Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2016"

Transcriptie

1 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen , Vito, oktober Het aandeel hernieuwbare energie in 2016 bedraagt 6,4% Figuur 1 groene stroom uit bio-energie 19,0 % zon-elektriciteit 12,5 % windenergie op land 9,4 % biobrandstof voor transport 15,4 % bio-energie 75,4 % zonnewarmte (zonneboilers) 0,9 % bodem- en buitenluchtwarmte (warmtepompen) 1,7 % groene warmte uit bio-energie 41,0 % De bijdrage van de verschillende hernieuwbare energiebronnen aan de hernieuwbare energieproductie in Vlaanderen in Totale productie hernieuwbare energie : miljoen kwh (GWh) In Vlaanderen is het aandeel hernieuwbare energie (groene stroom, groene warmte, biobrandstoffen voor transport) ten opzichte van het energieverbruik het voorbije jaar toegenomen, van 6,0% in 2015 naar 6,4% in Dit komt overeen met een stijging van 1561 GWh of 9,6% meer hernieuwbare energie. De stijging van het aandeel hernieuwbare energie is te danken aan de toename van de groenewarmteproductie en het gebruik van biobrandstoffen in transport. Tabel 1 : de productie van hernieuwbare energie (groene stroom, groene warmte en biobrandstoffen) in 2015 en 2016 Elektriciteit Warmte Biobrandstoffen Totaal Evolutie / 2016 in miljoen kwh (GWh) in % Waterkracht ,1 Windenergie ,9 Bio-energie ,6 Zon (PV) ,2 Zonneboiler ,9 Warmtepompen ,3 Totaal ,6 Bio-energie blijft in 2016 de belangrijkste hernieuwbare energievorm. Ruim 75% van onze hernieuwbare

2 2 energie halen we uit biomassa. De productie van andere hernieuwbare energiebronnen, zoals zonneenergie, windenergie en ook energie uit de bodem en lucht neemt jaarlijks toe. 2 Het aandeel groene stroom daalt in 2016 licht naar 12,3% Figuur 2 productie groene stroom in miljoen kwh (GWh) bio-energie zon (PV) windenergie op land Evolutie van de productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 De productie van groene stroom is in 2016 met 1,6% gedaald, tot 7344 GWh. Het aandeel groene stroom in het totale elektriciteitsverbruik bedroeg 12,3% in Vooral de productie van groene stroom uit biomassa is sterk afgenomen door de lagere productie van enkele biomassacentrales. De (onshore) productie van windenergie is met 302 GWh sterk gestegen (+22%), tot 1683 GWh. Er werden 45 windturbines bijgeplaatst met een totaal bijkomend vermogen van 130 MWe. De Vlaamse teller stond eind 2016 op 425 windturbines (in gebruik) met een totaal vermogen van 924 MWe. Ook de productie van zonne-energie nam in 2016 licht toe met 27 GWh (+1,2%) tot 2246 GWh. Er werd voor 106 MWe aan zonnepanelen bijgeplaatst. Dit brengt het totaal vermogen in 2016 op 2341 MWe. De aandelen van zonne-energie en windenergie in de groenestroomproductie blijven in opmars. Het aandeel van waterkracht blijft verwaarloosbaar. Als we bio-energie bekijken, zien we in 2016 een sterke daling voor vaste biomassa van 390 GWh (-16%) en voor vloeibare biomassa van 97 GWh (-77%). Voor de productie van stroom uit biogas is er een lichte toename van 19 GWh (+2,5%), ook groene stroom uit afval steeg, met 23 GWh (+4,5%). Voor de groenestroomproductie zien we dat het aandeel van zonne- en windenergie samen in 2016 meer dan de helft bedraagt van het aandeel van bio-energie.

