Belgische Ashoka Fellow
Ashoka: Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Arnoud: Ik ben opgegroeid in Bilzen, een stad in Belgisch Limburg. We waren een gelukkig gezin. Mijn moeder werkte als kleuterjuf, maar besloot na mijn geboorte thuis te blijven om voor mijn broer en mij te zorgen. Mijn vader was rechter bij de rechtbank van Hasselt. Helaas is hij op 43- jarige leeftijd overleden. Ik was 12 en mijn broer 13 toen mijn vader stierf. Gelukkig hebben we een sterke moeder, die hard heeft gestreden om ons alle kansen te geven die we nodig hadden. Op de middelbare school was ik niet de beste leerling, want de leraren zagen liever kinderen die hen volgden en braaf in hun hokje bleven. Een eigen mening vormen en ondernemend zijn werden bestraft met nablijven, dus heb ik de school vaak van binnen gezien. Ashoka: Welke persoonlijke ervaringen hebben sinds je kindertijd jouw visie op de wereld veranderd? Arnoud: Het verlies van mijn vader vlak voor de puberteit heeft het proces versneld waarin ik werd geconfronteerd met vragen over ons bestaan, het doel van het leven en rechtvaardigheid (ik had het gevoel dat me iets ontnomen was). Tot op zekere hoogte zorgt zoiets ervoor dat je sneller volwassen wordt, je verantwoordelijkheden neemt, enzovoorts. Ik weet zeker dat dat invloed heeft gehad op de keuzes die ik in mijn verdere leven heb gemaakt.toen ik 21 was, studeerde ik Ontwerpen en ging ik stage lopen in Colombia. Nadat ik werd geconfronteerd met de dagelijkse realiteit van straatkinderen en daklozen besloot ik de manier waarop de maatschappij met deze mensen omgaat niet te accepteren en hen te gaan helpen bij hun strijd voor erkenning.
Ashoka: Wat maakt jouw benadering anders en origineel? Wat doe jij anders dan anderen om het probleem op te lossen? Arnoud: Steeds meer kinderen opnemen in rehabilitatieprogramma s vergroot alleen maar het aantal kinderen dat even later weer stopt ( dropouts ). Het aantal kinderen dat erin slaagt te integreren in de maatschappij blijft minimaal. Maar het zou te gemakkelijk zijn om te zeggen dat geen enkel programma goed werkt, het verhaal is een stuk ingewikkelder dan dat. Als we efficiënter willen zijn, moeten we ons afvragen wat de ontbrekende schakel is tussen een kind op straat en een kind in de maatschappij. Die schakel, dat is eigenwaarde. Van start gaan in een rehabilitatieprogramma of reïntegratieproces is hard werken voor een straatkind. Zonder betrokkenheid en doorzettingsvermogen zullen ze niet veranderen. Het maken van een bewuste keuze voor een helder doel in de toekomst is een noodzakelijke voorwaarde om deze eigenschappen te ontwikkelen en succes te boeken. Het reïntegratieproces wordt vaak in gang gezet door maatschappelijk werkers en straathoekwerkers. In die gevallen is er totaal geen intrinsieke motivatie, wat bijna altijd gegarandeerd nieuwe drop-outverhalen oplevert. Dus wat kunnen we doen om kinderen te helpen die vanuit zichzelf bewust kiezen voor een plan van vooruitgang en welvaart? Het antwoord is hun gevoel van eigenwaarde vergroten.
Arnoud: De meeste kinderen hebben een verleden van extreme armoede, geweld, misbruik en uitsluiting, wat leidt tot een sterk beschadigd gevoel van eigenwaarde. Een van de gevolgen daarvan is een verminderd zelfbewustzijn, wat ervoor zorgt dat je niet in staat bent mogelijkheden te zien zodra je je buiten je gebruikelijke subculturele context bevindt. Daarom moeten we het aantal initiatieven vergroten waarbij informele onderwijsbenaderingen een brug slaan naar de straat, altijd onderworpen aan het heilige criterium: heeft dit een positieve invloed op de eigenwaarde van het kind? Wij ontwierpen een Mobiele School. Dat is een schoolbord op wielen dat je als aanhanger mee de straat op kunt nemen. Ben je eenmaal bij de kinderen, dan trek je de aanhanger van 1 meter 50 open en vormt deze een schoolbord van 6 meter lang, dat speciaal is ontworpen voor gebruik op de stoep. Bij de aanhanger horen meer dan 300 educatieve spellen, waarvan je er enkele kunt kiezen en met het schoolbord kunt verbinden. De educatieve benadering van de Mobiele School richt zich niet op de problemen van het kind: alle spellen zijn ontworpen voor het opsporen en ontwikkelen van zijn of haar talenten. Het is opvallend hoe slecht we in onze maatschappij zijn in het herkennen van mogelijkheden van straatkinderen. Kun jij een aantal van hun sterke kanten opnoemen?
