Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013"

Transcriptie

1 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit 20,7% zon-elektriciteit 11,9% windenergie op land 4,8% zonnewarmte 0,8% bodem- en buitenluchtwarmte 1,2% bio-transport 15,2% bio-energie 81,3% bio-warmte 45,4% De bijdrage van de verschillende hernieuwbare energiebronnen aan de hernieuwbare energieproductie in Vlaanderen in Totale productie hernieuwbare energie : miljoen kwh (GWh). De totale productie van hernieuwbare energie (groene stroom, groene warmte en biobrandstoffen voor transport) is in 2013 met 9% toegenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. Het aandeel hernieuwbare energie in de totale energieproductie in Vlaanderen is hierdoor toegenomen van 5,6% naar 5,9%. Biomassa is de belangrijkste hernieuwbare energiebron. Tabel 1 : de productie van hernieuwbare energie in 2012 en 2013 Elektriciteit Warmte Biobrandstoffen Totaal Evolutie / 2013 in miljoen kwh (GWh) in % Waterkracht ,6 Windenergie ,1 Bio-energie ,9 Zon (PV) ,3 Zonneboiler ,5 Warmtepompen ,1 Totaal ,1

2 2 2 Het aandeel groene stroom is in 2013 licht toegenomen tot 10,5% Figuur 2 productie groene stroom in miljoen kwh (GWh) waterkracht bio-energie zon (PV) windenergie op land Evolutie van de productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 De productie van groene stroom is het afgelopen jaar met 0,3% gestegen : van 10,2% in 2012 naar 10,5 % in Dat brengt het totaal op 6223 GWh groene stroom in 2013, dat is 177 GWh (+3%) meer dan in In 2012 werd een stijging van 1680 GWh (+38%) waargenomen. De productie van windenergie op land is in 2013 met 86 GWh (+12%) gestegen. Er werd voor de toekenning van groenestroomcertificaten 1 een bijkomend vermogen van 17 MWe aan windturbines geïnstalleerd tot een totaal vermogen van 440 MWe. Dit is minder dan de voorgaande jaren. In 2011 werd er 81 MWe bijgeplaatst en in MWe. We merken op dat installaties die in 2013 geïnstalleerd werden, maar waarbij het dossier voor de toekenning van groenestroomcertificaten nog niet afgerond werd voor de publicatie van het marktrapport, nog niet in deze cijfers zijn opgenomen. Ook de productie van zonne-energie is in 2013 verder toegenomen met 248 GWh (+14%). Er werd voor 45 MWe aan zonnepanelen bijgeplaatst. Dit is aanzienlijk minder dan de jaren ervoor. In 2011 was er nog een bijkomend vermogen van 822 MWe en in 2012 van 354 MWe. De hervorming van het groenestroomcertificatensysteem heeft een duidelijk effect gehad. De productie van groene stroom uit bio-energie is in 2013 met 157 GWh (-4%) gedaald. Deze daling is te wijten aan de sluiting van de centrale van Ruien waarin biomassa werd bijgestookt. Biomassa levert nog steeds het grootste aandeel in de groenestroomproductie in 2013, maar het aandeel windenergie en vooral zonne-energie is de laatste jaren in opmars. De productie van waterkracht blijft verwaarloosbaar. 1 Marktrapport 2013, 15/05/2014, VREG

3 3 Figuur 3 vloeibare biomassa 2,2% biogas 9,7% windenergie op land 12,8% vaste biomassa 35,2% bio-energie 55,4% zon (PV) 31,7% groen deel afval 8,4% De verdeling van de productie van groene stroom per hernieuwbare energiebron in 2013 Totale productie groene stroom : 6223 miljoen kwh (GWh) Alhoewel de productie van elektriciteit uit bio-energie is afgenomen, zijn er binnen deze categorie verschillen. De productie uit biogas is met 94 GWh (+19%) toegenomen en heeft een aandeel van bijna 10%. Ook de productie uit afval kent een stijging van 61 GWh (+13%) en behaalt een aandeel van ruim 8%. De productie van elektriciteit uit vaste en vloeibare biomassa daalt met respectievelijk -289 GWh (-12%) en -23 GWh (-15%).