3 3 Figuur 3 biogas 10,6 % vloeibare biomassa 0,4 % windenergie op land 22,9 % vaste biomassa 28,1 % bio-energie 46,4 % zon (PV) 30,6 % groen deel afval 7,3 % De verdeling van de productie van groene stroom per hernieuwbare energiebron in Totale productie groene stroom : 7344 miljoen kwh (GWh) 3 Het aandeel groene warmte bedraagt 5,1% in 2016 Figuur 4 productie groene warmte in miljoen kwh (GWh) bio-energie niet-huishoudens zonnewarmte bio-energie huishoudens Evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 bodem- en buitenluchtwarmte

4 4 De productie van groene warmte steeg in 2016 met 7,6%. Met een verbruik van 7812 GWh (28,0 PJ) bereikte het aandeel groene energie voor verwarming en koeling 5,1%. De stijging is een logisch gevolg van de lagere temperaturen in 2016 ten opzichte van en 2015 waren zacht jaren, waarvan 2014 uitzonderlijk zacht was qua temperatuur een normaal jaar. Op figuur 4 is de fluctuering goed zichtbaar. Het patroon volgt de weersomstandigheden en wordt vooral beïnvloed door hoeveel hout(pellets) gezinnen opstoken om hun woning te verwarmen en 2011 waren warme jaren met een lagere warmteproductie, terwijl 2010 en 2013 koudere jaren waren met een grotere warmtevraag en dus een hogere warmteproductie. De productie van warmte door zonneboilers (voor sanitair water) steeg met 14 GWh (+9%) tot 167 GWh. In 2016 werden er 7524 zonneboilers bijgeplaatst, wat het totaal op installaties bracht. Dit is iets minder dan in 2015, toen kwamen er 8182 zonneboilers bij. Ook de warmteproductie door warmtepompen steeg in 2016 met 41 GWh (+15%) tot 308 GWh. Er werden 3722 warmtepompen bijgeplaatst. Dit is meer dan 2015, toen kwamen er 2991 warmtepompen bij. Van 2012 tot 2014 was de jaarlijkse groei stabiel (± 2300 warmtepompen), maar nu zien we een verdere toename. De toename van het aantal zonneboilers en warmtepompen is te danken aan de invoering van het verplichte aandeel hernieuwbare energie voor nieuwbouw. Figuur 5 bodem- en buitenluchtwarmte 3,9 % groen deel afval 5,3 % zonnewarmte 2,1 % biogas 12,9 % vloeibare biomassa 0,6 % bio-energie 93,9 % vaste biomassa 75,1 % De verdeling van de productie van groene warmte per hernieuwbare energiebron in Vlaanderen in Totale productie groene warmte : 7812 miljoen kwh (GWh) In 2016 werd 94% van de groene energie voor warmtegebruik opgewekt door biomassa-installaties. De overige 6% was afkomstig van warmtepompen, warmtepompboilers en zonneboilers. Hout was in 2016 met 71% de belangrijkste bron voor groene warmte. Bio-energie blijft de dominante factor voor groene warmte, de toename van warmtepompen en zonneboilers hebben maar een beperkte invloed op het totaal.

5 5 4 Het aandeel hernieuwbare energie voor transport stijgt naar 5,9% Figuur 6 gebruik hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) biodiesel bio-ethanol elektriciteit (groen) Evolutie van het gebruik van hernieuwbare energie voor transport in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen voor transport wordt geschat op 3248 GWh in Biobrandstoffen zijn samen de belangrijkste hernieuwbare energievorm in het vervoer : biodiesel (77%) en bio-ethanol (8%). Het gebruik van hernieuwbare energie is, met 57%, sterk gestegen ten opzichte van De bijmenging van biodiesel viel in 2014 sterk terug. Een tijdelijke schrapping van een artikel in de Belgische wetgeving werd door sommige maatschappijen geïnterpreteerd als een vrijstelling van de bijmengingsverplichting voor diesel. Daardoor werd er in 2015 een tijdlang geen biodiesel bijgemengd in de transportbrandstoffen voor de Belgische markt. Ondertussen is dit gecorrigeerd en heeft de bijmenging van biodiesel terug het verwachte niveau bereikt. Het gebruik van groene stroom voor transport bedraagt 15%. Vooral het spoorverkeer maakt hiervan gebruik. Het aandeel van elektrische voertuigen in het Vlaamse wagenpark is nog beperkt, maar stijgt. Voorlopige cijfers wijzen op 54% meer elektrische voertuigen (BEV : Battery Electric Vehicle) ten opzichte van Het aantal plug-in hybride wagens (PHEV : Plug-in Hybrid Electric Vehicle) is in 2016 meer dan verdrievoudigd ten opzichte van 2015 (+240%).

