Integriteit en de vertrouwenspersoon Contactbijeenkomst Integriteit Instituut voor Integriteitsmanagement en BedrijfsEthiek Sacha Spoor 2 juli 2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship s.spoor@nyenrode.nl +31 (0)346-29 1293 www.nyenrode.nl
2 Instituut voor Integriteitsmanagement en BedrijfsEthiek (EIBE) Al 20 jaar houdt EIBE zich gepassioneerd bezig met onderwijs, advies en onderzoek naar integriteit, bedrijfsethiek en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Daarnaast adviseert, coacht en faciliteert ons team organisaties bij het ontwerpen en versterken van hun beleid op het gebied van integriteitsmanagement en MVO.
3 De toegevoegde waarde van de vertrouwenspersoon voor uw organisatie Wat is Integriteit? Hoe ziet integriteitbeleid eruit? Wat zijn de rollen in het integriteitbeleid? Wat is de toegevoegde waarde van de vertrouwenspersoon?
Integriteit en dilemma s
5 Goed onkreukbaar Fout fraude&corruptie
6 Goed Goed argumenten/zorgvuldigheid regels hoe doe ik mijn werk goed? Fout
Integriteit als professionele verantwoordelijkheid Integere ambtenaren doen de goede dingen en doen dat goed. Zij hebben hierbij oog voor het publiek belang. Ze doen waarvoor ze zijn aangesteld en ze staan voor wat ze doen. Daarnaast kunnen zij zich verantwoorden voor de keuzes die zij hierbij maken. 13
Belangrijkste taken in Integriteitbeleid 8
9 INCIDENTEN Definitie integriteitschending* 1. Financiële schendingen (corruptie/fraude/diefstal) 2. Misbruik positie en belangenverstrengeling 3. Lekken of misbruik van (toegang tot) informatie 4. Misbruik van bevoegdheden 5. Misbruik geweldsbevoegdheden 6. Ongewenste omgangsvormen, discriminatie en/of intimidatie 7. Misbruik bedrijfsmiddelen en/of overtreden interne regels 8. Misdragingen in privé-sfeer (met relatie tot functie) 9. Misstanden volgens klokkenluidersregeling * Landelijk registratieformulier Integriteitsschendingen openbaar bestuur en politie
Onderzoek Meldstructuur* Tot wie wenden medewerkers zich waarschijnlijk met misstand? Manager 61% VP 20% I-functionaris 3% Rol manager als intern meldpunt: Voorbereid op rol als meldpunt 25% Training gehad ter voorbereiding 8% Intervisie of overleg ter voorbereiding 8% Info en instructies gekregen 8% * Onderzoek Luisterend Oor - VU/BIOS 2012
11 Rollen in het integriteitbeleid snelweg vluchtstrook
12 Rol van de vertrouwenspersoon - incidenten Ondersteuning en advisering medewerkers (vertrouwelijk!): integriteitdilemma s adviesvragen (procedures/regelingen) vermoeden van een schending of overtreding: * informeren * evt. doorverwijzen naar meldpunt / integriteitcoördinator * helpen bij formuleren/indienen melding * vertrouwelijke melding via VP
13 Profiel van de VP Aan welke taak VP de meeste tijd?* luisterend oor bieden 62% advies aan melder 8% voorlichting in organisatie 8% bemiddeling in lopende zaken 6% advies aan leidinggevenden en management 3% onderzoeken van de (vermoede) misstand 1% (advisering omtrent) de afdoening 1% (betrokkenheid bij) ontwikkelen integriteitsbeleid 4% registratie en/of jaarverslag 1% * Onderzoek Luisterend Oor onderzoek naar het interne meldsysteem integriteit binnen de Nederlandse overheid VU/BIOS 2012
14 En wat is nu de toegevoegde waarde van de VP?? Ondersteuning voor medewerkers met een vraag, dilemma of melding Ondersteuning van de manager Dienen van het organisatiebelang: vluchtstrook Doorverwijzen naar de juiste plek Voorkomen van erger (?)
15 Regionale samenwerking Integriteit Een goed voorbeeld! : Philip Brouwer Integriteitprijs 2010! Vanwege moreel leiderschap en wervende kracht Uitwisselen kennis en ervaring Elkaar verder helpen Samen zaken ontwikkelen Van elkaar leren Efficiency
16 Regionale samenwerking en de vertrouwenspersoon Medewerkers hebben de keuze: Een bekende vertrouwenspersoon uit de eigen organisatie. Mogelijk voordeel: vertrouwdheid, herkenning van situatie Een externe regionale vertrouwenspersoon Mogelijk voordeel; anonimiteit, afstand, objectiviteit