Het ondernemingsplan van Deventer Energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het ondernemingsplan van Deventer Energie"

Transcriptie

1 Samen Duurzaam: Het ondernemingsplan van Deventer Energie Deventer, 3 mei 2013 (conceptversie voor ALV 30/5/2013) Deventer Energie Coöperatie U.A. Postbus 466, 7400 AL Deventer, Telefoon: ,

2

3 Samen Duurzaam: Het ondernemingsplan van Deventer Energie Wat vooraf ging... Mei 2012: ruim 200 inwoners en ondernemers uit Deventer en omgeving reageren enthousiast op plannen van een initiatiefgroep, onder aanvoering van Dick Glaser. Hun droom is een lokale energiecoöperatie op te richten. Tijdens een startbijeenkomst in Hogeschool Saxion geven zo n zestig vrijwilligers zich op om daadwerkelijk mee te helpen aan de voorbereiding ervan. Zij gaan gedreven aan de slag, verdeeld over een zestal werkgroepen; drie met een algemene taak ( samenwerking, organisatie en marketing ), en drie voor de verschillende werkgebieden die al meteen aan de coöperatie worden toegedacht: besparing en optimalisatie, opwekking van duurzame energie en in- en verkoop van duurzame energie. Er is steun van de gemeente Deventer, die de aanloopkosten afdekt en twee verkennende onderzoeken laat uitvoeren. In juni wordt de Stichting Deventer Energie opgericht, als formeel vehikel in deze voorbereidingsfase. Hans van der Zalm treedt aan als directeur, en voorziet de werkgroepen continu van impulsen. Een aantal rondes volgt van ideeën opperen, uitwerken en soms weer verwerpen; inspiratie opdoen bij andere coöperaties; en pittige onderlinge discussies. En met resultaat! Op 24 oktober is het zover: de oprichtingsakte wordt ondertekend. De Deventer Energie Coöperatie UA roepnaam Deventer Energie is een feit! Er is een eerste bestuur zeven personen sterk gekozen uit en door de kring van actieve vrijwilligers. De werkgroepen gaan in principe door in de nieuwe setting, net als de directeur die een tijdje eerder door de Stichting was aangetrokken. De Stichting zelf heeft zijn taak voltooid en wordt eind 2012 opgeheven, met dank aan Dick Glaser en zijn bestuursleden voor hun grote inzet. Leden werven en activiteiten in gang zetten zijn de twee grote uitdagingen waar het bestuur en de vrijwilligers van Deventer Energie vanaf oktober voor staan. Plus het opstellen van een ondernemingsplan dat hierbij in de eerstkomende jaren als leidraad kan dienen. Met dit laatste gaat een tijdelijke projectgroep aan de slag, waarin enkele bestuursleden Willem Poterman, Titus Swartjes, Jan de Vries (tevens penvoerder) en onze directeur, Hans van der Zalm. Externe versterking komt er in de persoon van Gert-Jan Kuiper (student commerciële economie-saxion). Deze groep schrijft enkele conceptversies; die worden besproken in het bestuur (februari-april 2013) en vervolgens verbeterd. De versie die nu voor je ligt, zal worden besproken en desgewenst bijgesteld door de eerste ledenvergadering van Deventer Energie, d.d. 30 mei Deventer, 3 mei 2013 Het bestuur van Deventer Energie 3

4 Inhoudsopgave Wat vooraf ging Inleiding en leeswijzer 5 2 Deventer Energie: waar staan we voor? Missie, doelstelling en werkvelden 2.2 Autonoom, maar niet alleen 2.3 Onze kernwaarden 3 Deventer Energie als coöperatie Vereniging en onderneming in één 3.2 Wat gaan we doen? 3.3 Hoe pakken we het aan? 3.4 Financiële uitgangspunten 3.5 Ons huishoudboekje: op weg naar break even 4 Deventer Energie:onze strategische uitdagingen Sterkten en zwakten 4.2 Kansen en bedreigingen 4.3 Strategische uitdagingen 5 Van ambitie naar uitvoering Leveren van duurzame energie 5.2 Het project Energie in Deventer 5.3 Energiebesparing: nieuwe producten van Deventer Energie 5.4 Duurzame energie produceren: de windturbines in Kloosterlanden. 5.5 De kweekvijver: nog meer kansen en ideeën 5.6 De organisatie van Deventer energie versterken 5.7 Het financiële perspectief ingekleurd 5.8 Onze strategische uitdagingen oppakken 6 Marketing, communicatie en PR 26 4

5 1. Inleiding en leeswijzer Onze ambitie is Deventer Energie te laten uitgroeien tot een coöperatie die op eigen benen staat: een bloeiende vereniging en gezond bedrijf ineen, met een expliciete missie: samen duurzaam. Dit (concept-)ondernemingsplan beschrijft hoe we deze droom denken te realiseren. Waar staat Deventer Energie voor? Dit lees je in hoofdstuk 2: haar missie, doelstellingen en waarden. Hoofdstuk 3 sluit hierbij aan: hier vind je in hoofdlijnen de organisatievorm, de verschillende werkvelden en de financiële uitgangspunten beschreven. Dit mondt uit in een prognose van de ledengroei en andere inkomstenbronnen, die samen het financiële draagvlak van Deventer Energie vormen. Een pas opgerichte coöperatieve vereniging zoals de onze heeft haar sterke, maar ook zwakke kanten; en ziet kansen, maar zal ook stuiten op bedreigingen. In hoofdstuk 4 brengen we deze in kaart, in de vorm van een zogenaamde SWOT analyse. Sterkten en kansen aan de ene kant, zwakten en bedreigingen aan de andere, vormen het vertrekpunt voor de meer concrete hoofdstukken 5 en 6. Hier vindt u welke activiteiten we op korte en wat langere termijn voorzien, hoe we de organisatie van Deventer Energie willen inrichten en uitbouwen, de werving van leden en hun deelname aan activiteiten willen stimuleren, en niet in de laatste plaats: hoe het financiële plaatje er dan uit gaat zien. Kortom: hoe we onze ambitie willen vertalen in uitvoering. Dit ondernemingsplan dient als leidraad voor wat Deventer Energie in de komende drie à vier jaar gaat doen. Het plan is zodoende interessant voor iedereen die voor de coöperatie aan de slag gaat, en ook voor externe partijen met wie we gaan samenwerken. Een leidraad is geen wet van Meden en Perzen; het is ook geen uitvoeringscontract: het kan zijn dat we de uitvoering moeten faseren of kunnen versnellen. Of dat we al doende betere ideeën krijgen over mogelijke activiteiten, over de wijze van uitvoering, et cetera. Dan kunnen we het plan natuurlijk aanpassen, na ampele overweging. Slotopmerking: Vanwege leesgemak gebruiken we de termen we en Deventer Energie in afwisseling; doorgaans betekenen ze hetzelfde. Met de term Deventer bedoelen we de gemeente Deventer stad, dorpen en buitengebied. Je mag het ook lezen als Deventer e.o., want Deventer Energie houdt de grenzen graag open. 5

6 2. Deventer Energie: waar staan we voor? Deventer Energie wil als lokale energiecoöperatie de problemen van onze energievoorziening aanpakken. Die problemen zijn immens en divers: de energielasten voor burgers en bedrijven stijgen, en zullen dat waarschijnlijk blijven doen; de gangbare energiebronnen en het gebruik ervan zijn verre van duurzaam; de meeste energieleveranciers zijn molochs die moeilijk van koers veranderen. Natuurlijk zijn dit stuk voor stuk problemen die niet speciaal in Deventer spelen, of hier veroorzaakt worden. Ze oplossen op het lokale niveau zal dan ook niet lukken. Maar we kunnen er wel heel wat aan doen. Bijvoorbeeld door minder energie te gebruiken, door op duurzame energiebronnen over te stappen, door onze energievoorziening zoveel mogelijk in eigen hand te nemen, etc. Veel inwoners en bedrijven zijn hier individueel al mee bezig. Deventer Energie heeft de overtuiging dat we gezamenlijk, in coöperatief verband, méér kunnen bereiken: samen staan we sterker! 2.1 Missie, doelstelling en werkvelden De mensen die betrokken waren bij de oprichting van Deventer Energie hebben bovenstaande ambitie hun drijfveren compact verwoord in de vorm van een missie. Deze is opgenomen als preambule in de oprichtingsakte van Deventer Energie: De oprichters hebben verklaard dat zij, en met hen sympathiserende Deventenaren (huizenbezitters, huurders, organisaties en bedrijven die energie consumeren), streven naar een duurzame toekomst voor Deventer. Een toekomst waarin zij zelfstandig, sociaal en welvarend kunnen leven en werken in een mooie, waardevolle omgeving, zonder dat dit ten laste gaat van anderen. Energieconsumptie en -productie spelen daar een belangrijke rol in. Door zich te verenigen in de Deventer Energie Coöperatie (DEC) vormen zij een verbond waardoor zij grip willen krijgen op het realiseren van hun toekomstdroom. Waar Deventer Energie voor staat, wordt een slag concreter als we kijken naar de doelstelling waarin deze missie is vertaald. We ontlenen deze aan de statuten (art. 2.1): De coöperatie heeft ten doel in stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien door de bevordering van: a. een doelmatig energiegebruik; b. een efficiënt energiegebruik; c. het gebruik van duurzame energie; d. het verrichten van al hetgeen met het in dit lid bepaalde doel verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Binnen deze doelstelling passen allerlei activiteiten. In dit ondernemingsplan verdelen we deze in drie werkvelden: (1) besparing en optimalisatie; (2) productie van duurzame energie; (3) inkoop en levering van duurzame energie. 2.2 Autonoom, maar niet alleen Deventer Energie is zelfstandig en onafhankelijk, maar staat er niet alleen voor. Overal in Nederland (en daarbuiten) komen vergelijkbare initiatieven op, of zijn al op stoom. Samen vormen zij een elkaar inspirerende beweging van lokale duurzame energiebedrijven (LDEB s). Als Deventer coöperatie ontlenen wij bovendien steun aan het feit dat zowel ons gemeentebestuur als het provinciebestuur van Overijssel ambitieuze doelen heeft gesteld met betrekking tot de energievoorziening van onze stad resp. provincie. Hun motto s Deventer klimaatneutraal in 2030 en 20% energie uit duurzame bronnen in 2020 spreken voor zich. Nu ligt het niet op onze weg om zulke kwantitatieve doelstellingen over te nemen. Die kunnen we als coöperatie immers onmogelijk realiseren. Maar onze activiteiten dragen er wel aan bij, en zullen zodoende verwachten wij een positief onthaal vinden bij gemeente en provincie. 6

