Op het scherp van de snede

Vergelijkbare documenten
Tumor eruit, patiënt beter? Sieger Leenstra Neurochirurg

Tumor eruit, patiënt beter? Sieger Leenstra Neurochirurg

Diagnose en therapie. Prof dr Martin J van den Bent Neuroloog

Nascholing epilepsie. De niet-medicamenteuze behandelmethode - epilepsiechirurgiebij. Inleiding

Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van gliomen. Dr J Bromberg, prof M.J. van den Bent Neurologen Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam

Kinderneurologie.eu. Ganglioglioom.

Methoden hersenonderzoek

Postanoxische myoclonieën

Ontstaan en voorkomen Soorten gliomen Graad 1 Graad 2 Graad 3

Het (talen)lerende brein Een inleiding op neuroplasticiteit, tweetaligheid en cognitieve controle

Ontstaan en voorkomen Soorten van hersentumoren Graad 1 Graad 2 Graad 3

Deep Brain Stimulation

Metastasen (uitzaaiingen)

Chapter 13. Nederlandse samenvatting. A.R.E. Potgieser

Neuronavigatie. Wat is neuronavigatie? Ontwikkeling van de neuronavigatie. Hoe werkt neuronavigatie?

Nacontrole: scan goed, alles goed? Dr Tom J. Snijders Neuroloog, UMC Utrecht

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE?

Een hersentumor. En nu?

Bij epilepsiechirurgie streeft men naar complete verwijdering of disconnectie van de epileptogene zone met behoud van eloquente hersengebieden. Het do

PhD student: Elke De Witte Promotor: Prof. Dr. Peter Mariën. Directe Elektrische Stimulatie (DES)

Najaarsvergadering NVKNF UPDATE. Willemiek Zweiphenning

Hersenoperatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

hersenziekte van diagnose naar zorg workshop wetenschapsdag ForumC zaterdag 20 april 2013

Patiënteninformatie. Hypofysaire adenomen

Hersentumoren;de basis

Nederlandse samenvatting proefschrift Renée Walhout. Veranderingen in de hersenen bij Amyotrofische Laterale Sclerose

Wat is een neurocytoom? Een neurocytoom is een hersentumor die ontstaat uit tumorcellen die heel veel lijken op normale zenuwcellen.

Een hersentumor Symptomen Doel van de operatie

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren?

Ziekte van Parkinson

hersentumoren Soorten van tumoren Ontstaan en voorkomen

Hersentumoren (gliomen) Tien minuten

SAMENVATTING. Schiemanck_totaal_v4.indd :13:56

CME. Imaging van gliomen. Academy

Chirurgische verwijdering van de slaapkwab bij slaapkwab-epilepsie

Chirurgie / mammacare

Nederlandse samenvatting

Onderstaand beelden van verschillende gliomen zoals ze er na kleuring onder de microscoop uit zien.

HANNEKE RONNER ALBERT COLON

Hersentumoren INLEIDING ONTSTAAN EN VOORKOMEN SOORTEN VAN TUMOREN. Neurochirurgie polikliniek

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie

glioomzorg in Nederland

Martine van Zandvoort Carla Ruis Marc Hendriks

Hersentumoren: Klachten, verschijnselen en oorzaken

Chemotherapie voorafgaand aan de borstoperatie

Biopsie bij een ruimte-innemend proces in de hersenen

Hoe vaak komt een ependymoom voor? Een ependymoom komt bij een op de kinderen voor.

Klachten en Symptomen. Dr. Jacoline Bromberg Neuroloog / neuro-oncoloog Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam

En plots lig je op de stroke Wat nu?

14 Ziekenhuis Oost-Limburg ZOLarium 2016 nr.59

Hersentumorcentrum Amsterdam

MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie

Kijk eens in het brein!

Hersenbiopsie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

I N F O R M A T I E. o v e r de polikliniek Neurologie

Informatiebrief GRAFITI-studie

Tumor van het centraal zenuwstelsel (CZS)

Hersentumoren. Ontstaan en voorkomen. Soorten van tumoren

Epilepsie. Dr Tom J Snijders Neuroloog, UMC Utrecht Voorzitter redactieraad Hersentumor.nl

Epilepsiechirurgie Voorbereidingstraject

Hersentumoren en rijbewijs. Naam: prof. dr. Jan J.Heimans Functie: Neuroloog VU medisch centrum

Patiënteninformatie. Stereotaxie

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

Patiënteninformatie. Acusticusneurinoma

PAPILLON. MEREL ALBERS - MBB er CONTACT BRACHYTHERAPIE BIJ RECTUMCARINOOM

Krachtenbundeling in nationaal hersentumorcentrum. Behandeling en onderzoek moeten hand in hand gaan. Anders kom je nooit een stap verder.

Workshop Hersentumoren en veranderingen in emotie, karakter and cognitie

Duurzaam inzetbaar, Even je geheugen opfrissen

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom

Titel: HOVON 105. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek

Chemotherapie en nieuwe geneesmiddelen presentatie

Metastasen in de wervelkolom

Verwijderen van een afwijking uit de borst. Afdeling Heelkunde, locatie AZU

Transcraniële magnetische stimulatie

Patiënteninformatie. Hersenoperatie (craniotomie) Hersenoperatie Hersenoperatie hj.indd 1

Opvang van beroerte op de spoedgevallen

Voorbereiding op de operatie

Nederlandse samenvatting

Medicamanenteuze therapie van CTEPH. Paul Bresser, longarts Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam

Cognitieve veranderingen bij patiënten met hersenmetastasen en primaire hersentumoren V&VN Oncologiedagen november

NEDERLANDSE SAMENVATTING

Carpaal tunnel syndroom Afdeling Chirurgie

SPEAKING THE LANGUAGE OF THE BRAIN. A neurolinguistic approach to the assessment of brain tumour patients undergoing awake surgery.

