Studiegids Economie Bachelorprogramma cohort 2015-2016

Real GDP growth 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 ANTON DE KOM UNIVERSITEIT VAN SURINAME Faculteit der Maatschappijwetenschappen Studiegids Economie Bachelorprogramma cohort 2015-2016 15% 10% 5% 0% -5% -10% Suriname Caribbean World

Inhoud Algemene informatie van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen (AdeKUS) 3 1. Algemene informatie programma BSc in Economie 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Doelstelling van de Bacheloropleiding 13 1.3 Opbouw van de Bacheloropleiding 14 1.4 Beroepsperspectieven van de Bacheloropleiding 26 2. Omschrijving onderwijseenheden 26 3. Studieloopbaan begeleiding (afgekort SLB) 94 4. Semesteroverzicht 97 Index 101 Economie 2

Algemene informatie van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen (AdeKUS) In deze studiegids zult u alle relevante informatie vinden die voor uw studie van belang is. Dat wil zeggen dat u naast algemene informatie ook het volledig studieprogramma van uw richting zal vinden. Eerst maakt U kennis met de Anton de Kom Universiteit van Suriname en daarna met de Faculteit der Maatschappijwetenschappen: de geschiedenis van de Universiteit (AdeKUS) en de opbouw en de organisatie binnen de Faculteit. Hierna komen de verschillende aspecten van uw studierichting aan de orde: toelatingseisen, doelstelling en opbouw van de bacheloropleiding; omschrijving van de onderwijseenheden; docenten. Opmerkingen: Behalve de studiegids, is het ook raadzaam het examenreglement door te nemen. Verder zijn er prikborden in Gebouw 6 waarop belangrijke mededelingen worden geplaatst. Op de website van de AdeKUS www.adekus.uvs.edu vindt u diverse roosters. Geschiedenis De Universiteit van Suriname is opgericht op 1 november 1968 als voortzetting van de Geneeskundige School (1882) en de Surinaamse Rechtsschool. Sinds 1882 wordt er in Suriname medisch wetenschappelijk onderwijs verzorgd. De toenmalige Geneeskundige School van Paramaribo werd op 26 september 1969 omgezet in de Medische Faculteit. De Faculteit der Juridische Wetenschappen (1968) en de Medische Faculteit (1969) waren de eerste faculteiten in de beginfase van de Universiteit. In 1975 vond de proclamatie van de Sociaal-Economische Faculteit plaats. De Natuurtechnische Faculteit (1976) en de Technologische Faculteit (1977) werden daarna opgericht na gedegen voorbereidend werk binnen het Natuur-Technisch Instituut. In de periode 1980-1987 is de Universiteit gereorganiseerd. De instelling kreeg een nieuwe naam: Anton de Kom Universiteit van Suriname (1983) en de vijf (5) faculteiten werden teruggebracht naar drie (3). Samengevoegd werden de Natuurtechnische- en Technologische Faculteit tot de Faculteit der Technologische Wetenschappen. De Faculteit der Juridische Wetenschappen en de Sociaal-Economische Faculteit werden bijeengebracht in de Faculteit der Maatschappijwetenschappen. De Medische faculteit werd de Faculteit der Medische Wetenschappen. Bestuurlijke organisatie van de Anton de Kom Universiteit van Suriname Het hoogste Bestuurlijke Orgaan op onze instelling is het Bestuur van de Universiteit (BvU). Het BvU bestaat uit 7 leden waarvan 4 worden benoemd en 3 gekozen door de geledingen van de Universiteitsgemeenschap. Het huidig Bestuur is als volgt samengesteld: hr. dr. ir. R. Sidin (voorzitter) hr. K. Goenopawiro MSc. (secretaris) Economie 3

hr. ir. K. Vaseur (lid) hr. prof. dr. H. R. Ori (lid) mw. R. Franklin MSc (lid) mw. drs. L. Beek (lid) mw. A. Darson-Grant (lid) hr. K. Saboerali (lid) mw. mr. H. Djosetiko (lid) Het BvU is belast met de algehele leiding van de Universiteit, zowel naar haar geheel als naar haar onderdelen. De Voorzitter van het BvU vertegenwoordigt de Universiteit in en buiten rechte. De facultaire structuur De organisatie van het wetenschappelijk onderwijs vindt plaats binnen de faculteiten. Zoals eerder vermeld zijn er drie (3) faculteiten: de Faculteit der Maatschappijwetenschappen (FMijW); de Faculteit der Medische Wetenschappen (FMeW); de Faculteit der Technologische Wetenschappen (FTeW). De huidige en de facto invulling van het Faculteitsbestuur is als volgt: de Voorzitter die de titel draagt van Decaan de Secretaris alle Studierichtingcoördinatoren alle Opleidingscoördinatoren de Directeur van het Faculteitsbureau de Studentencoördinator Conform het bepaalde in artikel 20 van de Universiteitswet worden de Decaan en de Secretaris steeds voor een periode van één (1) jaar gekozen door de Faculteitsvergadering. De Decaan en de Secretaris vormen samen het Dagelijks Bestuur (DB) van de Faculteit. Bij de uitvoering van haar werkzaamheden wordt het Dagelijks Bestuur ondersteund door het Faculteitsbureau onder leiding van de Faculteitsdirecteur. De studierichtingen en opleidingen De faculteit heeft zeven (7) studierichtingen, met de volgende tien (10) opleidingen: 1. Bachelor opleiding Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde 2. Bachelor opleiding Bedrijfskunde 3. Bachelor opleiding Economie 4. Bachelor opleiding Public Administration 5. Bachelor opleiding Rechten 6. Bachelor opleiding Sociologie 7. Bachelor opleiding Psychologie 8. Master opleiding in Education for Research and Sustainable Development (MERSD) 9. Master opleiding Surinaams Recht (MSR) 10. Master opleiding Accounting, Auditing and Control (MAAC) Economie 4

De decaan van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen is mw. drs. L. Monsels en de secretaris is dhr. drs. C. Badal. De richtingscoördinatoren (R.C. s) van de Bachelor opleidingen zijn: mw. dr. F. Ishaak (R.C. Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde (A&O)) mw. T. Bonse MSc. (R.C. Bedrijfskunde (BDK)) hr. drs. R. Dwarka (R.C. Economie) - mw. dr. M. Sanches (R.C. Psychologie) hr. mr. E. Limon (Interim coördinator Rechten) mw. drs. C. Jurgens (R.C. Sociologie) (R.C. Public Administration (PA)) De opleidingscoördinatoren van de Master opleidingen zijn: - hr. prof. dr. H. R. Ori (Master in Education for Research and Sustainable Development) - hr. mr. R. Brijobhokun (Master Surinaams Recht) - hr. drs. A. Sheoratan RA (Master Accounting, Auditing and Control) Missie FMijW: De FMijW is een groot en veelzijdig kenniscentrum dat onderwijs, onderzoek en dienstverlening van internationale kwaliteit wil leveren. Zij stelt zichzelf daarbij de volgende taken: - het academisch vormen van jonge mensen; - het opleiden van nieuwe generaties onderzoekers; - het opleiden van academici die kennis combineren met professionele vaardigheden; - het doen van grensverleggend onderzoek; - het bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. De Commissies van de FMijW De Examencommissie De Examencommissie van de Faculteit bestaat uit een Voorzitter, een Secretaris en leden, die door het Bestuur van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen worden benoemd. De taken en bevoegdheden van de Examencommissie zijn: 1. het organiseren van tentamens en toezicht houden op een richtig verloop daarvan. Richtig verloop dienen wij ruim op te vatten. Daaronder wordt verstaan alles wat ertoe kan leiden dat tentamens conform regels verlopen; 2. het onderhouden van contact met de examinatoren. De Examencommissie heeft de bevoegdheid daaromtrent zelfstandig het contact te leggen; 3. het opstellen van verklaringen en cijferlijsten van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen, na zich op behoorlijke wijze van de authentieke stukken overtuigd te hebben; 4. het bijhouden van een datasysteem, waaruit het verloop van de studieprestaties, datum van inlevering van cijfers etc. blijkt. In het bijzonder zal erop worden gelet dat de faculteitsadministratie de cijfers steeds op tijd bijhoudt (digitaal), terwijl de Examencommissie over een back up daarvan beschikt; Economie 5

5. de Examencommissie wordt tegelijkertijd gemachtigd een huishoudelijk reglement op te stellen. De Examencommissie Bachelor opleidingen bestaat uit: hr. drs. D. Chin Kwie Joe (voorzitter) hr. drs. B. Mathoera (secretaris) (Economie) hr. drs. L. Mangroe (lid Public Administration) hr. mr. G. Peelen (lid Rechten) mw. drs. S. Mac Donald (lid Bedrijfskunde en Sociologie) mw. drs. J. Wongsoredjo MA. (lid Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde) hr. drs. T. Hendriks (lid Psychologie) De Examencommissie van de Bachelor opleidingen is bereikbaar op tel. 465558 toestel 495 en het e-mailadres is: examencie-fmijw@uvs.edu De Examencommissie Master opleidingen bestaat uit: mw. drs. A. Lachmon-Alakhramsing (voorzitter) mw. mr. N. Tai Apin (secretaris) hr. mr. D. Landvreugd (lid) hr. A. Zammet (administratief medewerker) mw. S. Sahit (administratief medewerker) mw. P. Meerzorg (administratief medewerker) De Examencommissie van de Master opleidingen is bereikbaar op tel. 465558 toestel 530 en het e-mailadres is: examencie-msc-fmijw@uvs.edu. De Studentencommissie De Studentencommissie wordt door de studenten gekozen en heeft de volgende taken en bevoegdheden: het onderhouden van contacten met studenten van de FMijW; het evalueren van de studentenproblematiek en het doen van voorstellen aan de Decaan en/of het Universiteitsbestuur; het onderhouden van contacten met organen binnen de Universiteit die zich bezighouden met de studenten problematiek; het onderhouden van regelmatige contacten met andere studentencommissies i.v.m. uitwisseling van informatie en afstemming van werkzaamheden gericht op het bewerkstelligen van uniforme regelingen. In de Studentencommissie hebben zitting: mej. S. van Brussel (Studentencoördinator) (Public Administration) mej. J. Misiekaba (secretaris) (Sociologie) mej. G. Creebsburg (Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde) mej. T. Werso (secretaris) Economie 6

(Bedrijfskunde) hr._k. Jainandunsing (lid Bedrijfseconomie) mej. C. Zeegelaar (lid Algemene Economie) mej. S. Lieuw-Tjoen (lid Psychologie) mej. J. Eduards (lid Rechten) mej. C. Bipat (lid Rechten) mej. S. Djoemai (lid Public Administration) De Studentencommissie is bereikbaar op tel. 465558 toestel 417 Klachtencommissie Er is een Klachtencommissie waar men terecht kan voor eventuele klachten. Er wordt volgens het klachtenreglement gewerkt, waarbij er 2 vertrouwenspersonen zijn aangesteld, namelijk: hr. mr. C. Wallerlei; tel. nr.: 465558 toestel 386; e-mail: c.wallerlei@uvs.edu en mw. mr. M. Waterval LLM; tel. nr.: 465558 toestel 494; e-mail: margo.waterval@uvs.edu. Opleidingscommissie De opleidingscommissie bestaat uit: - hr. drs. M. Bilkerdijk (voorzitter AAC) - mw. drs. S. Pelgrim (1 e secretaris Psychologie) - mw. drs. Z. Leysner-Lenting (lid Economie) - mw. G. Blanchard MSc. (lid MERSD) - mw. mr. A. Akkal Ramautar (lid BDK) - hr. drs. D. Abiamofo (lid PA) - mw. drs. G. Jhinkoe Rai (lid A&O) - hr. R. Morsen (lid MERSD student) - mw. ir. M. Sumter (lid Sociologie) - mw. mr. M. Chotoe (lid Rechten) - mw. mr. M. Poepon (lid Surinaams Recht) Kwaliteitszorg De functie van stafmedewerker kwaliteitszorg is vacant De Instituten van de FMijW Het Universiteitsinstituut voor Kinderrechten (UK) Belangrijke doelstellingen van UK zijn: 1. het bevorderen c.q. beoefenen van (wetenschappelijk) onderzoek op het gebied van kinderrechten; 2. het vergroten van de wetenschappelijke kennis m.b.t. kinderrechten; 3. het verzorgen van gespecialiseerde trainingen die voornamelijk de ontwikkeling van kinderrechten in Suriname bevorderen; 4. het ontplooien van activiteiten ter ondersteuning van het nationaal jeugdbeleid, en 5. het bevorderen van de rechtspositie en rechtsbescherming van kinderen in Suriname. Economie 7

Missie Het ontwikkelen van een samenleving waarin de rechten van het kind als individu, als lid van de samenleving en als wereldburger worden versterkt. In het Bestuur van het Universiteitsinstituut voor Kinderrechten hebben de volgende personen zitting: - mw. mr. drs. M. Lieuw Kie Song (voorzitter) - mw. mr. E. Ramdhan (penningmeester) - Vacature (lid) Het Universiteitsinstituut voor Kinderrechten is bereikbaar op tel. 465558 toestel 493 of 494 en e- mail: uk@uvs.edu Institute for Women, Gender and Development Studies (IWGDS) Visie Het IWGDS is het dynamisch interdisciplinair wetenschappelijk centrum dat vanuit het gender perspectief duurzame ontwikkeling, bewerkstelligt voor de pluriforme Surinaamse samenleving. Missie The Institute for Women, Gender and Development Studies van de Faculteit der Maatschappijwetenschappen committeert zich aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening gericht op: vraagstukken, nationaal, regionaal en internationaal, die betrekking hebben op levensomstandigheden van vrouwen en mannen in het algemeen en vrouwen in het bijzonder; duurzame ontwikkeling van de samenleving middels gender mainstreaming; historische en contemporaire wetenschappelijke benaderingen met betrekking tot ontwikkelingsvraagstukken in de samenleving. De Bestuursleden van het IWGDS: mw. drs. L. Monsels (voorzitter) mw. drs. R. Rostam-Bihari (secretaris ) hr. R. Antonius LSc. (penningmeester) mw. mr. N. Tai A Pin (lid) mw. C. Bakboord MSc. (lid) The Institute for Women, Gender and Development Studies is bereikbaar op tel. 465558 toestel 528 en per e-mail: iwgds@uvs.edu Institute of International Relations (IIR) Missie De missie van het IIR is: het bijhouden van ontwikkelingsprocessen op het gebied van internationale betrekkingen. Economie 8

Het IIR heeft tot doel: de bevordering van de verwerving van kennis in de leer der Internationale Betrekkingen in ruime zin; het verrichten van onderzoek en het geven van onderwijs in de leer der Internationale Betrekkingen; het verzorgen van doelgerichte cursussen en trainingen in de leer der Internationale Betrekkingen; het ontplooien van activiteiten ter ondersteuning en begeleiding van het buitenlands beleid van de Regering van Suriname. Het bestuur bestaat uit de volgende leden: hr. drs. K. Kolader (voorzitter) hr. R. Martoredjo MSc. (secretaris) hr. drs. L. Mangroe (penningmeester) hr. drs. J. Hew A Kee (lid) mw. Th. Smith MSc. (lid) hr. drs. A. Ramdin (lid) (ex officio) Institute of International Relations is bereikbaar op tel. 465558 toestel 477 en per e-mail: iir@uvs.edu The Democracy Unit (DU) The Democracy Unit heeft als doel het versterken van de democratie in Suriname. Dit doel tracht de Unit te bereiken middels onderzoek en het verstrekken van informatie aan allen die daarom vragen. Door de Unit worden seminars, workshop en conferenties gehouden en radio en televisie programma s gepresenteerd. In de loop der tijd zijn er door de Unit een tiental publicaties uitgegeven. Het Train the Trainers programma is een activiteit van de Unit waarbij trainers en aspirant trainers van politieke partijen, journalisten, leerkrachten en leden van civil society organisaties hun kennis over democratie en politiek kunnen vergroten. Het bestuur van de Democracy Unit bestaat uit: - dhr. T. Overdiep (wnd. voorzitter) - mw. I. Soentik (secretaris) - mw. mr. drs. M. Lieuw Kie Song (lid) - mw. drs. D. Amadsalipan Eiloof (lid) - mw. drs. P. Kembel Purperhart MPA (lid) De directeur van het instituut is dr. H. Breeveld. De Democracy Unit is bereikbaar op tel 531227 en per email: democracy.unit@uvs.edu Het Faculteitsbureau Het Faculteitsbureau bestaat uit: Mw. Ch. Dijksteel LLM-MPH (directeur) Secretariaat: mw. T. Watsaam-Koenders (Chef de Bureau Decanaat) Economie 9

mw. E. Abdoelkariem (Secretarieel medewerker Decanaat) mw. S. Wajwakana (Secretarieel medewerker Decanaat) Het Secretariaat is bereikbaar op tel. 465558 toestel 440/489, tel/fax 494993 en per e-mail: fmijw-decanaat@uvs.edu. Faculteitsadministratie Ten behoeve van de studierichtingen Rechten en Public Administration: mw. C. Wagimin (Chef de Bureau) mw. G. Moeloet hr. R. Veldwel mw. A. Chedi mw. A. Panhuyzen mw. S. Badal-Hieralal De administratie van de studierichtingen Rechten en Public Administration is bereikbaar op tel. 465558 toestel 208/210 en per e-mail: administratie_repa@uvs.edu Ten behoeve van de studierichtingen Economie, Sociologie, Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde: mw. H. Pierre-Dongor (Chef de Bureau) mw. G. Schenkers-Toekimin mw. L. Atmopawiro mw. E. Amatmoekriem-Saeri mw. N. Belgrave mw. I. Karijosemito mw. M. Kartodikromo De administratie van de studierichtingen Economie, Sociologie, Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde is bereikbaar op tel. 465558 toestel 206/207 en per e-mail: administratie_ecsoao@uvs.edu Ten behoeve van de studierichting Bedrijfskunde mw. A. Wirabangsa mw. R. Martodikromo De administratie van de studierichting Bedrijfskunde is bereikbaar op tel. 465558 toestel 441/442 en email: administratie_bdk@uvs.edu Agenda en Archief mw. S. Fraenk mw. C. Bansie Agenda en Archief is bereikbaar op tel. 465558 toestel 209 Economie 10

Ten behoeve van de Master Opleidingen Master in Education for Research and Sustainable Development (MERSD), Surinaams Recht, Accounting Auditing and Control (AAC) en de Bachelor Opleiding Psychologie: mw. L. Woerdings-Heye (Chef de Bureau) mw. M. Afi mw. J. Vorsten mw. R. Emanuels mw. M. Nicholson De administratie van de Bachelor-Master opleidingen is te bereiken op tel. 465558 toestel 211 Studentendecanaat De Studentendecaan is er voor de zorg en begeleiding van studenten. Wanneer u voor uitdagingen komt te staan die de voortgang van de studie belemmeren kunt u terecht bij de Studentendecanen: - mw. M. Monsch-Lee A Leong MSc. - mw. V. Lieveld MSc. Mw. Monsch is te bereiken op tel. 465558 toestel 472 of via e-mail op mireille.monsch-lee-aleong@uvs.edu. Ten behoeve van de studenten van de studierichtingen Agogische Wetenschappen en Onderwijskunde, Economie en Public Administration. Mw. Lieveld is te bereiken op tel. 465558 toestel 471 of via e-mail: vanessa.lieveld@uvs.edu. Ten behoeve van de studenten van de studierichtingen Bedrijfskunde, Psychologie, Rechten en Sociologie. Sport Via de commissie Sport en Recreatie (CSR) kunt u informatie krijgen over sportbeoefening op de AdeKUS. Dhr. Jason Bakker zit namens de FMijw in deze sportcommissie. Dhr. Bakker is te bereiken op het telefoon nr. 465558 toestel 417. Conciërges De conciërges zijn bereikbaar op tel. 465558 toestel 496. - hr. S. Bruce (07.00 uur 15.00 uur) - hr. F. Wirotaroeno (15.00 uur 20.00 uur) Bureau Studentenzaken Het Bureau Studentenzaken draagt zorg voor de studentenvoorzieningen. Taken van het Bureau: de verzorging van de inschrijvingen en studentenadministratie; de studievoorlichting; het zorgdragen voor een optimaal studieklimaat. Het Bureau Studentenzaken is bereikbaar op tel. 465558 toestel 212/213/214 en email: stuza@uvs.edu Bibliotheek De Bibliotheek van de Anton de Kom Universiteit van Suriname bestaat uit de Centrale Bibliotheek (CB) en de Medische Bibliotheek (MB). De Centrale Bibliotheek is gevestigd in het eerste gebouw op het complex van de Universiteit. Economie 11

Doel: De informatievoorziening te verzorgen ten behoeve van studenten, docenten en onderzoekers van de Universiteit van Suriname in het bijzonder en academici in het Algemeen. Visie: Het aanbieden van informatiediensten ter ondersteuning en bevordering van het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in Suriname. Missie: Het leveren van een up-to-date bijdrage aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening met betrekking tot de wetenschappelijke informatievoorziening in Suriname. Voor meer informatie omtrent het lidmaatschap en het reglement kunt u terecht bij de informatiebalie in de Boekenzaal. De Bibliotheek is bereikbaar op tel. 465558 toestel 265/260/261/268 rechtstreeks: 464547 en email: adekbib@uvs.edu Economie 12

Programma Bachelor of Science in Economie 1. Algemene informatie programma BSc in Economie 1.1 Inleiding De studiegids van de studierichting Economie geeft u een overzicht van het totale Bachelorprogramma welke u in drie jaren kunt afronden. Er wordt een overzicht gegeven van de studievarianten, de vakinhouden, de te hanteren literatuur, het docentenbestand e.d. Toelatingseisen Tot de opleiding Economie worden toegelaten: - houders van een bij wet erkend diploma V.W.O. met als aanvullende eis een voldoende (6 of meer ) voor de vakken Wiskunde, Economie I en Economie II; - geslaagden van de Propedeuseopleiding (schakeljaar van de AdeK UvS). In dit geval dient men tenminste een 6 behaald te hebben voor boven genoemde vakken. De studierichting wordt gecoördineerd door een richtingscoördinator. Richtingscoördinator: drs. R. Dwarka r.dwarka@uvs.edu/ dwarkasr@yahoo.com 465558 # 487 1.2 Doelstelling van de Bacheloropleiding Missie De missie van de studierichting Economie is een nationaal en internationaal erkend instituut te zijn, dat onderwijs, onderzoek en dienstverlening van hoge kwaliteit op economisch gebied aanbiedt, die voldoen aan de eisen van de maatschappij, met het doel om duurzame nationale ontwikkeling te bevorderen. Visie De studierichting Economie streeft naar handhaving van de hoogste standaarden van academisch onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in economie om een bijdrage te leveren aan het algemeen welzijn van de gemeenschap. Doelstellingen van de opleiding Economie De opleiding Economie stelt zich ten doel: 1. studenten op te leiden die kennis en inzicht bezitten in de relevante economische theorieën; 2. studenten op te leiden om wetenschappelijk onderzoek te verrichten naar algemeen economische - en bedrijfseconomische vraagstukken en daardoor een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van het economisch beleid; 3. studenten voor te bereiden op een masteropleiding; 4. studenten alert en bekwaam te maken in het omgaan met de ontwikkelingen in het beroepenveld, alsmede met concepten en theorieën die gangbaar zijn in andere disciplines, die raakvlakken hebben met de economische wetenschap; 5. studenten op te leiden die zowel zelfstandig als in teamverband kunnen functioneren. Economie 13