6 6 Grafieken en tabellen van de evolutie van hernieuwbare energie in Vlaanderen Tabel 2 : de productie van hernieuwbare energie uit de verschillende energiebronnen in 2016 HE 2016 Aandeel in GWh in % Groene stroom waterkracht* 9 0,01 windenergie* ,8 zon (PV) ,8 groen deel afval 538 0,9 vaste biomassa ,5 vloeibare biomassa 28 0,05 biogas 777 1,3 totaal ,3 Groene warmte vaste biomassa ,8 groen deel afval 413 0,27 vloeibare biomassa 47 0,03 biogas ,66 bodem- en buitenlucht 308 0,20 zonnewarmte 167 0,11 totaal ,1 Hernieuwbare energie in transport groene stroom** 499 0,9 biodiesel ,5 bio-ethanol 254 0,5 totaal ,9 totaal HE ,4 * : genormaliseerd ** : wordt niet meegeteld in de totale productie van hernieuwbare energie Tabel 3 : evolutie van het aandeel hernieuwbare energie in Vlaanderen ten opzichte van het finaal energieverbruik tussen 2005 en in % Groene stroom 1,8 2,6 2,9 3,6 5,4 5,8 7,5 10,1 10,5 10,5 12,7 12,3 Groene warmte 2,7 2,9 3,3 3,5 3,9 4,4 4,0 4,7 4,9 4,7 5,0 5,1 Biobrandstoffen transport 0,5 0,5 0,5 0,5 2,1 4,7 4,7 4,9 5,0 5,8 3,8 5,9 Totaal hernieuwbare energie 1,9 2,2 2,4 2,7 3,6 4,5 4,6 5,5 5,7 5,8 6,0 6,4

7 7 Figuur 7 productie hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) groene stroom groene warmte biobrandstoffen transport Evolutie van de productie van hernieuwbare energie in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Tabel 4 : evolutie van de bruto-productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Waterkracht* Windenergie op land* Zon (PV) Groen deel afval Vaste biomassa Vloeibare biomassa Biogas Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,3 * : genormaliseerd

8 8 Tabel 5 : evolutie van het opgestelde vermogen van groenestroominstallaties in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Waterkracht Windenergie op land Zon (PV) Biomassa Biogas Groen deel afval Totaal geïnstalleerd vermogen in MWe , , , , , , , , , , , , , Tabel 6 : evolutie van het opgestelde vermogen en het aantal windturbines in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Wind op land Vermogen Aantal turbines Cumulatief vermogen Jaarlijkse groei Totaal Jaarlijkse groei in MWe in MWe Tabel 7 : evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Bio-energie Warmtepompen Zonneboilers Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , , , ,1

9 9 Tabel 8 : evolutie en onderverdeling van de productie van groene warmte uit bio-energie in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Vaste biomassa huishoudens Bio-energie niet-huishoudens Totaal bio-energie in miljoen kwh (GWh) Vaste biomassa huishoudens Vaste biomassa niet-huishoudens Vloeibare biomassa Biogas Groen deel afval Totaal bio-energie Tabel 9 : evolutie van de geïnstalleerde warmtepompen en zonneboilers in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 Warmtepompen Zonneboiler aantal thermisch vermogen aantal oppervlakte cumulatief jaarlijkse groei cumulatief cumulatief jaarlijkse groei cumulatief jaarlijkse groei in kw in m² in m²

