Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Wat is er mooier dan uw naasten en toekomstige generaties een toekomst vrij van kanker na te laten?
Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF NL) Doelstelling De Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF NL) helpt mensen bij het maken van keuzes die het risico op kanker verlagen. Missie Het financieren en stimuleren van wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen voeding, leefwijze, gewicht, lichaamsbeweging en het risico op kanker. Conclusies laten trekken uit al het beschikbare wetenschappelijke bewijs over kankerpreventie door deskundigen. Het geven van voorlichting over kankerpreventie. Internationaal netwerk Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF NL) maakt deel uit van het internationale World Cancer Research Fund (WCRF) netwerk. De overige organisaties in dit netwerk zijn: American Institute for Cancer Research (AICR) World Cancer Research Fund UK (WCRF UK) World Cancer Research Fund Hong Kong (WCRF HK)
Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Inhoud brochure Uw persoonlijke documenten 2 Wat gebeurt er met uw nalatenschap? 2 Kinderen en uw nalatenschap 4 Bewindvoering van een erfenis 4 Uw testament en de notaris 5 Uw testament en de executeur 5 Nalaten door middel van een legaat of erfstelling 6 Geven aan een Algemeen Nut Beogende Instelling 7 Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds opnemen in uw testament 7 Over het Wereld Kanker Onderzoek Fonds 8 Bijlagen Uw gegevens Gegevens met betrekking tot uw testament Uw nalatenschap Uw erfgenamen en legatarissen
Uw persoonlijke documenten Wat gebeurt er met uw nalatenschap? In deze informatiemap vindt u alle informatie die u nodig heeft voor het opstellen van uw testament. Met een testament kunt u zelf regelen wat er met uw nalatenschap gebeurt als u er niet meer bent. In deze informatiemap kunt u onder andere vinden hoe u ervoor kunt zorgen dat uw bezittingen gaan naar wie u dat wilt en bij wie u dit in orde kunt maken, wat er gebeurt als u geen testament opmaakt en hoe u een executeur kiest. Ook kunt u in de bijlagen uw persoonlijke gegevens en uw wensen voor uw testament opschrijven. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds is geheel afhankelijk van giften, waarvan een deel uit nalatenschappen komt. Zonder steun van onze donateurs zou ons werk niet mogelijk zijn. Voor de toekomst is er voor onze onderzoeksen voorlichtingsprogramma s veel geld nodig. Ook als u er niet meer bent, kunt u het Wereld Kanker Onderzoek Fonds blijven steunen. Dit kunt u doen door ons op te nemen in uw testament. Met uw testament kunt u een verschil maken in de toekomst van anderen. Lees hier meer over in deze informatiemap. Met een testament kunt u zelf regelen wat er met uw nalatenschap gebeurt als u er niet meer bent. Onder een nalatenschap vallen alle bezittingen en schulden die een overleden persoon (de erflater) achterlaat. U bent niet verplicht om een testament op te stellen. Doet u niets, dan vindt de verdeling van uw nalatenschap plaats volgens de regels van het wettelijk erfrecht. Dit erfrecht bepaalt wie er recht heeft op uw nalatenschap. Het erfrecht geldt alleen als er geen testament is opgemaakt. Als u wel een testament laat opmaken, dan kunt u afwijken van de standaardregels. Een testament is het beste middel om ervoor te zorgen dat uw bezittingen daar terecht komen waar u ze graag wilt hebben. Zo kunt u ook een pleegkind, een goede buur of vriend of een goed doel in uw testament opnemen. 2
Wie zijn de erfgenamen volgens het wettelijk erfrecht? De wet verdeelt de mogelijke erfgenamen in vier groepen. Pas als er in een groep geen persoon (meer) aanwezig is, komen personen uit de daaropvolgende groep als erfgenaam in aanmerking. 1. Echtgenoot (niet van tafel en bed gescheiden) of geregistreerde partner en de kinderen van de erflater. De langstlevende ouder krijgt alle bezittingen van de overleden echtgenoot in handen. Kinderen krijgen niet gelijk hun kindsdeel, zij kunnen deze pas opeisen als de langstlevende ouder komt te overlijden, op een paar uitzonderingen na. Testament: Een notarieel vastgelegde schriftelijke verklaring waarin iemand aangeeft wat er na overlijden met zijn bezittingen moet gebeuren. Nalatenschap: Alle bezittingen en schulden die iemand na zijn overlijden achterlaat. Erflater: Iemand die een nalatenschap nalaat. Wettelijk erfrecht: Erfrecht gebaseerd op bloedverwantschap. Erfgenaam: Iemand die erft of zal erven. Kindsdeel: Gelijk gedeelte van een nalatenschap dat ieder kind en de langstlevende partner erven als er geen testament is. 2. Ouders, broers en zusters tezamen. 