WOONCLUB KORTRIJK De woonclub ondersteunt mensen in kansarmoede of in een kwetsbare positie bij het zoeken van een woning op de private en/of sociale huurmarkt De werking Op 9 november 2009 ging de woonclub Kortrijk van start. Op maandagnamiddag en vrijdagvoormiddag kan iedereen die hulp en ondersteuning bij het zoeken naar een huurwoning kan gebruiken terecht bij de woonclub. Er zijn telkens 1 of 2 beroepskrachten en 1 of 2 vrijwilligers aanwezig. Tijdens het eerste bezoek proberen we een beeld te krijgen van de situatie van de bezoeker. Wat zoekt hij precies, wat zijn de mogelijkheden, waar liggen de problemen? De bezoeker kan advies krijgen over kwesties die zich voor hem stellen, krijgt zicht op het beschikbare budget, huurwaarborg, wordt op de hoogte gebracht van ondersteunende (financiële maatregelen), Daarnaast verduidelijken we wat de mogelijkheden van de woonclub zijn en bespreken we welke ondersteuning deze persoon kan krijgen: gebruik maken van ons materiaal (internetverbinding, telefoon, immolijst, ), hulp bij het zoeken op internet, ondersteuning bij het bellen naar immo s en eigenaars, bij het invullen van papieren voor de sociale huisvesting, meegaan naar diensten of immo s, meegaan naar een woningbezoek, Ook eens de kandidaat-huurder een woning gevonden heeft kan hij nog bij de woonclub terecht als hij ondersteuning nodig heeft bij het organiseren van de verhuis, het in orde brengen van bepaalde papieren, het aanvragen van de huursubsidie en de verhuis zelf, We geven ook onmiddellijk aan wat we niet kunnen doen (financiële hulp, bepalen wie eerst een sociale woning krijgt, geen woningen in eigen beheer, beloven dat iemand binnen de maand een woning zal vinden, crisisopvang). We nemen wel de tijd om een goede doorverwijzing te doen en uit te zoeken wie/ welke dienst deze persoon dan wel kan verder helpen. De meerwaarde: een doorgedreven ondersteuning door vrijwilligers Vrij vlug werd duidelijk dat een belangrijke groep mensen naast informatie en advies vooral nood hebben aan daadwerkelijke ondersteuning op het terrein: meegaan naar een eigenaar, mee papieren ophalen en invullen, mee kijken voor de verhuis... De meerwaarde van de woonclub ligt in het feit dat we met de mensen mee op stap gaan. Dat kunnen we alleen dankzij een sterke vrijwilligersploeg. Sedert april trekken we dan ook voluit de kaart van de vrijwilliger en zijn er telkens vrijwilligers aanwezig. De belangrijkste opdracht voor de vrijwilligers is de buddy-taak. Ze leggen met de mensen het parcours af: mee op bezoek bij immo of eigenaar, samen ophalen en invullen van papieren, de inschrijvingen in een sociale huisvestingsmaatschappij regelen... Er zijn ook vrijwilligers die de verhuis en de nieuwe start zo goed mogelijk helpen organiseren. Het aantal bezoekers en het aantal bezoekers dat meermaals naar de woonclub komt is fel gestegen sinds we met vrijwilligers werken. Momenteel hebben we drie vrijwilligers die niet werken en op de permanenties in de woonclub aanwezig zijn. De vrijwilliger helpt de bezoeker in zijn zoektocht naar een woning o.a. door het zoeken op internet, het bellen voor een afspraak, het voorbereiden van een bezoek, het helpen invullen van papieren, Indien mogelijk (afhankelijk van de instroom) gaan de vrijwilligers soms ook tijdens de openingsuren van de woonclub mee op stap met een bezoeker. Zij nemen hiermee een brugfunctie of actieve toeleiding op naar verschillende diensten: 1