10 10 Tabel 10 : evolutie van het verbruik van hernieuwbare energie in de transportsector in Vlaanderen tussen 2005 en 2016 (voorlopige inschatting) Elektriciteit (groen) Biodiesel Bio-ethanol Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , , , ,9 Tabel 11 : evolutie van het cumulatief aantal ingeschreven elektrische voertuigen tussen 2005 en 2016 Elektrische personenwagens Elektrische lichte bestelwagens Totaal elektrische voertuigen Hybride PHEV Diesel Hybride PHEV Benzine Totaal hybride aantal NB NB NB NB NB NB NB NB NB NB NB NB NB NB

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september 2014 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Nota van de Vlaamse Regering

Nota van de Vlaamse Regering ingediend op 870 (2015-2016) Nr. 1 2 augustus 2016 (2015-2016) Nota van de Vlaamse Regering ingediend door viceminister-president Bart Tommelein Conceptnota over het Energieplan. Voorstel van nieuwe subdoelstellingen

Nadere informatie

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 17/11/2014 Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 Kadering» VITO actualiseert jaarlijks, in opdracht van LNE, CO 2 -inventaris gemeenten» Taken voorzien in actualisatie

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix

De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix 08/04/2011 De rol van hernieuwbare brandstoffen en afval in de Vlaamse energiemix Luc Pelkmans, VITO 4 de Vlaamse afval- en materialencongres Brugge, 6 april 2011 Inhoud» Vlaamse onderbouwing van de Belgische

Nadere informatie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties die in dienst werden genomen t.e.m. 31/12/2013 waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Westvoorne CO 2 - uitstoot

Westvoorne CO 2 - uitstoot Westvoorne CO 2 - uitstoot De grafiek geeft de CO 2-uitstoot verdeeld over de hoofdsectoren over de jaren 2010 tot en met 2013. Cijfers zijn afkomstig uit de Klimaatmonitor van RWS. Cijfers over 2014 zijn

Nadere informatie

20% 60% 80% 40% ENERGIE. Kerncijfers 2015

20% 60% 80% 40% ENERGIE. Kerncijfers 2015 20% ENERGIE Kerncijfers 2015 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank en van

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België 14/12/2011 Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België Biomassa als hernieuwbare energiebron, voeding en grondstof voor materialen en producten Biomassa: BACK & TO THE FUTURE» Biomassa Vlaanderen

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

Notitie. Feiten en cijfers Energiehuishouding gemeente Heumen

Notitie. Feiten en cijfers Energiehuishouding gemeente Heumen Notitie HaskoningDHV Nederland B.V. Planning & Strategy Aan: Els Rademacher, Walter van Doesem van de gemeente Heumen Van: Edward Pfeiffer, Ralf Speek, Claudia Algra Datum: 19 november 2015 Kopie: -- Ons

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 14/04/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Wat kan er gebeuren in de wereld als de productie niet kan voldoen aan de stijgende vraag? Fossiele brandstof en delfstoffen zijn eindig. Probleemstelling is dus eenvoudig

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Hernieuwbare Energiescan. Karen Dhollander

Hernieuwbare Energiescan. Karen Dhollander Hernieuwbare Energiescan Karen Dhollander Dienst Ruimtelijke planning Werken aan oplossing = werken aan draagvlak 3 PIJLERS 1. Ruimtelijke, planmatige aansturing (dienst ruimtelijke planning) Obv beleidskader

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Smart Grids. Situering Eandis in energiemarkt. Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september Producenten elektriciteit

Smart Grids. Situering Eandis in energiemarkt. Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september Producenten elektriciteit Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september 2012 Situering Eandis in energiemarkt Producenten elektriciteit CREG / VREG Invoerders aardgas Elia Fluxys Distributienetbeheerders Leveranciers Klanten

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 05/02/2014 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 04/05/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 02/09/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 08/12/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 01/02/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 13/06/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 05/09/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 04/11/2016 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Vergezicht Energieneutraal Heumen 2050, Hoe ziet dit er uit?