4 4 3 Het aandeel groene warmte bedraagt 5,0 % in 2013 en komt voornamelijk uit bio-energie Figuur 4 productie groene warmte in miljoen kwh (GWh) bio-energie bodem- en buitenluchtwarmte zonnewarmte Evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 De productie van groene warmte steeg in 2013 met 1082 GWh (+16%) tot een totaal van 7887 GWh. De eerder fluctuerende productie wordt verklaard door de weersomstandigheden was een warm jaar met een lagere warmteproductie, terwijl 2010 en 2013 koudere jaren waren met een grotere warmtevraag en dus een hogere productie. Het aandeel van bio-energie blijft dominant, maar de productie van warmte uit de bodem en buitenlucht door warmtepompen en via de zon via zonneboilers groeide sterk aan in De productie van warmte door zonneboilers steeg met 44 GWh (+54%) tot 127 GWh. De geplaatste oppervlakte van zonnecollectoren breidde met ongeveer de helft uit ( m²). Ook de warmteproductie door warmtepompen steeg in 2013 met 24 GWh (+13%) tot 205 GWh. In 2013 werden 2227 warmtepompen geïnstalleerd. Het totaal groeide met een kwart aan.

5 5 Figuur 5 bodem- en buitenluchtwarmte 2,6% zonnewarmte 1,6% groen deel afval 4,8% biogas 10,8% vloeibare biomassa 0,9% bio-energie 95,8% vaste biomassa 79,3% De verdeling van de productie van groene warmte per hernieuwbare energiebron in Vlaanderen in 2013 Totale productie groene warmte : 7887 miljoen kwh (GWh) Het belangrijkste deel van groene warmte wordt uit vaste biomassa opgewekt, meer bepaald uit hout. Tweederden van het hout wordt door gezinnen gebruikt in houtketels, -kachels en open haarden, een kwart in de industrie. Met biogas wordt vaak zowel elektriciteit als warmte geproduceerd in WKK-installaties. Vergistingsinstallaties leveren dus ook een bijdrage aan de productie van groene warmte, ruim 10%.

6 6 4 Het gebruik van hernieuwbare energie voor transport neemt licht toe tot 5,0 % in 2013 Figuur 6 gebruik hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) biodiesel bio-ethanol elektriciteit (groen) Evolutie van het gebruik van hernieuwbare energie voor transport in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Biobrandstoffen zijn de belangrijkste hernieuwbare energievormen in het vervoer in 2013 : biodiesel (77%) en bio-ethanol (17%). Het verbruik van hernieuwbare energie voor transport steeg in 2013 met 5,6% tegenover 2012, tot 2680 GWh. De toename van het verbruik van bio-ethanol zorgde voor een lichte groei. Het gebruik van groene stroom in het vervoer blijft beperkt : 5,6% in Vooral het spoorverkeer maakt hiervan gebruik. Het aandeel van elektrische voertuigen is in Vlaanderen nog marginaal.

7 Bijlage 7 Bijlage Grafieken en tabellen van de evolutie van hernieuwbare energie in Vlaanderen Tabel 2 : de productie van hernieuwbare energie uit de verschillende energiebronnen in 2013 HE 2013 Aandeel in Gwh in % Groene stroom waterkracht* 4 0,006 wind* 799 1,3 zon (PV) ,3 groen deel afval 522 0,9 vaste biomassa ,7 vloeibare biomassa 135 0,2 biogas 602 1,0 totaal ,5 Groene warmte vaste biomassa ,0 groen deel afval 377 0,24 vloeibare biomassa 74 0,05 biogas 850 0,54 bodem- en buitenlucht 205 0,13 zonnewarmte 127 0,08 totaal ,0 Hernieuwbare energie in transport groene stroom** 150 0,3 biodiesel ,9 bio-ethanol 463 0,9 totaal ,0 totaal HE ,9 * : genormaliseerd ** : wordt niet meegeteld in de totale productie Tabel 3 : evolutie van het aandeel hernieuwbare energie in Vlaanderen ten opzichte van het finaal energieverbruik tussen 2005 en in % Groene stroom 1,9 2,6 2,9 3,6 5,5 5,8 7,4 10,2 10,5 Groene warmte 2,7 2,9 3,3 3,5 3,9 4,4 4,0 4,7 5,0 Biobrandstoffen transport 0,2 0,2 1,2 1,4 3,3 4,4 4,1 4,8 5,0 Totaal hernieuwbare energie 1,9 2,2 2,6 2,9 3,9 4,5 4,5 5,6 5,9