Eindtermen van de opleiding Economie Na afloop van de Bachelor of Science opleiding Economie is de afgestudeerde in staat tot het: 1. weergeven en interpreteren van relevante economische theorieën; 2. hanteren en toepassen van relevante economische theorieën in maatschappelijke situaties en in de besluitvorming binnen organisaties; 3. vergelijken van de visies van de verschillende economische scholen op economisch beleid; 4. analyseren, verklaren en beoordelen van het gevoerd economisch beleid van organisaties; 5. relateren van relevante economische theorieën en modellen aan grondslagen van het economisch beleid in organisaties; 6. zelfstandig verrichten van wetenschappelijk onderzoek binnen het vakgebied, alsmede het geven van beleidsadviezen; 7. erkennen van complexe situaties en beargumenteerd aandragen van oplossingen; 8. effectief functioneren en leiding geven; 9. schriftelijk en mondeling communiceren, afhankelijk van de aard van de gelegenheid of publiek; 10. reflecteren op eigen denkbeelden en zelfsturen naar een verantwoordelijke academische professional. 1.3 Opbouw van de Bacheloropleiding 1.3.1 Fasen De bachelorgraad (Bsc) wordt verkregen bij het behalen van 180 studiepunten (sp). Deze 180 sp worden verdeeld over drie studiejaren (nominaal) resp. fase B-I (1 jaar) en fase B-II (2 jaren). In fase B-I wordt er een aantal vakken aangeboden dat voorwaardelijk is bij het kiezen van een major. Deze vakken zijn inleidende en ondersteunende vakken. In fase I wordt de student de mogelijkheid geboden om 60 sp te vergaren. Na fase B-I wordt aan de student een aantal vakkenpakketten aangeboden dat hem in staat stelt de overige 120 sp te behalen voor het succesvol afronden van de bachelor studie. De student kan de keuze doen voor een major of een special en kan beide aanvullen met een minor of met vrije keuzevakken. Los van de samenstelling van deze pakketten worden er een reeks van vakken aangeboden binnen de studierichting Economie. Afhankelijk van het niveau worden deze vakken sequentieel aangeboden. Economie 14

Schema I: overzicht fasen en levels Bachelor degree: 180 sp Fase B-I, level I: 60 sp Fase B-II, level II en III: 120 sp 1. Major + resterende sp level II 2. Special + resterende sp level II/III Economie biedt aan: Specials Bedrijfseconomie (BE): Accountancy + resterende sp level II/III Marketing + resterende sp level II/III Specials Algemene Economie (AE): Internationale Economie + resterende sp level II/III Macro Economie + resterende sp level II/III Major: BE + resterende sp level II/III AE + resterende sp level II/III Minor: BE + resterende sp level II/III AE + resterende sp level II/III Toelichting op special, major en minor Toelichting op schema I Een student is afgestudeerd, wanneer hij 180 sp heeft vergaard. Deze 180 sp worden als volgt verdeeld in: B-I fase: 60 sp B-II fase: 120 sp Deze 120 sp kunnen worden verkregen uit: 1. een Major en diverse keuzevakken 2. twee Majors 3. een Special en een Minor 4. een Special en diverse keuzevakken Na het eerste jaar bestaat de mogelijkheid een keuze te doen uit de twee afstudeervarianten, met name: Algemene Economie (AE) Bedrijfseconomie (BE) Uit deze varianten kan de student de keuze doen voor de volgende pakketten, namelijk een Major AE en een Major BE. Zo niet dan een Special AE met de keuzemogelijkheid tussen twee differentiaties resp. Internationale Economie en Macro Economie. Evenals bij AE is er bij BE ook een special en ook met twee differentiaties resp. Accountancy en Marketing. Economie 15

Vakken Toelichting codes c.q. nummers: de 1e twee letters geven de studierichting aan, met name Economie (EC); het eerste cijfer geeft het studiejaar aan, t.w. het 1 e, 2 e en 3 e. Schema IIA: overzicht vakkenpakket B-I fase, level I Code B-I fase, level I (verplicht) sp Hoofdvakken EC 101 Management Accounting 1 3 sp EC 102 Boekhouden 1 4 sp EC 103 Financiële Rekenkunde 3 sp EC 104 Micro Economie 1 4 sp EC 105 Macro Economie 1 4 sp EC 106 Marketing Management 5 sp EC 107 Filosofie van de Economie 4 sp Ondersteunende vakken EC 108 Wiskunde 1 EC 109 Wiskunde 2 EC 110 Wetenschapsfilosofie 5 sp EC 111 Academische Vaardigheden 4 sp EC 112 Methoden en Technieken 1 EC 113 Toegepaste Statistiek 1 4 sp EC 114 Persoonlijke Vaardigheden 1 en 2 2 sp Totaal 60 sp Toelichting op schema IIA Dit schema geeft de samenstelling aan van het verplichte vakkenpakket dat aan de eerstejaarsstudenten van de Bacheloropleiding worden aangeboden. In dit pakket wordt er een onderscheid gemaakt tussen hoofdvakken en ondersteunende. Economie 16

Schema IIB: overzicht vakkenpakket B-II fase, level II Code B-II fase, level II sp Vakken EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 203 Management Accounting 2 EC 204 Finance 1 4 sp EC 205 Finance 2 EC 206 Operations Research EC 207 Boekhouden 2 EC 208 Organisatie en Management EC 209 Externe Verslaggeving EC 210 Bestuurlijke Informatieverzorging 1 EC 211 Bestuurlijke Informatieverzorging 2 EC 212 Recht en Economie 3 sp EC 213 Persoonlijke Vaardigheden 3 en 4 2 sp EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 217 Internationale Economie EC 218 Caribische Economie EC 219 Monetaire Economie EC 220 Econometrie EC 221 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen EC 222 Betalingsbalans en Wisselkoers EC 223 Dienstenmarketing EC 224 Consumentengedrag EC 225 Marktonderzoek Toelichting op schema IIB Dit schema geeft de verschillende vakken aan die in het tweede jaar worden aangeboden. Economie 17

Schema IIC: overzicht vakkenpakket B-II fase, level III Code B-II fase, level III Vakken EC 301 Enterprise Information Systems EC 302 Werkcollege Externe Verslaggeving 12 sp EC 303 Audit EC 304 Boekhouden 3 EC 305 Computer Boekhouden 3sp EC 306 Internationale Marketing EC 307 Industriële Marketing EC 308 Financial Accounting Theory EC 309 Productie Organisatie EC 310 Kwaliteitsmanagement EC 311 Fiscaal Ondernemerschap EC 312 Fiscaal Concernrecht EC 313 Algemene Economie van de Gezondheidszorg EC 314 Arbeidseconomie EC 315 Economische Integratie EC 316 Factormobiliteit EC 317 Internationale Handelstheorie en Beleid EC 318 Welvaartseconomie EC 319 Ontwikkelingseconomie EC 320 Nationale Planning Toelichting schema IIC Dit schema geeft de verscheidene vakken aan die in het derde jaar worden aangeboden. 1.3.2 Samenstelling vakkenpakket Minor, Major en Special Toelichting vakkenpakket I, II en III De student heeft de mogelijkheid om te kiezen voor de volgende vakkenpakketten. Pakket I Pakket I levert de student een major in AE of BE op. Een major bestaat uit minimaal 8 verplichte vakken en een thesis met een totaal van 60 studiepunten (sp). Voor het behalen van de bachelorgraad moet de student echter nog 60 sp behalen. Deze laatstgenoemde 60 sp kunnen worden ingevuld met: 1. een andere major van 60 sp buiten de gekozen variant; 2. of twee minor buiten de gekozen variant met een totaal aan 60 sp; 3. of een minor buiten de gekozen variant van 30 sp aangevuld met nog andere vakken naar keuze uit B- II fase met een totaal van 30 sp. Van deze keuzevakken zal tenminste 18 sp moeten worden behaald uit level III; Economie 18

4. of anders alle 60 sp invullen met vakken naar keuze uit B-II fase buiten de gekozen variant. Deze keuze is echter beperkt tot 24 sp uit level II en 3 uit level III. Pakket II Pakket II levert de student een special op. Een special bestaat uit minimaal 14 verplichte vakken en een thesis met een totaal van 9. De overige 24 sp die nodig zijn voor het completeren van de bachelorstudie kan worden ingevuld met vakken naar keuze uit B-II fase. Complementair pakket De minor is een complementair pakket dat de student 30 sp oplevert. Dit pakket bestaat uit vijf vakken die in het geheel beschouwd toegespitst is op de betreffende variant. Economie 19

Schema III: Variant Algemene Economie Pakket I Major AE EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 204 Finance 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 220 Econometrie EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 217 Internationale Economie EC 218 Caraibische Economie EC 219 Monetaire Economie Thesis + 45 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Pakket II Special Internationale Economie EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 204 Finance 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 217 Internationale Economie EC 218 Caraibische Economie EC 219 Monetaire Economie EC 222 Betalingsbalans en Wisselkoers EC 315 Economische Integratie EC 316 Factormobiliteit EC 317 Internationale Handelstheorie en Beleid EC 319 Ontwikkelingseconomie EC 320 Nationale Planning Thesis + 15 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Economie 20

Pakket II Special Macro Economie EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 204 Finance 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 217 Internationale Economie EC 218 Caraibische Economie EC 219 Monetaire Economie EC 220 Econometrie EC 221 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen EC 314 Arbeidseconomie EC 318 Welvaartseconomie EC 319 Ontwikkelingseconomie EC 320 Nationale Planning Thesis + 15 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Economie 21

Pakket II Vrije Special AE EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 204 Finance 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 217 Internationale Economie EC 218 Caraibische Economie EC 219 Monetaire Economie EC 320 Nationale Planning Thesis + 15 sp uit de volgende vakken EC 220 Econometrie EC 221 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen EC 222 Betalingsbalans en Wisselkoers EC 314 Arbeidseconomie EC 315 Economische Integratie EC 316 Factormobiliteit EC 317 Internationale Handelstheorie en Beleid EC 318 Welvaartseconomie EC 319 Ontwikkelingseconomie + 30 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Complementair Minor AE pakket EC 214 Micro Economie 2 EC 215 Openbare Financiën EC 216 Macro Economie 2 EC 218 Caraibische Economie EC 219 Monetaire Economie Economie 22

Schema IV : Variant Bedrijfseconomie Pakket I Major BE EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 203 Management Accounting 2 EC 204 Finance 1 EC 205 Finance 2 EC 207 Boekhouden 2 EC 208 Organisatie en Management EC 210 Bestuurlijke Informatieverzorging I EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 301 Enterprise Information Systems Thesis + 51 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Pakket II Special Accountancy EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 203 Management Accounting 2 EC 204 Finance 1 EC 205 Finance 2 EC 207 Boekhouden 2 EC 208 Organisatie en Management EC 209 Externe Verslaggeving EC 210 Bestuurlijke Informatieverzorging 1 EC 211 Bestuurlijke Informatieverzorging 2 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 301 Enterprise Information Systems EC 303 Audit EC 304 Boekhouden 3 Thesis + 27 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Economie 23

Pakket II Special Marketing EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 203 Management Accounting 2 EC 204 Finance 1 EC 207 Boekhouden 2 EC 208 Organisatie en Management EC 210 Bestuurlijke Informatieverzorging 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 223 Dienstenmarketing EC 224 Consumentengedrag EC 225 Marktonderzoek EC 301 Enterprise Information Systems EC 306 Internationale Marketing EC 307 Industriële Marketing Thesis + 27 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Economie 24

Pakket II Vrije Special BE EC 201 Methoden en Technieken 2 EC 202 Toegepaste Statistiek 2 EC 203 Management Accounting 2 EC 204 Finance 1 EC 205 Finance 2 EC 207 Boekhouden 2 EC 208 Organisatie en Management EC 210 Bestuurlijke Informatieverzorging 1 EC 212 Recht en Economie EC 213 Persoonlijke Vaardigheden EC 223 Dienstenmarketing EC 224 Consumentengedrag Thesis + 15 sp uit de volgende vakken EC 209 Externe Verslaggeving EC 225 Marktonderzoek EC 301 Enterprise Information Systems EC 303 Audit EC 304 Boekhouden 3 EC 307 Internationale Marketing EC 308 Industriële Marketing +30 sp uit vakken naar keuze uit B-II fase Complementair Minor BE pakket EC 206 Operations Research EC 302 Werkcollege Externe Verslaggeving EC 308 Financial Accounting Theory EC 311 Fiscaal Ondernemerschap EC 312 Fiscaal Concernrecht Economie 25

1.4 Beroepsperspectieven van de Bacheloropleiding De studierichting Economie leidt de student op voor managementfuncties in het bedrijfsleven, bij de overheid of andere organisaties. Zij kan dan: - zelfstandig de economische processen binnen een bedrijf, de overheid of andere organisaties voorbereiden, uitvoeren en beoordelen; - probleemgebieden in internationaal perspectief plaatsen; - zelfstandig probleemgebieden identificeren en oplossingsgericht onderzoek doen; - leiding geven aan projecten en afdelingen binnen een bedrijf, de overheid of andere organisaties; - ondersteuning bieden aan het management. 2. Omschrijving onderwijseenheden Hiernavolgend wordt de omschrijving per aangeboden vak weergegeven. De studiebelasting (aantal studiepunten, afgekort: sp) wordt conform artikel 2 lid 2 van het BAMA examenreglement van 2004 alsmede conform artikel 1 lid 3 van het examenreglement van 1994 bepaald. B-I fase, level I 101 Management Accounting 1 30 uren (15 colleges van 2 uren) 3 sp Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): 1 ste semester, B-I fase Drs. M. A. Bilkerdijk (michiel.bilkerdijk@uvs.edu; mabilkerdijk@hotmail.com) Na afloop van dit vak kan de student: 1. management accounting als vakgebied positioneren ten opzichte van andere vakgebieden en haar ontwikkeling weergeven; 2. een aantal kostenindelingen onderscheiden; 3. kostprijzen bepalen; 4. gecompliceerde kostenfuncties schatten; 5. het verband leggen tussen bedrijfsdrukte en resultaat; 6. kostenverbijzonderingsmethoden noemen en toepassen. Dit vak geeft de inleiding in het berekenen en analyseren van kostprijzen. Het is van groot belang dat het management van ondernemingen op basis van kostprijscalculaties beslissingen kan nemen over de positie die hun producten op de markt innemen ten opzichte van de concurrentie en dat het management bedrijfsprocessen kan beheersen. Hoorcolleges en verplichte participatie werkcolleges Economie 26

Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: VWO met Economie 2 en Wiskunde q in het pakket Twee takehome deel tentamens Eerste deeltentamen hoofdstukken 1 tot en met 4 van verplichte literatuur; tweede deeltentamen hoofdstukken 5 tot en met 7 idem Eindcijfer = eerste + tweede deeltentamen/2 + basispunt participatie werkcollege Verplicht: Koetzier W. (2012). Management accounting: Berekenen beslissen, beheersen, 4 de druk, Groningen/Houten: Noordhoff uitgevers 102 Boekhouden 1 Leerdoelen: 40 uren 4 sp 1 ste semester, B-I fase D. Bodeutsch MSc. (denice.bodeutsch@uvs.edu) Drs. A. Tamrin (atamrin@hotmail.com) De student kan: 1. de basisbeginselen van boekhouden (het boekhoudkundig model, het principe van dubbel boekhouden) aanduiden; 2. de algemene posten van de balans en verlies- en winstrekening aangeven; 3. de samenhang tussen balans en de verlies- en winstrekening (resultatenrekening) aanduiden; 4. de theorieën/ de grondslagen die worden gehanteerd voor de boekingen (journaalposten) beschrijven; 5. de boekingen van de onderliggende gegevens behandelen; 6. de wijze waarop de boekhouding als informatiebron wordt benut weergeven. Korte omschrijving van de vak inhoud: De boekhouding is een belangrijk onderdeel van de financiële administratie en is essentieel in het begrijpen en het beheren van organisaties. De boekhouding houdt in: het administreren van de bezittingen en schulden van een organisatie, waarbij financiële gegevens worden verzameld, verwerkt en verstrekt ten behoeve van de besluitvorming door belanghebbenden van de organisatie. Tijdens de colleges komen de volgende onderwerpen aan de orde: - basisbeginselen van boekhouden; Economie 27

- de boekhouding van een handelsonderneming: administratie van de voorraden; permanente in de voorraad/ kosten en baten; kosten van duurzame productiemiddelen (materiële vaste activa); voorzieningen; oninbare vorderingen en incourante voorraden; kosten in verband met sociale lasten interestkosten en interestbaten; - ondernemingsvormen: de boekhouding van een eenmanszaak, vennootschap onder firma (V.O.F.) en naamloze vennootschap (N.V.); - de boekhouding van een industriële onderneming (fabrieksboekhouding) en dienstverlenende onderneming. Onderwijsvorm(en): - Er worden zowel hoor- als werkcolleges verzorgd. - De student maakt in groepsverband opdrachten die tijdens de werkcolleges worden gepresenteerd. Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Collegemateriaal: - Schriftelijk tentamen met meerkeuze - en open vragen - Beoordeling van de groepsopdracht alsook participatie tijdens de werkcolleges Schriftelijk tentamen: 90 punten Groepsopdracht : 10 punten Totaal 100 punten/ 10 De opgegeven verplichte literatuur en alle tijdens de colleges behandelde stof. Verplicht: - Fuchs H. & van Vlimmeren S. J. M. (2013). Boekhouden Geboekstaafd Deel 1. Groningen/ Houten: Wolters Noordhoff BV. - Fuchs H. & van Vlimmeren S. J. M. (2006). Boekhouden Geboekstaafd Deel 2. Groningen/ Houten: Wolters Noordhoff BV. 103 Financiële Rekenkunde semester 30 uren (15 colleges van 2 uren) 3 sp Semester en fase Leerdoelen 2 de semester, B-I fase Drs. M. A. Bilkerdijk (michiel.bilkerdijk@uvs.edu; mabilkerdijk@hotmail.com) De student kan: 1. enkelvoudige interest en disconto berekenen en toepassen; 2. samengestelde interest berekenen en toepassen; Economie 28

3. verschillende rentevormen zoals pre en post numerando renten berekenen en toepassen; 4. lineaire leningen en annuïteiten berekenen; 5. rentabiliteitswaarden van leningen calculeren; 6. diverse gangbare rentevormen gebruiken, analyseren en bekritiseren. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof Collegemateriaal: Centraal bij dit vak staan de technieken die worden toegepast op calculaties waarbij de interestfactor een rol speelt zoals het berekenen van enkelvoudige en samengestelde interest, renten, annuïteiten en rentabiliteitswaarden. Inzicht in de financiële rekenkunde is van essentieel belang in een groot aantal praktijksituaties. Tevens worden de aangeleerde technieken toegepast in andere vakken zoals Finance 1. Instructie bijeenkomsten en werkcolleges (werkgroepen, case opdrachten) VWO Wiskunde q Een takehome tentamen + 80% participatie in werkcolleges Tentamen 90% + participatie werkgroepen 10% Hoofdstukken 1 tot en met 7 van verplichte literatuur Verplicht: - Gruijters J.C.M. (2012). Financiële rekenkunde voor het HEO, 6 de druk, Groningen/Houten: Noordhoff uitgevers 104 Micro Economie 1 40 uren 4 sp Leerdoelen: 1 ste semester, B1 fase Drs. R. Soentik (adekrs2010@gmail.com) Na afloop van dit vak kan de student: 1. op basis van de neoklassieke theorie het gedrag van de consument en de producent in een eenvoudige economische model weergeven en verklaren; 2. betrokkenheid (participatie) en samenwerking enerzijds en zelfwerkzaamheid anderzijds demonstreren; 3. in groepsverband een (onderzoeks)verslag maken en presenteren met behulp van PowerPoint. Economie 29

Korte omschrijving van de vakinhoud: Het vak Micro Economie behandelt de gedragingen van individuele economische subjecten i.e. consumenten en producenten in een volkomen en onvolkomen markt Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Opdrachten in werkgroepen Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: VWO Economie 1 en 2 en Wiskunde Onderzoeksverslag. Elke student werkt een probleemstelling uit tot een onderzoeksverslag. De student levert dit werkstuk en het logboek ( hardcopy en digitaal) in uiterlijk een week na de eerste tentamendag in de tentamenperiode. 80% hoorcollege hebben bijgewoond en 100% participatie werkgroep Evenwicht van de consument en de producent 10% aanwezigheid hoorcollege 40% opdrachten werkgroep 50% onderzoeksverslag Verplicht: - Mansfield E. & Yohe Y. (2004). Micro Economics, Theory and Application. 11th edition, New York: W.W. Norton & Company - Internetbronnen - PPT 105 Macro Economie 1 40 uren colleges en spreekuren; literatuur 120 p= 20 uren; werkstuk 9p =54 uren. 4 sp Leerdoelen: 2 de semester, B-I fase Drs. B. Mathoera (b.mathoera@uvs.edu) De student kan: 1. macro-economische begrippen noemen, beschrijven en verklaren; 2. belangrijke macro-economische theorieën beschrijven; 3. relaties tussen geaggregeerde economische grootheden uitwerken en verklaren; 4. enige macro-economisch modellen uitwerken; 5. de macro economie van Suriname beschrijven. Economie 30

Korte omschrijving van de vakinhoud: Macro-economische begrippen; Klassieke en Keynesiaanse theorie en model; Nationale rekeningen; praktische uitwerking macro-economie van Suriname Onderwijsvorm(en): - Colleges en werkstuk begeleiding - Colleges - Opdrachten Aanbevolen VWO voorkennis: Wijze van toetsen: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: Tentamen en werkstuk Werkstuk gemaakt hebben Alle collegestof Werkstuk (20p) en tentamen (80p):10 Reader Macro economie 1 (Muiswinkel / Taylor Macro economics ); stencils. 106 Marketing Management 50 uren 5 sp 2 de semester, B-II fase Drs. D. Rosario (sjecal@yahoo.com) Leerdoelen: 1. De studenten kennis laten maken met marketing. Vooral de beleidsmatige en systematische aanpak (management) van marketingactiviteiten die binnen organisaties aan de orde komen. 2. De diverse basis marketingbegrippen opnoemen, uitleggen en verklaren. 3. Voor deze begrippen zelfbedachte voorbeelden bedenken en verklaren. 4. Met behulp van praktijk opdrachten de link tussen de theorie en praktijk inzien en verbanden leggen. 5. Een strategisch marketingplan schrijven voor een startende (fictieve) onderneming. Korte omschrijving van de vakinhoud: Marketing is het proces van het creëren en leveren van waarde. Marketing is het verkrijgen van een markt door in te spelen op de behoeftes van de (potentiële) afnemers. Het woord komt van de Amerikaanse begrippen: Market en getting = marketing. Economie 31