3. De grootouders. 4. De overgrootouders. In het wettelijk erfrecht erven alleen bloedverwanten. Niet-bloedverwanten (zoals stiefkinderen, aangetrouwde kinderen) zijn volgens deze wet geen erfgenaam. Een uitzondering zijn de echtgenoot of de geregistreerde partner (groep 1). Ongehuwde en niet-geregistreerde partners erven niet automatisch van elkaar. Dit is wel mogelijk via aanwijzing in een testament. Als een zoon of dochter van de erflater is overleden, dan nemen de eventuele kinderen of kleinkinderen van de overleden zoon of dochter (naar evenredigheid) gezamenlijk de plaats in van hun overleden vader of moeder. De gehele nalatenschap vervalt aan de Nederlandse staat als er helemaal geen bloedverwanten meer aanwezig zijn. 3
Kinderen en uw nalatenschap Kinderen blijven altijd recht houden op een deel van de nalatenschap van hun vader en/of moeder, ook al worden ze uitgesloten bij testament of niet opgenomen als erfgenaam in een testament. Dit wettelijk erfdeel wordt legitieme portie genoemd. De echtgenoot, geregistreerd partner, ouders en grootouders hebben dit recht niet. Een wettelijk erfdeel is de helft van het normale kindsdeel en het geeft alleen recht op geld en niet op goederen (zoals een antieke kast). Dit recht op de vordering is in beginsel pas opeisbaar indien de langstlevende ouder is overleden. Kinderen en kleinkinderen ontvangen het wettelijke erfdeel niet automatisch, zij zullen dit binnen vijf jaar na het overlijden van (groot)ouders moeten opeisen. De kinderen en kleinkinderen kunnen er ook in berusten dat zij niet genoemd zijn in het testament en beslissen om het wettelijk erfdeel niet op te eisen. Wettelijk erfdeel: Bepaalde personen zijn via de wet aangewezen als erfgenaam. Deze personen hebben recht op een deel van de erfenis. Legitieme portie: Familieleden kunnen in een testament worden onterft. Kinderen blijven echter altijd recht houden op een deel van de nalatenschap. Deze legitieme portie is de helft van het wettelijk erfdeel. Bewindvoering van een erfenis Het is mogelijk om in een testament een erfgenaam onder bewind te stellen. Een bewindvoerder behartigt de financiële belangen van personen die tijdelijk of blijvend niet in staat zijn om dit zelf te doen. Kinderen krijgen vanaf hun achttiende verjaardag de volledige vrije beschikking over hun erfenis. Met een bewindregeling is het mogelijk iemand anders te laten zorgen voor een goed beheer van het vermogen. Ook kan een bewindvoerder worden aangesteld voor personen die om lichamelijke en/of psychosociale redenen van de erfenis niet zelf kunnen beheren. In een testament kan worden aangegeven hoe lang een bewind duurt en aan welke voorwaarden de erfgenaam moet voldoen om zelf verantwoordelijkheid te krijgen. De erfgenaam die de erfenis onder bewind heeft gekregen, kan zelf een rechter verzoeken om het bewind op te heffen. Het bewind opheffen kan alleen als de erflater minimaal vijf jaar is overleden en de erfgenaam kan aantonen dat hij of zij in staat is om de erfenis zelf te beheren. 4
Uw testament en de notaris Iedereen die 16 jaar of ouder en handelingsbekwaam is, kan een testament laten opmaken bij een notaris. De notaris kan u een advies op maat geven over hoe u uw testament het best kunt opstellen. Een testament is pas rechtsgeldig als u en de notaris het hebben ondertekend. Na ondertekening wordt uw testament, door de notaris, geregistreerd bij het Centraal Testamenten Register in Den Haag. Zo kan iedere notaris altijd nagaan wat uw laatste testament is. Hoe vind ik een notaris? U kunt informeren bij vrienden of familie of zij u een notaris kunnen aanbevelen. Ook kunt u terecht op de website www.notaris.nl of de notaristelefoon 0900 3469393 voor adressen van notarissen bij u in de buurt. U kunt uw testament op elk moment veranderen of intrekken. Dit kunt u doen door een nieuw testament op te laten maken bij een notaris. Het is altijd verstandig om uw testament na te lopen en eventueel aan te passen als uw gezinsof inkomenssituatie is veranderd. Hetzelfde geldt als er nieuwe wetten in werking treden. Ook dan kan het verstandig zijn om uw testament aan te passen. Als u uw