8 Bijlage 8 Figuur 7 productie hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) groene stroom groene warmte biobrandstoffen transport Evolutie van de productie van hernieuwbare energie in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Tabel 4 : evolutie van de bruto productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Waterkracht* Windenergie op land* Zon (PV) Groen deel afval Vaste biomassa Vloeibare biomassa Biogas Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , ,5 * : genormaliseerd

9 Bijlage 9 Tabel 5 : evolutie van het opgestelde vermogen van groene stroominstallaties in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Waterkracht Windenergie Zon (PV) Biomassa Biogas Groen deel Totaal op land afval in MWe , , , , , , , , , , Tabel 6 : evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Bio-energie Bodem- en buitenlucht Zonnewarmte Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , ,0 Tabel 7 : evolutie van de geïnstalleerde warmtepompen en zonneboilers in Vlaanderen tussen 1997 en 2013 Warmtepompen Zonneboiler aantal thermisch vermogen oppervlakte cumulatief jaarlijkse groei cumulatief cumulatief jaarlijkse groei in kw in m² in m²

10 Bijlage 10 Tabel 8 : evolutie van het verbruik van hernieuwbare energie in transportsector in Vlaanderen tussen 2005 en 2013 Elektriciteit (groen) Biodiesel Bio-ethanol Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , ,0

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 17/11/2014 Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 Kadering» VITO actualiseert jaarlijks, in opdracht van LNE, CO 2 -inventaris gemeenten» Taken voorzien in actualisatie

Nadere informatie

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Nota van de Vlaamse Regering

Nota van de Vlaamse Regering ingediend op 870 (2015-2016) Nr. 1 2 augustus 2016 (2015-2016) Nota van de Vlaamse Regering ingediend door viceminister-president Bart Tommelein Conceptnota over het Energieplan. Voorstel van nieuwe subdoelstellingen

Nadere informatie

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 7/1/213 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België 14/12/2011 Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België Biomassa als hernieuwbare energiebron, voeding en grondstof voor materialen en producten Biomassa: BACK & TO THE FUTURE» Biomassa Vlaanderen

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties die in dienst werden genomen t.e.m. 31/12/2014 waarvan de aanvraag

Nadere informatie

ONTWERPRAPPORT Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen

ONTWERPRAPPORT Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen ONTWERPRAPPORT 2016 Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen www.energiesparen.be INHOUD EVALUATIE QUOTUMPAD EN PRODUCTIEDOELSTELLINGEN... 3 Productiedoelstellingen groene stroom... 3 Marktanalyserapport...

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 14/04/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 1/1/212 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties die in dienst werden genomen t.e.m. 31/12/2006 waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 04/05/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 02/09/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 05/09/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 04/11/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 03/06/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

Hernieuwbare Energiescan. Karen Dhollander

Hernieuwbare Energiescan. Karen Dhollander Hernieuwbare Energiescan Karen Dhollander Dienst Ruimtelijke planning Werken aan oplossing = werken aan draagvlak 3 PIJLERS 1. Ruimtelijke, planmatige aansturing (dienst ruimtelijke planning) Obv beleidskader

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 01/04/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Doelstellingen HE en Bio-Energie. 8 december 2016

Doelstellingen HE en Bio-Energie. 8 december 2016 Doelstellingen HE en Bio-Energie 8 december 2016 Onderwerpen. 1. Wat is het doel? 2. Halen we 2020(20) en 2030(27)? 3. Wat is er reeds gerealiseerd 4. Voorstellen vanuit BIO BE-p Koninklijke Vlaamse Academie