Marketing is het proces van bedenken en uitvoeren van het ontwerp, de prijszetting, de promotie en de distributie van ideeën, goederen en diensten om zo een uitwisseling te creëren die de realisatie van doelen van zowel individuen als organisaties mogelijk maakt. Aanpak: Onderwijsvorm(en): De aanpak van deze module is voor een groot deel nieuw voor je. Voor de eerste keer, bij deze studie, zul je kennis maken met het projectonderwijs. Het betreft hier een variant van project- en probleemgestuurde onderwijs (PGO). Niet de gehele module is projectmatig, maar de helft (50%). Daarnaast zal je voor nog ongeveer 50% begeleid worden door de vakdocent, terwijl PGO eigenlijk voor 100% zelfwerkzaamheid vereist. Hoorcolleges, werkcolleges en groepswerkstuk Aanbevolen voorkennis: Algemene voorkennis op VWO niveau Wijze van toetsen: Schriftelijk tentamen (gesloten vragen) (50%) Groepswerkstuk (40%) Individuele samenvattingen (10%) Wijze van vaststellen eindcijfer: 50% Schriftelijk tentamen 40% Groepswerkstuk 10% Samenvattingen Voor beide deeltentamens geldt een minimumscore van 5,0, maar voor het eindcijfer geldt 5,5 (vijf 5/10) als minimum slagingsnorm. Tentamenstof: Verhagen B. (2005). Inleiding tot de marketing. 3 de druk. Groningen: Wolters Noordhoff BV. Collegemateriaal: - Verhagen B. (2005). Inleiding tot de marketing. 3 de druk. Groningen: Wolters Noordhoff BV. - Werkboek met opdracht(en) 107 Filosofie van de Economie 40 uren colleges en spreekuren, literatuur 240 pagina s = 40 uren en werkstuk 6 pagina s = 36 uren. 4 sp Leerdoelen: 2 de semester; B-II fase Drs. R. Soentik (adekrs2010@gmail.com) De student kan: Economie 32

1. onderscheid maken tussen (alsook verklaren en noemen) belangrijke ideeën en argumenten in de methodologie van de economie vanuit Elsters visie (explaining social behavior); 2. de economische wetenschap zowel theoretisch als praktisch begrijpen (beheersen), verklaren en doorgronden; 3. op abstract niveau nadenken over filosofische kwesties binnen economie. Korte omschrijving van de vakinhoud: Aspecten m.b.t. filosofie van de economie; wetenschapsfilosofie (verklaring; mechanisme en interpretatie); realisme van veronderstellingen; empirisch toetsen van economische modellen; economische theorieën. Aspecten die sociaal gedrag (alsook de economie) beïnvloeden nl. the mind ; action ; neuroscience en physiology ; interaction. Onderwijsvorm(en): - Colleges - Opdrachten Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Tentamen en opdrachten Opdrachten werkstuk (40p) en tentamen (60p) : 10 Opdrachten afgerond hebben Alle collegestof Collegemateriaal: - Elster J. (2007). Explaining Social Behavior: More Nuts and Bolts for the Social Sciences, Cambridge, England: Cambridge University Press - Dictaat/reader - Boeken 108 Wiskunde 1 Leerdoelen: 90 uren: 3 blokken per week van 2 uren, waarvan 2 blokken geïntegreerd hoor- en sommencollege en 1 blok werkcollege (oefenen behandelde sommen) 1 ste semester, B-I fase Ir. R. R. Assen (adek_assen@yahoo.com) Ir. C. S. J. Chin Kwie Joe (carmenckj@gmail.com; carmen.chinkwiejoe@uvs.edu) 1. Aan het einde van dit vak beheerst de student een aantal elementaire wiskundige methoden en technieken en kent enkele economische toepassingen hiervan. In het bijzonder kan de student: veel gebruikte Economie 33

economische functies van één en twee variabelen herkennen, onderzoeken en schetsen; differentiaalrekening toepassen bij functies van één en meer variabelen om o.a. economische veranderingen te bepalen; functies van één en meer variabelen optimaliseren, al dan niet onder nevenvoorwaarden. 2. De student kan onder woorden brengen wat de economische betekenis is van aangeleerde wiskundige begrippen. 3. De student overziet welke methoden en technieken voor behandelde wiskundige problemen te gebruiken zijn en kan zodoende een juiste keuze maken voor een correcte oplossing van de opgaven en weet hierbij dat vaak meerdere methoden tot de juiste oplossing leiden. 4. De student kan bij behandelde economische problemen herkennen welk onderdeel van de wiskunde gebruikt wordt. (Dit met het oog op meer inzicht bij op wiskunde gebaseerde technieken in vervolgvakken en om in een latere fase, zo nodig, een meer geavanceerd wiskundeboek of een expert te kunnen raadplegen.) Opmerking: Wiskunde 1 en Wiskunde 2 vormen samen een verzameling van wiskundige methoden en technieken, die bruikbaar zijn in de economie, aangevuld met enkele economische toepassingen hiervan en deze twee vakken kunnen in principe in willekeurige volgorde aangeboden worden aan de studenten. Korte omschrijving van de vak inhoud: Bij de behandelde wiskundige methoden en technieken wordt zoveel mogelijk aandacht besteed aan economische toepassingen hiervan en aan de economische betekenis van gebruikte begrippen. De onderwerpen die aan bod komen zijn: - Herhaling van kennis van wiskunde-q uit het VWO resp. schakeljaar, aangevuld met nieuwe methoden, technieken en begrippen: elementaire rekentechnieken; differentieerregels; limiet en continuïteit, de regel van L Hopital; totale opbrengst-, kosten- en winstfuncties (TO, TK en TW), gemiddelde en marginale kostenfuncties (GTK en MK), break-even-, maximum- en minimumpunten. - Functieonderzoek en optimalisatie van functies van één variabele: nulpunten, (economisch) domein, (economisch) bereik, stationaire punten, extreme punten, buigpunten, convexiteit, concaviteit en asymptoten van de volgende functies, waarbij gebruik wordt gemaakt van tekenoverzichten: (polynoom)machtsfuncties (zoals lineaire, kwadratische, derdegraads, hogere-graads, wortel-, hyperbolische en rationale functies), exponentiële functies, logaritmische en ln-functies, inverse en absolute functies. - Differentiaalrekening: Differentiëren (impliciet en logaritmisch) van vergelijkingen (krommen en functies), van functies in impliciete en expliciete vorm en van inverse functies voor o.a. het bepalen van (buig)- raaklijnen. Partieel differentiëren voor o.a. het bepalen van Economie 34

raakvlakken. Oefeningen maken voor het bepalen van (partiële) hogere orden afgeleiden. Berekenen en omschrijven van de begrippen differentiaal, marginaliteit en elasticiteit van functies van één en twee variabelen, zoals kostenfuncties, prijsafzet-functies, vraagfuncties, inkomensfuncties en (homogene) productiefuncties w.o. Cobb Douglass functies. Toepassen van de kettingregel voor het partieel differentiëren van samengestelde functies van twee variabelen (algemene, eerste en tweede variant). - Optimalisatie met en zonder nevenvoorwaarden van functies van twee of drie variabelen: partiële afgeleiden, stationaire punten, extreme punten, zadelpunten, de criteriumfunctie, de substitutiemethode, eerste en tweede orde criterium voor een extremum en de Lagrangemethode met toepassing van de Lagrange-multiplicator/ schaduwprijs. Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Tentamenstof: Hoorcolleges, sommencolleges en werkcolleges al dan niet geïntegreerd Wiskunde-q uit VWO of Schakeljaar AdeKUS De onderwerpen zoals behandeld en geoefend op de verschillende soorten colleges van dit vak. Wijze van toetsen: Schriftelijk tentamen in de tentamenperiode. Dit tentamen bestaat tot 20% uit multiple choice vragen, waarvan een deel theoretische en/of inzichtvragen is. De rest van de vragen zijn open vragen, waarbij de toepassing van aangeleerde methoden en technieken aan de orde komt, al dan niet in een economische context. Wijze van vaststellen eindcijfer: Het aantal behaalde punten op het schriftelijk tentamen of hertentamen levert het eindcijfer op. Collegemateriaal: - Wiskundeboek (hoofstukken 1 t/m 3 en 6 t/m 8) - Wiskundeaantekeningen (verstrekt tijdens de colleges) - Website met opgeloste huiswerksommen en aantekeningen - Digitale toepassing (ELO) voor vragen en informatie-uitwisseling - Oude tentamens met elk een uitgebreid correctiemodel Verplichte literatuur: - Kaper B. (1990). Wiskundige methoden en technieken in de economie: Analyse. Schoonhoven: Academic Service. 317 blz. Aanbevolen literatuur: - Hamers H., Kaper B. en Kleppe J. (2012). Wiskunde voor bedrijfseconomen. Den Haag: Academic Service. 206 blz. - Sydsaeter K. & Hammond P. (2008). Essential Mathematics for Economic Analysis. Third edition. Prentice Hall. 721 blz. Economie 35

109 Wiskunde 2 Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 90 uren: 3 blokken per week van 2 uren, waarvan 2 blokken geïntegreerd hoor- en sommencollege en 1 blok werkcollege (oefenen behandelde sommen) 2 de semester, B-I fase Ir. R. R. Assen (adek_assen@yahoo.com) Ir. C. S. J. Chin Kwie Joe (carmenckj@gmail.com; carmen.chinkwiejoe@uvs.edu) 1. Aan het einde van dit vak beheerst de student een aantal elementaire wiskundige methoden en technieken en kent enkele economische toepassingen hiervan. In het bijzonder kan de student: primitiveren en ingesloten oppervlaktes bepalen (integraalrekening); vector- en matrixalgebra, determinanten, stelsels van lineaire vergelijkingen en lineaire afbeeldingen oplossen (lineaire algebra); veel gebruikte formules uit de financiële rekenkunde met behulp van rekenkundige en meetkundige rijen afleiden (financiële wiskunde). 2. De student kan onder woorden brengen wat de economische betekenis is van aangeleerde wiskundige begrippen. 3. De student overziet welke methoden en technieken voor behandelde wiskundige problemen te gebruiken zijn en kan zodoende een juiste keuze maken voor een correcte oplossing van de opgaven en weet hierbij dat vaak meerdere methoden tot de juiste oplossing leiden. 4. De student kan herkennen welk onderdeel van de wiskunde gebruikt wordt voor hier behandelde en soortgelijke (economische) problemen. (Dit met het oog op meer inzicht bij op wiskunde gebaseerde technieken in vervolgvakken en om in een latere fase, zo nodig, een meer geavanceerd wiskundeboek of een expert te kunnen raadplegen.) Opmerking: Wiskunde 1 en Wiskunde 2 vormen samen een verzameling van wiskundige methoden en technieken, die bruikbaar zijn in de economie, aangevuld met enkele economische toepassingen hiervan en deze twee vakken kunnen in principe in willekeurige volgorde aangeboden worden aan de studenten. Bij de behandelde wiskundige methoden en technieken wordt waar mogelijk aandacht besteed aan economische toepassingen hiervan en aan de economische betekenis van gebruikte begrippen. De onderwerpen die aan bod komen zijn: - Integraalrekening: primitiveren van onbepaalde, bepaalde en oneigenlijke directe integralen (primitiveren van eenvoudige functies); relatie integraal en oppervlak met toepassingen in de economie (consumentensurplus en van marginale naar totale kosten); Economie 36

drie integratie technieken voor samengestelde functies: integreren door substitutie, partiële integratie en breuksplitsing (breuksplitsing van rationale functies met ontbindbare, al dan niet herhaalde lineaire factoren in de noemer). - Lineaire algebra: matrix- en vectoralgebra: scalaire vermenigvuldiging, optellen en aftrekken van matrices, matrixvermenigvuldiging, inwendig product, transponeren en inverteren van matrices. oplossen van stelsels van lineaire vergelijkingen: de eliminatiemethode van Gauss (Gauss-Jordan), determinanten, relatie oplosbaarheid en strijdigheid van stelsels van lineaire vergelijkingen en de waarde van bijbehorende coëfficiëntendeterminant, het gebruik van de inverse matrix, de regel van Cramer. lineaire afbeeldingen: basis en dimensie, beeld en origineel, kern en beeldruimte, afhankelijkheid en onafhankelijkheid van vectoren, de transformatiematrix, eigenwaarden, eigenvectoren en eigenruimten van een matrix. - Financiële Wiskunde: m.b.v. rekenkundige rijen (lineaire functies) en meetkundige rijen (exponentiële functies) enkele veel gebruikte formules uit de financiële rekenkunde afleiden (voor lineaire hypotheken en afschrijvingen, exponentiële groei, eindwaarden en contante waarden bij eenmalig sparen en voor annuïteitenhypotheken). Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Hoorcolleges, sommencolleges en werkcolleges al dan niet geïntegreerd. Wiskunde-q van VWO of Schakeljaar AdeKUS. Wijze van toetsen: Schriftelijk tentamen in de tentamenperiode. Dit tentamen bestaat tot 20% uit multiple choice vragen, waarvan een deel theoretische en/of inzichtvragen is. De rest van de vragen zijn open vragen, waarbij de toepassing van aangeleerde methoden en technieken aan de orde komt, al dan niet in een economische context. Wijze van vaststellen cijfer: Tentamenstof: Het aantal behaalde punten op het schriftelijk tentamen of hertentamen levert het eindcijfer op. De onderwerpen zoals behandeld en geoefend op de verschillende soorten colleges van dit vak. Collegemateriaal: - Wiskundeboek (hoofdstuk 4 en 5) - Wiskundedictaten (verstrekt tijdens de colleges) - Wiskundeaantekeningen (verstrekt tijdens de colleges) - Website met opgeloste huiswerksommen en aantekeningen Economie 37

- Digitale toepassing (ELO) voor vragen en informatie-uitwisseling - Oude tentamens met elk een uitgebreid correctiemodel Verplichte literatuur: - Kaper B. (1990). Wiskundige methoden en technieken in de economie: Analyse. Schoonhoven: Academic Service. 317 blz. - Dictaat lineaire algebra (laatste versie) - Dictaat financiële wiskunde (rekenkundige en meetkundige rijen) Aanbevolen literatuur: - Hamers H., Kaper B. en Kleppe J. (2012). Wiskunde voor bedrijfseconomen. Den Haag: Academic Service. 206 blz. - Sydsaeter K. & Hammond P. (2008). Essential Mathematics for Economic Analysis. Third edition. Prentice Hall. 721 blz. 110 Wetenschapsfilosofie 50 uren 5 sp Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 1 ste semester, B-I fase Drs. N. G. Partiman (g.partiman@uvs.edu) De student kan na afloop van dit vak: 1. de debatten tussen het empirisme, rationalisme, logisch positivisme, Kuhn, Kantiaans denken, de fenomenologie, de hermeneutiek, de sociale filosofie, Rorty, het transcendentaal denken in de Vedanta filosofie (rol van de ethiek in wetenschap) verwoorden 2. vanuit voornoemde denkstromingen criteria aandragen wanneer men spreekt over: geverifieerde kennis, wetenschappelijke kennis, commonsense kennis, demarcatie criterium, falsificatie, corroboratie; 3. kennis en mensbeelden vanuit de grondslagen empirisme, de inductieve methode/redenering, deductieve methode,vanuit psychische belevingscontexten(emoties, behoeften), de ratio, waarneming, transcendentale, cosmologische (het niet waarneembare) relateren aan wetenschappelijke bewijsvoering en sociaal handelen van de mens in praktisch economische probleemsituaties. 4. Ethiek: de student denkt na over de rol van ethische dilemma s die samenhangen met de rol van wetenschap. Bij wetenschapsfilosofie wordt het speerpunt gelegd op het epistemologisch(kennistheoretisch) vraagstuk. De ontwikkeling van de filosofische denkstromingen, de invloed die het heeft op wetenschap en de opvattingen over kennisverwerving vormen het uitgangspunt. De verschillende stromingen in de filosofie worden gekenmerkt door hun eigen kijk op de natuur(werkelijkheid) om tot waarheidsbevinding te komen. De relatie tussen de filosofische mensbeelden de filosofische visies op de werkelijkheid kennisgenerering staat centraal. Economie 38

Onderwijsvorm(en): Wijze van toetsen : Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: Hoor- en werkcolleges: werkcolleges; opdrachten maken en discussies voeren in team verband en deze klassikaal presenteren. laboratorium CELOS: eenvoudig wetenschappelijk(kwantitatief) onderzoek/ paperopdracht Schriftelijk tentamen met multiple- choice vragen / paperopdracht Werkcolleges en deelname aan het CELOS onderzoek zijn verplicht Opgegeven verplichte literatuur, alle tijdens de hoor- en werkcolleges behandelde stof/ paper Het eindcijfer wordt vastgesteld aan de hand van twee deel cijfers (schriftelijk tentamen en paper =1:1, het gemiddelde hiervan is het eindcijfer) Reader 111 Academische Vaardigheden 45 uren 4 sp Semester & fase: Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): 1 ste semester, B-I fase Drs. R. Ng A Foe (elrolyfran@hotmail.com) Drs. N. G. Partiman (g.partiman@uvs.edu) Drs. M. Sumter (mayra.sumter@gmail.com) Drs. P. Boeddha - Bhoendie (sreshti@hotmail.com) De student: 1. past aan het einde van het blok effectieve en efficiënte studietechnieken toe; 2. maakt onderscheid tussen hoofd en bijzaken; 3. voert contextuele analyses uit; 4. analyseert opbouw en structuur van gegeven informatie; 5. formuleert onderzoeksvragen en operationaliseert deze; 6. construeert opbouw en structuur van paper; 7. voert correct taal-en spelling gebruik uit. Competenties ontwikkeling m.b.t. leren studeren, academisch lezen kritisch denken, literatuur & academisch schrijven. Dit mondt uit in twee blokken: studievaardigheden & schrijfvaardigheden Hoor - & werkcolleges Economie 39

Wijze van toetsen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Samenvatting/ paper Toepassen behandelde stof voor samenvatting en paper Deeltentamen (samenvatting) + deeltentamen paper = 1:1 Collegemateriaal: - Syllabus: studievaardigheden - Rellum J. (2013). Schrijfwijzer. Paramaribo: AdeK Universiteit van Suriname 112 Methoden en Technieken 1 2 x 2 uren per week (afhankelijk van het aantal effectieve weken in het semester) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 2 de semester, B-I fase V. Bhawan-Jairam MPh (jairamvanita@hotmail.com) Drs. S. Debipersad MSc. (steven.debipersad@uvs.edu) Na dit vak gevolgd te hebben kun je: 1. de fasen van het wetenschappelijk onderzoeksproces beschrijven alsook onderzoeksvragen formuleren; 2. wetenschappelijke literatuur zoeken, interpreteren, selecteren welke relevante literatuur te gebruiken in jouw onderzoekssituatie en literatuurbeschrijvingen opstellen; 3. de wetenschappelijke criteria voor het ontwerp en de uitvoering van onderzoek noemen en verklaren; 4. de methoden voor kwalitatieve en kwantitatieve analyse karakteriseren; 5. de twee grondvormen (onderzoeksstrategieën) van kwantitatief empirisch onderzoek karakteriseren en het onderscheid tussen beide vormen aangeven; 6. voor de grondvorm: survey de veelgebruikte methoden voor dataverzameling (voor economisch onderzoek) karakteriseren en uitleggen in welke situaties ze toepasbaar zijn en hoe valkuilen te vermijden zijn; 7. de interviewmethode (voor een eenvoudig surveyonderzoek van economische aard) demonstreren, inclusief het opstellen van vragenlijsten; 8. het theoretisch kader voor een eenvoudig onderzoek samenstellen; 9. zelfstandig en in teamverband een eenvoudig (kwantitatief) wetenschappelijk onderzoek van beschrijvende aard opzetten, uitvoeren en rapporteren. Bij het vak Methoden en Technieken 1 krijgt de student praktische aanwijzingen voor het opzetten en uitvoeren van onderzoek en de Economie 40

rapportage hiervan. Van de student wordt verwacht dat die in teamverband een eenvoudig wetenschappelijk onderzoek opzet, uitvoert en rapporteert in de vorm van een werkstuk. Dit eenvoudig kwantitatief beschrijvend onderzoek geschiedt in teamverband (onder begeleiding van de docent). Aan de hand van het werkstuk kan de student aantonen dat die in voldoende mate gebruik kan maken van de behandelde methoden en technieken. Tijdens de colleges worden onder andere belicht: de fasen van het wetenschappelijk onderzoeksproces, de criteria welke gesteld worden aan een wetenschappelijk onderzoek, de diverse soorten onderzoek; typen probleemstellingen, de meetinstrumenten, dataverzamelingsmethoden voor het doen van een eenvoudig wetenschappelijk onderzoek. Onderwijsvorm(en): Wijze van toetsen: Er worden zowel hoor- als werkcolleges verzorgd. Er worden vijf opdrachten uitgevoerd, die zijn uitgesmeerd over het semester. Gezamenlijk resulteren deze vijf opdrachten -die een formatie karakter hebben- in het werkstuk. Het tentamen is tweeledig. Dit bestaat uit een schriftelijke toets en een werkstuk. Wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Collegemateriaal: Het tentamen is tweeledig. Dit bestaat uit een schriftelijke toets, die geldt voor 40% van het eindcijfer en een werkstuk (in teamverband geschreven) dat geldt voor 60% van het eindcijfer. De opgegeven verplichte literatuur en alle tijdens de colleges behandelde stof. Verplicht - Baarda D. B. en de Goede M. P. M. (2006) Basisboek methoden en technieken: Handleiding voor het opzetten van kwantitatief onderzoek. 4 de druk. Houten/ Groningen: Wolters-Noordhoff BV. Aanbevolen - Memelink, R. (2007). SPSS voor marktonderzoek: Praktisch gebruik van SPSS bij kwantitatief marktonderzoek. Houten/ Groningen: Wolters- Noordhoff BV. Software - SPSS 113 Toegepaste Statistiek 1 2 x 2 uren per week (afhankelijk van het aantal effectieve weken in het semester) 4 sp Economie 41