7 2.3 Onze kernwaarden Deventer Energie wil zijn doelstelling realiseren op een coöperatieve, en maatschappelijk verantwoorde wijze. Dit uitgangspunt is voor ons vanzelfsprekend, gegeven de aard van het beestje: wij zijn een coöperatie. En gegeven onze brede interpretatie van het begrip duurzaam (zie de missie). We hebben dit uitgangspunt verwoord in de volgende zes kernwaarden: coöperatief Deventer Energie is ván de leden en is er vóór de leden. De ledenvergadering bepaalt het beleid, kiest het bestuur, beslist over de bestemming van eventuele winst, etc. Actieve leden zijn één van de pijlers waar Deventer Energie op bouwt. duurzaam De kern van duurzaam (samen-)leven is voor ons dat wij latere generaties onze kinderen en kleinkinderen niet belemmeren in hún kansen op levenskwaliteit. Milieuaantasting en uitputting van de aarde vermijden horen daarbij. Het alternatief is zuinig gebruik van schoon geproduceerde energie uit duurzame bronnen: wij voorzien onze leden van energie zonder de volgende generaties in die mogelijkheid te beperken. lokaal betrokken Wij staan met beide voeten in de lokale gemeenschap de burgers, bedrijven en instellingen in Deventer; hun betrokkenheid bij elkaar en bij hun (leef-)omgeving vindt via Deventer Energie een weg naar duurzaam resultaat. verbindend en complementair Deventer Energie is geen alternatief voor de eigen inzet tijd, geld, kennis van inwoners, bedrijven en instellingen in Deventer, maar versterkt deze; legt verbindingen; vult aan waar nodig. Door samenwerking verbeteren we het gemeenschappelijke resultaat. transparant en betrouwbaar We maken inzichtelijk waarom we onze activiteiten kiezen en hoe we die uitvoeren. We zijn eerlijk in wat we onze leden en partners kunnen bieden en maken ons aanbod waar. kwaliteit en continuïteit Ons doen en laten is gericht op de lange termijn. Deventer Energie is een blijvertje! Onze leden kunnen op ons rekenen: we leveren kwaliteit en zullen dat blijven doen. Onze leveranciers kiezen we (mede) op kwaliteit; met hen streven we naar langdurige relaties. 7

8 3. Deventer Energie als coöperatie: opzet, kernactiviteiten, financiering 3.1 Vereniging en onderneming in één Deventer Energie is opgezet als een coöperatie u.a. naar Nederlands recht. We hebben deze ondernemingsvorm gekozen omdat de principes ervan het beste aansluiten bij onze missie en doelstelling. De wet schrijft voor dat een coöperatie is ingericht als vereniging, met statuten en reglementen die bepalen dat de leden het voor het zeggen hebben. En tegelijkertijd alweer volgens de wet fungeert een coöperatie als onderneming die voorziet in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden. De term stoffelijk mag je ruim opvatten; het gaat erom dat een coöperatie niet alleen puur ideële doelen nastreeft, maar producten (goederen of diensten) levert aan haar leden en/of niet-leden. Onze activiteiten zijn een invulling hiervan: Deventer Energie gaat goederen en (vooral) diensten leveren, moet net als iedere onderneming haar exploitatie op orde houden, kan winst boeken, is belastingplichtig, denkt commercieel etc. Een eventuele winst komt ten goede aan de leden: zij beslissen over de bestemming ervan. Tenslotte: de letters u.a. staan voor uitgesloten aansprakelijkheid. Dit beschermt de leden: zij zijn niet aansprakelijk voor schulden van de coöperatie, mocht die over de kop gaan. 3.2 Wat gaan we doen? Deventer Energie richt zich hoofdzakelijk op drie werkvelden: (1) besparing en optimalisatie; (2) productie van duurzame energie; (3) inkoop en levering van duurzame energie. Binnen deze werkvelden ontwikkelen we producten goederen of diensten van diverse aard: advisering over mogelijkheden voor energiebesparing, gezamenlijke inkoop, financieringvormen, duurzame energie uit eigen installaties, etc. Karakteristiek voor deze producten van Deventer Energie is dat ze bestemd zijn voor onze leden; zij kunnen er gebruik van maken tegen een in de regel kostendekkende prijs (inclusief kosten van de coöperatie zelf). De volgorde waarin we deze drie werkvelden vermelden, is geen toevallige. Besparing en optimalisatie staat voorop, want minder energie gebruiken is een essentiële stap op weg naar een meer duurzame energievoorziening. Vaak is het ook de makkelijkste en meest betaalbare (of zelfs voordelige) stap die onze leden bewoners en bedrijven/instellingen kunnen zetten. Lokale productie van duurzame energie zien we als tweede prioriteit. Steun verlenen aan leden die met eigen installaties duurzame energie willen opwekken, valt onder dit werkveld. Evenals opwek in grotere installaties door de coöperatie zelf, gefinancierd door leden gezamenlijk. Duurzame energie elders inkopen en leveren aan onze leden is onze derde prioriteit. Niettemin is dit werkveld c.q. product voor Deventer Energie van groot belang, vanwege het tijdpad en de schaal ervan: we kunnen er snel mee beginnen. Op deze manier kunnen we van meet af aan voorzien in de behoefte aan duurzame energie van elk geïnteresseerd lid. Deventer Energie doet meer dan het ontwikkelen en aan de man brengen van producten binnen genoemde drie werkvelden. De coöperatie ziet het ook als haar taak c.q. functie om samenwerking te bevorderen tussen leden onderling en/of marktpartijen; en om voorlichting te geven, zowel aan leden als niet-leden. Dit zijn als het ware onze werkvelden 4-6. Hierbinnen passen diverse activiteiten. Zo organiseert Deventer Energie ongeveer tien keer per jaar een energiecafé voor leden en introducés, gaan we in opdracht van de gemeente Deventer publieksvoorlichting en -advisering verzorgen over energiebesparing en duurzame energie, en realiseren we partnerships met Deventer bedrijven en instellingen. Vanzelfsprekend zijn er allerlei raakpunten tussen (de activiteiten binnen) deze werkvelden en de drie eerder genoemde; figuur 1 brengt dit in beeld. Maar dat is niet het hele verhaal: samenwerking bevorderen en voorlichtingsactiviteiten hebben in het licht van onze missie en doelstelling ook een waarde op zich. Dit impliceert o.m. dat de kosten ervan in principe gedekt zullen worden uit algemene 8

9 inkomsten van de coöperatie en/of externe financiering. In figuur 1 is nog een zevende werkveld onderscheiden: het werven van leden voor de coöperatie. Ook voor dit werkveld geldt dat er veel raakpunten zijn, zowel met (activiteiten binnen) de werkvelden 1 3 als met de werkvelden 4 6, maar dat het er niet mee samenvalt. Groei in ledental is voor Deventer Energie een doel op zich; groei is nodig om een levensvatbare, stabiele coöperatie te vormen. En tegelijkertijd ontstaat er met een groeiend ledental een grotere markt voor onze producten, en dus meer gelegenheid om onze doelstelling te realiseren. Ledenwerving is zodoende een prioriteit voor in elk geval de eerstkomende jaren. De kosten ervan zullen worden gedekt uit algemene inkomsten van de coöperatie. Figuur 1 De zeven werkvelden van Deventer Energie 3.3 Hoe pakken we het aan? Als toekomstbeeld staat ons voor ogen dat Deventer Energie de beschikking heeft over een klein bureau met enkele professionele, betaalde medewerkers, vooral gericht op uitvoering; daaromheen een flinke groep enthousiaste vrijwilligers met gevarieerde talenten en kundigheden, deels georganiseerd in diverse werk- en projectgroepen; en een bestuur dat zich vooral bezighoudt met (voorbereiden van) het beleid van de coöperatie, niet met de uitvoering ervan; dit alles onder regime van de algemene ledenvergadering (ALV), die vooraf goedkeuring beleidsplannen en achteraf verantwoording bestuur het laatste woord heeft. Ideeën voor nieuwe activiteiten of producten kunnen in dit model overal opborrelen: in de ALV, onder vrijwilligers, binnen het bestuur of het bureau: Deventer Energie is een levende organisatie. Ideeën die levensvatbaar lijken, worden vervolgens uitgewerkt door een (permanente) werkgroep of (speciaal gevormde) projectgroep: het idee concretiseren, de financiële haalbaarheid toetsen, de uitvoerbaarheid nagaan door de coöperatie zelf of door bedrijven, bedrijven vinden die als leverancier willen optreden, potentiële belangstelling verkennen, hoort allemaal hierbij. Als alle seinen op groen staan, kan het bestuur of de ALV haar fiat geven. En dan volgt waar het eigenlijk om gaat: de uitvoeringsfase. Ook hieraan kunnen (mensen uit) alle geledingen van de coöperatie bijdragen. De statuten van Deventer Energie zijn op dit werk- en organisatiemodel afgestemd. Daarin staan de gebruikelijke regels omtrent wijze van besluitvorming, rechten en verplichtingen. Bovendien zijn een aantal specifieke keuzen genoemd waarover het bestuur niet mag beslissen zonder expliciete ALVuitspraak; bijvoorbeeld: de contributiehoogte, aankoop van onroerend goed, oprichten van een bureau. De ALV kan ook een ledenraad instellen, en daaraan bepaalde bevoegdheden delegeren. 9