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 03/12/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen Evaluatie van het quotumpad en de productiedoelstellingen Voor groenestroomproductie is er een globale doelstelling,

Nadere informatie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie Verspreiding: Algemeen eindrapport Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie K. Jespers, K. Aernouts, S. Vangeel Referentietaak 2011/TEM/R/160 november 2011 Alle rechten,

Nadere informatie

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix 08/04/2011 De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix Luc Pelkmans, VITO 4 de Vlaamse afval- en materialencongres Brugge, 6 april 2011 Inhoud» Vlaamse onderbouwing van de Belgische

Nadere informatie

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Overzicht 1. Algemeen 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Emmisienormen Algemeen Bio-WKK Biomassa als duurzame brandstof groene stroom

Nadere informatie

WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers

WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers 27/02/2012 WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers K. Aernouts, K. Jespers, E. Cornelis Indeling presentatie» Inleiding» WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers» Geïnstalleerd vermogen» Geproduceerde energie»

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

Revisie Hernieuwbare Energie 2015

Revisie Hernieuwbare Energie 2015 Paper Revisie Hernieuwbare Energie 2015 Reinoud Segers Juni 2015 CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Revisie Hernieuwbare Energie 2015, 1 Samenvatting De cijfers voor het eindverbruik van hernieuwbare

Nadere informatie

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Statistieken Laatste aanpassing Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Dit document bevat gegevens betreffende de groenestroomcertificaten die werden verkocht aan de wettelijk vastgelegde

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

ENERGIE OBSERVATORIUM 20% Kerncijfers % 60% 40%

ENERGIE OBSERVATORIUM 20% Kerncijfers % 60% 40% 20% ENERGIE OBSERVATORIUM Kerncijfers 2014 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Smart Grids. Situering Eandis in energiemarkt. Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september Producenten elektriciteit

Smart Grids. Situering Eandis in energiemarkt. Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september Producenten elektriciteit Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september 2012 Situering Eandis in energiemarkt Producenten elektriciteit CREG / VREG Invoerders aardgas Elia Fluxys Distributienetbeheerders Leveranciers Klanten

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2011 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

MIRA 2011 ENERGIE. Energiegebruik per sector. www.milieurapport.be

MIRA 2011 ENERGIE. Energiegebruik per sector. www.milieurapport.be Energiegebruik per sector P index energiegebruik (=1) 13 125 12 115 11 15 1 95 9 handel & diensten industrie (niet-energetisch) huishoudens bruto binnenlands energiegebruik landbouw transport energiesector

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Energiegebruik in Vlaanderen

Energiegebruik in Vlaanderen 21 2.3 ENERGIE Energiegebruik in Vlaanderen P energiegebruik (PJ) 1 8 energiesector 1 6 niet toewijsbaar aan 1 sector handel & diensten transport landbouw industrie (energetisch) industrie (niet-energetisch)

Nadere informatie

Energierapport Blauwe Toren 2008-2010

Energierapport Blauwe Toren 2008-2010 Energierapport Blauwe Toren 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Brugge 8000; 96,7 ha; 26,8 ha dakoppervlak) Figuur 1: Luchtfoto van het bedrijventerrein Blauwe Toren

Nadere informatie

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Juni 2015 ECN-N--15-013 Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Gerdes, J. 2 Inhoud 1 Samenvattende inleiding dichter bij emissiedoel 2020 5 2 Geraamd energieverbruik en emissies Drenthe 2020 gedaald

Nadere informatie

Haalt Vlaanderen de doelstellingen? Stefan Dewallef PV-platform ODE-Vlaanderen December 2016

Haalt Vlaanderen de doelstellingen? Stefan Dewallef PV-platform ODE-Vlaanderen December 2016 PV Haalt Vlaanderen de doelstellingen? Stefan Dewallef PV-platform ODE-Vlaanderen December 2016 Technische stand van zaken Kostprijzen Marktevoluties Volumes - Vlaanderen Content Soltech 2 Technische stand