Leerdoelen: 1 ste semester, B-I fase Ir. R. Assen (adek_assen@yahoo.com) T. Dulam MSc. (tina.dulam@uvs.edu; twdulam@gmail.com) Na afronding van dit vak: 1. kun je beschrijvende statistieken berekenen, interpreteren en grafisch presenteren; 2. kun je het verband tussen twee continue variabelen meten, interpreteren en grafisch presenteren en het onderscheid maken tussen discrete en continue variabelen; 3. kun je de relevante populatie, steekproef, onderzoekseenheden en variabelen identificeren en begrijp je de steekproefverdelingen, steekproef-gemiddelden, steekproefproporties en de centrale limiet theorie; 4. kun je de kans op verschillende gebeurtenissen bepalen en voorspellingen doen d.m.v. kansrekening, de binomiale verdeling, Poissonverdeling en de normale verdeling en kun je toetsen of een populatiegemiddelde gelijk is aan een bepaald getal en een betrouwbaarheidsinterval voor het gemiddelde uitrekenen; 5. kun je d.m.v. van de computerprogramma s SPSS en Excel kwantitatieve gegevens verwerken en analyseren en de aangeleerde statistische technieken toepassen bij het uitvoeren van eenvoudig wetenschappelijk onderzoek, met name binnen het vakgebied economie. Korte omschrijving van de vakinhoud: Dit vak geeft inzicht in de beschrijvende statistiek en kansrekening. Verder wordt er een introductie gegeven in verklarende statistiek en inductieve statistiek. De belangrijkste onderwerpen uit de beschrijvende statistiek zijn: de frequentieverdeling, -tabellen en -diagrammen, centrum- en spreidingsmaten en enkelvoudige regressie en correlatie. De belangrijkst onderwerpen uit de kansrekening zijn: de kans regels, stochastische variabelen, kans functies, verwachting en standaarddeviatie, discrete verdelingen (namelijk de binomiale en Poisen-verdeling) en de continue verdeling (de normale verdeling). Verder wordt de centrale limietstelling toegepast op de binomiale, Poisen- en de normale verdeling en bij het toetsen van het gemiddelde van een steekproef. Onderwijsvorm(en): - Er worden zowel hoor- als werkcolleges verzorgd. - De student maakt in groepsverband twee take home opdrachten met behulp van SPSS en Excel. De bedoeling van deze opdrachten is dat de student de statistische technieken middels computersoftware kan uitvoeren en tegelijkertijd ook de opgaven oefent. Wijze van toetsen: Er zijn drie onderdelen waarop de student beoordeeld wordt: Economie 42

- Twee deeltentamens - Twee take home opdrachten - Huiswerk Wijze van vaststellen eindcijfer: - Opdrachten (15%). Voor de opdrachten kan de student maximaal 10 punten scoren. Studenten dienen in groepsverband twee computeropdrachten te maken. Voor iedere computeropdracht krijgt de student maximaal 4 punten. Verder dienen de studenten in groepsverband hun huiswerk te maken. Hiervoor kan de student maximaal 2 punten scoren. Studenten dienen tijdens de werkcolleges aanwezig te zijn en hun huiswerk te presenteren. - Eerste deeltentamen: component A (35%). Er wordt een mid-semester tentamen afgenomen. Tentamenstof component A: hfdst. 1 t/m 3. - Tweede deeltentamen: component B (50%). Tentamenstof component B: hfdst. 4 t/m 6. - Berekeningswijze eindcijfer = 0.15 x opdrachtencijfer + 0.35 x component A + 0.50 x component B Tentamenstof: - Hoofdstuk 1 t/m 6 uit Moore D. S., McCabe G. P., Duckworth W. M. & Alwan L. C. (2009). The Practice of Business Statistics: Using Data for Decision. Second edition. New York: Freeman - Collegeslides - Alle overige collegestof behandeld tijdens de hoor- en werkcolleges N.B. Studenten mogen uitsluitend het boek PBS meenemen naar het tentamen. Collegemateriaal: Verplicht - Moore D. S., McCabe G. P., Duckworth W. M. & Alwan L. C. (2009). The Practice of Business Statistics: Using Data for Decision. Second edition. New York: Freeman. (ISBN 978-1-4292-2150-4). Aanbevolen - Brinkman J. (2002). Cijfers spreken voor economie: Statistiek en methodologie voor het hoger onderwijs. Groningen: Wolters- Noordhoff, (ISBN: 9001166288) Software - Microsoft Office Excel en SPSS B-I fase, level II 201 Methoden en Technieken 2 2 x 2 uren per week (afhankelijk van het aantal effectieve weken in het semester) Semester en fase 4 de semester, B-II fase Economie 43

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Dr. M. Lede (madesta.lede@uvs.edu; mmlede.01@gmail.com) T. Dulam MSc. (tina.dulam@uvs.edu; twdulam@gmail.com) Na dit vak gevolgd te hebben kun je: 1. de grondslagen en karakteristieken van wetenschappelijk onderzoek noemen en verklaren; 2. identificeren welke criteria voor het doen van wetenschappelijk onderzoek belangrijk zijn in specifieke situaties en kun je deze criteria hanteren in praktijksituaties; 3. de opbouw van wetenschappelijk onderzoek en de diverse onderzoeksopzetten uitleggen; 4. afhankelijk van de onderzoekssituatie de belangrijke variabelen conceptualiseren en operationaliseren en een geschikt onderzoek model opzetten; 5. een onderscheid maken tussen indexen en schalen, alsook tussen de verschillende meetniveau s en kun je aan de hand van deze kennis een vragenlijst construeren; 6. de verschillende dataverzamelingsmethoden uitleggen en kun je - afhankelijk van de onderzoekssituatie- de geschikte (kwantitatieve) dataverzamelingsmethode selecteren en toepassen; 7. afhankelijk van de onderzoekssituatie de geschikte steekproefmethode selecteren en een goede steekproef samenstellen; 8. zelfstandig en in teamverband een (kwantitatief) toetsingsonderzoek van economische aard (binnen jouw vakgebied) opzetten, uitvoeren, beoordelen en rapporteren (inclusief presenteren)- rekening houdend met de wetenschappelijke criteria; 9. wetenschappelijk redeneren alsook op een kritische wijze kijken naar situaties en (wetenschappelijke) publicaties. Het vak Methoden en Technieken 2 behandelt met (meer) diepgang de methoden en technieken, die gebruikt kunnen worden voor een kwantitatief wetenschappelijk onderzoek van economisch aard. Met name worden de volgende onderwerpen behandeld: sociaal wetenschappelijk onderzoek, paradigma s, theorieën, ethische en politieke kwesties bij sociaal wetenschappelijk onderzoek, onderzoek ontwerpen, conceptualisering, operationalisering, meting, indexen, schalen, typologieën, steekproeftrekking, experimenten, survey onderzoek, kwalitatief veldonderzoek, unobtrusive onderzoek, evaluatief onderzoek, kwantitatieve data-analyse, elaboration model, statistische analyses, lezen en schrijven van sociaal wetenschappelijk onderzoek (onderzoek artikelen). Aan de hand van een geïdentificeerd probleem gaat de student in teamverband en op een wetenschappelijk verantwoorde wijze een toetsingsonderzoek opzetten (en eventueel uitvoeren). Tenslotte wordt van de student verwacht dat die (in teamverband) de rapportage kan doen van hetgeen onderzocht is. Economie 44

Onderwijsvorm(en): - Tijdens de (interactieve) hoorcolleges wordt de leerstof met betrekking tot het doen van onderzoek behandeld, alsook het kritisch lezen (en analyseren) van een onderzoek artikel en het schrijven van een onderzoeksvoorstel. - Tijdens de werkcolleges wordt deze opgedane kennis toegepast, veelal in de vorm van peer assessment. - Voor wat betreft de teampresentaties is de werkwijze dat elk team een deel van de leerstof presenteert, alsook het onderzoeksvoorstel. - Van ieder presenterend team wordt een hand-out van de presentatie vereist. Van niet-presenterende teams wordt verwacht dat zij zich voorbereiden op de presentatie. Hierbij kan een samenvatting van de behandelde stof geëist worden. - Ieder team beoordeelt de presentatie van een ander team (middels een standaard beoordelingsformulier). - Ieder teamlid beoordeelt zijn overige teamleden (middels een standaard beoordelingsformulier). - Na iedere presentatie volgt een korte klassikale discussie (ook hier is er sprake van een beoordelingsmoment) Bindende volgorde: Methoden en Technieken 1 en Toegepaste Statistiek 1 Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen : Wijze van vaststellen eindcijfer: Toegepaste Statistiek 2 Er zijn 6 onderdelen waarop de student beoordeeld wordt, te weten: - een deeltentamen (in de vorm van 2 tussentijdse toetsen); - het onderzoek artikel of onderzoeksvoorstel; - de (individuele + team) presentatie van het onderzoek artikel of onderzoeksvoorstel; - de beoordeling (van het onderzoek artikel/onderzoeksvoorstel en de presentatie) van het team van de student door een ander team; - de beoordeling van de student door de eigen teamleden; - de participatie aan de discussie tijdens de colleges en de indiening van de samenvattingen. De student is verplicht deel te nemen aan alle 6 onderdelen. - Het onderzoeksvoorstel telt voor 45% (4.5 punt) (hiervoor moet minimaal 5,0 gescoord worden). - Het deeltentamen (bestaande uit 2 toetsen) 30% (3 punt (het totaal van beide toetsen vormt een totaalscore, waarbij minimaal 5,0 gescoord moet worden). - De presentatie (individueel en van het team) telt voor 10% (1 punt). - De beoordeling door een ander team telt voor 5% (0.5 punt). - De beoordeling door de eigen teamleden 5% (0.5 punt). - De participatie aan de discussie tijdens de colleges 3% (0.3pt) en de samenvatting- 2% (0.2pt) tellen voor 5% (0.5 punt). Totaal: 4.5 + 3 + 1 + 0.5 + 0.5 + 0.5 = 10 punt Economie 45

Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: De volgende vakken gehaald hebben: Methoden en Technieken 1 Toegepaste Statistiek 1 Babbie E. (2009). The Practice of Social Research. 13 th edition, Wadsworth- Thomson. Verplicht - Babbie E. (2009). The Practice of Social Research. 13 th edition, Wadsworth-Thomson. - Onderzoek artikelen uit wetenschappelijke tijdschriften Aanbevolen - Field A. (2005). Discovering Statistics Using SPSS. 2 de druk. Sage (ISBN: 0761944524). - van Tulder R. (2008). Skill sheets/ An Integrated Approach to Research, Study and Management. 1 ste druk. Prentice Hall.Skill sheets (auteur Tulder) - Memelink R. (2007). SPSS voor marktonderzoek: Praktisch gebruik van SPSS bij kwantitatief marktonderzoek. Houten/ Groningen: Wolters- Noordhoff BV. - Stencil SPSS - De studiestof van de vakken Toegepaste Statistiek 1 & 2 en Methoden en Technieken 1 Software SPSS & PowerPoint 202 Toegepaste Statistiek 2 2 x 2 uren per week (afhankelijk van het aantal effectieve weken in het semester) Leerdoelen: 3 de semester, B-II fase Ir. R. Assen (adek_assen@yahoo.com) T. Dulam MSc. (tina.dulam@uvs.edu; twdulam@gmail.com) Na afronding van dit vak: 1. kun je toetsen of twee of meer populatiegemiddelden gelijk zijn aan elkaar (zowel parametrisch als non-parametrisch) en een betrouwbaarheidsinterval voor het verschil tussen twee populatiegemiddelden uitrekenen en interpreteren; 2. kun je het verband tussen twee categorische variabelen toetsen en interpreteren; 3. kun je toetsen of twee populatieproporties gelijk zijn aan elkaar en een betrouwbaarheidsinterval voor het verschil tussen beide uitrekenen en interpreteren; Economie 46

4. kun je toetsen of verschillende factoren van invloed zijn op een bepaalde factor (uitkomstvariabele), uitrekenen hoe groot de invloed van iedere factor is, een betrouwbaarheidsinterval voor de grootte iedere invloed (effect) uitrekenen, interpreteren en voorspellingen doen over de uitkomstvariabele; 5. kun je d.m.v. het statistisch computerprogramma SPSS kwalitatieve (categorische) en kwantitatieve gegevens verwerken en de aangeleerde statistische technieken toepassen bij het uitvoeren van toetsingsonderzoek binnen de wetenschap, met name binnen het vakgebied economie. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen : Dit vak behandelt de statistische technieken die vaak worden toegepast in de economie, waarbij de juiste aanpak afhangt van de centrale vraagstelling (frequentie-, verschil- of samenhangvraag) van de aard (meetniveau) van het beschikbare cijfermateriaal. Het vak borduurt voort op het vak Toegepaste Statistiek 1 en is voornamelijk gericht op het toetsen van hypothesen. Toegepaste Statistiek 2 vormt de brug tussen Methoden en Technieken 1, Toegepaste Statistiek 1 en het doen van zelfstandig wetenschappelijk onderzoek (bij Methoden en Technieken 2, het schrijven van de afstudeerthesis en later in de werkpraktijk). De volgende onderwerpen komen aan de orde bij dit vak: student t-toets voor steekproefgemiddelde(n), Z-toets voor proportie(s), Chi-kwadraattoets bij kruistabellen, non-parametrische toetsen, enkelvoudige en meervoudige regressie, tijdreeksenanalyse, en variantie- analyse (One-Way & Two-Way). Er worden zowel hoor- als werkcolleges verzorgd. De student maakt in groepsverband in aanwezigheid van de docent drie practicumopdrachten. De bedoeling van deze opdrachten is dat de student de statistische technieken middels computersoftwares kan uitvoeren en de uitkomsten kan interpreteren. Toegepaste Statistiek 1 Er zijn drie onderdelen waarop de student beoordeeld wordt: - Twee deeltentamens - Drie practicumopdrachten - Huiswerk Tentamenstof: - Hoofdstuk 7 t/m 16 met uitzondering van 12 uit Moore D. S., McCabe G. P., Duckworth W. M. & Alwan L. C. (2009). The Practice of Business Statistics: Using Data for Decision. Second edition. New York: Freeman. - Collegeslides - Alle overige collegestof behandeld tijdens de hoor- en werkcolleges Economie 47

N.B. Studenten mogen uitsluitend het boek PBS meenemen naar het tentamen. Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: - Practicum (15%: Voor de practicumtoetsen kan de student maximaal 10 punten scoren. Studenten dienen in groepsverband en in aanwezigheid van de docent drie practicumopdrachten middels SPSS te maken. Voor iedere toets kan de student maximaal 3 punten scoren. Verder dienen de studenten in groepsverband hun huiswerk te maken. Hiervoor kan de student maximaal 1 punt scoren. Studenten dienen tijdens de werkcolleges aanwezig te zijn en hun huiswerk te presenteren. - Eerste deeltentamen (40%): Tentamenstof eerste deeltentamen: hoofdstuk: 7, 8, 9 & 16 - Tweede deeltentamen (45%): Tentamenstof tweede deeltentamen: hoofdstuk: 10, 11, 13, 14 & 15. Berekeningswijze eindcijfer = 0.4 x eerste deeltentamen + 0.4 x tweede deeltentamen + 0.15 x practicumcijfer Verplicht - Moore D. S., McCabe G. P., Duckworth W. M. & Alwan L. C. (2009). The Practice of Business Statistics: Using Data for Decision. Second edition. New York: Freeman. - Heij C. (2010). Syllabus Toegepaste Statistiek 2: Opleidingen Economie en Fiscale Economie. Erasmus Universiteit Rotterdam. Aanbevolen - Field A. (2005). Discovering Statistics Using SPSS. Second edition. Sage. Software SPSS 203 Management Accounting 2 60 uren (30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 4 de semester B-II fase Dr. K. Makandra (kwalimak@hotmail.com) Een manager dient een kei te zijn in beslissingen nemen. Een manager heeft daarvoor heel vaak financiële informatie nodig. In dit vak wordt kennis opgedaan hoe deze financiële informatie kan worden verkregen en bewerkt ter ondersteuning van die beleidsbeslissingen. Kostenverbijzondering, massaproductie, stukproductie, kostprijscalculatiemethoden en Break-evenanalyse, Cash Flow en verschillen analyse. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges - Bedrijfsbezoek in teamverband Economie 48

De relevante onderwerpen bij bedrijfsbezoek zijn Cash Flow, verschillenanalyse en kostenverbijzondering. Deze activiteit wordt afgesloten met het presenteren van een verslag. Bindende volgorde: Management Accounting 1 moet verplicht gehaald zijn. Wijze van toetsen: - Schriftelijke tentamen 60% (6 punt) - Presentatie Bedrijfsbezoek 40% (4 punt) - Alle verslagen worden collectief op één dag in één lokaal gepresenteerd. Afwezige studenten verliezen 20% van de waardering van zijn/haar team. Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Maximum score = 10 punt (6 + 4) Participatie in bedrijfsbezoek met een minimum score van 50% van 4 punten (bedrijfsbezoek). Kostenverbijzondering, massaproductie, stukproductie, kostprijscalculatiemethoden en break-evenanalyse. Verplicht Collegedictaten Aanbevolen - Wild J. & Shaw K. (2013). Managerial Accounting, 4th Edition, McGraw- Hill/Irwin, 624 p. (SBN-13 9780078025686) - Zimmerman J. L. (2011). Accounting for Decision Making and Control. 7th edition. McGraw-Hill. - Horngren Ch. T. & Harrison W. T. (2007). Accounting. 7th edition. Pearson Prentice Hall. - Drury C. (2002). Management and Cost Accounting. Schoonhoven: Academic Service. 204 Finance 1 Contacturen 60 uren Literatuur: 310 blz. = 52 uren Tot. = 112 uren = 4 sp 3 de semester, B-I fase Drs. A. Lachmon-Alakhramsing (astrieta.alakhramsing@uvs.edu) Spreekuren: woensdag 11.30 12.30 uur vrijdag 10.00 11.00 uur Drs. D. Chin Kwie joe (david@ckjproduktie.com) Spreekuur: maandag 11.00 uur Economie 49

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 1. Verklaren wat ondernemingsfinanciering is en wat de rol is van een financieel manager in een onderneming. Ook het doel van financieel management kan de student verklaren. 2. De belangrijkste kenmerken van financiële overzichten, als de balans, de resultatenrekening en het kasstroomoverzicht, noemen en deze overzichten analyseren. Bij de financiële analyse wordt gebruik gemaakt van ratio s, deze zijn verhoudingen tussen de financiële gegevens van een bedrijf die worden gebruikt voor vergelijkingen. 3. De tijdwaarde van geld berekenen. Het gaat hier om het berekenen van contante- en toekomstige waarden van één of meerdere kasstromen gedurende één of meerdere perioden, alsook die van annuïteiten en eeuwigdurende renten. 4. De waarde van aandelen en obligaties bepalen door het toepassen van de principes van contante waarde en discounted cash flow. 5. Het compleet kunnen uitwerken van een kasstroomoverzicht. Als we de hedendaagse financiering van een onderneming en financieel management willen bestuderen, moeten we eerst weten wat ondernemingsfinanciering is en welke rol een financieel manager in een onderneming speelt. Daarnaast is het doel van financieel management heel belangrijk. Het kunnen analyseren van financiële overzichten, waarderingsprincipes kunnen toepassen en de tijdwaarde van geld kunnen bepalen zijn fundamentele zaken waarmee de financieel manager zich bezig houdt. Onderwijsvorm(en): - Hoor- en werkcolleges - Per hoofdstuk de daarbij behorende opgaven en casussen uitwerken. Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Wiskunde en Financiële Rekenkunde Schriftelijk tentamen met multiple choice vragen 1. De hoofdstukken 1, 2, 3, 4, 5, 8 en 9 uit Corporate Finance van de auteurs J. Berk en P. DeMarzo. 2. Aanvullingen uit Ondernemingsfinanciering en vermogensmarkten van de auteur P. Duffhues (hoofdstuk 4). 3. Fundamentals of corporate Finance van de auteur S. Ross (hoofdstukken 1, 2, 3, 5 en 6) Collegemateriaal: - Berk J. & De Marzo P. (2011). Corporate Finance. Second Edition (global edition). Pearson. - Duffhues, P.J.W. (2002). Ondernemingsfinanciering en vermogensmarkten: waardeschepping door financiële analyse, werkkapitaalbeheer en investeringsbeslissingen. 3 de druk Groningen: Stenfert Kroese. Economie 50

- Ross S.A., Westerfield R. W. & Jaffe J. (2000). Fundamentals of Corporate Finance. 5 th edition. Irwin Mc Graw-Hill. (recentere versie mag ook). 205 Finance 2 Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Hoor-en werkcolleges 60 uren Literatuur (450 pag s / 4) 112 uren Totaal 172 uren/ 28 = 4 de semester, B-II fase Drs. A. Lachmon-Alakhramsing (astrieta.alakhramsing@uvs.edu) 1. Beoordelen of een geplande investering waarde creërt voor de aandeelhouders m.b.v. de investeringsselectie criteria. 2. De juiste informatie selecteren om de investeringsselectie criteria te kunnen toepassen. 3. De kapitaalkosten van een onderneming bepalen, rekening houdende met de kosten van het eigen vermogen en de kosten van het vreemd vermogen. 4. Verklaren welke vermogensstructuur optimaal is voor een onderneming. 5. Aangeven welk dividendbeleid het beste is voor een gegeven onderneming. De voornaamste functie van ondernemingen (NV s) in onze moderne, kapitalistische maatschappij is het creëren van waarde voor de aandeelhouders. Aangezien maximalisatie van de waarde voor de aandeelhouders het criterium is dat gebruikt wordt bij het nemen van financiële besluiten zal in dit vak aan de orde komen: - Hoe geplande investeringen te beoordelen - Het bepalen van de kapitaalkosten. - Het vermogensstructuur van de onderneming - Vreemd vermogen en belastingen - Dividendbeleid Onderwijsvorm(en): - Hoor- en werkcolleges - Per hoofdstuk de daarbij behorende opgaven en casussen uitwerken. Aanbevolen voorkennis: Finance 1 Tentamenstof: - De hoofdstukken 6, 7, 12, 14, 15, 16 en 17 uit Corporate Finance van de auteur s J. Berk en P. DeMarzo - Aanvullingen tijdens colleges uit Fundamentals of Corporate Finance van de auteur S. Ross Uitgavejaar 2000 - Opgaven uit Finance 1 Tekst en werkboek van de auteurs van den Assem en van de Sar Economie 51