Vergezicht Energieneutraal Heumen 2050, Hoe ziet dit er uit? Notitie HaskoningDHV Nederland B.V. Transport & Planning Aan: Els Rademacher, Walter van Doesem van de gemeente Heumen Van: Edward Pfeiffer, Ralf Speek, Claudia Algra Datum: 12 februari 2017 Kopie: --

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 7/1/213 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties die in dienst werden genomen t.e.m. 31/12/2014 waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 03/06/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Doelstellingen HE en Bio-Energie. 8 december 2016

Doelstellingen HE en Bio-Energie. 8 december 2016 Doelstellingen HE en Bio-Energie 8 december 2016 Onderwerpen. 1. Wat is het doel? 2. Halen we 2020(20) en 2030(27)? 3. Wat is er reeds gerealiseerd 4. Voorstellen vanuit BIO BE-p Koninklijke Vlaamse Academie

Nadere informatie

Contactpersonen: Mevr. M. (Maud) Wolf Eusebiusbuitensingel 53, 6828 HZ, Arnhem Telefoon: Datum: 17 juni 2017

Contactpersonen: Mevr. M. (Maud) Wolf Eusebiusbuitensingel 53, 6828 HZ, Arnhem Telefoon: Datum: 17 juni 2017 In opdracht van: Gemeente Arnhem Contactpersonen: Mevr. M. (Maud) Wolf Adres: Eusebiusbuitensingel 53, 6828 HZ, Arnhem Telefoon: 0900-1809 E-mail: maud.wolf@arnhem.nl Datum: 17 juni 2017 Projectnummer:

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK Verspreiding: Vertrouwelijk Eindrapport Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2012 DEEL I: hernieuwbare energie Update februari 2014 PUBLIEK K. Jespers, K. Aernouts, Y. Dams Referentietaak 2014/TEM/R/9

Nadere informatie

Hernieuwbare Energie Atlas

Hernieuwbare Energie Atlas Hernieuwbare Energie Atlas Vermeiren Karolien Van Esch Leen Engelen Guy Meynaerts Erika (VITO) Hoes Hans (TerraEnergy) TERRAENERGY THE ALTERNATIVE SOLUTION Leiegardens 2014, Your Estate Solution Doel Ondersteunen

Nadere informatie

ONTWERPRAPPORT Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen

ONTWERPRAPPORT Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen ONTWERPRAPPORT 2016 Deel 3: Evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen www.energiesparen.be INHOUD EVALUATIE QUOTUMPAD EN PRODUCTIEDOELSTELLINGEN... 3 Productiedoelstellingen groene stroom... 3 Marktanalyserapport...

Nadere informatie

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures Tania Van Mierlo Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid EU doelstellingen t.o.v. 1990 t.o.v. 2005 Focus vandaag 1 Vlaamse

Nadere informatie

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van groenestroomcertificaten

Nadere informatie

ENERGIE OBSERVATORIUM 20% Kerncijfers % 60% 40%

ENERGIE OBSERVATORIUM 20% Kerncijfers % 60% 40% 20% ENERGIE OBSERVATORIUM Kerncijfers 2014 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie

Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie Verspreiding: Algemeen eindrapport Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2010 DEEL I: hernieuwbare energie K. Jespers, K. Aernouts, S. Vangeel Referentietaak 2011/TEM/R/160 november 2011 Alle rechten,

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Overzicht 1. Algemeen 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Emmisienormen Algemeen Bio-WKK Biomassa als duurzame brandstof groene stroom

Nadere informatie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie

Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Geïnstalleerd vermogen en aantal groenestroominstallaties per provincie Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties die in dienst werden genomen t.e.m. 31/12/2006 waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4.