10 Op dit moment, begin 2013, zijn de meeste elementen van dit toekomstbeeld aanwezig, maar met twee beperkingen: het huidige bestuur is niet benoemd door een ALV en evenmin op weg geholpen met een beleidsplan. Dit eerste bestuur is door de oprichters op pad gestuurd met een even helder als open mandaat: zet Deventer Energie op de rails! Onderdeel van dit mandaat is zelf een beleidsplan uit te werken (namelijk dit ondernemingsplan), de uitvoering ervan in gang te zetten, en achteraf verantwoording af te leggen. Bijgevolg neemt het bestuur in deze eerste periode soms besluiten die volgens de statuten aan de ALV voorbehouden zijn. Zulke beslissingen hebben dan een voorlopig karakter, in afwachting van een fiat door de eerstkomende ALV. Deventer Energie zit in haar opbouwfase: - er is een bureau, maar met zeer beperkte bezetting; - het bestuur bereidt activiteiten voor en zet een koers uit, maar verricht ook nogal wat uitvoerende taken; - de indeling van werkgroepen stamt uit de voorbereidingsperiode, sommige ervan hebben hun taken afgerond of hun functie verloren, andere worden overbelast; - nu sommige producten kunnen worden uitgerold, is er behoefte aan vrijwilligers met andere talenten dan in de voorbereidingperiode; Wij voorzien dat Deventer Energie al in 2013 forse stappen kan zetten richting het geschetste toekomstbeeld. Dit werken we verder uit in hoofdstuk Financiële uitgangspunten Deventer Energie verwerft inkomsten uit diverse bronnen. Allereerst zijn er de leden die een jaarlijkse contributie betalen. Naast deze structurele bron vormen donaties, sponsorbijdragen, giften en dergelijke een zeer welkome aanvulling van in principe incidentele aard. De coöperatie ontvangt in dit oprichtingsjaar bovendien een startsubsidie ( ) van de gemeente Deventer, evenals de resterende middelen uit de voorbereidingsperiode (dit is het eindsaldo van de opgeheven Stichting Deventer Energie). Samengenomen zorgen deze algemene inkomsten voor (een deel van de) dekking van algemene uitgaven, zoals bestuurs- en bureaukosten, de kosten van energiecafés en andere ledenbijeenkomsten, ledenwerving, publiciteit e.d. De producten die Deventer Energie levert aan haar leden zorgen eveneens voor inkomsten, net zoals projecten die we uitvoeren met externe financiering. Deze inkomsten zijn geoormerkt: er staan uitgaven tegenover, inclusief de aan producten en projecten toe te rekenen bureaukosten e.d. Ons financiële uitgangspunt bij producten van de coöperatie is een kostendekkende opzet. Ons uitgangspunt voor projecten is dat inkomsten en uitgaven worden verantwoord aan de opdrachtgever/subsidiegever. De coöperatie kan haar financiële middelen aanvullen met leningen, verschaft door de leden, dan wel door derden. Ledenleningen zijn in de statuten omschreven als ledenparticipaties: leningen voor onbepaalde tijd, waarmee de coöperatie werkkapitaal genereert. Dit werkkapitaal kan in principe twee functies vervullen: behoefte aan extra liquiditeit, bijvoorbeeld om een periode met aanloopverliezen te overbruggen; en behoefte aan investeringsmiddelen, waarmee Deventer Energie bijvoorbeeld eigen opwekvermogen kan realiseren. Dit ondernemingsplan voorziet dat uitgifte van participaties niet nodig is met het oog op de eerstgenoemde functie (liquiditeitsbehoefte). De tweede functie wordt naar onze verwachting al snel actueel: we hebben enkele investeringsprojecten in (prille) voorbereiding. De belangrijkste ervan is onze deelname in de geplande windturbines langs de A1 (zie hoofdstuk 5). In dit ondernemingsplan werken we de financiële aspecten hiervan nog niet uit. Deventer Energie zet in op ledenaanwas, levert vanaf voorjaar 2013 het product deventer energie aan haar leden, en voert eveneens vanaf voorjaar 2013 een vrij omvangrijk voorlichting- en adviesproject uit, gericht op het bredere publiek. Deze elementen samen maken (verdere) professionalisering van de coöperatie mogelijk en noodzakelijk. We komen zo dichter bij het in par. 3.3 geschetste toekomstbeeld. 10

11 Het financiële uitgangspunt hierbij is voorzichtigheid. Voor projecten zullen we in de regel tijdelijke arbeidskracht inhuren. Voor vaste taken maken we in principe gebruik van arbeidsovereenkomsten, zo mogelijk voor onbepaalde tijd. We zullen arbeidsvoorwaarden bieden zoals gangbaar in vergelijkbare stichtingen en coöperaties. Ons laatste uitgangspunt betreft een eventueel batig saldo, oftewel de winst die aan het einde van een boekjaar mogelijk overblijft. Statutair is vastgelegd dat de ALV beslist over de bestemming hiervan: toevoegen aan het eigen vermogen van de coöperatie, uitkeren aan de leden, dan wel een andere bestemming in lijn met de doelstelling van Deventer Energie. 3.5 Ons huishoudboekje: op weg naar break even De financiële prognose voor de eerste drie jaren (zie tabel) is opgesteld met de genoemde financiële uitgangspunten in gedachten. We geven hier alleen de hoofdlijn weer; in 5.7 werken we deze uit tot de meerjarenbegroting. Een prognose als deze is een baken uitzetten in de mist. Deventer Energie kan te maken krijgen met meevallers, maar zeker ook met tegenvallers. Hoe daarmee om te gaan, bespreken we in 5.7. Inkomsten De prognose houdt rekening met de opbrengst van contributies, met inkomsten uit de levering van duurzame elektriciteit en gas aan onze leden, en inkomsten uit het project Energie in Deventer ; ook de startsubsidie van gemeente Deventer aan Deventer Energie is opgenomen. Andere inkomstenbronnen zijn p.m. vermeld. De drie belangrijkste inkomstenbronnen lichten we hier kort toe. contributieopbrengst Deventer telt ongeveer huishoudens + enkele duizenden bedrijven en instellingen. Voorspellen welk deel van dit potentieel zich zal aanmelden als lid van Deventer Energie is een hachelijke zaak: onzekerheid is hier niet te vermijden. We hebben deze onzekerheid beperkt door te letten op ervaringen van andere coöperaties in den lande. Het blijkt dat hun ledental veelal vrij snel en gemakkelijk oploopt tot enkele honderden; al zijn er ook genoeg die blijven steken in tientallen. Doorgroei naar enkele duizenden leden resp. tot >10% van het potentieel kost meer tijd en inspanning, en is tot dusver nog maar enkele coöperaties gelukt. Tegen deze achtergrond hebben wij ons een redelijk ambitieus, maar niet té hoog gegrepen doel gesteld: zo n 500 leden per eind 2013; resp. enkele duizenden leden binnen 3 à 4 jaar. De contributieopbrengst hangt hiermee samen; gerekend is met de gemiddelde ledenstand in een jaar en met een jaarcontributie van 36,- ( 25,- in het eerste jaar, voor aanmeldingen tot 1/7/13). het product duurzame energie Vanaf april 2013 kunnen wij onze leden duurzame elektriciteit en (niet-duurzaam) gas aanbieden, tegen een scherp tarief. We werken voor dit product samen met energieleverancier Qwint (zie 5.1). Deventer Energie deelt mee in de financiële opbrengst; een gedeelte hiervan gebruiken we om de klimaatgevolgen (CO 2 -emissie) van het gasverbruik te compenseren (vergroenen gasverbruik). Onze prognose is dat in % van de leden gebruik gaat maken van dit aanbod, en dat dit percentage stapsgewijs toeneemt met 10 % per jaar. Per lid verwachten we een financiële opbrengst van ca. 43,- per jaar (bij gemiddeld energiegebruik); daarvan zetten we 10,- opzij voor de kosten van vergroening van het aardgasgebruik. het project Energie in Deventer Vanaf maart 2013 verzorgt Deventer Energie het servicepunt Energie in Deventer, in nauwe samenwerking met een aantal bedrijven en organisaties (zie 5.2). Inwoners van Deventer, net zoals Deventer bedrijven en instellingen (als energiegebruiker), kunnen hier terecht voor informatie en advies over energiebesparing en duurzame energiebronnen. Gemeente en provincie stellen voor drie jaar financiële middelen ter beschikking voor zowel de fysieke locatie als een website. Deze projectsubsidie is in het eerste jaar kostendekkend, in het tweede en derde jaar niet; dan worden ook bijdragen verwacht van participerende bedrijven. In de prognose is de optelsom van projectsubsidie en deze bijdragen gelijk gehouden. 11

12 Uitgaven De bedragen voor algemene uitgaven in 2013 zijn grotendeels ontleend aan een eerder door het bestuur opgestelde begroting voor dit jaar; wel zijn de kosten van huisvesting bureau afgestemd op onze nieuwe locatie aan de Nieuwe Markt, en de kosten van organisatie en administratie zijn verlaagd. Deze uitgaven en die voor ledenwerving en contact in latere jaren zijn iets opgevoerd, in lijn met de voorziene groei van de coöperatie. De uitgaven voor het project Energie in Deventer worden gespecificeerd in 5.7. Hier is het totaal ervan opgenomen, minus de post voor overheadkosten (coördinatie en aansturing) van de coöperatie. Deze laatste draagt zodoende bij aan dekking van de algemene uitgaven van Deventer Energie. Tenslotte de post compensatie CO 2 -emissie gasgebruik. Deze correspondeert met het aantal leden dat via de coöperatie gas afneemt ( 10,- per klant). Resultaat Inkomsten en uitgaven volgens deze prognose tellen op tot een vrijwel neutraal resultaat in het eerste en derde jaar. Het resultaat in het vierde jaar is positief. Het break even point is dan gepasseerd, mits natuurlijk inkomsten en uitgaven zich ontwikkelen conform deze prognose. Dit is geen lichte eis! Tussendoor is er nog het kritieke tweede jaar, waarin de startsubsidie niet meer beschikbaar is en het financiële draagvlak van de coöperatie nog te dun is voor het geschetste uitgavenniveau. Het ongewenste resultaat in dit jaar roept twee vragen op: - kunnen we uitgaven beperken, zonder de beoogde ledengroei in gevaar te brengen? - zijn additionele inkomsten mogelijk? Denk bijvoorbeeld aan de pm-posten of snellere ledengroei. We komen op deze vragen terug in 5.7. Meerjaren prognose aantal leden (ultimo) aantal leden (gemiddeld) aantal klanten energielevering Inkomsten - contributie opbrengst inkomst energielevering startsubsidie (+ saldo Stg. DE) Energie in Deventer sponsoring/donaties p.m. p.m. p.m. p.m. - overige producten/projecten p.m. p.m. p.m. p.m. Totaal inkomsten Uitgaven - personele lasten bureau ledenwerving en contact huisvesting bureau organisatie en administratie Energie in Deventer compensatie CO 2 emissie Totaal uitgaven Resultaat voor belasting -/ / /