Wijze van toetsen en vaststellen eindcijfer Collegemateriaal: Schriftelijk tentamen met multiple choice vragen Verplicht - Berk J. & De Marzo P. (2011). Corporate Finance. Second Edition (global edition), Pearson Aanbevolen - Ross S.A., Westerfield R. W. & Jaffe J. (2000). Corporate Finance. 5th edition, Irwin McGraw-Hill - van den Assem M. J. & van de Sar N. L. Finance 1 Tekst en werkboek. Erasmus Universiteit Rotterdam 206 Operations Research 60 uren Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 3 de semester, B-II fase Drs. R. Doelahasori (r.doelahasori@uvs.edu) Na afloop van dit vak kan de student: 1. onderscheid maken tussen kwantificeerbare en niet-kwantificeerbare problemen; 2. kwantificeerbare problemen in de bedrijfskunde onderzoeken en benaderen middels technieken en vaardigheden, die hij of zij heeft aangeleerd (hierbij gebruikmakend van Lineair Programmering; Transport- en toewijzingsproblemen en Netwerken); 3. soorten problemen in de bedrijfskunde, die in aanmerking komen voor het toepassen van kwantitatieve methoden aanwijzen, oplossen, analyseren aan de hand van vastgestelde criteria en besluiten te nemen en die toe te lichten. - Lineaire programmering: grafische methode De formulering van een LP probleem De formulering van het model De grafische oplossing - Lineaire programmering: de simplex methode Het duale probleem Interpretatie van computer-uitkomsten en beslissingen - Transport en toewijzingsproblemen - Netwerken (Project-planning) Netwerken en het kritieke pad (CPM en PERT methode) Activiteiten analyse Stochastische aspecten Economie 52

Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges (30 uren) - Werkcolleges (30 uren) Bindende volgorde: Toegepaste Statistiek 1 en Wiskunde 1 Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Schriftelijk tentamen (opdrachten en vragen over de theorie) Score schriftelijk tentamen Tentamenstof: Buijs, A. hoofdstukken 1 tot en met 5 en hoofdstuk 7 Collegemateriaal: Verplicht - Buijs A., (2004). Kwantitatieve toepassingen in de bedrijfskunde. 4 de druk, Groningen: Stenfert Kroese Aanbevolen - Anderson D.R., Sweeney D.J. & Williams T.A. (2012). Quantitative Methods for Business. 12 th edition, South-Western Cengage Learning - Wagner H.J. (1975). Principles of Operations Research. 2 nd edition, Englewood Cliffs: Prentice Hall. 207 Boekhouden 2 Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 60 uren (30 colleges van 2 uren) 3 de semester, B-II fase Drs. A. Tamrin (atamrin@hotmail.com) 1. Inzicht wordt verkregen in het bijhouden en verwerken van het budget in de boekhouding van industriële bedrijven. 2. De student kan de administratieve vastlegging van fabricage boekhouding doen bij zowel niet- als projectgeoriënteerde industriële bedrijven, alsmede dienstverlenende bedrijven. 3. De student kan de diverse boekingen doen van o.a. de ABC methode, het budget en dekkingstarief versus calculatietarief, het tijdelijk activeren of passiveren van kosten, seizoencorrecties, de economische voorraad, direct costing, leasing, vreemde valuta, quasi goederen en statiegeld. De volgende onderwerpen komen o.a. aan de orde: - boekingen in verband met het toerekenen van kosten aan orders; - boekingen in niet project georiënteerde industriële bedrijven; - boekingen in projectgeoriënteerde industriële en dienstverlenende bedrijven; - diverse overige boekingen. Economie 53

Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges Bindende volgorde: Boekhouden 1 Wijze van toetsen en Schriftelijke tentamen : 90 % wijze van vaststellen Opdrachten werkcollege : 10 % eindcijfer: Tentamenstof: Boekhouden geboekstaafd deel 2: hoofdstuk 8 t/m 25 Boekhouden geboekstaafd deel 3: hoofdstuk 11, 16, 25 en 26 Collegemateriaal: - Fuchs H. & van Vlimmeren S.J.M. (2006). Boekhouden geboekstaafd Deel 2. 6 de druk. Groningen/ Houten: Wolters Noordhoff. - Fuchs H., van Hoepen M.A. & van Vlimmeren S.J.M. (2007). Boekhouden geboekstaafd Deel 3. 6 de druk. Groningen/ Houten: Wolters Noordhoff. 208 Organisatie en Management 60 uren (30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: 4 de semester, B-II fase Drs. M. A. Bilkerdijk (michiel.bilkerdijk@uvs.edu; mabilkerdijk@hotmail.com) Na afloop van de vakinhoud kan de student: 1. verschillende denkrichtingen onderscheiden en weergeven die hebben bijgedragen tot het modern management; 2. het proces van strategisch management weergeven en toepassen; 3. samenwerkingsverbanden begrijpen en weergeven; 4. diverse managementrollen en leiderschapsstijlen weergeven en herkennen; 5. besluitvormingsprocessen identificeren; 6. de besturing en structurering van organisaties begrijpen en weergeven. Centraal bij dit vak staat het bestuur en structurering van organisaties in een dynamische en complexe omgeving. Hierbij wordt van de moderne manager verwacht strategische keuzen te maken om zodoende concurrentievoordeel te behalen. Hoorcolleges, werkcolleges en practicumopdrachten Takehome tentamen Tentamen 90% +participatie werkgroepen 10% Hoofdstukken 1 tot en met 10 van verplichte literatuur Economie 54

Collegemateriaal: Verplicht Marcus J. & van Dam N. (2012). Een praktijk gerichte benadering van organisatie en management. 7 de druk, Groningen/ Houten: Noordhoff Uitgevers BV. 209 Externe Verslaggeving 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): 4 de semester, B-II fase Drs. S. Bhoendie (shaan.bhoendie@sranv.com) De student heeft: - inzicht over de belanghebbenden bij de jaarrekening; - kennis van cijfers en toelichtingen uit de jaarrekening. Algemene vraagstukken op het gebied van de externe verslaggeving. Hierbij gaat het om de financieel-economische gegevensverstrekking zoals de jaarrekening voor externe belanghebbenden op basis van maatschappelijk aanvaardbare normen. Hoor en werkcolleges Bindende volgorde: Boekhouden 2 Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Collegemateriaal: Schriftelijk tentamen Aanwezigheid, inbreng bij de discussies voor en tijdens de colleges: 50% Schriftelijk tentamen: 50% Alle hoofdstukken van verplichte literatuur Klaassen J., Hoogendoorn M. & Vergoossen R. (2012). Externe verslaggeving. 8 ste druk (of laatste druk). Groningen: Noordhoff Uitgevers BV. 210 Bestuurlijke Informatieverzorging 1 60 uren (30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: 3 de semester, B-II fase Drs. R. Dwarka (r.dwarka@uvs.edu; dwarkasr@yahoo.com) De student: Economie 55

1. onderkent en verwoordt de theoretische funderingen die ten aanzien van informatiesystemen zijn ontwikkeld; 2. analyseert informatiebehoeften; 3. kent de belangrijkste methoden, technieken en hulpmiddelen die de doelmatigheid van informatiesystemen beïnvloeden, alsmede de invloed van deze methoden, technieken en hulpmiddelen op de aspecten juistheid, tijdigheid, volledigheid en relevantie; 4. kent de algemene aspecten van controle, alsmede de invloed daarvan op de informatiesystemen; 5. kan de eisen die aan de informatiesystemen gesteld formuleren, in het bijzonder wat betreft de aspecten juistheid, tijdigheid, volledigheid en relevantie. Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Bindende volgorde: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Bij dit vak wordt aandacht besteed aan informatieverzorging voor het besturen en beheersen van organisaties, kritische succesfactoren, risicoanalyse, interne beheersingsprocessen, het tolmodel, treasury, de logistieke problematiek van gegevensverwerkingsprocessen, de betrouwbaarheid met betrekking tot de gegevensverwerking in geautomatiseerde omgevingen. Hoorcolleges Boekhouden 1 gehaald hebben. Schriftelijk tentamen Score/ aantal vragen Tentamenstof: Hoofdstukken 3 t/m 15, 17, 18, 20 en 21 Collegemateriaal: Verplicht - Starreveld R.W., van Leeuwen O.C., van Nimwegen H. (2002). Bestuurlijke Informatieverzorging, Deel 1a: Algemene Grondslagen. 5de druk. Stenfert Kroese. Aanbevolen - Vaassen E.H.J., Beek A. & Meuwissen R.H.G. (2007). Hoofdlijnen Bestuurlijke Informatieverzorging. 5 de druk. Groningen: Wolters- Noordhoff. - Jans E.O.J. (2007). Grondslagen Administratieve Organisatie Deel A. 20 ste druk. 211 Bestuurlijke Informatieverzorging 2 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) 4 de semester, B-II fase Economie 56

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Collegemateriaal: Drs. R. Dwarka (r.dwarka@uvs.edu; dwarkasr@yahoo.com) De student: 1. signaleert diverse te onderscheiden functionele processen en procedures; 2. legt materiële verbandcontroles binnen een organisatie; 3. formuleert correctieve maatregelen van administratieforganisatorische aard. Bij dit vak wordt aandacht besteed aan de beheersing van de functionele bedrijfsprocessen Inkoop, Verkoop, Magazijn, Liquide middelen en Personeel, in organisaties. Uit analyse van deze processen blijkt waar het mis kan gaan in de organisatie, waar welke risico s liggen en waar ontsporing dreigt als deze processen niet op de juiste manier zijn ingericht. De topleiding beslist dan aan de hand van deze analyse welke correctieve maatregelen getroffen moeten worden om het risico te voorkomen dan wel te beperken. Hoorcolleges Bestuurlijke Informatieverzorging 1 Schriftelijk tentamen Score/ aantal vragen Hoofdstukken 2 t/m 10 van verplicht literatuur Verplicht - Starreveld R.W., van Leeuwen O.C., van Nimwegen H. (2004). Bestuurlijke Informatieverzorging. Deel 2a: Fasen van de waardekringloop. 5de druk. Stenfert Kroese. Aanbevolen - Jans E. (2007). Grondslagen administratieve organisatie. Groningen: Noordhoff Uitgevers BV. 212 Recht en Economie 30 uren 3 sp Leerdoelen: 3 de semester; B-I fase Mr. A. C. Akkal-Ramautar (chequitaram@hotmail.com) 1. Het aanduiden van het onderscheid binnen het recht tussen het publiek-en het privaatrecht. Economie 57

2. Het opsommen en kunnen herkennen van de diverse bronnen van het recht. 3. Het aanduiden en het in casussen kunnen toepassen van de regels van het burgerlijk recht, het verzekeringsrecht en het handelsrecht. 4. Het kunnen opzoeken van de onderdelen van het burgerlijkrecht, het verzekeringsrecht en het handelsrecht in de diverse basis wetgevingen. 5. Het verschaffen van inzicht in de algemene beginselen van het strafrecht. 6. Het verschaffen van inzicht in de wet economische delicten. 7. Het verschaffen van inzicht in de regeling internationaal en nationaal op het gebied van money-laundering. 8. Het weergeven en kunnen toepassen in casussen van, het zakenrecht en het verbintenissenrecht. 9. Het uit elkaar houden van de diverse bijzondere overeenkomsten zoals de koop-verkoop overeenkomst, de overeenkomst tot het verrichten van arbeid en de huurovereenkomst. 10. Het verschaffen van inzicht in het burgerlijk procesrecht waarbij naast de diverse rechtsprocedures ook de rechtsmiddelen aan de orde komen. 11. Bij casussen staat centraal het leren identificeren van problemen en het aandragen van oplossingen. De bedoeling van dit vak is om de studenten basis inzicht te verschaffen in de aard en werking van het recht en informatie te verschaffen omtrent de hoofdzaken van het in ons land geldend recht waarmee de student in staat moet zijn om de elementaire regels van het recht in de praktijk toe te passen en zelfstandig een bepaald of gewenst onderwerp van het recht te bestuderen. Daarnaast worden enkele aspecten van het strafrecht binnen de financiële sector aan de orde gesteld. Vanuit deze opgedane kennis wordt de student geconfronteerd met het oplossen van eenvoudige problemen die zich kunnen voordoen bij vergunningen, contracten, verbintenissen en het arbeidsrecht. Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Wijze van vaststellen eindcijfer: Hierbij zal de nadruk worden gelegd op het privaatrecht, terwijl delen van het publiekrecht waar nodig enigszins zullen worden uitgelegd. Aangezien het bedrijf, de onderneming en het fiscaal recht centraal staan zullen in het bijzonder aan de orde komen die onderdelen van het recht die voor een econoom van belang zijn. Zo zal aandacht worden geschonken aan leerstukken betreffende het handelsrecht (de oprichting van een onderneming, de verschillende ondernemingsvormen), het verzekeringsrecht, het personen en familierecht, het zakenrecht, het verbintenissenrecht, de bijzondere overeenkomsten, het burgerlijk procesrecht en het belastingrecht. Hoorcolleges, werkcolleges, cases Het tentamen bestaat uit een MC-gedeelte en een gedeelte met open vragen. Economie 58

Beide onderdelen krijgen een afzonderlijke waardering en uiteindelijk wordt het eindcijfer berekend. In het eindcijfer worden ook de werkopdrachten meegenomen voor maximaal 1 punt. Wijze van toetsen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Schriftelijk tentamen Zie collegemateriaal. Verplicht - Akkal-Ramautar C., Syllabus Aanbevolen - Boukema C.A., Verhorst M., Wouters J.C.J. Inleiding Bedrijfsrecht. 6 de druk. Deventer: Kluwer. - Mahabier H.C.A. Syllabus tot het Surinaams Privaatrecht. - Pitlo A., Gerver P.H.M., Sorgdrager H. & Stutterheim R.H. (1978). Het systeem van het Nederlands Privaatrecht. Gouda Quint 1978 - Asser C. & Hartkamp A. Het zaken en verbintenissenrecht. - Compendium bijzondere overeenkomsten. 214 Micro Economie 2 College uren 15x 3 u = 45 uren Literatuur: (246 pag/6) = 41 uren Werkopdrachten = 6 uren Werkstuk 13 pag x 6 = 78uren Totaal = 170 uren /28 = Semester en fase Leerdoelen: 3 de semester, B-II fase Drs. S. Parbhoe-Rosan (rosannasoen@yahoo.com) 1. Herkennen en beschrijven van factoren die marktfalen veroorzaakt. 2. Analyseren van besluitvormingsmodellen binnen de context van maximale welvaart. 3. Het gedrag van een monopolist en gedragingen van oligopolisten en de daaruit voortvloeiende gevolgen beschrijven en analyseren. 4. Verklaren van het gedrag van ondernemers in de factor markt (arbeid) ceteris paribus de andere productiefactoren. 5. Het oplossen van speltheoretische modellen. 6. Het analyseren van het algemeen evenwicht met behulp van een Edgeworth box. 7. Het analyseren van het generaal evenwicht in productie met behulp van een Edgeworth. 8. Het construeren van sociale voorkeuren m.b.t. welvaartfuncties. Economie 59

Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Bij dit vak wordt nadruk gelegd op de volgende gebieden: - monopolie in vergeleken met de volkomen concurrentie; - monopoliegedrag; - factormarkt; - oligopolie; - Game theorie; - ruil; - welvaart; - externe factoren; - recht en economie; - publieke goederen; - asymmetrische informatie. Colleges (theorie + werkopdrachten) Micro Economie 1 Schriftelijk tentamen (mc + open vragen) Werkstuk Totale score= (2x score schriftelijk tentamen + 1x score werkstuk)/ 3 70 % participatie in hoorcolleges Uit het boek: Intermediate Microeconomics De hoofdstukken: Monopoly, Monopoly Behavior, Factor markets, Oligopoly, Game Theory, Exchange, Welfare, Externalities, Law and Economics, Public Goods and Asymmetric Information. Varian H. (2006). Intermediate Microeconomics. WW Norton & Co. 215 Openbare Financiën 60 contacturen Leerdoelen: 3 de semester, B-II fase Drs. R. Soentik (adekrs2010@gmail.com) Leerdoel 1: kennis - De begrippen Overheid en Overheidsfinanciën binnen de studie van economie verklaren. Eveneens de gangbare concepten van deze begrippen. - Het benoemen en beschrijven van de specifieke kenmerken, taken en omvang van de overheid. - De aspecten van bedrijfsvoering bij overheidsorganisaties. Economie 60

- De elementen van de overheidsbegroting. - De actoren en fasen binnen de begrotingscyclus. Leerdoel 2: houding - Zelfstandig op onderzoek uitgaan (data verzamelen en verwerken) - In teamverband en verantwoordelijk werken - Leiding geven Leerdoel 3: vaardigheden - Beleid analyseren - Begroting opmaken - Presenteren met PowerPoint Korte omschrijving van de vakinhoud: Dit vak beschouwt de rol en de invloed van de overheid in de maatschappij. De rol van de overheid is o.a. richting geven, sturen en ordenen van de maatschappij. Daartoe heeft de overheid instrumenten ter beschikking. Een belangrijk hulpmiddel is de overheidsbegroting. De overheidsbegroting is een becijfering van alle handelingen van de overheid. Dit vak behandelt verder de kenmerken, taken en omvang van onder andere de Surinaamse overheid. Vervolgens de bedrijfsvoering bij overheid en - organisaties en tenslotte de begrotingscyclus. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Opdrachten in groepsverband - Presentatie (met behulp van PPT) Bindende volgorde: Micro Economie 1 en Macro Economie 1 Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Take home tentamen: beleidsdocument opmaken, opdrachten en participatie 10% aanwezigheid hoorcollege 40% opdrachten werkgroep 50% onderzoeksverslag 80% hoorcollege hebben bijgewoond en 100% participatie werkgroep Rationele besluitvorming en meer marktwerking bij de overheid Collegemateriaal: - Koopmans L., Wellink A.H.E.M., Kam de C.A. & Woltjer H.J. (2005). Overheidsfinanciën. 11 de, Groningen: Wolters-Noordhoff BV. - Ministerie van Financiën (2006). Toegang tot de Surinaamse overheidsbegroting: Actuele ontwikkelingen op het gebied van overheidsfinanciën. - Ontwikkelingsplan 2012-2016 - Internetbronnen Economie 61

216 Macro Economie 2 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): 4 de semester, B-II fase Drs. Z. Leysner-Lenting (z.leysner-lenting@uvs.edu; zlenting@yahoo.com) 1. Het kunnen opstellen van macro-economische modellen. 2. Het kunnen beschrijven en toepassen van macro-economisch beleid. 3. Het kunnen analyseren van fiscal policy en monetary policy. 4. Het kunnen verklaren van macro-economische verschijnselen. De relatie leggen tussen macro-economische modellen en macroeconomisch beleid Hoorcolleges, werkcolleges en gastcolleges (excursies) Bindende volgorde: Macro Economie 1 Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Schriftelijk tentamen Score/aantal vragen Actief geparticipeerd in alle werkcolleges Hoofdstukken 1t/m 4 en 7&8 van de verplichte literatuur, syllabus macroeconomie, artikelen Verplicht - Mankiw N.G. (2000). Macroeconomics. 4 th edition, Worth Publishers - Syllabus Macro-economie - Artikelen (tijdens de colleges bekendgemaakt) 217 Internationale Economie 60 uren Leerdoelen: 3 de semester; B-II fase Drs. B. Mathoera (b.mathoera@uvs.edu) Na afloop van dit vak kan de student: 1. theorieën over internationale handel opnoemen en uitwerken; Economie 62

2. onderscheid maken tussen de onderwerpen en problemen van internationale economie; zowel van de reële als monetaire zijde; 3. de economische ontwikkeling van landen in de wereld beschrijven. 4. de internationale economische relaties van Suriname met andere landen beschrijven. Korte omschrijving van de vakinhoud: Theorieën van internationale handel (klassiek; moderne HO theorie), handelsprotectie, blokvorming, wisselkoers, valutamarkt, betalingsbalans, handelsbetrekkingen van Suriname. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges en opdrachten - Colleges - Opdrachten Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: Macro Economie 1 en Micro Economie 1 Tentamen en werkstuk Werkstuk gemaakt hebben Collegestof (reader/colleges) Werkstuk (30 punten )en tentamen (70 punten): 10 Reader (International Economics van D. Salvatore) en stencils. 218 Caraibische Economie 60 uren Leerdoelen: 4 de semester, B-II fase Ir. W. Ramautarsing (proplan@sr.net) 1. Inzicht in de achtergronden van economische vraagstukken van het Caraibisch Gebied en de implicatie daarvan voor de economische ontwikkeling en groei van de regio. 2. Kennis van definities van de Caribbean 3. Kennis van economische geschiedenis van de Caribbean 4. Rol/plaats Suriname binnen de Caribbean 5. Structuur en werking Caricom /CSME/Cariforum/CDB 6. EPA 7. Macro-economische Convergentiecriteria en performance CSME landen Economie 63

Korte omschrijving van de vakinhoud Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Sleutelonderwerpen: - De theorie van de Caraibische economieën - Economische integratie en regionale blokvorming - Economische hervormingsstrategieën vanaf de zestiger jaren - De rol van buitenlandse investeringen in de regio - De rol van Centrale Banken in de regio - Ontwikkelingssamenwerking en de rol van NGO s - Financieel management van overheden - Caricom/Cariforum (Organen en functioneren) - EPA Hoor-/discussiecolleges Suriname in de regio, Internationale Economie, Economische Integratie Schriftelijk: Combinatie open vragen en multiple choice Tentamenstof: - Syllabus van W. Ramautarsing: Caraibische Economie - Powerpoint presentaties - Discussies tijdens colleges Collegemateriaal: Ramautarsing W. Syllabus Caraibische Economie 219 Monetaire Economie Hoorcolleges Werkcolleges Literatuur 564 pag s/ 6 Totaal = 60 uren = 14 uren = 94 uren = 168 uren/ 28 = 4 de semester, B-II fase Drs. R. Adhin (radhin@cbvs.sr) Leerdoelen: Het beheersen van het basisbegrippenapparaat van het geld-, kredieten bankwezen. Het rubriceren en classificeren van de diverse vormen van geldschepping. Het omschrijven van het monetaire beleidsinstrumentarium van een centrale bank en het toepassen daarvan in een macro-economische context. Het illustreren van de functie en kredietfaciliteiten van het Internationaal Monetair Fonds alsook het weergeven van de implicaties van IMF-quota voor lidlanden. Economie 64