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4. CO 2 -monitor Haarlem 2013 De CO 2 -monitor heeft sinds 2012 heeft een andere opzet dan voorgaande jaren. Er is nu een management samenvatting waarin de grote lijnen en hoofdconclusies worden weergegeven

Nadere informatie

1. Hoe is de productie voor bio-energiedoeleinden sinds 2013 jaarlijks geëvolueerd?

1. Hoe is de productie voor bio-energiedoeleinden sinds 2013 jaarlijks geëvolueerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 136 van FRANCESCO VANDERJEUGD datum: 20 januari 2016 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Europees

Nadere informatie

Uitdagingen voor het distributienet. Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013

Uitdagingen voor het distributienet. Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013 Uitdagingen voor het distributienet Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013 Situering Eandis in energiemarkt CREG / VREG Producenten elektriciteit Invoerders aardgas Elia

Nadere informatie

Revisie Hernieuwbare Energie 2015

Revisie Hernieuwbare Energie 2015 Paper Revisie Hernieuwbare Energie 2015 Reinoud Segers Juni 2015 CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Revisie Hernieuwbare Energie 2015, 1 Samenvatting De cijfers voor het eindverbruik van hernieuwbare

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 3: evaluatie quotumpad en productiedoelstellingen Evaluatie van het quotumpad en de productiedoelstellingen Voor groenestroomproductie is er een globale doelstelling,

Nadere informatie

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Energie nulmeting Regio Amstelland-Meerlanden Concept 22 oktober 2008 Opdrachtgever: Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Opgesteld door: Bosch & Van Rijn Drs. G. Bosch Ing. J. Dooper Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Handel in garanties van oorsprong betreffende elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen

Handel in garanties van oorsprong betreffende elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen Statistieken Laatste aanpassing Handel in garanties van oorsprong betreffende elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen Dit document bevat informatie over de handel in garanties van oorsprong uitgereikt

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 01/04/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Les Biomassa LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad. Les Biomassa Werkblad. Over biomassa. Generaties biobrandstoffen

Les Biomassa LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad. Les Biomassa Werkblad. Over biomassa. Generaties biobrandstoffen LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne- energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

Nulmeting. Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014)

Nulmeting. Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014) Nulmeting Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014) Henk Janssen/februari 2015 Nulmeting Wijnjewoude in 10 jaar energieneutraal. Dat is de doelstelling van WEN. Om de komende

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 03/12/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Energierapport Bedrijventerrein Haven Oostende

Energierapport Bedrijventerrein Haven Oostende Energierapport Bedrijventerrein Haven Oostende 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Oostende 8400; 151,9 ha grondoppervlakte, 69,5 wateroppervlakte en 29,5 ha dakoppervlakte)

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2011 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 1/1/212 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

sessie 3: De Wereld op de stoep Jeroen Mercy De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Stad Gent Milieudienst

sessie 3: De Wereld op de stoep Jeroen Mercy De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Stad Gent Milieudienst sessie 3: De Wereld op de stoep De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Jeroen Mercy Stad Gent Milieudienst Context Klimaatopwarming is een feit Impact voor Gent: veerkracht

Nadere informatie

ENERGIE EN MILIEU VERBRUIKSCIJFERS ENERGIE ENERGIE-EFFICIËNTIE GASVERBRUIK

ENERGIE EN MILIEU VERBRUIKSCIJFERS ENERGIE ENERGIE-EFFICIËNTIE GASVERBRUIK az Sint-Blasius Energie & Milieu 216 ENERGIE EN MILIEU VERBRUIKSCIJFERS ENERGIE ENERGIE-EFFICIËNTIE De totale energiekosten van het ziekenhuis bedragen 1% van de omzet, wat vrij hoog is. Daarom volgen

Nadere informatie

De noodzaak van waterstof. InnoTeP 2017 Jochem Huygen.