13 4. Deventer Energie: onze strategische uitdagingen Deventer Energie is ambitieus, maar wil niet de realiteit uit het oog verliezen. We hebben daarom een zogenaamde sterkte-zwakte analyse 1 uitgevoerd, toegespitst op de coöperatie als geheel. Doel ervan is de belangrijkste strategische uitdagingen te identificeren waar Deventer Energie in de komende periode voor staat. Als eerste stap hebben we ons afgevraagd waar de (potentiële) kracht zit, en waar de (potentiële) achilleshiel van een organisatie als Deventer Energie. Om voldoende focus te houden, dus niet te verdwalen in een lange reeks sterkten en zwakten, hebben we onszelf gedwongen om de drie belangrijkste items in beide categorieën te benoemen. Op dezelfde manier hebben we gekeken naar onze omgeving: Wat is daar aan de hand? Welke ontwikkelingen bieden ons kansen? Welke bedreigingen voorzien we voor het succes van Deventer Energie? Ook hier geldt: je kunt een hele waslijst maken, maar we beperken ons tot de drie belangrijkste in elke categorie. In een tweede stap hebben we de zes organisatie items (sterkten en zwakten) geconfronteerd met de zes omgeving items (kansen en bedreigingen). Dit levert een 6x6 matrix op: 36 combinaties van zwakte met kans, sterkte met bedreiging, etc. Binnen deze confrontatiematrix hebben we de meest relevante combinaties geïdentificeerd d.i. relevant voor de strategie van Deventer Energie. Deze selectie, een handvol combinaties, hebben we meegenomen naar de volgende ronde de derde en laatste stap. Elk ervan is vertaald in een strategische uitdaging, geformuleerd in de vorm van een vraag. Zo ronden we deze sterkte-zwakte analyse af, en slaan meteen een brug naar hoofdstuk 5: daarin willen we de geformuleerde vragen beantwoorden. 4.1 Sterkten en zwakten De drie, ons inziens belangrijkste sterkten resp. zwakten van Deventer Energie zijn de volgende: Sterkten: 1. ons coöperatieve karakter Veel mensen voelen zich hierdoor aangesproken. Natuurlijk zijn er ook veel mensen die deze coöperatieve opzet betrekkelijk koud laat. Maar wie erdoor wordt getriggerd, voelt zich betrokken en zal dat vaak jarenlang blijven. Hierdoor kan de coöperatie ook een appèl doen op hun inzet, en dus profiteren van hun expertise. 2. onze lokale oriëntatie Ook deze karakteristiek spreekt veel mensen aan. En ook vele bedrijven en instellingen, die onderkennen dat samenwerken met Deventer Energie wederzijds voordelen biedt. 3. onze brede doelstelling Duurzame energie inkopen/leveren én zelf opwekken én energiebesparing stimuleren geeft een goede balans tussen focus alle activiteiten zijn energie-gerelateerd en variatie: Deventer Energie kan een palet aan producten (goederen en diensten) ontwikkelen en aan haar leden aanbieden. Zwakten: 1. onze onvolwassenheid Deventer Energie is amper de kinderwagen ontgroeid. De interne rolverdeling (bestuur, bureau, vrijwilligers, werkgroepen) en allerlei werkroutines zijn nog niet uitgekristalliseerd. Tegelijkertijd is de behoefte evident aan een competente, professionele werkwijze, met het oog op de snelle verbreding en beoogde groei van onze activiteiten. 2. onze geringe naamsbekendheid en ons beperkte budget Steeds weer is de respons op onze nog kleinschalige activiteiten verrassend positief. Maar dat neemt niet weg dat onze naamsbekendheid onder het bredere publiek nog heel gering is. Veel inwoners, bedrijven en instellingen in de gemeente Deventer weten niet waar wij voor staan en wat Deventer Energie hen te bieden heeft. Hierbij komt dat onze financiële armslag om dit te veranderen, beperkt is. 1 ) Bedrijfsadviseurs bieden allerlei methodieken voor zo n sterkte-zwakte analyse, of in minder goed Nederlands: SWOT-analyse een afkorting die staat voor strengths, weaknesses, opportunities, threats. Wij volgen het recept van adviseur Frank van Ormondt (zie www. frankvanormondt.nl) 13

14 3. onze lastige product-portfolio Deventer Energie levert een (eerste) product duurzame stroom en vergroend gas dat qua functionele kwaliteit niet en qua prijs nauwelijks verschilt van gewone energie. Bovendien verkopen we er liever mínder van dan méer, want energiebesparing stimuleren en daarop gerichte diensten leveren heeft onze voorkeur; dit laatste biedt de klant (ons lid) soms financieel voordeel, maar niet altijd of pas op de lange duur (is veelal situatie-afhankelijk). Kortom: onze producten zijn maatwerk en kunnen niet zonder een bijpassend verhaal. Dit verhaal vertelt de extra belevingswaarde van duurzaam energiegebruik en/of lokale herkomst; het moet overtuigend zijn, dus eerlijk, transparant en toegesneden op de situatie van de klant. 4.2 Kansen en bedreigingen De drie belangrijkste kansen voor resp. bedreigingen van een succesvolle toekomst van Deventer Energie zijn naar onze inschatting de volgende: Kansen: 1. toenemend energiebesef Energie is en blijft een primaire (levens-)behoefte, zowel voor burgers als voor bedrijven en instellingen. Preciezer gezegd: die energie zelf kunnen we missen, maar niet de functies waarvoor energie wordt aangewend, zoals licht, warmte (of: koelte) en kracht. Het besef groeit dat hier iets te kiezen valt; dat je als burger, bedrijf of instelling in je functionele behoeftes kunt voorzien met mínder en/of duurzame energie; en door decentraal samenspel in plaats van afhankelijk te zijn van (inter-)nationale energiereuzen. Deventer Energie kan op dit bewustzijn (deze vraag) inspelen, dankzij haar lokale maatvoering en duurzame uitgangspunten. 2. toenemend marktaanbod Er is een groeiende markt voor aanbieders van energiebesparende en duurzame energie leverende materialen, installaties en voorzieningen; de installatie ervan, service en onderhoud, financiering etc. Daarmee groeit ook de behoefte bij (potentiële) afnemers aan onafhankelijke voorlichting, advies en ontzorgende dienstverlening. Gegeven ons profiel als verbindende en complementaire schakel kan Deventer Energie hierin een waardevolle rol spelen. 3. overheidsstimulansen Met het oog op hun energie- en klimaatdoelstellingen proberen overheden van Europees tot lokaal niveau hun burgers, bedrijven en instellingen op allerlei manieren te stimuleren. Zulke stimulansen vergroten de aantrekkelijkheid van onze producten. Bovendien besteden provinciale en gemeentelijke overheden de implementatie van een stimuleringsregeling soms uit aan (semi-) marktpartijen. Bij gelegenheid kan Deventer Energie zo n rol op zich nemen. Bedreigingen: 1. economisch klimaat De koopkracht van burgers en de (investerings-)budgetten van bedrijven en instellingen staan onder druk, als gevolg van de huidige economische crisis. Dit beperkt hun investeringsbereidheid, vooral ingeval van lange terugverdientijden. 2. concurrerend groen aanbod Er is concurrentie om de gunst van de groene/lokaal georiënteerde energieconsument, zowel van de kant van leveranciers van grijze stroom als van aanbieders van duurzame energie en energiebesparingsdiensten. Deventer Energie moet in dit speelveld een eigen positie verwerven. 3. politiek imago Van tijd tot tijd ontstaat politieke tweespalt over de energie- en klimaatdoelstellingen van de overheid, of over de implementatie daarvan. Deventer Energie kan een speelbal worden van zulke tweespalt of er imagoschade door oplopen: omarmd en gekoesterd door de ene partij, belaagd door de andere. 4.3 Strategische uitdagingen Onze eigen sterkten en zwakten, en de kansen en bedreigingen vanuit de omgeving hebben we tegenover elkaar gezet in onderstaande matrix. Elk veld weerspiegelt een potentieel relevante combinatie van sterkte en kans, zwakte en kans etc.; relevant voor het uitzetten van de strategie van Deventer Energie. 14

15 Natuurlijk doet niet elke combinatie er evenveel toe. Vooruitkijkend Deventer Energie in de komende jaren hebben we de o.i. meest relevante geïdentificeerd. Per kolom in de matrix zijn de scores 5 (meest relevant), 3 (matig relevant) en 1 (minder, maar ook nog wel relevant) eenmalig toegekend. kansen bedreigingen toenemend energiebesef groeiend marktaanbod overheidsstimulansen economisch klimaat groene concurrentie politiek imago sterkten zwakten coöperatief karakter lokale oriëntatie brede doelstelling onvolwassenheid gering(e) budget / naamsbekendheid lastige productportfolio Figuur 2: De confrontatiematrix van Deventer Energie Zo zijn er zes velden die scoren als de meest relevante voor het uitwerken van onze strategie. We vertalen deze in een vijftal strategische uitdagingen waar Deventer Energie voor staat: 1. Hoe kunnen we onze product-portfolio zo invullen dat deze inspeelt op het toenemende energiebesef van burgers en bedrijven/instellingen, aansluit bij onze brede doelstelling; en tegelijkertijd rekening houdt met het ongunstige economische klimaat? 2. Hoe kunnen we uitgroeien tot een volwassen, professionele partner van aanbiedende partijen in de markt voor energiebesparing en duurzame energie? 3. Hoe kunnen we maximaal inspelen op overheidsstimulansen, gebruik makend van ons coöperatieve karakter? 4. Hoe kunnen we onze lokale oriëntatie het beste profileren en waarmaken, zonder in lokale politieke tweespalt verzeild te raken? 5. Hoe kunnen we gegeven onze beperkte middelen onze naamsbekendheid vergroten, te midden van andere aanbieders en initiatieven met (deels) vergelijkbare activiteiten en doelstellingen? Deze uitdagingen pakken we op in het volgende hoofdstuk, nadat we het ondernemingsplan concreet hebben uitgewerkt (zie 5.8). Het zijn de toetsstenen waaraan we de deugdelijkheid van onze uitwerking willen afmeten. 15