Het weergeven van het doel en de functie van de internationale gelden kapitaalmarkt alsook het typeren van de belangrijkste financiële instrumenten. Korte omschrijving van de vakinhoud: Het verschaffen van inzicht in de ontwikkeling en het functioneren van het geld-, krediet- en bankwezen, zowel nationaal als internationaal, in de samenhang tussen de macro-economische sectoren (de monetaire, de reële, de externe en de overheidssector) en de implicaties hiervan voor macro-economische beleidsvoering, alsook in het doel en de werking van financiële markten. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Macro Economie 1 Schriftelijk tentamen Nader te bepalen Verplicht - Collegedictaat Aanbevolen - Adhin R. (2009). De SDR en zijn rol voor ontwikkelingslanden. Het Stafblad, Jaargang 6, nr. 2. Paramaribo: Centrale Bank van Suriname. - Bodie Z., Kane A. & Marcus A. (1996). Investments. Chicago: Irvin. - Gaurisankar S. (1996). De monetaire rol van goud voor Suriname. Paramaribo: Anton de Kom Universiteit van Suriname. - International Monetary Fund (IMF). Survey Supplement, Washington, D.C. (latest edition). - Korteweg S. & Keesing F.A.G. (1979). Het moderne geldwezen deel IIA: De techniek van het betalingsverkeer in een open volkshuishouding. Amsterdam: Noord-Hollandse Uitgeversmaatschappij BV. - Korteweg S. & Keesing F.A.G. (1979). Het moderne geldwezen deel IIB: De techniek van het internationale betalingsverkeer. Amsterdam: Noord-Hollandse Uitgeversmaatschappij BV. 220 Econometrie 60 uren 4 de semester, B-II fase Ir. R. R. Assen (adek_assen@yahoo.com) Economie 65

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Aan het einde van dit vak kunnen studenten zich daarvoor lenende problemen vertalen in een econometrisch model en dit vervolgens schatten en verkleinen door middel van toepassing van de geleerde econometrische technieken. - Het schatten van enkelvoudige en meervoudige econometrische modellen en hen toetsen op bruikbaarheid en verkleining. - Het toetsen op geldigheid van de veronderstellingen die aan deze modellen ten grondslag liggen. Geïntegreerde hoor-en sommencolleges. Vereiste voorkennis: Toegepaste Statistiek 1 en 2 en matrix- algebra (Wiskunde 2) Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Schriftelijk tentamen Uitsluitend afgeleid van het aantal behaalde punten op het schriftelijke tentamen. De onderwerpen zoals behandeld en geoefend tijdens de geïntegreerde hoor- en sommencolleges. Collegemateriaal: - Zelf samengesteld wiskunde-dictaat - Oude tentamens met elk een uitgebreid correctiemodel 221 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen 60 uren Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: 4 de semester, B-II fase Ir. W. Ramautarsing (proplan@sr.net) Na afloop van dit vak heeft de student: 1. kennis v/d potentie en uitdagingen van de uitputtende en duurzame natuurlijke hulpbronnen; 2. kennis van Niet-Urbaan Milieu 3. inzicht in de directe en indirecte economische bijdrage v/d NH sectoren aan nationale en regionale economie 4. kennis basisterminologie Milieu economie Sleutelonderwerpen: - Inzicht in duurzame versus niet duurzaam te ontwikkelen hulpbronnen - Overzicht Economie van de Surinaamse primaire sectoren w.o.: de duurzame hulpbronnen/sectoren: -agrarische sectoren (landbouwgewassen, veeteelt en visserij), bosbouw, - (eco)toerisme, (hydro)energie. Economie 66

de uitputtelijke hulpbronnen (mijnbouw) Onderwijsvorm(en): - Hoor-/discussiecolleges - Veldexcursie Vereiste voorkennis: Micro Economie 1 Wijze van toetsen: Schriftelijk: combinatie open vragen en multiple choice vragen Tentamenstof: Collegemateriaal: Boek van Pearce D. & Turner K.: Economics of National Resources and the environment Powerpoint presentaties Discussies tijdens colleges Pearce D. & Turner K. (1990). Economics of National Resources and the environment. Johns Hopkins University Press. 222 Betalingsbalans en Wisselkoers Studiebelasting Hoorcolleges Literatuur (492 pag s/ 6 ) Presentatie Werkcolleges Totaal = 60 uren = 82 uren = 12 uren = 14 uren = 168 uren /28 = Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 4 de semester, B-II fase Drs. R. Warsosemito (rooswarso@gmail.com) 1. Reproduceren/identificeren van de opstelling en de structuur van de betalingsbalans als belangrijke macro-economische indicator. 2. Reproduceren/identificeren van de wisselkoersen en de werking van de valutamarkt als belangrijkste macro-economische prijs in een kleine open economie. 3. Classificeren van de wisselkoersregimes en het beschrijven van het toezicht van het Internationaal Monetair Fonds op het wisselkoersbeleid van aangesloten lidlanden. 4. Het weergeven en analyseren van de structuur van de Surinaamse betalingsbalans adv voorgestelde criteria 5. Het weergeven en analyseren van de structuur van het Surinaamse wisselkoerssysteem a.d.h.v. voorgestelde criteria Het verschaffen van inzicht in de opstelling, structuur en betekenis van de betalingsbalans als belangrijke macro-economische indicator alsook in de wisselkoers als belangrijkste macro-economische prijs in een kleine open economie. De werking van de valutamarkt, de moderne classificatie van wisselkoersregimes en het toezicht van het Internationaal Monetair Fonds op het wisselkoersbeleid van aangesloten lidlanden, komen hierbij eveneens aan de orde. Economie 67

Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Collegemateriaal: Internationale economie en monetaire economie Schriftelijk tentamen en presentatie Schriftelijk tentamen (90%) en presentatie (10%) Nader te bepalen Verplicht - Collegedictaat - Centrale Bank van Suriname. Betalingsbalans (www.cbvs.sr) Aanbevolen - Adhin R. (1992). De betalingsbalans van Suriname in relatie tot economische ontwikkelingen over de periode 1975-1990. Paramaribo: Anton de Kom Universiteit van Suriname. - Burton D. & Gilman M. (1991). Finance & Development: Exchange rate policy and the IMF. Washington D.C. - Ghosh A. Gulde A. & Wolf H. (2002). Exchange Rate Regimes: Choices and Consequences. Cambridge: MIT Press. - Heller R. (1977). Finance & Development: Choosing an Exchange Rate System. Washington D.C. - Houben A. (1990). Economisch statistische berichten. Betalingsbalansonevenwichtigheden: financiering of aanpassing? 223 Dienstenmarketing 60 uren Studiebelasting Colleges: 15 x 2 x 2 uren = 60 uren Voorbereiding op colleges:15 x 2 x 2 uren = 60 uren Maken samenvattingen 12 x 1 uur = 12 uren Studeren voor de mc-toetsen: 2 x 8 uren = 16 uren Werken aan het projecten: Voorbereiding 2 x 7 uren = 14 uren Uitvoering 2 x 3 uren = 6 uren Totaal = 168 uren/ 28 = 4 de semester, B-II fase Drs. D. Rosario (sjecal@yahoo.com) Economie 68

Leerdoelen: 1. De studenten kennis laten maken met marketing. Vooral de beleidsmatige en systematische aanpak (management) van marketingactiviteiten die binnen organisaties aan de orde komen. 2. De diverse basis dienstenmarketing management begrippen opnoemen, uitleggen en verklaren. 3. Voor deze begrippen zelfbedachte voorbeelden bedenken en verklaren. 4. Met behulp van praktijk opdrachten de link tussen de theorie en praktijk inzien en verbanden leggen. Korte omschrijving van de vakinhoud: 1. Het eerste begrip is diensten. Diensten zijn van oorsprong ontastbare en relatief snel vergankelijke activiteiten, waarbij tijdens de interactieve consumptie directe behoeftesatisfactie centraal staat en niet materiele bezitsvorming wordt nagestreefd. In dit dictaat zal getracht worden een korte uiteenzetting te geven over wat diensten zijn en waarom diensten, gelet op de basiskenmerken van diensten [de Vries, 2001 pag. 24-25]. 2. Het tweede begrip is marketing. Marketing wordt gezien als het analyseren, plannen, uitvoeren en evalueren van programma s gericht op ruilprocessen en ruilrelaties met de doelmarkt ter realisering van de ondernemingsdoelen. M.a.w. dat wij als individu c.q. bedrijf opereren binnen een omgeving waarbij wij in contact komen met anderen en gelet op de commerciële kant van deze operatie, bevinden wij ons op een inkoop of verkoopmarkt [Wijnia, 1996 pag. 12]. Afgeleid hiervan zal marketing hierin worden gezien het streven naar marktgerichtheid. Een onderscheid maken tussen marktoriëntatie en marktgerichtheid, waarbij de oriëntatie meer refereert aan de filosofie (de woorden) binnen een organisatie, terwijl de gerichtheid tot uiting moet komen in de heersende cultuur (de daden) waarin de wil om de klant een optimale dienstverlening te bieden tot uiting moet komen [de Vries, 2005]. 3. Het derde en laatste begrip is management. Management is het leiden, besturen van een bedrijf of afdeling daarvan. M.a.w. de wijze waarop de medewerkers van het bedrijf of afdeling worden gecoördineerd en gemotiveerd tot uitvoering van hun werkzaamheden [Heijnsdijk, 1999 pag. 124]. In dit dictaat zullen enkele in de dienstensector relevante vormen van management de revue passeren. Vormen die soms ook in de goederensector voorkomen, zoals relatiemanagement en accountmanagement, maar ook vormen die specifiek lijken samen te hangen met diensten, voorbeelden wachttijdenmanagement en het managen van verwachtingen. Deze drie kernbegrippen samen vormen nu de essentie van deze module, te weten Dienstenmarketing management. Economie 69

Aanpak: Onderwijsvorm(en): Bindende volgorde: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: De aanpak van deze module is voor een groot deel nieuw voor je. Voor de eerste keer, bij deze studie, zal je kennis maken met het projectonderwijs *. Het betreft hier een variant van project- en probleemgestuurde onderwijs (PGO). Niet de gehele module is projectmatig, maar de helft (50%). Daarnaast zal je voor nog ongeveer 50% begeleid worden door de vakdocent, terwijl PGO eigenlijk voor 100% zelfwerkzaamheid vereist. Hoorcolleges, werkcolleges en groepswerkstuk Marketing Management (gehaald) Schriftelijk tentamen (gesloten vragen) (50%) Groepswerkstuk (40%) Individuele samenvattingen (10%) Voor beide deeltentamens geldt een minimumscore van 5,0, maar voor het eindcijfer geldt 5,5 (vijf vijftiende) als minimum slagingsnorm. Tentamenstof: (literatuur) - De Vries W.J., van Helsdingen P.J.C. en Kasper J.D.P. (2009). Dienstenmarketingmanagement (theorie). 5de druk. Groningen: Stenfert Kroese. Collegemateriaal: - De Vries W.J., van Helsdingen P.J.C. en Kasper J.D.P. (2009). Dienstenmarketingmanagement (theorie). 5 de druk. Groningen: Stenfert Kroese. - Werkboek met opdracht(en) 224 Consumentengedrag 60uren (15 weken x 4uren per week) Leerdoelen: 4 de semester, B-II fase S. Soekhoe- Baboeram Panday MBA (sharsbp@yahoo.com) Na afloop van dit vak kan de student: 1. de theoretische schema s, modellen en begrippen, met betrekking tot het koopgedrag van de consument, weergeven en uitleggen; 2. de theoretische concepten, schema s, modellen en begrippen toepassen in concrete, nationale en internationale praktijksituaties, door o.a. het geven van eigen voorbeelden, beredeneren van cases; 3. wetenschappelijke artikelen over aan het vakgebied gerelateerde onderzoekingen analyseren, in verband brengen met de theorie en een samenvatting hiervan maken; Economie 70

4. een maatschappelijk vraagstuk waar ondernemingen mee geconfronteerd worden, identificeren, in verband brengen met de theorie en een probleemstelling afleiden uit de geconstateerde situatie; 5. relevante theorieën vergelijken m.b.t. het geïdentificeerde vraagstuk en de afgeleide probleemstelling, een theoretisch kader samenstellen en een onderzoeksplan opstellen, die nuttig zou kunnen zijn voor een ondernemer om uit te voeren en data te verkrijgen t.b.v. het marketingbeleid. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm: Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Bij dit vak wordt het complexe gedrag van de consumenten, voornamelijk het koopgedrag vanuit een marketing oogpunt bestudeerd. Dit inzicht is van enorm belang voor ondernemingen voor het ontwikkelen van aangepaste marketingstrategieën. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: een introductie en afbakening van het consumentengedrag, de consument (als individu, als groepslid en als lid van de maatschappij), de marketingstrategieën. Interactieve hoorcolleges Werkcolleges ter voorbereiding op de in te leveren opdrachten, bv: praktische situaties identificeren en linken aan de theorie, uitwerken van cases, oefeningen en wetenschappelijke artikelen, praktische uitwerking van hoofdstuk 17. Marketing Management Schriftelijk tentamen (open en MC vragen), beoordeeld voor 60% (score 60p) Opdrachten: 40% (score 40p) Eindcijfer is: de som van beide scores gedeeld door 10 Opdrachten moeten zijn ingeleverd op het vastgesteld tijdstip. Deze tellen mee voor het eindcijfer en zijn te beschouwen als een deeltoets. Tentamenstof: Van verplichte literatuur: alle hoofdstukken, behalve 2, 10, 17 en 18 Collegemateriaal: Verplicht Weber A. (2011). Consumentengedrag: de basis. Noordhoff Uitgevers B.V. 225 Marktonderzoek 90 uren Studiebelasting Hoor-en werkcolleges = 90 uren Literatuur (180 pag s/ 6) = 30 uren Werkstuk (10 pag s x 6) = 60 uren Economie 71

Totaal = 180 uren/ 28 = Leerdoelen: 4 de semester, B-II fase Drs. D. Chin Kwie Joe (david.chinkwiejoe@uvs.edu) Spreekuur elke maandag om 11:00u. 1. Marktonderzoek kunnen situeren binnen de marketing. De diverse soorten informatie kunnen noemen en onderscheiden en het marktonderzoeksproces schematisch voorstellen. 2. Omgaan met de relevante begrippen en methoden uit de statistiek die betrekking hebben op het weergeven van informatie en het toetsen van hypothesen en het beoordelen van de voorwaarden en omstandigheden waaronder statistische bewerkingen kunnen (en mogen) worden toegepast. 3. M.b.v. SPSS een volledige enquête digitaal verwerken: d.w.z. codeboek variabelen definiëren en de geobserveerde waarden invoeren in de computer en data analyseren (w.o. hypothesen testen) m.b.v. SPSS en de diverse relevante analyse resultaten in marketing context vertalen. 4. Een marktonderzoek zelfstandig kunnen ontwerpen, in groepsverband uitvoeren en rapporteren, waaronder een vragenlijst (enquête) ontwerpen t.b.v. attitude bepaling via interviews en het trekken van een steekproef, het verwerken van de resultaten, het bespreken van de beperkingen van het onderzoek en tenslotte het formuleren van een relevante marketing strategie. Korte omschrijving van de vakinhoud: De studenten kennis laten maken met marktonderzoek. Naast een theoretische uiteenzetting over de meest essentiële begrippen en (statistische) technieken, zal vooral de nadruk gelegd worden op praktische toepassingen. Speciale aandacht zal besteed worden aan attitude bepaling via interviews, gegevensverzameling en representativiteit en betrouwbaarheid van gegevens, alsmede toetsing van hypothesen. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges, waaronder SPSS computer werkcolleges - Groepswerkstuk (inclusief veldwerk) Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en Wijze van vaststellen eindcijfer: Marketing Management Schriftelijk tentamen (gesloten vragen) (60%) Groepswerkstuk (40%) Voor beide deeltentamens geldt een minimumscore van 5,0, maar voor het geheel geldt het eindcijfer 6 (zes) als minimum slagingsnorm. Economie 72

Tentamenstof: Collegemateriaal: Zie collegemateriaal Literatuur - Pelsmacker, P., Kenhove van, P. (2010): Marktonderzoek methoden en toepassingen (3 e editie), Pearson Education Benelux (Capita Selecta). - Een syllabus zal door de docent ter beschikking worden gesteld. Software 1. SPSS B-II fase, level III 301 Enterprise Information System 60 uren Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: 5 de semester, B-I fase Drs. S. Ramlochan Tewarie (s.rtewarie@uvs.edu) 1. Verschillende typen van informatie systemen herkennen die gebruikt worden in organisaties. 2. Plannen, organiseren, implementeren, en beheersen van de verschillende applicaties binnen het bedrijf. 3. Gebruik maken van ERP, CRM, SCM en E-commerce en andere mogelijkheden die betrekking hebben op IT en webbased systemen. 4. Problemen m.b.t. IS aanpakken, zoals veiligheid, projectrisico s en outsourcing. Er zal ingegaan worden op de betekenis van Enterprise Information System (EIS) in organisaties, hoe implementatie van informatiesystemen (IS) de organisatie en de werknemers ten goede kan komen. Hierbij dienen processen geoptimaliseerd te worden voor een effectief en efficiënt gebruik van IS. Onderwijsvorm(en): - Colleges - Opdrachten Wijze van toetsen: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Schriftelijk tentamen, multiple choice en case PPT gepresenteerd hebben Tentamenstof: - Mission Critical van Davenport Economie 73

- Aanvullende recente artikelen tijdens colleges uitgereikt en behandeld Wijze van vaststellen eindcijfer: 70 : 30 30 punten voor werkstuk presentatie in groepsverband 70 punten voor schriftelijk tentamen Collegemateriaal: - Davenport T.H. (2000). Mission Critical: Realizing the Promise of Enterprise Systems. Harvard Business School Press. 302 Werkcollege Externe Verslaggeving 120 uren 12 sp 6 de semester, B-II fase Drs. W. S. A. Sheoratan RA (anand.sheoratan@sranv.com) Leerdoelen: - De student is zelfstandig werkzaam op het gebied van de externe verslaggeving. - De student kan cijfers en toelichtingen uit de jaarrekening interpreteren. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Bindende volgorde: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Verdieping van de vraagstukken op het gebied van de externe verslaggeving. Hierbij gaat het om de financieel-economische gegevensverstrekking zoals de jaarrekening voor externe belanghebbenden op basis van maatschappelijk aanvaardbare normen. Werkcolleges Externe Verslaggeving 1 (gehaald) - Aanwezigheid, inbreng bij de discussies voor en tijdens de colleges: 20% - Kwaliteit van de ingeleverde notities/cases: 20% - De bijdrage tijdens de colleges als voorzitter, discussiant en notulist: 30% - Kwaliteit van de nota: 30% Collegemateriaal: - Ernst & Young accountants. (2012). Handboek Jaarrekening (HJ). (ISBN 978 90 13 07153-5) - Het Stramien in: Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving voor grote en middelgrote rechtspersonen (jaareditie 2009). Raad voor de Jaarverslaggeving. Deventer: Kluwer. - Artikelen die vermeld staan bij de diverse colleges - Jaarverslag van een beursgenoteerde onderneming Economie 74

303 Audit Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) 5 de semester, B-II fase Drs. W. S. A. Sheoratan RA (anand.sheoratan@sranv.com) Studenten hebben kennis en vaardigheden van regelgeving voor accountants en kennis van uitwerking van een controle opdracht. Regelgeving voor accountants, opdrachtenkader en uitwerking van controle opdrachten. Werkcolleges Bindende volgorde: Bestuurlijke informatieverzorging 1 Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Schriftelijk tentamen Aanwezigheid, inbreng bij de discussies voor en tijdens de colleges: 50% Schriftelijk tentamen: 50% Alle hoofdstukken verplicht literatuur Collegemateriaal: - Majoor M. & Kollenburg van J. (2010) Grondslagen van Auditing & Assurance (ESBN 978-90-01-80319-3) - Majoor M. & Kollenburg van J. (2010) De praktijk van Auditing & Assurance. (ESBN 978-90-01-80316-6) - Artikelen verstrekt bij diverse colleges 304 Boekhouden 3 Leerdoelen: 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) 5 de semester, B-II fase Drs. M.A. Bilkerdijk (michiel.bilkerdijk@uvs.edu; mabilkerdijk@hotmail.com) Tel. nr. 7157705 De student: 1. weet wat interne verslaggeving inhoudt en kan de diverse posten van de interne jaarrekening berekenen en analyseren; 2. kent het verschil tussen de fiscale en vennootschappelijke jaarrekening en kan de posten van de fiscale balans en W&V rekening extracomptabel berekenen; 3. weet fusies tussenondernemingen in de boekhouding te verwerken; Economie 75

4. kan boekhoudingen van samenwerkende ondernemingen consolideren; 5. kan boekhoudkundig verband leggen tussen de boekhoudingen van moederbedrijven en hun filialen. Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Bindende volgorde: Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Collegemateriaal: Bij dit vak wordt aandacht besteed aan de interne verslaggeving met de focus op de verschillen tussen het klassieke en analytische resultatenoverzicht. Het analytisch resultatenoverzicht voorziet in een steeds grotere behoefte aan management informatie bij ondernemingen. Verder wordt bij dit vak ingegaan op de verschillen tussen de vennootschappelijke en fiscale jaarrekening. Fiscale wettelijke bepalingen dienen in acht te worden genomen bij het samenstellen van de fiscale jaarrekening, waardoor er verschillen ontstaan met de vennootschappelijke jaarrekening. Als laatste blok wordt ingegaan op fusies, filialen en consolidatie. In de huidige complexe dynamische wereld zijn fusies en consolidaties aan de orde van de dag terwijl ondernemingen er vaak voor kiezen om in het kader van uitbreiding filialen op te zetten. Hoor- en werkcolleges (werkgroepen) Het vak Boekhouden 2 moet met goed gevolg zijn afgerond. Externe verslaggeving 1 Drie takehome deeltentamens + participatie werkgroepen. Deeltentamens/3 + participatie werkgroepen 10% Hoofdstukken 1 t/m 3, 5 t/m 12 en 18 t/m 24 van verplicht literatuur Verplicht Fuchs H., van Hoepen M.A., van der Hoeven J.P.M. (2011). Boekhouden geboekstaafd, deel 3. 7 de, Groningen: Noordhoff Uitgevers BV. 305 Computer Boekhouden 30 uren (15 colleges van 2 uren) 3 sp Leerdoelen: 5 de semester, B-II fase Drs. M. A. Bilkerdijk (michiel.bilkerdijk@uvs.edu; mabilkerdijk@hotmail.com) Tel. nr. 7157705 De student: 1. weet een eenvoudige (standaard) financiële administratie op te zetten in een geautomatiseerde omgeving (EXACT ONLINE); Economie 76