Arnoud: Wat zou er gebeuren als je de uitdaging aan zou gaan om met een 12-jarige te doen wie er het langst kon overleven in de straten van een stad als Bogotá? Ervan uitgaande dat je met dezelfde wapens zou strijden, zou het kind je waarschijnlijk verslaan. Tijdens ons werk met de Mobiele School raakten we gefascineerd door de vaardigheden, houdingen en overlevingsstrategieën van de straatkinderen. Dankzij onze 15 jaar ervaring en onderzoek hebben we zelfs een overlevingsmodel met straatvaardigheden ontwikkeld: een set onmisbare vaardigheden voor wie te maken heeft met onzekerheden, risico s en crises. Geïnspireerd door de straatkinderen hebben we samen met hen het bedrijf Streetwize opgezet. Dat was net aan het begin van de financiële crisis en we werden ons er bewust van dat in de meeste bedrijven de behoefte bestond aan meer medewerkers met straatvaardigheden. We beschikten over 15 jaar ervaring met leerprocessen, vele inspirerende voorbeelden en verhalen van de straat en een wetenschappelijk onderbouwd straatvaardighedenmodel. We waren klaar om de wereld van de training en consultancy in te stappen. Tot dat moment waren de activiteiten van de Mobiele School volledig afhankelijk van giften.
Arnoud: We hebben de kinderen altijd verteld dat ze niet moesten verwachten dat we ze vis zouden geven. Die vis zelf leren vangen is een zin die vaak terugkomt in ons werk. Toen we begonnen met Streetwize maakten we de overstap van een niet-gouvernementele organisatie naar een onderneming met winstoogmerk, die zijn winst voor 100% herinvesteert in meer Mobile School projecten. De cirkel is rond. En neem maar van mij aan dat het een stuk beter voelt om een straatkind op de stoep te leren vissen dan dat je de vis voor hem vangt. Ashoka: Hoe breng je je ideeën over op anderen en hoe inspireer je hen om jouw visie te delen? Kun je ons voorbeelden geven van hoe jouw werk mensen heeft geïnspireerd of in staat heeft gesteld zelf aanjagers van te worden? Arnoud: Via sociale media, lezingen, nieuwsbrieven... Op basisscholen hebben we een jaarlijkse campagne, de Stoepkrijtactie. Dit jaar hebben we al 9000 kinderen weten te bereiken. En zie ook de duizenden trainees in Streetwizetraining die hun leiderschapsvaardigheden en talenten combineren met wat wij tijdens ons werk op straat geleerd hebben en verder ontwikkelen een winwinsituatie.
Arnoud: Naast online communicatie, workshops en trainingen, schreven we het boek "Streetwize". Het werd gepubliceerd in België door Lannoo Campus en in Nederland door Academic Services. En aangezien de verkoop zeer goed is, zal het binnenkort in het Engels vertaald worden. Ashoka: Wat is in jouw ogen een aanjager van en hoe wordt iemand dat? Arnoud : Een aanjager van is een ondernemer die zich richt op een mogelijkheid waarmee hij de samenleving een stukje mooier kan maken. In mijn ogen richt een ware aanjager van zich niet op een probleem, maar op een mogelijkheid. Een aanjager van is praktisch ingesteld, een aanpakker en leert en groeit met vallen en opstaan. Ashoka: Waarom is jouw idee of jouw werk zo belangrijk voor je? Arnoud: Omdat kinderen buitensluiten een wrede misdaad is. Als ik de andere kant op zou kijken, zou ik me schuldig voelen. Ashoka: Kun je een paar voorbeelden geven van mensen die geïnspireerd of in staat gesteld zijn om aanjagers van te worden dankzij jouw werk? Arnoud: Ik ken ze niet persoonlijk, maar in alle bescheidenheid, ben ik zeker dat ze bestaan.
Ashoka: Hoe heeft het Ashoka-netwerk jou op je reis geholpen? Arnoud: Ashoka biedt het platform om ons als echte ondernemers te presenteren. We worden samengebracht in een beweging die de maatschappij niet langer kan negeren. In deze beweging ontmoet je de beste sociale ondernemers en vernieuwers die jouw model, product en benadering kritisch bekijken op basis van hun eigen ervaringen. We inspireren elkaar en dagen elkaar uit om ons werk naar een hoger plan te tillen. Hartelijk dank Arnoud!