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers % 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers % 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2012 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statististische gegevens, van marktgegevens, van de

Nadere informatie

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Statistieken Laatste aanpassing Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Dit document bevat gegevens betreffende de groenestroomcertificaten die werden verkocht aan de wettelijk vastgelegde

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Milieubarometer 2010-2011

Milieubarometer 2010-2011 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N005 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2010-2011 Datum : 6 januari 2012 Milieubarometer 2010-2011 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

WKK-inventaris Vlaanderen Stand van zaken 2005 (2)

WKK-inventaris Vlaanderen Stand van zaken 2005 (2) WKK-inventaris Vlaanderen Stand van zaken 2005 (2) E. Peeters, K. Aernouts, T. Daems VITO- Studie uitgevoerd in opdracht van VEA Januari 2007 WKK-inventaris Vlaanderen: stand van zaken 2005 (2) 2 WKK-inventaris

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK Verspreiding: Vertrouwelijk Eindrapport Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK K. Jespers, K. Aernouts, Y. Dams Referentietaak 2014/TEM/R/9

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2015/1. Deel 3: evaluatie quotumpad, productiedoelstellingen en marktanalyserapport

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2015/1. Deel 3: evaluatie quotumpad, productiedoelstellingen en marktanalyserapport Vlaams Energieagentschap Rapport 2015/1 Deel 3: evaluatie quotumpad, productiedoelstellingen en marktanalyserapport LEESWIJZER: In dit document worden op verschillende plaatsen aannames en scenario s gehanteerd

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

MIRA 2012 Energie. Energiegebruik per sector

MIRA 2012 Energie.  Energiegebruik per sector MIRA 212 Energie Energiegebruik per sector P energiegebruik (PJ) 1 8 1 6 1 4 1 2 1 8 6 4 2 energiesector niet toewijsbaar aan 1 sector handel & diensten transport landbouw industrie (energetisch) industrie

Nadere informatie

Tabellen stand van zaken SDE+ 2012

Tabellen stand van zaken SDE+ 2012 Tabellen stand van zaken SDE+ 2012 Dit overzicht wordt iedere twee weken geactualiseerd, totdat het volledige voor 2012 aan projecten is toegekend. In deze bijlage worden alle eerder gepubliceerde standen

Nadere informatie

1. Hoe is de productie voor bio-energiedoeleinden sinds 2013 jaarlijks geëvolueerd?

1. Hoe is de productie voor bio-energiedoeleinden sinds 2013 jaarlijks geëvolueerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 136 van FRANCESCO VANDERJEUGD datum: 20 januari 2016 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Europees

Nadere informatie

Welke hernieuwbare energie in 2020?

Welke hernieuwbare energie in 2020? Welke hernieuwbare energie in 2020? Waar staan we en wat is de verwachting? Het aandeel hernieuwbare energie van het totaal energetisch eindgebruik groeide van 2000 1,4% via 2,3% in 2005 tot 4,3% in 2011

Nadere informatie

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stan de Ranitz Jaarbijeenkomst Warmtenetwerk 12 mei 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte Utrecht 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) in Utrecht 3. Verdere verduurzaming

Nadere informatie

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar Drie scenario s bestaande technologie Netgebonden Infrastructuur: elektriciteit en warmte (gas) Actuele gegevens van 2012 vertaald naar 2035

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER CO 2 VOETAFDRUK 2011 SHANKS NEDERLAND BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER R A P P O R T S N L _ C O 2 _ 2 0 1 1 D. D. 2 0 A P R I L 2 0 1 2 INHOUD INLEIDING...1 CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Kan de biogassector grote volumes aardappelen uit de markt nemen? 27-01-2015, Oudenaarde. E. Meers & J. De Mey