2. kan journaliseren in EXACT ONLINE; 3. weet financiële rapporten uit de geautomatiseerde boekhouding te produceren. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Bindende volgorde: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Bij dit vak wordt aandacht besteed aan het gebruik van automatisering in het vak boekhouden. Er blijkt bij het Surinaams bedrijfsleven enorme behoefte te bestaan aan afgestudeerden in de economie/ special accountancy die bekend zijn met het administreren van financiële gegevens in een geautomatiseerde omgeving. Dit vak is zeer praktisch van aard en zal vooral in practicum vorm worden gedoceerd. Practicum Het vak Boekhouden 1 moet met goed gevolg zijn afgerond. Zelfstandig uitwerken van een practicumopdracht(online/takehome) Cijfer = 100% Participatie verplicht Aangeleverd oefenmateriaal aan de hand van voor het practicum ontwikkelde opgave(n) E-boek EXACT ONLINE voor het onderwijs en oefenopgave(n), webinar(s) en een handleiding 306 Internationale Marketing 60 uren (15 weken x 4uren per week) Leerdoelen: 5 de semester, B-II fase S. Soekhoe-Baboeram Panday MBA (sharsbp@yahoo.com) Na afloop van dit vak kan de student: 1. de theoretische schema s, modellen en begrippen met betrekking tot het internationaliseringsproces, weergeven en uitleggen; 2. geïdentificeerde praktijksituaties met betrekking tot het internationaliseringsproces, vergelijken met de theoretische schema s, modellen en begrippen; 3. wetenschappelijke artikelen over aan het vakgebied gerelateerde onderzoekingen analyseren, in verband brengen met de theorie en een samenvatting hiervan maken; 4. de theoretische kennis toepassen in de praktijk, middels Business Abroad Management (BAM) simulaties, waarbij de genomen Economie 77

beslissingen worden uitgelegd aan de hand van de theorie en exportprogramma s worden voorgesteld. Tevens wordt een logboek bijgehouden van de beslissingen. 5. De management simulaties worden uitgevoerd in samenwerking met het bedrijf: Edumundo Korte omschrijving van de vakinhoud: Bij dit vak wordt het internationaliseringsproces van bedrijven en andere organisaties, die in een internationale complexe omgeving, opereren, of daartoe de voornemens hebben, vanuit een breed theoretisch perspectief, bestudeerd. Aan de hand daarvan kunnen exportmarketing programma s worden voorgesteld of aangepast. Onderwijsvorm(en): - Interactieve hoorcolleges - Werkcolleges: uitwerken van cases, oefeningen en wetenschappelijke artikelen, praktische situaties identificeren en linken aan de theorie, aanvang met uitwerken van het in te leveren werkstuk en opdracht. Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Marketing Management - Schriftelijk tentamen met open en gesloten vragen. Beoordeling, individueel score 50p (50% van het totaal) - Een paper per team, omvattende: de uitleg van de beslissingen aan de hand van de theorie, bij de BAM simulatie en het logboek. Beoordeling per team, score 50p (50% van het totaal) Eindcijfer is: som van beide scores gedeeld door 10 Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Paper moet zijn ingeleverd op het vastgesteld tijdstip. Deze tellen mee voor het eindcijfer en zijn te beschouwen als een deeltoets. Zie collegemateriaal Verplicht - Hollensen S. (2010). International Marketing. First edition. Pearsons Education. 307 Industriële Marketing 60 uren Studiebelasting Hoorcolleges Literatuur (373 pag s / 6) Werkstuk (8 pag s x 6) Totaal 60 uren 62 uren 46 uren 168 uren/ 28 = Economie 78

Leerdoelen: 5 de semester, B-II fase Drs. D. Chin Kwie Joe (david.chinkwiejoe@uvs.edu) Spreekuur elke maandag om 11:00 uur Na afloop van dit vak kan de student: 1. business marketing plaatsen binnen de bredere context van het vakgebied van marketing en het onderscheid maken tussen consumenten en business-marketing alsmede de zakelijke markt naar zijn karakteristieken beschrijven en segmenteren; 2. het koopgedrag van organisaties beschrijven en beschrijven hoe waarde voor business klanten kan worden gecreëerd; 3. strategieën toepassen die er bestaan t.a.v. de invulling van: productmanagement, klantencontact, communicatie en prijsmanagement op zakelijke markten. 4. in groepsverband een onderzoek doen naar de marketingomgeving van een leverancier op de zakelijke markt en daaruit voortvloeiend een business-to-business marketingstrategie formuleren voor het creëren van superieure waarde voor de klanten van dat bedrijf en dit geheel schriftelijk rapporteren in een werkstuk. Korte omschrijving van de vak inhoud: Het verschaffen van kennis en inzicht in de specifieke aspecten van de marketing van organisaties naar andere organisaties toe. Deze vorm van marketing, ook wel business marketing genoemd, vereist vanwege haar aard, afzonderlijke analyses. Het heeft ook impact naar de marketing naar de finale klant toe. Discussie vragen verdiepen het inzicht verder. De praktische opdracht is er vooral op gericht om de student enige vaardigheden bij te brengen om de unieke aard van de business marketing te ontdekken alsook de problematiek, zodat een bijdrage kan worden geleverd aan het ontwikkelen van specifieke business to business strategieën. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges - Groepswerkstuk Bindende volgorde: Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: Tentamenstof: Marketing Management - Schriftelijk tentamen (gesloten vragen) (70%) - Groepswerkstuk (30%) Voor beide deeltentamens geldt een minimumscore van 5,0, maar voor het geheel geldt het eindcijfer 6 (zes) als minimum slagingsnorm. Zie collegemateriaal Economie 79

Collegemateriaal: Biemans, W. (2004): Business Marketing Management: strategie, implementatie en controle. 4 de,wolters Noordhoff 308 Financial Accounting Theory 60 uren Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: 6 de semester, B-II fase Dr. K. Makandra (kwalimak@hotmail.com) De student kan: 1. het belang van verschillende accounting theorieën weergeven om zodoende de accounting praktijk beter te begrijpen; 2. de theorieën onderkennen die gebruikt worden om te verklaren wat de accountant beïnvloedt om de ene accounting methode te kiezen boven het andere; 3. aangeven hoe en waarom verschillende stakeholders van een bedrijf proberen om het accounting standaarden proces te beïnvloeden; 4. de belangrijkste resultaten van kapitaalmarktgericht onderzoek met betrekking tot financial accounting en gegevensverstrekking weergeven; 5. belangrijke internationale verschillen en accounting harmonisatie in de EU onderkennen; 6. sommige van de beperkingen en voordelen van sustainability verslaggeving identificeren. Accounting theorie biedt een raamwerk voor het begrijpen en evalueren van bestaande administratieve praktijken en voor het ontwerpen van nieuwe accounting praktijken en procedures. Tijdens de colleges komen de volgende onderwerpen aan de orde: - een introductie van diverse inductieve, normatieve en positieve accounting theorieën; - accounting bij veranderde prijsniveaus; - de ontwikkeling van een conceptueel kader voor financiële verslaggeving; - de relatie tussen accounting informatie en de kapitaalmarkt vanuit een informatie- en waarderingsperspectief; - het belang van sustainability verslaggeving. Onderwijsvorm(en): Tentamenstof: Er worden zowel hoor- als werkcolleges verzorgd. De student maakt in groepsverband opdrachten die tijdens de werkcolleges worden behandeld. De opgegeven verplichte literatuur en alle tijdens de colleges behandelde stof en collegeslides. Economie 80

Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Collegemateriaal: Schriftelijk tentamen met meerkeuze - en open vragen Deeltoets met meerkeuze vragen Practicum (werkstuk): opzet is variabel. Schriftelijk tentamen: 70% Deeltoets : 15% Practicum : 15% Totaal 100% Verplicht - Deegan C. & Unerman J. (2011). Financial Accounting Theory. Second European edition, McGraw-Hill. 309 Productie Organisatie 60 uren Studiebelasting Hoorcolleges Literatuur (196 pag s/ 6) Werkstuk (13 pag s x 6) Totaal 60 uren 32 uren 78 uren 170 uren/ 28 = Leerdoelen: 6 de semester, B-II fase Drs. D. Chin Kwie Joe (david.chinkwiejoe@uvs.edu) Spreekuur elke maandag om 11:00 uur 1. Productie (en dus Productie Organisatie) in historisch perspectief plaatsen en de classificaties en typologieën van industriële bedrijven benoemen. 2. Productie Organisatie omschrijven m.b.v. het primaire proces en de systeembenadering en hierbij de beoordelingscriteria v/h primair proces omschrijven m.b.v.: productiviteit, performance, effectiviteit en efficiëntie. 3. Werken met planningactiviteiten, plant efficiency factor en scrap factor en detailplanning bij discontinue productie toepassen middels: legpuzzel-, Gantt- en doorstroomplanning. 4. De aspecten van arbeidsstudie benoemen, m.n.: historie, methodestudie, procesanalyse, bewerkingsanalyse, bewegingsanalyse, tijdstudie, stopwatchmethode, multi-momentopnamen, predetermined motion time systems, taaktijd en tempowaardering. 5. Het beloningsvraagstuk omschrijven met speciale aandacht voor functiewaardering en prestatiewaardering. Economie 81

6. Continu en discontinu model van productie onderscheiden, alsmede de relatie met layout typen, volgorde analyse en layoutplanning. 7. In groepsverband een werkstuk schrijven waarbij de organisatie van een productiebedrijf wordt geanalyseerd. Korte omschrijving van de vakinhoud: De studenten kennis laten maken met Productie Organisatie. Naast een theoretische uiteenzetting over veel toegepaste begrippen en technieken, zal vooral de nadruk gelegd worden op praktische toepassingen, zoals die zich voordoen binnen de industriële productiesector. Het primaire proces is de keten van werkzaamheden die volstrekt onmisbaar is voor het verwezenlijken van de primaire doelstelling(en) van de organisatie. Het is de keten van activiteiten waaraan de organisatie haar bestaansrecht ontleent. De inrichting en beheersing van dit primaire proces is het onderwerp van studie bij het college Productie Organisatie. Hierbij wordt inzicht verschaft in de samenhang tussen, op het eerste oog, zeer diverse verschijnselen bij bedrijfsprocessen. Vanuit een multidisciplinaire benadering worden technische, economische en sociale aspecten binnen de industriële productiesector in context geplaatst. Hierbij zal een paraplu functie worden vervuld door de organisatiewetenschap, die middels een systeembenadering voornoemde samenhang zichtbaar kan maken. Opgedane kennis en vaardigheden zullen bijdragen aan de inzetbaarheid van de cursist in managementfuncties in het bedrijfsleven in het algemeen en in de productie sector in het bijzonder. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Werkcolleges - Groepswerkstuk Wijze van toetsen en wijze van vaststellen eindcijfer: 65% Schriftelijk tentamen 35% Werkstuk (analyse van een bestaand productieproces in groepsverband) Voor alle individuele onderdelen geldt een minimumscore van 50%, maar voor het geheel geldt het eindcijfer 6 (zes) als minimum slagingsnorm. Tentamenstof: (literatuur) Een syllabus zal door de docent ter beschikking worden gesteld, alsmede capita selecta. 310 Kwaliteitsmanagement 60 uren 6 de semester, B-II fase Drs. R. Doelahasori (r.doelahasori@uvs.edu) Economie 82

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 1. De student kan het belang van de kwaliteitsgedachte en de recente evolutie, die daarin optreden aanduiden. 2. De student demonstreert technieken en vaardigheden op het gebied van procesbeheersing en kwaliteitsverbetering, waarbij de student een probleem kan herkennen, de oorzaken ervan kan benoemen, de oorzaken classificeren en analyseren vervolgens oplossingsmodellen formuleren (gebruikmakend van de Pareto-analyse en/of de Ishikawa Diagram oftewel het visgraatmodel). 3. De student demonstreert kennis van kwaliteitsfilosofie in de fase van het ontwerpproces, doordat hij of zij in staat is om een raamwerk van een kwaliteitshandboek samen te stellen met inachtneming van processen binnen een bedrijfshuishouding (ISO norm 9001: 2008 of HAACP principes). - Inleiding: evolutie van de kwaliteitsgedachte - Kwaliteitscontrole Keuringskarakteristieken Steekproefsystemen - Statistische procesbeheersing - Kwaliteitsverbetering Pareto-analyse Het visgraat of Ishikawa-diagram Zero Quality Control De Tagushi-methode - Certificering en het certificeringsproces (kwaliteitsstandaarden o.a. HAACP, ISO) Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges: gedurende de eerste 6 weken worden er hoorcolleges verzorgd, waarbij de evolutie van de kwaliteitsgedachte, kwaliteitscontrole, kwaliteitsverbetering en statistische procesbeheersing aan de orde komen. Hierbij is er ruimte voor bespreking van Surinaamse casuïstiek betreffende de kernonderwerpen. Vervolgens worden 5 weken gewijd aan de bespreking van het certificeren en het certificeringsproces (volgens de NEN ISO 9001: 2008 norm) - Opdrachten: de studenten krijgen via een participatorische benadering de opdracht om per kernonderwerp de verplichte leerstof in groepsverband uit te werken m.b.t. een specifiek Surinaamse probleem. De studenten dienen ook een kwaliteitshandboek op te stellen. Hiervoor wordt 2 weken uitgetrokken - Presentatie: de presentatie van het kwaliteitshandboek is verplicht. De student verkrijgt 40% van het totaal te behalen cijfer voor het door hen opgestelde kwaliteitshandboek, de presentatie en verdediging ervan - Excursie: de studenten krijgen op zijn minst 1 excursie als confrontatie met de Surinaamse praktijk. Er wordt gekozen voor een productiebedrijf of een bedrijf in de dienstverlenende sector Economie 83

Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Kennis van de vakken Bestuurlijke Informatieverzorging, Productie Organisatie en Operations Research is ten zeerste aanbevolen Schriftelijk tentamen, waarvan maximaal 60% van de totale score behaald kan worden. Het opstellen van een kwaliteitshandboek, bespreking en verdediging daarvan levert 40% op van de totale score op. Nota bene: voor beide onderdelen dient minstens 50% behaald te zijn met een minimale vereiste totale score van 55% (voor beide onderdelen) 60% schriftelijk tentamen en 40% kwaliteitshandboek Deelname aan alle bovengenoemde vakonderdelen Reader, NEN ISO 9001: 2008 norm, het zelfgemaakte kwaliteitshandboek, verslag excursie Collegemateriaal: - Reader (extracties uit 1. M. Lambrecht, Productie en Voorraadbeheer en 2. B. van Pampus, Kwaliteitsmanagement) - NEN ISO 9001: 2008 norm 311 Fiscaal Ondernemerschap 60 uren Docent(en) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Wijze van toetsen: 5 de semester, B-II fase Mr. M. Persad (marcel.persad@uvs.edu) 1. Student heeft de vaardigheid om fiscale problemen van de ondernemer/natuurlijke persoon te herkennen, analyseren en op te lossen. 2. De student kent na dit vak de basis principes van de inkomstenbelasting en heeft inzicht in kennis in materie die nodig is om de belastingschuld en belastingdruk te berekenen. De belastingheffing van natuurlijke personen (niet-rechtspersonen zoals de eenmanszaak en VOF), met name kleine ondernemingen, naar Nederlands recht. Onderwerpen als belastingplicht, bron van inkomen, fiscale winst, goed koopmansgebruik en het omzetten van een eenmanszaak naar een naamloze vennootschap komen aan de orde. Colleges Schriftelijk tentamen Economie 84

Tentamenstof: Collegemateriaal: Alle hoofdstukken van de verplichte literatuur met uitzondering van hoofdstuk 3, 5, 11, 13 t-m 20 Verplicht - Stevens L.G.M. (2004). Elementair Belastingrecht. 28 ste druk. Deventer: Kluwer - Wettekst Inkomstenbelasting, editie 2015 312 Fiscaal Concernrecht 60 uren 6 de semester, B-II fase Mr. M. Persad (marcel.persad@uvs.edu) Leerdoelen: - De student heeft de vaardigheid om fiscale problemen van grote ondernemingen te herkennen, analyseren en op te lossen. - De student kent na dit vak de basisprincipes van de winstbelasting van ondernemingen en heeft inzicht in kennis in materie die o.a. voor een accountant van groot belang is voor de verslaggeving. Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen Tentamenstof: Collegemateriaal: De belastingheffing van rechtspersonen, met name grensoverschrijdende ondernemingen, naar de fiscale winst naar Nederlands recht. Onderwerpen als beperking van aftrek, verschillen tussen fiscale en bedrijfseconomische winst, holdingconstructies en fusies komen aan de orde. Colleges Fiscaal Ondernemerschap Schriftelijk tentamen Alle hoofdstukken van de verplichte literatuur met uitzondering van hoofdstuk 1, 8, 13 en 14 Verplicht - Heithuis E.J.W. & van den Dool R.P. (2014). Compendium van de vennootschapsbelasting. 11 de druk, Deventer: Kluwer - Wettekst Vennootschapsbelasting, editie 2015 313 Algemene Economie van de Gezondheidszorg 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) Economie 85

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: 6 de semester, B-II fase Drs. Z. Leysner-Lenting (z.leysner-lenting@uvs.edu; zlenting@yahoo.com) 1. De belangstelling van economen voor dit vak kunnen verklaren. 2. De WHO definitie van gezondheid kunnen omschrijven. 3. Kunnen aangeven wat de termen preventieve zorg, curatieve zorg en nazorg inhouden. 4. Het kunnen toepassen van algemeen economische aspecten op de gezondheidszorg. 5. De relatie tussen zorgvragers, zorgaanbieders en zorgverzekeringen kunnen tekenen in een schema en die relaties kunnen analyseren. 6. Kunnen aangeven wat toegankelijkheid in de zorg aangeeft. 7. Het onderscheid tussen financiële toegankelijkheid en geografische toegankelijkheid kunnen maken en weten wat ze inhouden. De toepassing van de algemene economie op de gezondheidszorg. Micro Economie 1 & Macro Economie 2 Schriftelijk tentamen, leesopdrachten en gastcolleges Score tentamen /aantal vragen Leesopdrachten ingeleverd hebben Tentamenstof: - Verplichte literatuur (H 1 I/M H9.3.3,10-10.30) - Gastcolleges - Leesopdrachten Collegemateriaal: - Lapré R.M., Rutten F.F.H. & Schut E. (2001). Algemene Economie van de gezondheidszorg. 2 de herziende druk. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg - Gezondheidszorgbalans.nl - Leesopdrachten - Artikelen 314 Arbeidseconomie 60 uren (30 colleges van 2 uren) Economie 86

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Onderwijsvorm(en): Opdrachten 5 de semester, B-II fase Drs. Z. Leysner-Lenting (z.leysner-lenting@uvs.edu; zlenting@yahoo.com) 1. Een analyse kunnen maken van de arbeidsmarkt. 2. Noemen door wie de vraag naar arbeid wordt uitgeoefend. 3. Beschrijven door welke factoren de omvang en samenstelling van de potentiële beroepsbevolking wordt beïnvloed. 4. Kunnen noemen: de functies van de arbeidsmarkt, de benaderingen van de arbeidsmarkt. 5. Analyseren van het micro-, meso- en macroniveau voor zowel de vraag naar als van het aanbod van arbeid. 6. Beschrijven van het arbeidsmarktbeleid. 7. Een analyse kunnen maken van de Surinaamse arbeidsmarkt. 8. Het kunnen toepassen van de Key Indicators of the Labour Market (KILM) van de International Labour Organisation op de Surinaamse arbeidsmarkt. 9. Het proces van vrije mobiliteit van personen binnen de Caricom. 10. Single Market & Economy(CSME) kunnen beschrijven. 11. Het begrip kinderarbeid kunnen omschrijven. 12. Het begrip minimum loon kunnen analyseren. Economische aspecten van arbeid - Hoorcolleges - Opdrachten: leesopdrachten, werkstuk, samenvatting KILM - Gastcolleges Bindende volgorde: Micro Economie 1 en Macro Economie 1 Wijze van toetsen: Tentamen 70%, opdrachten 30% Van het tentamen is vereist een minimale score van 50 % Voorwaarden voor afleggen tentamen: Deelname aan het tentamen is alleen mogelijk als voldaan is aan de leesopdrachten en het werkstuk is ingeleverd op de aangegeven datum. Tentamenstof: - Verplichte literatuur - Artikelen - KILM (ILO) Collegemateriaal Verplicht - Zwegers J.J.M (2004). Organisatie en arbeidsmarkt. 4 de herziende druk. Alphen aan de Rijn: Kluwer - Ministerie van Arbeid, Technologische ontwikkeling en Milieu. Arbeidsmarktontwikkelingen - ILO. (2004). Child Labour: A Textbook for University Students (deel 1 hoofdstukken 1 en 2 en deel 2 hoofdstuk 4) Economie 87

- Websites: ILO, Caricom, Bized 315 Economische Integratie 60 uren ( 30 colleges van 2 uren) Leerdoelen: Korte omschrijving van de vak inhoud: Bindende volgorde: 5 de semester, B-II fase Drs. Z. Leysner-Lenting (z.leysner-lenting@uvs.edu; zlenting@yahoo.com) 1. Het kunnen definiëren van het begrip integratie. 2. Onderscheid kunnen maken tussen economische en politieke integratie. 3. Het onderscheiden van de verschillende fasen in het integratieproces en kunnen aangeven wat de fasen inhouden. 4. Onderscheid kunnen maken tussen de verschillende economische integratie processen in de wereld. 5. Kunnen aangeven: de integratieprocessen waarin Suriname een rol speelt. 6. Kunnen analyseren van het integratieproces van de Caricom. Analyseren van economische integratieprocessen in de wereld Internationale economie Wijze van toetsen en - Schriftelijk tentamen - Leesopdrachten - Gastcolleges (excursie) Wijze van vaststellen Score tentamen/aantal vragen eindcijfer: Voorwaarden voor Leesopdrachten ingeleverd hebben afleggen tentamen: Tentamenstof: - Syllabus - Gastcolleges - Leesopdrachten Collegemateriaal: Syllabus, leesopdrachten, artikelen 316 Factormobiliteit 60 uren 6sp 4 de semester, B-II fase Economie 88

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Collegemateriaal: Drs. B. Mathoera (b.mathoera@uvs.edu) De student kan: 1. de relatie tussen mobiliteit van productiefactoren en internationale handel verklaren; 2. modellen m.b.t. factormobiliteit uitwerken; 3. de rol van internationale financieringsinstellingen in de wereld en Suriname beschrijven. Internationale mobiliteit van productiefactoren, buitenlandse investeringen, MNO, ontwikkelingshulp, buitenlandse leningen, IMF, Wereldbank, IDB en andere instellingen. Colleges en opdrachten Internationale Economie Tentamen en werkstukken Werkstukken (50p) en tentamen (50p) : 10 Werkstukken gemaakt hebben Collegestof en stencils Stencils (hoofdstukken uit Krugman; Brown; Salvatore; Ethier m.b.t. International Economics) 317 Internationale Handelstheorie en Beleid 60 uren Docent(en) Leerdoelen: 5 de semester, B-II fase Drs. S. Ramlochan Tewarie (s.rtewarie@uvs.edu) Na afloop van dit vak kan de student: 1. handel verklaren door middel van klassieke en moderne handelstheorieën; 2. de invloed van instituties op handelsliberalisatie (GATT, WTO, UNIDO, UNCTAD) noemen; 3. de motieven en gevolgen van een protectionistische en vrijhandel binnen handelspolitiek verklaren; Economie 89