testament niet aanpast, blijft het oude testament geldig. Het testament wordt dan afgewikkeld volgens het geldende recht ten tijde van het opmaken van het testament. Uw testament en de executeur De executeur heeft tot taak de goederen van de nalatenschap te beheren en de schulden van de nalatenschap te voldoen. Hiertoe kan ook het regelen van de uitvaart behoren. Een executeur kan bij testament worden aangewezen. Als de executeur het afwikkelen van de nalatenschap aanvaard heeft, is hij verplicht om de taak helemaal te volbrengen. Zodra er een executeur is benoemd, mogen de erfgenamen het beheer van de nalatenschap niet meer zelf uitvoeren zonder medewerking van de executeur of machtiging van de kantonrechter. Gedurende het beheer vertegenwoordigt de executeur bij vervulling van zijn taak de erfgenamen. Aan het eind van de afwikkeling van de nalatenschap moet de executeur rekening en verantwoording aan de erfgenamen afleggen over zijn of haar werkzaamheden. U hoeft in uw testament geen executeur aan te wijzen. Als u zelf vooraf geen executeur heeft gekozen, kunnen de nabestaanden er zelf één aanwijzen. 5
Welke soorten executeurs zijn er? Er zijn drie soorten executeurs De begrafenis executeur, deze heeft de bevoegdheid tot het regelen van de uitvaart. De beheerexecuteur, deze draagt zorg voor de afwikkeling van de nalatenschap. De afwikkelingsbewind-executeur, deze is niet alleen beheersexecuteur maar ook bewindvoerder. Een afwikkelingsbewind-executeur draagt zorg voor de afwikkeling van de nalatenschap en kan daarnaast nog extra bevoegdheden hebben gekregen van de erflater Ook kunnen de nabestaanden er voor kiezen om de nalatenschap zelf af te handelen. De executeur die u zelf aanwijst hoeft niet een van de erfgenamen te zijn. Het mag ook een buitenstaander zijn. Ook de notaris kan optreden als executeur. Als u vooraf een executeur wilt aanwijzen, dan kunt u dit het beste bij het opstellen van het testament vragen aan de persoon die u hiervoor op het oog heeft. Ook is het altijd aan te bevelen om een reserve -executeur aan te wijzen voor het geval de eerst aangewezen persoon niet wil of kan. Een executeur kan voor zijn werk een vergoeding krijgen. Het loon bedraagt 1% van het vermogen op de dag van overlijden als er over de vergoeding niets geregeld is in het testament. Afwijken van deze 1% beloning is mogelijk, dit kunt u vastleggen in uw testament. U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om vooraf een vaste vergoeding te bepalen voor de afwikkeling van uw nalatenschap. Nalaten door middel van een legaat of erfstelling Er zijn verschillende manieren waarop u iemand kunt opnemen in uw testament. Dit kan door middel van een legaat of erfstelling. Met een legaat kunt u een duidelijk omschreven goed of een bepaald geldbedrag aan een persoon of goed doel nalaten. De persoon of goed doel die het goed of gelbedrag ontvangt, wordt een legataris genoemd. Een legataris is niet hetzelfde als een erfgenaam. In tegenstelling tot een erfgenaam, erft een legataris geen schulden. Ook krijgen erfgenamen pas hun deel van de erfenis als alle rechten aan anderen (zoals legaten) van de nalatenschap zijn afgetrokken. De erfgenamen zijn verplicht om het geld of goederen uit het legaat aan de legataris te geven. Met een erfstelling kunt u de gehele erfenis of een gedeelte ervan ten goede laten komen aan een persoon of goed doel. Voordat de erfenis vrij komt worden eerst alle rechten van anderen (zoals legaten en schulden) afgelost. De rest van de nalatenschap wordt verdeeld over de erfgenamen. Legaat: Vast bedrag of goed dat een overledene via een testament aan een bepaald persoon of instelling heeft nagelaten. Legataris: Iemand die een legaat ontvangt. Erfstelling: Aanwijzing als erfgenaam. Erfbelasting (successierecht): De belasting die wordt geheven in geval van erfenissen. 6