16 5. Deventer Energie: van ambitie naar uitvoering Deventer Energie bestaat vanwege ambities. Die hebben we hiervoor verwoord. Ook hebben we ons werkterrein afgebakend, en in grote lijnen ons organisatiemodel en financiële perspectief geschetst. Bovendien zijn de belangrijkste strategische uitdagingen benoemd die we in de komende 3 à 4 jaren voor ons zien. Al deze elementen houden we vast, nu we in dit hoofdstuk uitwerken hoe we onze ambities willenconcretiseren. We detailleren allereerst de belangrijkste activiteiten die in de komende jaren zeker op de rol staan: duurzame energie inkopen en leveren aan onze leden ( 5.1), en het project Energie in Deventer ( 5.2). Vervolgens kondigen we enkele activiteiten aan die er vrijwel zeker bijkomen: diverse energiebesparingsdiensten ( 5.3) en onze participatie in de windmolens bij de A1 ( 5.4). En er is een open eind: onze kweekvijver waar ideeën en kansen voor nog weer andere activiteiten worden uitgedacht en verkend ( 5.5). De organisatie en daarmee het functioneren van Deventer Energie willen we versterken om dit alles mogelijk te maken ( 5.6), ons financiële perspectief kleuren we in ( 5.7), en last but not least komen we terug op de eerder geïdentificeerde uitdagingen ( 5.8). 5.1 Leveren van duurzame energie Elektriciteit en gas leveren aan afnemers is alleen toegestaan aan bedrijven met een zogenaamde leveringsvergunning. Aan zo n vergunning zitten nogal wat voorwaarden vast, die moeten garanderen dat de energievoorziening voor alle afnemers zonder haperingen verloopt en dat de markt fatsoenlijk functioneert. Deventer Energie heeft niet de ambitie zich te ontwikkelen tot een zelfstandige leverancier met eigen leveringsvergunning. Bedoelde voorwaarden zijn voor ons als coöperatie te complex en te veeleisend; terwijl een zelfstandige leveranciersrol ook niet nodig is voor het realiseren van onze doelstellingen. Wij kiezen ervoor om in samenwerking met een bestaande, erkende leverancier aan onze leden het product te leveren dat ons voor ogen staat: duurzame energie, liefst lokaal geproduceerd, en betaalbaar. Inmiddels is een geschikte partner gevonden in energieleverancier Qwint BV, gevestigd te Hengelo. Qwint BV is nauw verbonden met het bedrijf DVEP BV (voluit: De Vrije Energie Producent), dat met name opereert als handelspartner van windturbine-exploitanten, tuinders met warmte-kracht installaties (WKK) e.d. Eind februari is de samenwerkingsovereenkomst tussen Qwint en Deventer Energie ondertekend. De intentie is gericht op langdurige samenwerking, maar beide partijen kúnnen de samenwerking beëindigen (opzegtermijn 3 maanden). Qwint gaat aan onze leden elektriciteit en gas leveren, en natuurlijk stroom terugnemen van leden met eigen energieopwekking (zonnepanelen). De duurzaamheid van de geleverde stroom is dubbel geborgd: enerzijds door de inkoopportefeuille van Qwint/DVEP, die voor 80 % bestaat uit afnamecontracten met producenten van windenergie, bio-energie en efficiënt opgewekte WKKstroom; en anderzijds door zogenaamde groencertificaten 2. Afgesproken is dat Qwint de stroom voor leden van Deventer Energie (en andere coöperaties) als regel afdekt met groencertificaten, gegenereerd door Nederlandse windenergieproducenten. Het door Qwint geleverde gas is niet duurzaam; dat kan ook niet, want duurzaam gas van aardgaskwaliteit is in Nederland niet verkrijgbaar. Wij willen zelf in deze leemte voorzien, door voor elke kuub gas een klein bedrag opzij te zetten, en daarmee de klimaatgevolgen (CO 2 -uitstoot) van ons gasverbruik zoveel mogelijk te compenseren. De betaalbaarheid van energielevering via Deventer Energie is in orde, dankzij de scherpe tarieven die Qwint als slank energiebedrijf kan hanteren. Onze leden die overstappen kunnen hierdoor in de meeste gevallen een lagere energierekening tegemoet zien. Hiernaast ontvangt Deventer Energie per lid/klant een bijdrage in onze organisatiekosten, in de vorm van een maandelijkse vastrechtafdracht; plus het genoemde bedrag per kuub gas (0,5 cent) ten behoeve van klimaatcompensatie. 2 ) Producenten van duurzame energie genereren deze certificaten; ze kunnen worden verkocht aan leveranciers, die ze vervolgens afstempelen naar rato van de groene stroom die zij leveren aan afnemers. 16

17 Eén gewenst element ontbreekt nog in deze opzet, namelijk de lokale herkomst van ons product. We zijn er tot dusver niet in geslaagd lokale producenten van duurzame energie te vinden die aan onze leden willen leveren. Verbetering op dit punt is beslist wenselijk en lijkt binnen niet al te lange tijd ook mogelijk, bijvoorbeeld door eigen productie van windenergie (zie 5.4). Afgezien van deze toekomstige verbetering is de ontwikkeling van ons eerste belangrijke product Energie van Deventer Energie/Qwint klaar. Klantgerichte informatie staat op de website, folders zijn gemaakt, medewerkers op ons bureau (met ruggensteun van de klantendesk van Qwint) kennen de finesses. Alle huidige leden van Deventer Energie zijn uitgenodigd over te stappen; de eersten van hen hebben die stap al gezet. Kortom: het product is gelanceerd. Het komt nu aan op het werven van klanten. Deze activiteit zal in grote mate samenvallen met het werven van leden voor de coöperatie: beide versterken elkaar. Het lidmaatschap van Deventer Energie wordt immers aantrekkelijker als je tevens gebruik maakt van dit product; omgekeerd kún je alleen klant worden als je ook lid bent. In ons financiële perspectief (zie 3.5) is aangenomen dat in % van onze leden overstapt op energielevering door Deventer Energie/Qwint, stapsgewijs oplopend naar 70 % in Dit is een ambitieuze aanname. Gerichte marketing zal beslist nodig zijn om hem waar te maken, iets wat met het oog op de financiële gezondheid van Deventer Energie zeer gewenst is. 5.2 Het project Energie in Deventer Eind februari is het informatieloket Energie in Deventer geopend op het adres Nieuwe Markt 23, de nieuwe thuisbasis van Deventer Energie. Onder dezelfde naam Energie in Deventer is een website online gegaan, en zullen in de komende tijd diverse voorlichtingsactiviteiten worden ontplooid. Een en ander wordt bekostigd door de gemeente Deventer en de provincie Overijssel; de formele vormgeving ervan is een gemeentelijke projectsubsidie van in totaal , gedurende in principe 3 jaar. Achterliggende gedachte is dat brede toepassing van energiebesparende maatregelen en van duurzame energie wenselijk is maar niet vanzelf op gang komt; ook al is dit vaak aantrekkelijk voor de energiegebruiker. Aanbieders en (potentiële) vragers vinden elkaar niet, door gebrek aan informatie over technische en financiële mogelijkheden, onvoldoende maatwerk afgestemd op de klant e.d. Vandaar het idee van de provincie Overijssel om in elke gemeente een loket zoals het onze te creëren, met als kerntaak een schakelfunctie: te makelen tussen vragers en aanbieders. De ambitie is dat Energie in Deventer gaat fungeren als paraplu, waaronder alle aanbieders van producten gericht op energiebesparing en duurzame energie (c.q. informatie daarover) hun plek vinden; een paraplu die herkenbaar is voor de Deventer samenleving: daar moet je zijn, als je je wilt informeren en op zoek bent naar een aanbod dat bij jouw wensen past. En: daar kun je niet ontbreken, als je iets te bieden hebt op het vlak van energiebesparing of duurzame energie. De doelgroep is breed de Deventer samenleving maar hierbinnen is er wel een extra focus op een specifieke groep: de particuliere woningeigenaren, oftewel ca Deventer huishoudens. Als concreet oogmerk is namelijk afgesproken dat in drie jaar tijd tenminste 1000 woningeigenaren dankzij het project een of meer energiemaatregel(-en) nemen. Ook de term aanbieders vatten we breed op: allerlei bedrijven (bouw- en installatiesector, energieadviseurs e.a.), platforms zoals het Blok voor Blok consortium, particuliere initiatieven zoals Stichting Zon Deventer, lokale duurzaamheidwerkgroepen, en natuurlijk Deventer Energie zélf 3. De ambitie is tevens dat deze aanbieders tezamen functioneren als een open, maar samenhangend netwerk: een bron van veelsoortige informatie, met gezamenlijke borging van de kwaliteit ervan. Een lerend netwerk, dat oog heeft voor wat werkt en niet werkt, en waar nodig innovatieve oplossingen zoekt en benut. En tenslotte een netwerk dat haar eigen kracht ontwikkelt en zodoende in staat is tot continuïteit, gebaseerd op geleidelijk toenemende eigen financiering. 3 ) Wij hebben zodoende twee rollen in dit project. Enerzijds houden we de paraplu overeind : we faciliteren het netwerk, bemensen het servicepunt, onderhouden en actualiseren de website, organiseren activiteiten; en anderzijds zijn we ook één van de partners ónder de paraplu, met onze eigen producten. 17