De noodzaak van waterstof. InnoTeP 2017 Jochem Huygen. De noodzaak van waterstof InnoTeP 2017 Jochem Huygen. Story line Korte introductie HyMove Uitdagingen energietransitie Wat wordt de elektriciteitsvraag? Hoe kan het net het aan? Rol van waterstof HyMove

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind 20.15 uur Alles over de warmtepomp Niek Tramper, Zeeuwind 21.00 uur Ervaringen

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Gemeente Ede energieneutraal 2050

Gemeente Ede energieneutraal 2050 De gemeente Ede wil uiterlijk in 2050 energieneutraal zijn. Dit betekent dat we alle energie die in onze gemeente wordt gebruikt op een schone (hernieuwbare) manier willen opwekken. Dat doen we het liefst

Nadere informatie

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stan de Ranitz Jaarbijeenkomst Warmtenetwerk 12 mei 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte Utrecht 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) in Utrecht 3. Verdere verduurzaming

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Toelichting Instrument 5 Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Instrument 5, Concepten voor energieneutrale wijken De gehanteerde definitie voor energieneutraal is als volgt: Een

Nadere informatie

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun

Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Statistieken Laatste aanpassing Aantal groenestroomcertificaten verkocht aan minimumsteun Dit document bevat gegevens betreffende de groenestroomcertificaten die werden verkocht aan de wettelijk vastgelegde

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar Drie scenario s bestaande technologie Netgebonden Infrastructuur: elektriciteit en warmte (gas) Actuele gegevens van 2012 vertaald naar 2035

Nadere informatie

Milieubarometer 2010-2011

Milieubarometer 2010-2011 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N005 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2010-2011 Datum : 6 januari 2012 Milieubarometer 2010-2011 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Juni 2015 ECN-N--15-013 Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Gerdes, J. 2 Inhoud 1 Samenvattende inleiding dichter bij emissiedoel 2020 5 2 Geraamd energieverbruik en emissies Drenthe 2020 gedaald

Nadere informatie

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Lucas Reijnders Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Ruimte voor duurzame energie L. Reijnders Duurzame energie & energieverbruik wereldwijd Zonne-energie: ~ 121300x 10 12 Watt Windenergie:

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Raadsbijeenkomst Edward Pfeiffer, Claudia Algra 7 april 2016 Gemeente Berg en Dal Programma Tijd Onderwerp Verantwoordelijke 21:30 21:35 Opening Wethouder

Nadere informatie

Huishoudelijk elektriciteitsverbruik per aangesloten inwoner Hoeveelheid elektriciteit die verbruikt wordt binnen de Genkse huisgezinnen.

Huishoudelijk elektriciteitsverbruik per aangesloten inwoner Hoeveelheid elektriciteit die verbruikt wordt binnen de Genkse huisgezinnen. HUISHOUDELIJK ELEKTRICITEITSVERBRUIK Omschrijving Meeteenheid Beleidsdomein Relatie met de SO Gemeentelijke beleidsdoelstelling bron Dataleverancier Huishoudelijk elektriciteitsverbruik per aangesloten

Nadere informatie

nr. 102 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 21 december 2016 aan BART TOMMELEIN Vergroening wagenpark - Stand van zaken

nr. 102 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 21 december 2016 aan BART TOMMELEIN Vergroening wagenpark - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 102 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 21 december aan BART TOMMELEIN VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Vergroening

Nadere informatie

Duurzame woningverbetering

Duurzame woningverbetering Duurzame woningverbetering Op weg naar energieneutraal Houten, 20 februari 2017 Kees Stap Gemiddelde energierekening Maandrekening Gemiddeld energieverbruik jaar 15% 1500 m3 aardgas 5% 80% verwarming warmwater

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 -prestatieladder.

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 -prestatieladder. MDB B.V. 5 Memo Onderwerp CO 2 prestatieladder nieuwsbrief MDB en SSC Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 prestatieladder. Scope 1, directe CO 2emissies door aardgas,

Nadere informatie