Geven aan een Algemeen Nut Beogende Instelling Goede doelen die erkend zijn als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) zijn vrijgesteld van erfbelasting. Dit is de belasting die betaald moet worden over een te ontvangen erfenis. Een ANBI is een kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of andere instelling die het algemeen belang dient. Een ANBI mag geen winstoogmerk hebben. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds is als ANBI door de belastingdienst aangewezen. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds opnemen in uw testament dat u onze volledige naam en ons Kamer van Koophandel (KvK-)nummer vermeld. gegevens kunnen in de loop van de jaren veranderen. Met ons KvK-nummer kan elke notaris in Nederland de actuele adresgegevens van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds op zoeken. Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF-NL), KvK-nummer: 41213794 Nalaten door middel van een codicil Een codicil is een handgeschreven, gedagtekend en ondertekend document waarin u bepaalde regelingen kunt treffen voor als u er niet meer bent. In een codicil kan worden vastgelegd welke bepaalde zaken u aan bepaalde mensen wilt nalaten. Alleen goederen kunnen in een codicil worden opgenomen. Deze goederen moeten duidelijk en afzonderlijk worden beschreven in het codicil. Ook kunt u in uw codicil uw wensen voor uw uitvaart aangeven. Een codicil hoeft niet te worden vastgelegd bij een notaris. De giften die het Wereld Kanker Onderzoek Fonds ontvangt uit nalatenschappen dragen enorm bij aan ons wetenschappelijk onderzoek naar en voorlichting over kankerpreventie. Door ons op te nemen in uw testament stelt u ons als trouwe donateur niet alleen in staat om meer belangrijk werk te verrichten op het gebied van kankerpreventie, ook zorgt u ervoor dat u familie en vrienden achterlaat met de best mogelijke aanpak om het risico op kanker te verlagen. Elke gift, groot of klein, draagt bij aan ons belangrijk werk voor kankerpreventie. Wilt u het Wereld Kanker Onderzoek Fonds opnemen in uw testament? Dan is het belangrijk 7
Over het Wereld Kanker Onderzoek Fonds Mevrouw Blokhuis Ook als ik er niet meer ben, kan ik nog iets betekenen in de strijd tegen kanker Ook u kunt het verschil maken en ons helpen ervoor te zorgen dat kanker minder mensen treft, zoals mevrouw Blokhuis uit Zutphen heeft gedaan. Mevrouw Blokhuis is donateur bij het Wereld Kanker Onderzoek Fonds en ze heeft ons opgenomen in haar testament. Ik vind het erg belangrijk dat er onderzoek naar kankerpreventie wordt gedaan. In mijn omgeving krijgen helaas steeds meer mensen kanker. Ik hoop dat we door onderzoek minder mensen aan kanker zullen verliezen. Ook voorlichting vind ik van belang. Het is goed om te weten hoe je gezond kunt leven en zo het risico op kanker kunt verlagen. Ik probeer zo gezond mogelijk te leven. Zo sport ik nog veel, ik doe aan tennis, wandelen, fietsen en hardlopen. Ook zorg ik er altijd voor dat ik gezond eet. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds heb ik in mijn testament opgenomen met een legaat. Van mijn grootouders heb ik een aantal zaken mogen erven, zoals prachtige vazen en een antieke klok. Op het moment dat ik er niet meer ben, zullen deze goederen worden geveild ten behoeve van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. Kanker is één van de meest voorkomende ziektes in Nederland. Ruim één op de drie mensen zal in de loop van zijn leven te maken krijgen met een vorm van kanker. Elk jaar zouden er in Nederland en de rest van de wereld duizenden gevallen van kanker kunnen worden voorkomen als mensen beter geïnformeerd waren over de stappen die zij kunnen nemen om het risico op kanker te verlagen. Het werk van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds is daarom van levensbelang. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds financiert onderzoek naar het verband tussen voeding, leefstijl en kanker en geeft voorlichting over kankerpreventie. Dankzij de steun van onze donateurs is het Wereld Kanker Onderzoek Fonds in staat om meer mensen bewust te maken dat zij hun kans op kanker met een derde kunnen verkleinen door gezond te eten en te leven. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds wil haar kennis over het verband tussen voeding, leefstijl en kanker zoveel mogelijk verspreiden. Daarom ontwikkelt het Wereld Kanker Onderzoek Fonds voorlichtingsprogramma s die erop gericht zijn mensen te helpen bij hun keuze voor een gezonde voeding- en leefstijl waarmee zij de kans op kanker kunnen verkleinen. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds zal in de toekomst blijven investeren in innovatief onderzoek en voorlichting om mensen te kunnen blijven voorzien van wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsadviezen. Door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds op te nemen in mijn testament, kan ik ook na mijn leven nog iets betekenen in de strijd tegen kanker. 8
1. Uw gegevens Volledige naam Geboortedatum Geboorteplaats m/v echtgeno(o)t(e) / geregistreerd partner Geboortedatum Geboorteplaats Kinderen (ook eventuele stiefkinderen) Volledige naam Geboortedatum Geboorteplaats m/v m/v Volledige naam Geboortedatum Geboorteplaats m/v Volledige naam Geboortedatum Geboorteplaats m/v Volledige naam Geboortedatum Geboorteplaats m/v Geef kanker geen kans 1
2. Gegevens met betrekking tot uw testament Heeft u al eerder een testament gemaakt? (Indien ja, vergeet dit dan niet mee te brengen bij een bezoek aan de notaris.) Ja / Nee Uw executeur (Het is aan te raden twee executeurs te benoemen) Voogden & bewindvoerders Een voogd is een persoon of instelling die het gezag krijgt over een minderjarig kind, bijvoorbeeld als de ouders daartoe zelf niet in staat zijn of wanneer de ouders overleden zijn. voogd voogd Een bewindvoerder behartigt de financiële belangen van personen die tijdelijk of blijvend niet in staat zijn om dit zelf te doen. bewindvoerder bewindvoerder Geef kanker geen kans 2
3. Uw nalatenschap Uw nalatenschap bestaat uit alles wat u bij uw overlijden nalaat. De totale waarde van uw nalatenschap berekent u door alles wat u bezit (de baten ) bij elkaar op te tellen en al uw eventuele schulden (de lasten ) daarvan af te trekken. Aangezien de waarde van uw bezit in de loop der tijd kan veranderen, is het niet mogelijk nauwkeurig te voorspellen wat u nalatenschap waard zal zijn. Toch is een indicatie van de waarde nuttig bij het opstellen van uw testament. Baten Uw huis Geschatte waarde Bent u de enige eigenaar? Ja Nee Zo nee, wie zijn de mede-eigenaars? mede-eigenaar mede-eigenaar Ander onroerend goed? Zo ja, waar bevindt zich dat? /locatie Wat voor soort onroerend goed is het? (bv vakantiehuis of bedrijfspand) Geschatte waarde Bent u de enige eigenaar? Ja Nee Zo nee, wie zijn de mede-eigenaars? mede-eigenaar / locatie Wat voor soort onroerend goed is het? (bv vakantiehuis of bedrijfspand) Geschatte waarde Bent u de enige eigenaar? Ja Nee Zo nee, wie zijn de mede-eigenaars? mede-eigenaar Geef kanker geen kans 3
3. Uw nalatenschap Financiële zaken Noteer hier zaken over uw persoonlijke financiën, uw lopende bankrekening(en) (inclusief gezamenlijke bankrekeningen) en details over spaartegoeden, pensioenen, levens- en overlijdensverzekeringen, effecten en investeringen. (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van (bank/organisatie) Tegoed/investering Ten name van Geef kanker geen kans 4
3. Uw nalatenschap Persoonlijke eigendommen Antiek Geschatte waarde Juwelen Geschatte waarde Auto s Geschatte waarde Meubelen Geschatte waarde Overige waardevolle zaken: 1. Geschatte waarde 2. Geschatte waarde 3. Geschatte waarde 4. Geschatte waarde 5. Geschatte waarde Lasten (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van (bank/organisatie) Schuld/lening Ten laste van Geef kanker geen kans 5
4. Uw erfgenamen en legatarissen De mensen en instellingen die bij testament van u zullen erven. Echtgenoot of geregistreerde partner Kinderen Geef kanker geen kans 6
4. Uw erfgenamen en legatarissen Andere personen Charitatieve instellingen/goede goelen Ja, ik wil het Wereld Kanker Onderzoek Fonds, K.v.K. Amsterdam 41213794, Postbus 15444, 1001 MK Amsterdam, in mijn testament benoemen. Dank u voor het besluit om het werk van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds te steunen. Overige charitatieve instellingen/goede doelen Geef kanker geen kans 7
4. Uw erfgenamen en legatarissen Legaten U kunt hier specifieke zaken of geld aan personen of organisaties benoemen. Goed / geld Goed / geld Goed / geld Goed / geld Codicil Voorbeeld van een codicil (uitsluitend te gebruiken voor bepaalde goederen, zoals sieraden, kleren, poppen). Denk eraan dat u deze geheel met de hand schrijft, dateert en tekent. Voorbeeld: Ik, Gerard van Beek, legateer mijn gouden ring, die zich in de bovenste lade van het kastje naast mijn bed bevindt, aan Eva de Vries, wonende te... Ik, Getekend op te door Geef kanker geen kans 8
Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds maakt deel uit van het internationale World Cancer Research Fund (WCRF) netwerk. Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF NL) Leidseplein 33-2 hoog Postbus 15444, 1001 MK Amsterdam Tel: 020 344 95 95 Website: www.wcrf.nl Email: informatie@wcrf.org Registratienummer K.v.K. Amsterdam 41213794