18 De basis van dit netwerkverband zullen we vastleggen in de vorm van een convenant met de deelnemende bedrijven en organisaties. Het project Energie in Deventer vormt voor Deventer Energie in meerdere opzichten een uitdaging. Het is allereerst een kans om een forse impuls te geven aan twee van onze werkvelden externe samenwerking met marktpartijen, en voorlichting geven aan leden én niet-leden; zie par Het is ook een kans om de aantrekkelijkheid van onze producten (en ons lidmaatschap) over het voetlicht te brengen. In dit opzicht nemen we dezelfde positie in als de andere bedrijven en organisaties in het netwerk. Tegelijkertijd is het project niet zonder risico s. Binnen het te vormen netwerk kan onze dubbele rol spanning oproepen; in de externe beeldvorming kan verwarring ontstaan tussen het gewenste zelfstandige, neutrale profiel van Energie in Deventer en dat van Deventer Energie. Deze risico s lijken ons beheersbaar, mits we voortdurend zorgen voor transparantie in onze informatieverstrekking en advisering. Twee andere risico s zijn fundamenteler: (a) de projectuitvoering is al gestart, terwijl het beoogde netwerk nog niet is gevormd; en (b) de haalbaarheid van de projectdoelen een daadwerkelijke bijdrage leveren aan energiebesparing, gecombineerd met stapsgewijs toenemende autonome bekostiging moet nog blijken. De onzekerheid die hiermee gepaard gaat, is onderkend in de subsidiebeschikking en kan leiden tot tussentijdse beëindiging van het project. In ons financiële perspectief is rekening gehouden met het subsidiebudget, groot twee ton; verdeling: ca in de jaren 2013 (vanaf mrt.) en 2014, aflopend naar in 2015 en een klein restant in Eveneens begroot zijn de beoogde inkomsten vanuit de activiteiten binnen het netwerk, c.q. bijdragen van netwerkpartners. Het verdienmodel van Energie in Deventer zal samen met de netwerkpartners worden ingevuld; de bedoeling is dat toepassing ervan vanaf 2014 inkomsten genereert. De beschikbare middelen worden grotendeels aangewend voor de personele bezetting van Energie in Deventer ; een kleiner deel is nodig voor huurlasten, websitebeheer, informatiemateriaal en activiteiten, en de overheadkosten van de coöperatie. 5.3 Energiebesparing: nieuwe producten van Deventer Energie Deventer Energie ontwikkelt verschillende producten waarmee we onze leden kunnen helpen effectief energie te besparen. Onze werkgroep Besparing en Optimalisatie bereidt deze voor. Energiescans zijn een goed instrument om inzicht te krijgen in de besparingsmogelijkheden voor bestaande woningen. Daarvan zijn er diverse op de markt. Ook zijn er zogenaamde zelfscans, die bewoners in staat stellen zelf een eerste evaluatie uit te voeren. Wij verkennen nu welke hiervan (of ev. een zelf ontwikkelde variant) het meest geschikt zijn om aan onze leden aan te bieden. Product: waterzijdig inregelen Er is een categorie woningen waar wel een efficiënte verwarmingsketel (HR-ketel) is geïnstalleerd, maar de radiatoren niet (goed) zijn afgesteld. Gevolg is dat de ketel zijn potentieel hoge rendement niet waarmaakt; ca. 5 % van de energie voor verwarming gaat onnodig verloren. Dit euvel is simpel te verhelpen door het watervolume dat door elke radiator stroomt beter af te stellen (= waterzijdig inregelen ). Soms zijn enige aanpassingen nodig aan radiatorkranen e.d. Het product, de dienst die Deventer Energie haar leden aanbiedt, bestaat uit drie onderdelen: a. een zelfscan, waarmee het lid kan nagaan of dit euvel zich in zijn woning voordoet; b. huisbezoek van een energieadviseur, die de situatie in kaart brengt en de inregeling verzorgt; c. advies over benodigde hardware aanpassingen, en desgewenst inhuren van een installateur. Voor onderdelen b en c (advies) sluit de coöperatie een samenwerkingsovereenkomst met enkele gekwalificeerde adviseurs. Zij voeren dit uit; de klant (ons lid) betaalt een afgesproken standaardtarief; DE ontvangt een klein deel hiervan. Dit product is toe aan introductie; afspraken met energieadviseurs zijn gemaakt, enkele pilots zijn afgerond. Producten zoals deze zullen we in de komende jaren vaker ontwikkelen, in principe steeds in samenwerking met energieadviseurs en/of uitvoerende bedrijven. 18

19 5.4 Duurzame energie produceren: de windturbines in Kloosterlanden Begin 2013 heeft de gemeente Deventer de weg vrijgemaakt voor het plaatsen van twee grote windturbines bij de A1, ter hoogte van bedrijventerrein Kloosterlanden. De opbrengst van beide molens (ca. 11 mln. kwh/jr) is primair bestemd voor het nieuwe, in zijn opzet klimaatneutrale bedrijvenpark van Deventer, net ten zuiden van de A1. Maar hierbij heeft de gemeente aangetekend dat tenminste 25 % beschikbaar zou moeten komen voor inwoners van Deventer. Deze beoogde verdeling komt terug in de bedrijfsmatige opzet. De bedoeling is dat Raedthuys BV (een ervaren windenergieproducent) en Deventer Energie als representant van bewonersparticipatie de molens gezamenlijk financieren en gaan exploiteren. Deze opzet is inmiddels vastgelegd in een intentieovereenkomst tussen beide partijen. Windturbines plaatsen en exploiteren komt neer op een grote begininvestering, beperkte jaarlijkse kosten voor onderhoud, verzekering e.d., en de investering + lopende kosten terugverdienen uit de opbrengstprijs + subsidie per kwh; liefst met een redelijk rendement. De begininvestering voor dit project is 6 à 7 miljoen Euro. Als beoogd mede-eigenaar en exploitant moeten we in principe 25 % van het investeringsbedrag bijdragen, en delen we voor eenzelfde percentage in de opbrengst. In de statuten is opgenomen dat Deventer Energie ledenparticipaties kan uitgeven: leningen voor onbepaalde tijd (maar wel opzegbaar) met een vooraf afgesproken rentevergoeding. De coöperatie kan op deze crowdfunding -achtige manier de investeringsmiddelen genereren voor dit project. Een andere optie is geld lenen van derden, waar onder banken. Participeren in dit windturbineproject is voor Deventer Energie een mogelijkheid, maar hiertoe besluiten is nog voorbarig. We willen het project in de komende maanden zorgvuldig tegen het licht houden (financieringswijze, exploitatierisico s, rentabiliteit e.d.) en de uitvoering ervan voorbereiden. Bij het laatste hoort het oprichten van een gezamenlijke rechtspersoon bijv. een project-bv door beide eigenaren/exploitanten. Als alle seinen op groen staan, dus als dit project ons een aantrekkelijke kans biedt om voor onze leden duurzame energie te produceren, zullen we aan de ALV voorstellen er in te stappen en vervolgens een campagne starten om de financiering rond te krijgen. In de loop van 2014 als alles meezit kunnen de molens worden geplaatst. 5.5 De kweekvijver: nog meer kansen en ideeën LED verlichting voor de tennisbanen, energiecoöperaties per straat, zonnepanelen voor de buurt/op bedrijfsdaken, een energie service company (ESCO) oprichten die energiebesparing voorfinanciert, waterkracht opwekken in de IJssel, etc., etc. Bijna wekelijks ontvangen we suggesties en voorstellen voor wat Deventer Energie nog meer of beter kan doen; via de mail, onze energiecafé s, of face to face. Of we komen ze tegen in onze contacten met andere lokale energie-initiatieven. Met de kennis van vandaag lijkt het vaak onmogelijk om zulke ideeën binnen afzienbare tijd in praktijk te brengen. Praktische bezwaren, lastige wetgeving en fiscale regels, onvolwassen techniek, gebrek aan tijd of geld, etc. staan in de weg. Maar zulke omstandigheden kunnen veranderen. Soms gaat dat snel. Dan ontstaat opeens een kans op toepassing of ruimte voor een nieuwe activiteit. Daarom koesteren we al deze ideeën: ze bevolken onze (virtuele) kweekvijver. Daar kunnen we uit putten, zodra zich nieuwe kansen voordoen. Sommige worden al verkend door onze werkgroepen. We zien hier een belangrijke rol weggelegd voor onze leden. 5.6 De organisatie van Deventer Energie versterken In par is het toekomstbeeld geschetst dat Deventer Energie functioneert dankzij: een klein bureau met enkele professionele, betaalde medewerkers, vooral gericht op uitvoering; daaromheen een flinke groep enthousiaste vrijwilligers met gevarieerde talenten en kundigheden, deels georganiseerd in diverse werkgroepen; en een bestuur dat zich vooral bezighoudt met (voorbereiden van) het beleid en de strategie van de coöperatie, niet met de uitvoering ervan; dit alles onder regime van de algemene ledenvergadering (ALV), die vooraf goedkeuring van beleidsplannen en bijzondere, risicodragende projecten en achteraf verantwoording bestuur aan de hand van het jaarverslag het laatste woord heeft. 19