4. een analyse maken van de relatie tussen Internationale handel en economische groei; 5. verschillen aangeven tussen regionale handelsovereenkomsten en EPA; 6. het handelsbeleid en -statistieken van ontwikkelingslanden en van Suriname beoordelen in relatie tot internationale handelsbeleid. Korte omschrijving van de vakinhoud: Er zal ingegaan worden op de diepere oorzaken van het ontstaan van internationale handel en -politiek met de bijbehorende verdelingseffecten op landen. Inzicht worden verkregen in het proces van handelsliberalisatie van met name de WTO. Uit de hieruit ontstane mogelijkheden voor ontwikkeling van handel tussen landen worden nader ingegaan. Onderwijsvorm(en): - Colleges - Excursies - Opdrachten Bindende volgorde: Wijze van toetsen: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Internationale Economie Schriftelijk examen, met open vragen Internationale Economie Tentamenstof: - Deel van het boek International Economy, P.Krugman en M. Obstfeld - Aanvullende recente artikelen tijdens colleges uitgereikt en behandeld Wijze van vaststellen eindcijfer Collegemateriaal: 20 : 30 : 50, waarbij 20 punten voor werkstuk in groepsverband 30 punten voor werkstuk presentatie 50 punten voor schriftelijk tentamen Krugman P. & Obstfeld M. (2008) Handbook of International Economics volume 1: International Trade. 7 th edition (onderdeel International Trade) 318 Welvaartseconomie 60 uren Leerdoelen: 5 de semester, B-II fase Drs. R. Soentik (adekrs2010@gmail.com) Leerdoel 1: kennis - De theoretische benaderingen van welvaartseconomie benoemen en verklaren - Beschrijven en toepassen van de behandelde concepten Economie 90

- Modelbouw Leerdoel 2: houding - zelfstandig op onderzoek uitgaan (data verzamelen, verwerken en verslaan) Leerdoel 3: vaardigheden - kunnen presenteren met Powerpoint Korte omschrijving van de vakinhoud: Dit vak behandelt de verschillende theoretische benaderingen van welvaart. Vervolgens concepten die het beeld van welvaartseconomie vormen zoals: Pareto optimaliteit, billijkheid, sociale optimaliteit, voorwaarden van volkomen concurrentie, marginale regels bij beleidsanalyse, algemeen versus partieel evenwicht, voorgestelde welvaartcriteria als de Pareto criteria, Kaldor criteria, de Scitowsky criteria en de baten-kosten analyse, marktfalen, sociale welvaartsfuncties, de theorie van de tweede beste en tenslotte dynamische analyses. Onderwijsvorm(en): - Hoorcolleges - Excursies - Opdrachten Bindende volgorde: Micro Economie 1 & Macro Economie 1 Aanbevolen voorkennis: Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Voorwaarden voor afleggen tentamen: Tentamenstof: Econometrie Takehome tentamen, opdrachten en participatie 10% aanwezigheid hoorcollege 40% opdrachten werkgroep 50% onderzoeksverslag 80% hoorcollege hebben bijgewoond en 100% participatie werkgroep Collegeopdrachten hebben ingeleverd Rationele besluitvorming en meer marktwerking bij de overheid Collegemateriaal: - Johansson P.O. (2003). An Introduction to Modern Welfare Economics. Cambridge: Cambridge University Press - PPT - Internetbronnen 319 Ontwikkelingseconomie 60 uren Economie 91

Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: 5 de semester, B-II fase Ir. W. Ramautarsing (proplan@sr.net) 1. Hedendaagse ontwikkelingsvraagstukken voor OL als Suriname analyseren en nieuwe ontwikkelingsopties aangeven; 2. Inzicht in verschil tussen groei en ontwikkeling 3. Kennis van remmende/stimulerende factoren 4. Analyseren van belangrijkste ontwikkelingsindicatoren (HDI, CI, DB, CI) 5. Plaats/rol Suriname in ontwikkeling Sleutelonderwerpen: - Introduction - Starting Modern Economic Growth - Growth and Structural Change - Development and Human Welfare - Markets versus Controls - Planning Models - Population - Labor - Education - Health and Nutrition - Capita and Saving - Fiscal Policy - Financial Policy - Foreign Aid, Investment and Debt - Primary Exports and Growth - Import Substitution - Outward-looking Development - Agriculture - Natural Resources and the Environment - Industry Onderwijsvorm(en): - Hoor-/discussiecolleges - Colleges - Excursies - Opdrachten Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Schriftelijk: combinatie open vragen en multiple choice Score/aantal vragen Tentamenstof: - Boek: Economics of Development - Powerpoint presentaties - Discussies tijdens colleges Economie 92

Collegemateriaal: Perkins D.H., Radelet S., Lindauer D., Block S. (2012). Economics of Development. 7th edition, W. W. Norton & Company 320 Nationale Planning 60 uren Leerdoelen: Korte omschrijving van de vakinhoud: Onderwijsvorm(en): 5 de semester, B-II fase Ir. W. Ramautarsing (proplan@sr.net) 1. Kennis van de niveaus van planning 2. Inzicht in de micro/project planning (financiële, budgettaire, economische en sociale analyse) 3. Inzicht in de meso (regionale/sectorale) planning 4. Inzicht in de macro planning 5. Berekenen van rendementen (IRR, NPV), en investeringsbehoefte in relatie tot economische groei Sleutelonderwerpen: - Historie van planning - Argumenten voor nationale planning: een raamwerk - Economische plan, planning proces, planningsmodellen - Het falen van planning - Ontwikkelingsplanning - Gezichtspunten: financieel, budgettair, economisch en sociaal) - Niveaus van planning: project/sector/macro - Ervaring met ontwikkelingsplanning in Suriname Hoor/discussie colleges Vereiste voorkennis - Financiële Rekenkunde - Micro economie - Macro-Economie Wijze van toetsen: Wijze van vaststellen eindcijfer: Schriftelijk: combinatie open vragen en multiple choice Cijfer = score/aantal vragen Tentamenstof: - Syllabus van W. Ramautarsing: Project Planning - Powerpoint presentaties - Discussies tijdens colleges Collegemateriaal: - Ramautarsing W. Syllabus Project Planning - Smith S. & Todaro M. (2008). Economic Development. Prentice Hall Economie 93

3. Studieloopbaan begeleiding (afgekort SLB) De veranderende wereld, in een zeer snel tempo, stelt wereldwijd steeds hogere eisen aan burgers en werknemers. Dit geldt dus ook voor Suriname. Het ligt aan de opleidingsinstituten, zoals AdeKUS, de nieuwe generatie wend- en weerbaar te maken voor deze snel veranderende maatschappij. Niet alleen met voldoende bagage aan specifieke vakinhoudelijke kennis, maar ook met specifieke vaardigheden en persoonlijk leiderschap. De hoge eisen die aan opleidingsinstituten worden gesteld via de zogenoemde accreditatieprogramma s geven dit ook aan. Dit alles leidt er ook toe dat we van de student een actieve, flexibele en open attitude vragen. Samenvattend zouden deze competenties kunnen worden omschreven als zelfsturend. SLB richt zich op het zelfsturen van de student. Het doel is: het vergroten van het zelfsturend vermogen en de ontwikkeling van de academische en persoonlijke vaardigheden van de student. Persoonlijke Vaardigheden (PV) wordt als volgt gedefinieerd: In staat zijn om vanuit je eigen normen en waarden je eigen doelen te realiseren, door gericht en actief en optimaal gebruik te maken van je eigen talenten en passies. Enkele onderdelen die genoemd kunnen worden zijn: jaarlijks 360 graden feedback, persoonlijke SWOT analyse, Persoonlijk Ontwikkel Plan (POP), Eisenhowerdiagram, Kernkwadranten, Conflicthantering, teamwork. Deze en nog andere delen van Persoonlijk Vaardigheden zijn uitgebreid beschreven in het uitgewerkte programma. Bij de uitwerking van SLB-PV wordt sterk rekening mee gehouden dat de student in beperkte mate van zelfsturing de studie aanvangt en dus in eerste instantie nog voor een belangrijke mate gestuurd zal moeten worden. Het programma laat dan ook een geleidelijke verschuiving van sturing naar zelfsturing zien. Dit komt onder andere tot uiting in: - De in te plannen bijeenkomsten worden in eerste instantie ingepland en georganiseerd door de SLB-docent of de tutor. Pas later en geleidelijk wordt op dit terrein meer van de student verwacht en zal de student uiteindelijk zelf (of met studiegenoten) alles moeten plannen en organiseren. - De eisen aan de opdrachten lopen geleidelijk op. Zo wordt in eerste instantie verwacht dat er een verslag wordt gemaakt van een peergroup bijeenkomst aan de hand van een aantal vragen en wordt dit later een echt reflectieverslag. - In het begin kan de student nog SBU (studie belaste uren) ontvangen voor het maken van een planning. Later gaan we er van uit dat dit een vast onderdeel is geworden voor de student en levert dit geen SBU meer op. - De peergroup bijeenkomsten veranderen in het tweede jaar in intervisiebijeenkomsten. Bijeenkomsten zonder directe leiding waar meer van de zelfstandigheid en dus het zelfsturend vermogen van de student wordt gevraagd. - De complexiteit van de opdrachten neemt geleidelijk aan toe, omdat inzichten van verschillende opdrachten en verschillende blokken aan elkaar moeten worden verbonden. Persoonlijke Vaardigheden wordt uitgesplitst over 4 semesters, waarbij 1 studiepunt per semester wordt toegekend. SLB kent algemene onderdelen en onderdelen die specifiek zijn per richting. Deze laatste zijn met name te benoemen binnen het deel van de Academische Vaardigheden (AV). De opbouw van AV in het kader van SLB vraagt in de loop van de bachelorstudie steeds meer van het zelfsturend vermogen van de student. Economie 94

De opbouw van de AV s bij de opleiding Economie komt tot uiting in het basisvak Academische Vaardigheden in het 1 ste semester, vervolgens in de vakken Methoden en Technieken 1 in het 2 de semester en Methoden en Technieken 2 in het 4 de semester. Bij de laatst genoemde vakken worden tegelijkertijd met de methoden en de technieken die aangeleerd worden om wetenschappelijk onderzoek te verrichten, de academische vaardigheden op een gerichte en gestructureerde wijze bijgebracht in het kader van SLB, welke dus gericht is op zelfsturing. In het reguliere curriculum van de opleiding worden de AV s verder toegepast. In het onderstaande volgt een duidelijkere weergave van de opbouw van de AV s: ALGEMENE LEERLIJN: Academische Vaardigheden, de AV s bij Methoden en Technieken 1 en 2, alsmede de statistische vaardigheden in Toegepaste Statistiek 1 en 2 Studeren aan een wetenschappelijke instelling is niet hetzelfde als studeren op de middelbare school. Op de Anton de Kom Universiteit wordt de student gezien als een persoon die zelf verantwoordelijk is voor de voortgang van zijn studie. Door een pro actieve houding en effectief de studie te organiseren kan deze met succes worden afgerond. Door de ontwikkelingen en veranderingen in de wereld worden ook steeds hogere eisen aan kennis en vaardigheden gesteld. Het is daarom een must, dat de student gedurende zijn/haar opleiding zich die competenties eigen maakt die voldoen aan de eisen van de samenleving. Het vak Academische Vaardigheden (A.V.) wil hieraan bijdragen door de student de vereiste competenties te helpen ontwikkelen. Dit door het volgende programma aan te bieden: 1. Studievaardigheden. Door de student in het eerste jaar reeds te confronteren met vaardigheden die de organisatie van de studie vereist én vaardigheden die onze maatschappij vereist van een intellectueel, wordt de basis gelegd voor succes. 2. Schrijfvaardigheden. Schrijven is een complexe activiteit, die uit diverse onderdelen bestaat. Het schrijfproces verloopt in een aantal fasen: zoeken, ordenen, formuleren, reviseren. Van de student wordt verwacht dat hij/zij zowel tijdens als tegen het einde van de opleiding in staat is een (werk)stuk te schrijven dat voldoet aan de eisen van deze tijd. Eén van de doelstellingen van de opleiding Economie is, studenten op te leiden om wetenschappelijk onderzoek te verrichten naar algemeen economische - en bedrijfseconomische vraagstukken. De vakken Academische Vaardigheden, Methoden en Technieken 1, Methoden en Technieken 2 vervullen een belangrijke rol in het bereiken van deze doelstelling. Na afronding van het vak Academische Vaardigheden moet de student onder andere de opgedane vaardigheden in het schrijven van een werkstuk, artikel of scriptie verder kunnen ontwikkelen. Bij het vak Methoden en Technieken 1 worden deze vaardigheden ook ontwikkeld door de student in groepsverband een eenvoudig wetenschappelijk economisch onderzoek te laten opzetten, uitvoeren en rapporteren. Voor het kunnen uitvoeren van gedegen wetenschappelijk onderzoek heeft de student ook kennis over de statistische technieken nodig. Deze worden aangeleerd bij het vak Toegepaste Statistiek Economie 95

1 (met name beschrijvende statistiek) en bij het vak Toegepaste Statistiek 2 (met name inductieve statistiek). Het laatste vak is vooral nodig om wetenschappelijk verantwoorde uitspraken te kunnen doen bij het doen van onderzoek. Bij het vak Methoden en Technieken 2 dient de student de opgedane kennis over de statistische technieken en over de criteria van wetenschappelijk onderzoek toe te passen door een toetsingsonderzoek- dat bij voorkeur betrekking heeft op de gekozen major binnen de studierichting Economie, doch tenminste binnen het vakgebied - in teamverband op te zetten (eventueel uit te voeren), te rapporteren en verdedigen. Na de voornoemde vakken met succes te hebben afgerond, heeft de student de leercyclus voor het kunnen opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek afgesloten en is hij/zij mede na het succesvol afronden van overige specialistische vakken over zijn of haar vakgebied gereed om met name zelfstandig de afstudeerthesis te kunnen schrijven, rapporteren en te verdedigen. Economie 96

4. Semesteroverzicht Accountancy 1 ste semester 2 de semester 3 de semester 4 de semester 5 de semester 6 de semester Wiskunde 1 Wiskunde 2 Audit Academische Vaardigheden 4 sp Micro Economie 1 4sp Boekhouden 1 4 sp Marketing Management 5 sp Macro Economie 1 4sp Methoden en Technieken 1 6sp Recht en Economie 3 sp Bestuurlijke Informatieverzorging 1 Finance 1 4 sp Boekhouden 2 Externe Verslaggeving Bestuurlijke Informatieverzorging 2 Finance 2 Methoden en Technieken 2 Werkcollege Externe Verslaggeving 12 sp (keuzevak) Fiscaal Concernrecht (keuzevak) Fiscaal Ondernemerschap (keuzevak) Enterprise Information Systems Boekhouden 3 Kwaliteitsmanagement (keuzevak) Productie Organisatie (keuzevak) Toegepaste Statistiek 1 4 sp Management Accounting 1 3 sp Wetenschapsfilosofie 5 sp Persoonlijke Vaardigheden 1 1 sp Financiële Rekenkunde 3 sp Filosofie van de Economie 4 sp Persoonlijke Vaardigheden 2 1 sp Toegepaste Statistiek 2 Operations Research (keuzevak) Persoonlijke Vaardigheden 3 1 sp Organisatie en Management Management Accounting 2 Persoonlijke Vaardigheden 4 1 sp Computer Boekhouden 3 sp (keuzevak) Financial Accounting Theory (keuzevak) 31 sp 29 sp 2 + kv = 32 sp 37 sp 18 sp + 9 sp kv = 27 sp Thesis 12 sp + 12 sp kv = 24 sp Totaal 180 sp: 153 sp verplichte vakken en minimaal 27 sp keuzevakken (afgekort: kv). Hier gaat het om keuzevakken die door Economie worden aangeboden. De student is niet verplicht deze keuzevakken te kiezen. Economie 97

Marketing 1 ste semester 2 de semester 3 de semester 4 de semester 5 de semester 6 de semester Wiskunde 1 Wiskunde 2 Recht en Dienstenmarketing Internationale Economie Marketing Academische Vaardigheden 4 sp Micro Economie 1 4 sp Boekhouden 1 4 sp Toegepaste Statistiek 1 4 sp Management Accounting 1 3 sp Marketing Management 5 sp Macro Economie 1 4 sp Methoden en Technieken 1 Financiële Rekenkunde 3 sp Filosofie van de Economie 4 sp 3 sp Bestuurlijke Informatieverzorging 1 Finance 1 4 sp Boekhouden 2 Toegepaste Statistiek 2 Operations Research (keuzevak) Consumentengedrag Marktonderzoek Methoden en Technieken 2 Organisatie en Management Management Accounting 2 Fiscaal Ondernemerschap (keuzevak) Enterprise Information Systems Industriële Marketing Fiscaal Concernrecht (keuzevak) Kwaliteitsmanagement (keuzevak) Productie Organisatie (keuzevak) Wetenschapsfilosofie 5 sp Persoonlijke Vaardigheden 1 1 sp 31 sp 29 sp Persoonlijke Vaardigheden 2 1 sp Persoonlijke Vaardigheden 3 1 sp 2 + kv = 32 sp 37 sp Persoonlijke Vaardigheden 4 1 sp 18 sp + kv = 24 sp Thesis 12 sp + 12 sp kv = 27 sp Totaal 180 sp: 153 sp verplichte vakken en minimaal 27 sp keuzevakken (afgekort: kv). Hier gaat het om keuzevakken die door Economie worden aangeboden. De student is niet verplicht deze keuzevakken te kiezen. Economie 98

Macro Economie 1 ste semester 2 de semester 3 de semester 4 de semester 5 de semester 6 de semester Wiskunde 1 Wiskunde 2 Recht en Caraibische Ontwikkelings- Economie Economie economie Academische Vaardigheden 4 sp Micro Economie 1 4 sp Marketing Management 5 sp Macro Economie 1 4 sp 3 sp Openbare Financiën Micro Economie 2 Econometrie Macro Economie 2 Fiscaal Ondernemerschap (keuzevak) Nationale Planning Fiscaal Concernrecht (keuzevak) Kwaliteitsmanagement (keuzevak) Boekhouden 1 4 sp Toegepaste Statistiek 1 4 sp Management Accounting 1 3 sp Wetenschapsfilosofie 5 sp Persoonlijke Vaardigheden 1 1 sp Methoden en Technieken 1 Financiële Rekenkunde 3 sp Filosofie van de Economie 4 sp Persoonlijke Vaardigheden 2 1 sp Internationale Economie Toegepaste Statistiek 2 Finance 1 4 sp Persoonlijke Vaardigheden 3 1 sp Methoden en Technieken 2 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen Monetaire Economie Persoonlijke Vaardigheden 4 1 sp Arbeidseconomie Welvaartseconomie Algemene Economie van de Gezondheidszorg (keuzevak) 31 sp 29 sp 32 sp 37 sp 24 sp + kv = 30 sp Thesis 12 sp + 9 sp kv = 21 sp Totaal 180 sp: 165 sp verplichte vakken en minimaal 15 sp keuzevakken (afgekort: kv). Hier gaat het om keuzevakken die door Economie worden aangeboden. De student is niet verplicht deze keuzevakken te kiezen. Economie 99

Internationale Economie 1 ste semester 2 de semester 3 de semester 4 de semester 5 de semester 6 de semester Wiskunde 1 Wiskunde 2 Recht en Economie 3 sp Caraibische Economie Ontwikkelings- Economie Academische Vaardigheden 4 sp Micro Economie 1 4 sp Marketing Management 5 sp Macro Economie 1 4 sp Openbare Financiën Micro Economie 2 Betalingsbalans en Wisselkoers Macro Economie 2 Fiscaal Ondernemerschap (keuzevak) Nationale Planning Fiscaal Concernrecht (keuzevak) Kwaliteitsmanagement (keuzevak) Boekhouden 1 4 sp Toegepaste Statistiek 1 4 sp Management Accounting 1 3 sp Wetenschapsfilosofie 5 sp Methoden en Technieken 1 Financiële Rekenkunde 3 sp Filosofie van de Economie 4 sp Internationale Economie Toegepaste Statistiek 2 Finance 1 4 sp Methoden en Technieken 2 Monetaire Economie Factormobilitei t Internationale Handelstheorie en Beleid Economische Integratie Algemene Economie van de Gezondheidszor g (keuzevak) Persoonlijke Vaardigheden 1 1 sp Persoonlijke Vaardigheden 2 1 sp Persoonlijke Vaardigheden 3 1 sp 31 sp 29 sp 32 sp 37 sp Persoonlijke Vaardigheden 4 1 sp 24 sp + kv = 30 sp Thesis 12 sp + 9 sp kv= 27 sp Totaal 180 sp: 165 sp verplichte vakken en minimaal 15 sp keuzevakken (afgekort: kv). Hier gaat het om keuzevakken die door Economie worden aangeboden. De student is niet verplicht deze keuzevakken te kiezen. Economie 100

Index A Academische Vaardigheden 39 Algemene Economie van de Gezondheidszorg 85 Arbeidseconomie 86 Audit 75 B Bestuurlijke Informatieverzorging 1 55 Bestuurlijke Informatieverzorging 2 56 Betalingsbalans en Wisselkoers 67 Boekhouden 1 27 Boekhouden 2 53 Boekhouden 3 75 C Caraibische Economie 63 Computer Boekhouden 76 Consumentengedrag 70 D Dienstenmarketing 68 E Econometrie 65 Economie van de Natuurlijke Hulpbronnen 66 Economische Integratie 88 Enterprise Information System 73 Externe Verslaggeving 55 F Factormobiliteit 88 Filosofie van de Economie 32 Finance 2 51 Finance 1 49 Financial Accounting Theory 80 Financiële Rekenkunde 28 Fiscaal Concernrecht 85 Fiscaal Ondernemerschap 84 I Industriële Marketing 78 Internationale Economie 62 Internationale Handelstheorie en Beleid 89 Internationale Marketing 77 K Kwaliteitsmanagement 82 M Macro Economie 1 30 Macro Economie 2 62 Management Accounting 2 48 Management Accounting 1 26 Marketing Management 31 Marktonderzoek 71 Methoden en Technieken 1 40 Methoden en Technieken 2 43 Micro Economie 1 29 Micro Economie 2 59 Monetaire Economie 64 N Nationale Planning 93 O Ontwikkelingseconomie 91 Openbare Financiën 60 Operations Research 52 Organisatie en Management 54 P Produktie Organisatie 81 R Recht en Economie 57 T Toegepaste Statistiek 1 41 Toegepaste Statistiek 2 46 W Welvaartseconomie 90 Werkcollege Externe Verslaggeving 74 Wetenschapsfilosofie 38 Wiskunde 1 33 Wiskunde 2 36 Economie 101

Edited by Tina Dulam MSc.