On the Move! Cognitietour door Nederland

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

Waarom uitstellen zo verleidelijk is. Dr. Esther Aarts

Cursus Praktische neuroanatomie en neuroradiologie

Vascular Cognitive Impairment (VCI): cognitieve problemen door vaatschade. de diagnose: vasculaire dementie of vci vci poli.

Casusbespreking Verwardheid na neurochirurgie. Liselotte Boerman, ANIOS IC

Transcriptie:

Op het scherp van de snede Naam: Arnaud Vincent Functie: Neurochirurg, ErasmusMC, Rotterdam

Neurochirugie Inleiding/geschiedenis functies hersenen methoden/techniek operaties

In de hersenen: GLIOMEN Rondom de hersenen MENINGIOMEN

Gliomen: infiltrerende cellen

N=216 Volumetric study Retrospective

Functionele organisatie hersenen Hippocrates (400 VC) hersenen controleren gevoel/beweging beschadiging geeft contralaterale uitval

Functionele organisatie hersenen Paul Broca 1861 motorisch spraakcentrum

Functionele organisatie hersenen John Hughlings Jackson (1835-1911) oorzaak focale epilepsie lokalisatie motorische cortex contralaterale organisatie 1873: Lancet; On the anatomical & physiological localisation of mouvement in the brain

Functionele organisatie hersenen Cushing (1932) Foerster (1936) Penfield (1950)

Localisatie spraak variabel!

Zenuwbanen door de hersenen

Moeilijk bereikbare tumoren

Moeilijk bereikbare tumoren

Moeilijk bereikbare tumoren Lang et al. J. Neurosurg. 95; 638-650. 2001

Vrouw van 32 jaar Sinds 2 weken moeite met spreken en met gebruik rechter arm Huisarts verwijst naar neuroloog MRI-scan: tumor links frontaal Neurochirurg: operatie

Neurochirurgie Operatieve verwijdering van de tumor heeft 2 doelen: - Weefselonderzoek voor stellen diagnose - Verbeteren van de prognose: zoveel mogelijk verwijderen Veiligheid operatie door: - Functionele MRI (fmri) en DTI - Neuronavigatie, tracking van instrumenten - Wakkere operaties - Fluorescentie technieken - Echografie hersenen - Neuromonitoring

fmri and DTI

Neuronavigatie

Operatie microscoop

Echo apparaat tijdens de operatie

Echo beeld vervangt MRI beeld tijdens operatie

Fluorescentie geleide resectie

Wakkere operatie

Positionering van de patiënt

Propofol sedatie Geen intubatie!!

fmri and DTI

fmri

50 Hz 1msec. 6-10 mm cortical >10 mm or monopolar subcortical Szelenyi et al. 2010

Epilepsie tijdens stimuleren IJswater (nacl of ringers) Overweeg train of 5 0,5 ms en 3 ms interval Electrocorticografie/EMG optioneel

Corticale Stimulatie 50Hz, 1msec Elke 5 mm2 1mA verhogen tot reactie (2-8mA) Nooit 2x dezelfde plek achter elkaar 3 x herhalen

Motor mapping 2 seconden (SMA 4-5 seconden) Observatie arm/gezicht/been Patient geeft vaak zelf aan (Sensor!) Inhibitie beweging Eventueel MEP (optioneel)

Spraak mapping 4 seconden Nazeggen, benoemen, tellen Tijdens resectie :spontane spraak Let op dysarthrie/afasie!

Higher ma for subcortical stimulation!

Subcorticale stimulatie Nossek et al. 2011

Alternating: Resection-SC Stimulation-Resection- SC Stimulation

Subcorticale stimulatie

Subcortical stimulatie Resection from functional to functional area

Taal Consequence of mapping: partial resections!

Operatie Verwijdering tumor: tot 5mm van functionele gebieden CUSA

Pre en post operatieve beeldvorming

Pre en post operatieve beeldvorming

Pre en postoperative MRI

Pre- Post and 1 year MRI

Pre- Post and 1 jaar na operatie MRI

Pre en postoperatieve beeldvorming

Pre en post operatieve beeldvorming

Mate van resectie op post-operative MRI: T2! N=250 operaties Resection % % Total resection (100%) 23.3 Subtotal resection ( 90%) 53.5 Partial resection (< 90%) 23.3

Neurologische Uitval At discharche 6 weeks 6 months 1 year 41,8 % 17,5 % 10 % 4%

Cognitie: geheugen, denken, communiceren, concentreren voor en na operatie

Chemo-Radiatie

Onderzoek

1p/19q deletie, IDH mutatie, MGMT methylatie Only RT RT and PCV

Drugtesting Kweek van tumorcellen in laboratorium Toevoegen van drugs aan tumorcel kweek Viability (% of DMSO) 140,00% 120,00% 100,00% 80,00% 60,00% 40,00% 20,00% 0,00% Cell Titer GLO day 6 NT DMSO 10 50 100 U373 T98 Analyse van vitaliteit van de gekweekte tumorcellen Live/ death assay Concentration TMZ (um)

Conclusies Er zijn inmiddels zeer veilige methoden voor het opereren van tumoren; ook in moeilijk bereikbare gebieden Bij meeste tumoren lukt het om veel weg te halen Lage kans op blijvende neurologische uitval Cognitie blijft goed na operaties Kwaliteit van leven blijft dus goed Onderzoek naar nieuwe medicijnen blijft noodzakelijk!

ErasmusMC Dank voor uw aandacht