Naar het SVK De Poort: 5 Naar een immokantoor: 11 Naar CAW Stimulans: 2 Naar een woning: 6 Naar huurdersbond: 2 Naar Eandis: 1 naar de verschillende administratieve diensten in het stadhuis ifv. formulieren en dossiers: heel vaak! Daarnaast hebben we enkele vrijwilligers die werken en dus enkel op momenten buiten de openingsuren beschikbaar zijn. Zij gaan vooral mensen ondersteunen bij het zoeken naar een huurwoning. Zij namen tot op heden volgende taken op: Zoeken naar het aanbod van huurwoningen op internet: gemiddeld 2x per week / vrijwilliger Overleggen met en ondersteunen van bezoekers: 48x Contacten leggen met immokantoor: 21x Contacten leggen met een eigenaar/verhuurder: 22x Overleg met de huidige bewoner van de vrij te komen woning: 3x Contacten met een dienst: 25x Huisbezoek bij een bezoeker van de woonclub: 5x Meegaan naar een woning te huur: 28x Meegaan naar een dienst: 9x Meehelpen bij de verhuis: 5x Meegaan naar een immokantoor: 4x In totaliteit werken we momenteel met 5 vaste vrijwilligers verder. 15 december 2010 plannen we een tweede infovergadering en hopen we terug een 5 tal vrijwilligers bij te vinden. Werkgroep met partners We kozen ervoor om gedurende de volledige duur van het project met een werkgroep te werken waarin o.a. OCMW (woonbegeleiding + beleidsmedewerker), CAW (woonbegeleiding en coördinator), CAW Piramide, huurdersbond, De Kier, Woondienst Stad Kortrijk, A kzie, Centrum Overleie (voor buurtwerkingen)straathoekwerk, in vertegenwoordigd zijn. Deze werkgroep volgt de ontwikkeling van de woonclub op. 2
Moeilijkheden waartegen de woonclub moet opboksen en hoe we hiermee omgaan We botsen vaak op de grenzen van de huurmarkt. De realiteit is dat het aantal betaalbare woningen heel klein is. Eigenaars kunnen kiezen aan wie ze willen verhuren en geven dan meestal de voorkeur aan werkenden. In een poging om de kansen voor onze bezoekers te optimaliseren zijn we gestart met een buurtwatch. Dit is een netwerk van vrijwilligers die mee uitkijken naar woningen die op de markt komen, bij voorkeur vooraleer ze in de krant komen, bij voorkeur rechtstreeks door de eigenaar verhuurd, We maakten de buurtwatch breed bekend. Doorheen de stad hangen affiches uit met kaartjes die kunnen terugbezorgd worden. Ook de stadswachten behoren tot dit netwerk. Al moeten we eerlijk zijn: de resultaten hiervan blijven beperkt. Heel vaak worden we geconfronteerd met verschillende vormen van discriminatie,soms openlijk, soms eerder vaag. Immokantoren stellen heel hoge eisen: geen leefloners, geen huurwaarborg van het OCMW, inkomen moet minstens 3x huur zijn, huurders moeten Nederlands spreken, Daarnaast wordt er nog steeds goed doorgerekend wanneer het tot verhuur komt: drie maanden waarborg, verplichte verzekering, hoge administratie of dossierkosten, hoge kosten voor plaatsbeschrijving, Momenteel bekijken we met de vrijwilligers hoe we deze signalen op gepaste manier kunnen doorgeven. We willen hiervoor samenwerken met meldpunt discriminatie en huurdersbond. De harde realiteit waar we binnen de woonclub mee geconfronteerd zorgt dat dit vrijwilligerswerk is die niet voor iedereen weggelegd is. Verschillende geïnteresseerde mensen kwamen enkele weken proeven maar besloten uiteindelijk om geen vrijwilliger te worden. De redenen die ze opgeven zijn o.a. emotioneel te zwaar, weinig voldoening, je wordt er niet blij van, veel zoeken en weinig resultaat, onmogelijk om voor bepaalde mensen iets te vinden, Het zal zeker een uitdaging zijn om de vrijwilligers te blijven motiveren. We proberen de vrijwilligers dan ook zo goed mogelijk te ondersteunen en te coachen. Na iedere woonclubpermanentie voorzien we wat extra tijd om bepaalde situaties te bespreken of om gewoon eens het hart te luchten. Voor uitgebreidere coaching kan er altijd een afspraak gemaakt worden. Daarnaast gaat er maandelijks een vrijwilligersvergadering door waar uitwisseling, vorming, planning, op de agenda staan. De