Kan de biogassector grote volumes aardappelen uit de markt nemen? 27-01-2015, Oudenaarde. E. Meers & J. De Mey Kan de biogassector grote volumes aardappelen uit de markt nemen? 27-01-2015, Oudenaarde E. Meers & J. De Mey Biogas-E vzw Prof. Dr. Ir. Erik Meers Coördinator Biogas-E U Gent, Fac. Milieuchemie Ir. Jonathan

Nadere informatie

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Energie nulmeting Regio Amstelland-Meerlanden Concept 22 oktober 2008 Opdrachtgever: Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Opgesteld door: Bosch & Van Rijn Drs. G. Bosch Ing. J. Dooper Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform Biomassa, het nieuwe goud Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform ODE-Vlaanderen Structuur Vlaams kwaliteitscentrum voor decentrale duurzame energie belsolar Werkgroep groene stroom 2

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4.

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4. CO 2 -monitor Haarlem 2013 De CO 2 -monitor heeft sinds 2012 heeft een andere opzet dan voorgaande jaren. Er is nu een management samenvatting waarin de grote lijnen en hoofdconclusies worden weergegeven

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-2010

Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-2010 Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-200. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Oostkamp 8020; cluster van 5 bedrijventerreinen: 48, ha; 37,4 ha dakoppervlak) Figuur : Luchtfoto

Nadere informatie

Energierapport Brugge andere BT 2008-2010

Energierapport Brugge andere BT 2008-2010 Energierapport Brugge andere BT 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Brugge 8000 en 8200; 309,6 ha; 81,0 ha dakoppervlak) Figuur 1: Luchtfoto van de vier bedrijventerrein

Nadere informatie

Duurzame energieopties gemeente Woudrichem

Duurzame energieopties gemeente Woudrichem Duurzame energieopties gemeente Woudrichem Inleiding Er bestaan verschillende vormen van duurzame energie. Deze worden onderverdeeld in: Gebouwgebonden opties (zonne-energie, warmtepompen) Geothermische

Nadere informatie

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Doelstelling: 75 % van het energiegebruik in de glastuinbouw op basis van aardgas en andere duurzame energiebronnen in 2012 Energie enquête

Nadere informatie

Evolutie van het aantal installaties

Evolutie van het aantal installaties Het Voortgangsrapport 216 van Biogas E, dat de stand van zaken weergeeft over de anaerobe vergisting in Vlaanderen in het kalenderjaar 215, is gepubliceerd. Eind 215 telde Vlaanderen 41 grote vergistingsinstallaties,

Nadere informatie

Energierapport Bedrijventerreinen Oostende rest

Energierapport Bedrijventerreinen Oostende rest Energierapport Bedrijventerreinen Oostende rest 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Oostende 8400; cluster van 2 bedrijventerreinen: 111,4 ha; 29,8 ha dakoppervlak)

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw Evoluties in het energielandschap Peter De Pauw Inhoud We consumeren meer energie We produceren zelf elektriciteit We zullen anders consumeren We gebruiken de netten op een andere manier 2 3 december 2015

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

1 ELEKTRISCHE OPSLAG. 1.1 Inleiding. 1.2 Zelfconsumptie en zelfvoorziening

1 ELEKTRISCHE OPSLAG. 1.1 Inleiding. 1.2 Zelfconsumptie en zelfvoorziening 1 ELEKTRISCHE OPSLAG 1.1 Inleiding Vroeger was het distributienet opgebouwd volgens de afname van de energie, wat dus concreet wil zeggen dat er enkele injectiepunten waren verspreid over het distributienet.

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

van 18 september 2012

van 18 september 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen ir. Paul Zeebroek VLAAMS ENERGIEAGENTSCHAP (VEA) VOKA - Mechelen 25 november 2009 1 Onderwerpen A. Ecologiepremie Call systeem

Nadere informatie

Goede adviezen Voor betere bedrijfsprocessen

Goede adviezen Voor betere bedrijfsprocessen Goede adviezen Voor betere bedrijfsprocessen Themadag Energiebesparing Stoomplatform Energiewetten en pinch technologie KWA Bedrijfsadviseurs - Bas Oldenhof Maxima Centrale te Lelystad 20 september 2012

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie