken

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2013. Marktstatistieken De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2013 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/8 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis Warm water duur zame Ener gie VERWARMING Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis STIEBEL ELTRON - Systemen voor een laag energieverbruik In de nabije

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument

De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument Wat is Infor GasElek? Infor GasElek (IGE) Verstrekt informatie, geeft raad en begeleiding. Werd opgericht door het Collectief Solidariteit tegen

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 03/06/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?'

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' 'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' https://www.youtube.com/watch?v=ttbsiwy4jow Onze partners EcoNation referenties (1) RETAIL & VOEDING LOKALE BESTUREN

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES

DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES Gemeente Sint-Amands Milieudienst Kristin Moens Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65 DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES Aanvraagformulier vind je op het einde

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

WINDTURBINES (HE 11)

WINDTURBINES (HE 11) WINDTURBINES (HE 11) De wind benutten om elektriciteit op te wekken en het broeikaseffect te bestrijden. 1 INLEIDING Gebruik maken van de wind voor energiedoeleinden is geen nieuw gegeven. De mens verplaatste

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Titre. Duurzaam gebruik van energiehout in de Benelux

Titre. Duurzaam gebruik van energiehout in de Benelux Titre Duurzaam gebruik van energiehout in de Benelux Een gezamenlijk product van de Benelux werkgroep «Bossen & Hout» Conferentie «Bossen & Klimaat» van 30/09/2011 ALGEMEEN KADER De Benelux ondersteunt

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

Info avond buren - 01.12.2011

Info avond buren - 01.12.2011 Info avond buren - 01.12.2011 Het biomassaconversieproject E.ON Langerlo BUREN INFO AVOND Donderdag 01.12.2011 2 Agenda 1. Burgemeester Wim Dries (20:00) 2. Inleiding E.ON 3. Historiek Langerlo centrale

Nadere informatie

Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN FAQ. FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Energie Koning Albert II-laan 16 1000 Brussel

Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN FAQ. FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Energie Koning Albert II-laan 16 1000 Brussel Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN FAQ FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Energie Koning Albert II-laan 16 1000 Brussel Inhoud 1. Wat is een regulator?... 3 2. Wat is een

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening

Energiebesparende uitgaven Groene lening JAAR 2013 (AANSLAGJAAR 2014): a. Belastingvermindering voor uitgaven = overdracht van het vorige jaar: Saldo vorig jaar: 190 Maximumbedrag van de vermindering is niet bereikt: 3 810 Geen saldo meer b.

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

Subsidiedossier zonne-installatie

Subsidiedossier zonne-installatie Milieudienst Femke Kennis Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65 Subsidiedossier zonne-installatie Aanvraagformulier vind je op het einde van dit document Subsidiedossier

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit

Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit Een samenvatting van de "Greenhouse Gas Protocol Scope 2 Guidance" Samengevat en vertaald door het EKOenergie-secretariaat, januari

Nadere informatie