agenda wordt meestal gevormd op aangeven van de vrijwilligers. Alhoewel we niet aan crisisopvang doen, krijgen we heel vaak mensen in crisis over de vloer. De grootste groep zijn asielzoekers die net een verblijfsvergunning gekregen hebben. Deze mensen moeten dan hun doorgangswoning of het asielcentrum binnen de 2 maanden verlaten. Pas wanneer ze een domicilieadres hebben kunnen ze leefloon ontvangen. Het is voor deze mensen quasi onmogelijk om een woning te vinden. We zijn aan het bekijken hoe we dit het best signaleren, niet enkel bij de stad maar ook op federaal niveau. 3
De woonclub in cijfers (na negen maanden werking) Van 9/11/09 tot 31/08/10 gingen er 74 permanentiemomenten door, met 435 bezoekers met een bereik van 185 unieke bezoekers. Maand Aantal permanenties Aantal bezoekers Aantal nieuwe bezoekers November 2009 7 14 11 December 2009 6 16 13 Januari 2010 8 28 20 Februari 2010 8 40 25 Maart 2010 9 31 16 April 2010 7 48 17 Mei 2010 7 44 16 Juni 2010 8 66 20 Juli 2010 8 74 25 Augustus 2010 6 74 22 Totaal 74 435 185 Aantal bezoekers opgevolgd door een vrijwilliger tijdens de permanentie Maand Aantal bezoekers Aantal bezoekers opgevolgd door een vrijwilliger tijdens de permanentie November 2009 14 0 December 2009 16 2 Januari 2010 28 5 Februari 2010 40 8 Maart 2010 31 8 April 2010 48 16 Mei 2010 44 23 Juni 2010 66 30 Juli 2010 74 31 Augustus 2010 74 21 Totaal 435 144 Het profiel van de cliënt 87 Belgen, 82 allochtone, 16 onbekend maar meestal van allochtone origine 36 nationaliteiten Minstens 50% van de allochtonen heeft een asielprocedure lopen 47% van onze bezoekers zijn alleenstaand 17% alleenstaand met kinderen 75% heeft een vervangingsinkomen of geen inkomen 53% zoekt een verblijfplaats < 400 4
Doorverwijzingen (tot op 31/08) Heel wat bezoekers komen via doorverwijzing bij ons terecht. OCMW 58 CAW 29 Blauwe Balie (Stadhuis) 32 Vrienden 21 Achturenhuis/ huurdersbond 11 Onbekend 8 Krant/ Folder 11 Caritas 3 SVK De Poort 2 Schepen Santy 1 Sociaal Huis 1 Beschut wonen 1 Rode Kruis 1 De Kier 1 AKZIE 1 VETEX (voetbal) 1 Jeugdwerk 1 Kinesist Voetbalclub 1 Sociale Dienst St. Michielskerk 1 5
RESULTATEN Het is niet gemakkelijk om de behaalde resultaten enkel via cijfers uit te drukken. Er zijn verschillende resultaten mogelijk, gaande van een gepaste doorverwijzing naar hulpverlening, tot hulp bij het inschrijven naar SVK of sociale huisvesting tot het vinden van een woning. De woonclub is een ook een punt voor info, advies en vrijblijvende dienstverlening. Niet iedereen komt bij het vinden van een woning terug naar de woonclub. Zo vermoeden wij in sommige gevallen wel dat er een oplossing uit de bus gekomen is maar zekerheid is er niet altijd. We zoeken momenteel een methode om het vinden van een woning op te volgen vanuit de woonclub. Van de 185 opgestarte dossiers of unieke bezoekers kunnen we met zekerheid zeggen dat: 13 mensen niet op zoek waren naar een nieuwe woning maar een specifieke vraag hadden rond huisvesting: Info rond premies: 1 Vraag rond huursubsidie en/ of huurwaarborg: 3 Uitleg rond papieren/ huurcontract: 4 Uitleg rond woningonderzoek: 1 Info rond sociale huisvesting: 4 39 dossiers momenteel nog lopende zijn Dus op een totaal van 133 dossiers hebben: 46 bezoekers een woning gevonden op de private huurmarkt 21 Belgische gezinnen 25 allochtone gezinnen waarvan er 19 uit een LOI komen. 5 personen een sociale huurwoning gehuurd 4 personen een woning SVK De Poort, 1 iemand bij SHM De Leie 1 iemand opname in een psychiatrische instelling buiten Kortrijk Bij 81 dossiers is de stand van zaken onbekend. Voor meer info: woonclub@cawstimulans.be 0492/ 97 08 17 Of mieke.spruytte@samenlevingsopbouw.be 0474/919687 6