20 Dit toekomstbeeld is in het organogram gevisualiseerd, inclusief enkele toevoegingen. Puntsgewijs lichten we de rol van een aantal actoren toe. De leden Allereerst de leden. Zij zijn de spelers waar het uiteindelijk om draait: Deventer Energie is er dóór en vóór hen. Zij vormen de algemene ledenvergadering (ALV), kiezen het bestuur en na instelling ervan de ledenraad. Actieve leden werken als vrijwilliger mee aan activiteiten van de coöperatie, individueel of in een werk- of projectgroep. Algemene ledenvergadering (ALV) en Ledenraad De algemene ledenvergadering heeft het laatste woord. Besluiten met een brede impact, zoals vaststelling van de (meerjaren)begroting, het ondernemingsplan, de jaarrekening en de vaststelling of wijziging van het huishoudelijk reglement, zijn volgens de statuten voorbehouden aan de ALV. Hetzelfde geldt voor belangrijke beslissingen van meer specifieke aard, zoals de contributiehoogte of deelname aan een risicodragend project. Wij voorzien dat de ALV in de regel tweemaal per jaar zal worden bijeengeroepen, in voor- en najaar. Volgens de statuten kan de ALV een ledenraad instellen en daaraan bepaalde taken en bevoegdheden delegeren. Zo n ledenraad maakt tussentijdse afstemming mogelijk tussen het bestuur en de leden, en vergroot daarmee de slagvaardigheid van de coöperatie. Wij voorzien dat we in najaar 2013 een uitgewerkt voorstel voor instelling van de ledenraad zullen voorleggen aan de ALV. De werkgroepen De werkgroepen zijn een verhaal apart. Tussen mei en oktober vorig jaar fungeerden de zes toenmalige werkgroepen drie met een algemene taakomschrijving, drie voor de verschillende werkvelden als de motor van het gezamenlijke denkproces over de opzet, missie, doelen, hoofdactiviteiten etc. van de coöperatie. Dit denkproces werd succesvol afgerond met de oprichting van Deventer Energie. Hiermee brak een nieuwe fase aan, met de focus op van denken naar doen. Drie werkgroepen hebben deze switch niet overleefd, of zijn slapend; diverse oorzaken zijn daar debet aan. Twee andere (wg. Opwek en wg. Besparing en optimalisatie) richten zich op het uitdenken van nieuwe coöperatieproducten; zij dragen zo bij aan beleidsvoorbereiding. De zesde (wg Marketing en Communicatie) had vanaf het begin een meer uitvoerende rol, en gaat hiermee door. Laatstgenoemd drietal stuit wel geregeld op grenzen qua capaciteit en competenties. Zulke leemtes worden opgevangen door bestuursleden, door de directeur of door taken uit te besteden. De les is dat werkgroepen niet de spil kunnen vormen van ons functioneren; dat zou teveel vergen van hun inzet c.q. te hoge verwachtingen oproepen over het resultaat ervan. Dit neemt niet weg dat werkgroepen van groot belang blijven voor Deventer Energie: ze horen bij onze coöperatieve opzet, geven ruimte voor actieve betrokkenheid van leden, en kunnen fors bijdragen aan het succes van onze coöperatie. De drie actieve werkgroepen willen we handhaven, en zo mogelijk versterken. Hiernaast willen we het accent verleggen naar projectgroepen of commissies met een meer afgebakende, tijdelijke functie, soms voor een beleidsvoorbereidende taak, soms voor een uitvoeringsklus. Het ligt voor de hand dat zulke uitvoerende projectgroepen aanhaken bij het bureau; voor projectgroepen die nieuwe activiteiten c.q. beleid voorbereiden kan de primaire link ofwel met het bestuur, ofwel met het bureau worden gelegd (zie hieronder). Voor goed functionerende werk- en projectgroepen is nodig dat we de afstemming verbeteren tussen werk- en projectgroepen onderling, en tussen iedere groep en het bureau en bestuur. Dit willen we langs twee wegen bereiken: (a) er komt een interne, maandelijkse nieuwsbrief over de plannen en besluiten van het bestuur, de voortgang van/nieuws uit de werk- en projectgroepen, en wetenswaardigheden die voor hen van belang zijn; (b) zoveel mogelijk zullen we de projectgroepen zowel de beleidsvoorbereidende als de uitvoerende een duidelijke taak- c.q. rolomschrijving meegeven. Voor de huidige, breder georiënteerde werkgroepen is dit minder nodig of wenselijk: hun functie is vooral ideeën toe te voegen aan onze kweekvijver (zie 5.5). 20

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ Oprichtingsvergadering 3 april 2013 Opgewekt aan het IJ Agenda oprichtingsvergadering 3 april 2013 1.Korte introductie ronde: RvC, bestuur en aanwezigen 2.Over NDSM Energie Missie, visie, kernwaarden,

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Algemene informatie Energie Gilze Rijen

Algemene informatie Energie Gilze Rijen Algemene informatie Energie Gilze Rijen Aanleiding. Op bescheiden schaal, doch onweerlegbaar in toenemende mate vindt er in de samenleving een ontwikkeling plaats in het denken van burgers op welke wijze

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? Wat willen we met de AGEM bereiken? Waarom is de AGEM nodig? Wat gaat de AGEM doen?

FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? Wat willen we met de AGEM bereiken? Waarom is de AGEM nodig? Wat gaat de AGEM doen? FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? De opwekking van duurzame energie loopt nog niet zo n vaart, ook niet in de Achterhoek. En zeker de wat grotere initiatieven, ook van bestaande

Nadere informatie

Opzet ondernemingsplan

Opzet ondernemingsplan De organisatie Type organisatie Rechtsvorm en aansprakelijkheid KvK nr / BTW nr Verzekeringen Eigenschappen (en vergunningen) Vestigingsplaats en wijk Sinds (startdatum) Organigram (bestuur, personeel,

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten Menno van Rossum De Windcentrale Jeroen Vanson Greenchoice 21 November 2014 AGENDA Greenchoice Over Greenchoice Lokale initiatieven en coöperaties De

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Meteren, 15 januari 2014 Inleiding Coöperatieve vereniging 11duurzaam heeft zich de afgelopen twee jaar ingezet voor duurzaamheid

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020)

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) (Voor)financiering door een derde 1. Zonline Doneer de zon: Zonline biedt in samenwerking met Urgenda de mogelijkheid om via crowdfunding zonnepanelen

Nadere informatie

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Eigen duurzame energie Is dat mogelijk? Jelle Vegt Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Waarom zouden we? 2-6-2015 3 2-6-2015 4 2-6-2015 5 Olie en gasvoorraden

Nadere informatie

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deze Monitor gaat over: je organisatie (initiatief): mensen, activiteiten, organisatie, financiële situatie. TOELICHTING MONITOR ORGANISATIE LET OP: Deze vragenlijst bestaat

Nadere informatie

Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels

Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels De Groene Reus Coöperatie u.a. delegatie CU-fractie 6 maart 2015 van 14.00-17.00 uur Natuurbelevingscentrum

Nadere informatie

Hoe word je van vrijwilligersorganisatie een bedrijf?

Hoe word je van vrijwilligersorganisatie een bedrijf? Hoe word je van vrijwilligersorganisatie een bedrijf? Workshop 6.4, Evenement Hier Opgewekt Den Haag, 21 november 2014 Arien Scholtens, dea Jurgen van der Heijden, CALorie Hoe word je van vrijwilligersorganisatie

Nadere informatie

MKB Energie Coöperatief West - Friesland. Ing. John Braakman MBA Directeur ZON Energie Groep Funding partner ECWF

MKB Energie Coöperatief West - Friesland. Ing. John Braakman MBA Directeur ZON Energie Groep Funding partner ECWF MKB Energie Coöperatief West - Friesland Ing. John Braakman MBA Directeur ZON Energie Groep Funding partner ECWF Inhoud 1. ZON Energie Groep 2. Wie wat en waar is het ECWF 3. Status tot op heden 4. Exploitatie

Nadere informatie

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Inhoudsopgave 1. Doelstelling... 3 2. Inleiding... 4 3. Wat is duurzaamheid?... 5 4. Lange termijn perspectief (..2030)... 6 5. Actieprogramma... 7 6. Financiële paragraaf...

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Marian Bentvelzen en Monique Strijk Juli 2012 Brede Hilledijk 590, 3072 NK Rotterdam Tel.: 0613467100, 0653224897 KvK: 54218853 E: moniquestrijk@hotmail.com, post@marianbentvelzen.nl

Nadere informatie

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013 Lokale duurzame energie ontwikkelen Derck Truijens 18 april 2013 Inhoud Windunie: samen voor de wind Lokale duurzame energie initiatieven Lokaal duurzame energie ontwikkelen Het begon in 2000... De energiemarkt

Nadere informatie

Strategisch Plan 2014-2017

Strategisch Plan 2014-2017 Strategisch Plan 2014-2017 Dress for Succes Leiden Inclusief jaarplan 2015 Inhoudsopgave Inleiding 1 1. Missie, ambitie en waarden 2 2. SWOT 3 3. Strategische koers 4 Inleiding Voor u ligt het strategisch

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201

1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201 1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201 N Visie op hoofdlijnen op het 1 gebruik van buurthuizen Betere bezetting van accommodaties, meer zelfstandige buurthuizen en minder gesubsidieerde

Nadere informatie

KEMPENENERGIE. samen groen

KEMPENENERGIE. samen groen KEMPENENERGIE samen groen De coöperatie KempenEnergie wil alle inwoners van de 5 Kempengemeenten toegang geven tot de maatschappelijke en financiële voordelen van lokaal opgewekte schone energie. KEMPENENERGIE

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Doel van dit document is het bieden van achtergrond informatie over het principe van Eemstroom -Energiecoöperatie Amersfoort. Eemstroom One

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X KNLTB Stappenplan beleidsplan tennisvereniging X Inleiding Iedere verenigingsbestuurder weet in het achterhoofd dat het belangrijk is om beleidsmatig en doelgericht te werken. Toch komen de meeste verenigingsbestuurders

Nadere informatie

Bestuursflap. Eenmalige subsidieaanvraag Project Zon op Noord. Inzet op energiebesparing en gebruik duurzame energie wordt versterkt

Bestuursflap. Eenmalige subsidieaanvraag Project Zon op Noord. Inzet op energiebesparing en gebruik duurzame energie wordt versterkt Bestuursflap Samenvatting Onderwerp Zaaknummer Z10-30576 Behandelend ambtenaar M. Visser (020 634 9571) Unit/Afdeling UOS/OFD Programma Milieu en Water Doelstelling Inzet op energiebesparing en gebruik

Nadere informatie

Hoofdlijnen bedrijfsplan

Hoofdlijnen bedrijfsplan Hoofdlijnen bedrijfsplan Inhoudsopgave bedrijfsplan 1. Missie en doelstellingen 2. Strategie 3. Doelgroepen 4. Diensten 5. Modellen 6. Organisatie 7. Rendement 8. Implementatie 1 Missie & doelstellingen

Nadere informatie

Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A.

Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. Huishoudelijk Reglement ( vast te stellen op 14 oktober 2015 ) Artikel 1: ALGEMEEN 1.1 De Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. [hierna: de Coöperatie] is gevestigd

Nadere informatie

Begroting 2014 en raming 2015

Begroting 2014 en raming 2015 Begroting 2014 en raming 2015 Energie-U Begroting 2014 en raming 2015 blz 1 Begroting 2014 en raming 2015 Uitgaven 2012 (jaarrek) 2013 (alv) 2013 (bijgesteld) 2014 2015 Bestuurskosten 169 1.000 1.000 1.000

Nadere informatie

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Visie op Sociale windenergie Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR Duurzaam Drimmelen wil duurzaamheid in gemeente Drimmelen vergroten Ecologisch,

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

LochemEnergie Lochemse Coöperatieve Energievereniging

LochemEnergie Lochemse Coöperatieve Energievereniging LochemEnergie Lochemse Coöperatieve Energievereniging Ja ik wil zonne-energie, maar... Wat moet ik doen? Is het financieel rendabel? Welke zonnecellen zijn het beste? Waar en door wie worden panelen geïnstalleerd?

Nadere informatie

Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem

Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem Maart 2007 Sponsoring en fondsenwerving in het Lochemse openbaar basisonderwijs Inleiding Sponsoring en fondswerving zijn veelbesproken onderwerpen.

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Johan ten Brinke. workshop Energiecoöperaties 12 mei 2014

Johan ten Brinke. workshop Energiecoöperaties 12 mei 2014 Johan ten Brinke workshop Energiecoöperaties 12 mei 2014 Basis spelregels Programma is bedoeld als een leidraad Interactie belangrijker dan monoloog, alleen de eindtijd staat vast We praten vrijuit en

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

Activiteiten Netwerk

Activiteiten Netwerk ALV 2015 Programma Opening door de voorzitter Verslagen en werkplannen Financieel verslag en begroting Decharge Bestuur Verkiezing van het nieuwe bestuur Verkiezing van de ledenraad Pauze Dienstverlening

Nadere informatie

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1 SWOT - analyse Een handige methode om uw organisatie te leren kennen en te kijken waar uw organisatie staat en naartoe moet, is de SWOT-analyse. De vier letters staan voor Strengths, Weaknesses, Opportunities

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway

Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway Inleiding Stichting Skyway staat symbool voor vernieuwing, integriteit, ruimdenkendheid, creativiteit en inspiratie. In de afgelopen 10 jaar heeft

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie Sociale Windenergie & Windenergie langs de A16 1 Ons idee Samen Sociale Windenergie realiseren door samenwerking lokale initiatieven in Zundert?? 2 Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Zon op Heerjansdam daar krijgen we energie van! Samenwerkingsverband Wat/Wie Buurtbewoners is kopen van omwonende burgers/ondernemers Zon samen op in een Heerjansdam Op Dit is het het dak tweede van een

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Versnellingsplan. Ledenvergadering CALorie 11 april 2013

Versnellingsplan. Ledenvergadering CALorie 11 april 2013 Versnellingsplan Ledenvergadering CALorie 11 april 2013 Inhoud Terugblik vorige ledenvergadering en voortgang sindsdien Gevraagde instemming met bestuursbesluit Afspraken tussen coördinator, bestuur en

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

Stichting Vrienden van Zorgboerderij Oliehoek. Beleidsplan 2013

Stichting Vrienden van Zorgboerderij Oliehoek. Beleidsplan 2013 Stichting Vrienden van Zorgboerderij Oliehoek Stichting Vrienden van Zorgboerderij Oliehoek S. Oliehoek Raaphorstlaan 20 2245 BJ Wassenaar RSIN 54119294 Inleiding De stichting Vrienden van Zorgboerderij

Nadere informatie

Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013

Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013 Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013 Beleidsplan Joy for Children juli 2013-1- Samenvatting Stichting Joy for Children beheert in India zes zorg- en onderwijscentra, waar 445 kinderen kleding,

Nadere informatie

Toolkit ehealth. Hoofdstuk 3: ehealth strategie

Toolkit ehealth. Hoofdstuk 3: ehealth strategie Toolkit ehealth Hoofdstuk 3: ehealth strategie 1 Inhoud 3.1 Inventarisatie... 3 3.2 Koppeling met visie en kerntaken organisatie... 6 3.3 Resources... 7 3.4 Raadpleging achterban... 9 3.5 Aan de slag...

Nadere informatie

STEM Bedrijventerreinen. Proposities voor duurzame energie op bedrijventerreinen: Stem op uw favoriete propositie!

STEM Bedrijventerreinen. Proposities voor duurzame energie op bedrijventerreinen: Stem op uw favoriete propositie! STEM Bedrijventerreinen Proposities voor duurzame energie op bedrijventerreinen: Stem op uw favoriete propositie! 2 Consortium 3 STEM regeling De STEM (Samenwerken Topsector Energie en Maatschappij) regeling

Nadere informatie

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl VRAGENLIJST JOnG JOnG is een initiatief van en voor jonge ondernemers. Tot de doelgroep behoren Ondernemers in de eerste 5 jaar van hun ondernemerschap. JOnG stelt zich tot doel de individuele ondernemers

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2018

Beleidsplan 2014-2018 Beleidsplan 2014-2018 (versie 20 oktober 2014) INLEIDING Wooninitiatief Plu-S is een stichting waarvan het bestuur wordt gevormd door ouders of de wettelijke vertegenwoordigers van mensen met een beperking.

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Beleidsplan FairFriends Foundation 2014-2020. fa ir frie n d s

Beleidsplan FairFriends Foundation 2014-2020. fa ir frie n d s Beleidsplan FairFriends Foundation 2014-2020 fa ir frie n d s 1. Inleiding Dit beleidsplan is opgesteld om vast te leggen wat de toekomstvisie is van de Stichting Fairfriends Foundation. Hierin willen

Nadere informatie

Checklist Samenwerking

Checklist Samenwerking Checklist Samenwerking 1 Partner in gezond ondernemerschap Checklist Samenwerken 2013 Uitgave Ontwerp vormgeving Drukwerk FNV Zelfstandigen 2013 Ida Rouwenhorst, Amsterdam Digitaal FNV Zelfstandigen FNV

Nadere informatie

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONDERZOEK LOKAAL DUURZAAM ENERGIEBEDRIJF DALFSEN

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONDERZOEK LOKAAL DUURZAAM ENERGIEBEDRIJF DALFSEN VOORTGANGSRAPPORTAGE ONDERZOEK LOKAAL DUURZAAM ENERGIEBEDRIJF DALFSEN 1. Aanleiding en ambitie In het Projectvoorstel Lokaal Duurzaam Energiebedrijf Dalfsen (maart 2012) zijn de achtergrond, de projectdoelstellingen

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

Stichting Present Walcheren. Jaarplan 2013

Stichting Present Walcheren. Jaarplan 2013 walcheren Stichting Present Walcheren Jaarplan 2013 2012-12-10 Inhoudsopgave Stichting Present Walcheren... 1 Jaarplan 2013... 1 1. Inleiding... 2 2. Algemene beschrijving Present... 2 3. Beschrijving

Nadere informatie

3. ORGANISATIE. 3.1 BESTUUR: Trekker: Bestuur. 3.2 ORGANISATIE Trekker: Bestuur

3. ORGANISATIE. 3.1 BESTUUR: Trekker: Bestuur. 3.2 ORGANISATIE Trekker: Bestuur Werkplan & Begroting 2011 1. VISIE Energie U is een duurzaam lokaal energie bedrijf gebaseerd op een vereniging zonder winstoogmerk. Wij willen de Utrechters helpen om in hun eigen omgeving hun eigen duurzame

Nadere informatie

Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland

Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland LiveBuild Jaarplan 2015 Kameroen / Nederland Inleiding Komend jaar vieren we het lustrum van zowel de 24uurLiveBuild als de Afsluitrace. Onze jonge organisatie bestaat

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Video Journaal Schoorl 2015-2020

Beleidsplan Stichting Video Journaal Schoorl 2015-2020 VOORWOORD In dit beleidsplan geven wij u graag een helder beeld van de activiteiten van Stichting Video Journaal Schoorl. Ook informeren wij u over onze plannen voor de toekomst. Dit beleidsplan is geschreven

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Vooruit naar de oorsprong

Vooruit naar de oorsprong Vooruit naar de oorsprong strategisch kader 2014-2016 1 Strategisch kader in 12 puntjes 1 We zien goed en plezierig wonen als basis van bestaan 2 We bieden mensen met lagere inkomens goede, passende woonruimte

Nadere informatie

Beleidsplan. Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg

Beleidsplan. Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg Beleidsplan Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg 2014 2017 Inhoud 1 Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg 3 2 Organisatie 5 3 Afgesproken beleid periode 2014-2017 6 4 Activiteiten 7 5 Financiën

Nadere informatie

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Hoogland 26 juli 2012 1 Inleiding 3 2 Werkwijze 3 3 Bestuurlijke organisatie 3 4 Profiel bestuursleden 4 5 Commissie structuur 4 6 Vergroten draagvlak 5 7 Verdere procedure

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Begroting 2013. Huurdersvereniging BRES

Begroting 2013. Huurdersvereniging BRES Begroting 2013 Huurdersvereniging BRES 1 Inleiding op de begroting Het jaar 2013 zal voor BRES anders zijn dan voorgaande jaren. De grootste uitdaging voor komend jaar is vanzelfsprekend de fusie. Hiervoor

Nadere informatie

Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013

Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013 Beleidsplan Joy for Children Hagestein, juli 2013 Beleidsplan Joy for Children juli 2013-1- Samenvatting Stichting Joy for Children beheert in India zes zorg- en onderwijscentra, waar 445 kinderen kleding,

Nadere informatie

Ik krijg ENERGIE van dea

Ik krijg ENERGIE van dea Ik krijg ENERGIE van dea Jaarplan 2014 1 Voorwoord Het jaarplan in plaatjes De plannen voor 2014 kort en krachtig. Geen lange stukken tekst maar in een aantal illustratieve platen hopen we dat je een goed

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

Zon op Zwijndrecht daar krijg ik energie van Wij Buurtbewoners Wat/Wie Op het zijn dak een van burgerinitiatief kopen een samen in een coöperatie -zonnepanelen is openbaar Zon op gebouw Zwijndrecht Eerste

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Stijn Goeminne Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen & Bestuurskunde Het opwekken van groene

Nadere informatie