Academiejaar 2014-2015 Faculteit Natuur en Techniek Valentin Vaerwyckweg 1 9000 Gent Taak Architectuurtypologie Seppe De Meyer Bachelor in het Vastgoed: Landmeten 2014-2015
Jules Lippens: Modernisme/Nieuwe Zakelijkheid Inhoudstabel 1. Gebouw naar keuze 1 2. Bouwstijl 2 3. Vraagprijs 4 4. Eigen appreciatie 4 5. Architect 5 6. Gelijkaardige woningen 5 Literatuurlijst 7 Lijst van illustraties 8 1. Gebouw naar keuze Mijn gebouw naar keuze bevindt zich in de Dijkstraat in Oudenaarde onder het nummer 73. Het huis werd gebouwd in 1936 onder leiding van de Gentse architect Jules Lippens. 1 P a g i n a
2. Bouwstijl Het huis komt uit het modernisme, meer specifiek uit de Nieuwe Zakelijkheid. Het huis bestaat uit verschillende geometrische volumes die uitspringen. Rechts steekt het torentje een beetje uit ten opzicht van de rest van het huis. Er is op de eerste verdieping een groot open terras dat tot helemaal achteraan in de tuin loopt. Helemaal rechts aan het huis steekt er ook een lange balk uit het huis. De ramen zijn vrij langwerpig en zijn voor het grootste deel horizontaal uitgerokken. Er zit een groot contrast tussen het zwarte klassieke dak en het hogere platte dak rechts. Afbeelding 1 Er is ook een beperkte decoratie aanwezig zoals het portaal dat is afgewerkt met mozaïek. Op de eerste verdieping zit er een cirkelvormig raam met een soort kruis ingewerkt. De hoeken van het torentje zijn afgerond. Hier en daar is er ook een klein stukje van de gevel meer afgewerkt met tegeltjes. Links is er nu een grote opening waardoor het terras tot helemaal achteraan loopt, maar dit is ooit anders geweest. Achteraan het huis steekt een groot blok uit het huis naar de tuin toe met grote verticale ramen in. Er zijn geen overbodige afbeeldingen of decoraties aangebracht. De gevel is gebouwd uit (oorspronkelijk) gele baksteen en die komt ook volledig tot zijn recht in de architectuur. 2 P a g i n a
Afbeelding 2-3-4-5 2009 Afbeelding 6 2014 Afbeelding 7 Door verbouwingen is er een muur met een cirkelvormig gat weggehaald. Dit is zichtbaar op de foto s uit 2009. Het hele huis is nog maar net gerenoveerd binnenin waardoor er dus zeer weinig van de oorspronkelijke binnenarchitectuur te zien is. Ook de ramen beneden en op de eerste verdieping zijn reeds vervangen maar hebben wel nog dezelfde afmeting, opbouw en kleur. Door de jaren heen is er de kleur van de steen veel donkerder geworden, die oorspronkelijk geel was. 3 P a g i n a
Na het contacteren van de eigenaar blijkt dat dit voor praktische redenen is voor de verbouwing van de garage, maar het muurtje komt nog terug. Het grondplan van het huis is ook niet zoals de meeste huizen. Je ziet dat er verschillende stukken inspringen en uitsteken. Links is er een klein driehoekje dat niet gebruikt wordt. Ik dacht eerst dat het een soort van patio was, maar volgens de eigenaar is dit stukje volledig afgesloten en is het enkel om via enkele kleine raampjes natuurlijk licht binnen te laten. Afbeelding 8 3. Vraagprijs In februari 2009 werd het huis openbaar verkocht. Het huis was in een zeer slechte staat en had nood aan een grondige renovatie. De huidige eigenaars hebben toen 220 000 euro betaald voor de woning. Voor een afgeleefd, oud huis is dit vrij veel, maar door de unieke architectuur van de hand van Jules Lippens is het huis meteen een stuk meer waard. 4. Eigen appreciatie Ik heb voor dit huis gekozen omdat ik erg verrast was. Ik wandelde terwijl ik in het secundair zat dagelijks langs deze woning maar had nooit gelet op dit huis. Nadat ik meer specifiek naar het huis ging kijken was ik erg verwonderd over de bouwstijl. De inspringende delen vind ik zeer mooi en het torentje zorgt voor een imposanter gevoel. De kleine details zoals het cirkelvormig raam vind ik ook zeer mooi omdat het niet overdreven is maar eerder een subtiele toets. Ik ben geen fan van overdreven versierde huizen, dus dit is een zeer mooi alternatief. Ik zal later waarschijnlijk nooit in een gelijkaardig huis gaan wonen, maar dit ligt aan het feit dat het een stadswoning is. In Oudenaarde zijn er nog twee huizen van Jules Lippens waar ik ook vaak langs wandelde maar eigen nooit stilstond bij de subtiele details en de specifieke stijl van die huizen. En net daarom vind ik dit mooie huizen, het zijn zeer speciale woningen zonder extreem hard op te vallen. 4 P a g i n a
5. Architect Jules Lippens was een Gents architect, maar werkte over gans Oost-Vlaanderen. Hij leefde tussen 1893 en 1961. Samen met Henri Van de Velde en Louis De Koninck behoorde hij tot de toparchitecten uit Vlaanderen van die periode. Afbeelding 9-10-11 Hij studeerde aan de Stedelijke Academie van Gent en was eerst een neoclassicist. Later werkte hij meer in de stijl van Art Déco, maar na 1930 werd zijn werk beïnvloed door dat van Willem Dudok. Dudok is een wereldberoemd Nederlands architect die vooral bekend staat door zijn ontwerp voor het raadhuis in Hilversum. Later werkte Lippens dan voornamelijk in de Nieuwe Zakelijkheid en al zijn werken hebben bepaalde gelijkenissen zoals de inspringende delen, de gele gevelsteen en de deuringang met mozaïekstenen. De eerste twee gebouwen op de foto s zijn van Jules Lippens. Het eerste dateert uit 1925, het tweede uit 1949. De derde foto is het raadhuis in Hilversum van Willem Dudok. 6. Gelijkaardige woningen In Oudenaarde zijn er nog twee woningen van Jules Lippens waar ik ook even ben gaan kijken. In de Generaal Pershingstraat 9 bevindt zich een prachtig huis ontworpen voor O. Van den Storme. Dit huis werd steeds van vader op zoon doorgegeven dus vandaag woont daar nog steeds de familie Van den Storme. Hier zie je ook enkele uitstekende delen zoals achteraan een torentje en vooraan enkele terrasjes. In de linkergevel zijn er enkele details aangebracht zoals de gekleurde ramen, de gele en blauwe stenen, de langwerpige ramen en het cirkelvormig raam. De gevelsteen is dezelfde zoals die in de Dijks traat. 5 P a g i n a
Afbeelding 12-13 In de Keizer Karelstraat 6 staat dan nog een derde werk van Lippens. Dit is een villa uit het jaar 1935. De terrassen, inspringende delen en subtiele details zorgen er opnieuw voor dat je meteen ziet dat het Lippens zijn werk is. Aan de deur zie je gekleurde tegeltjes en een pilaar met bovenaan een zilveren bolornament. Afbeelding 14-15 6 P a g i n a
En als laatste heb ik nog een huis dat net om de hoek van dat in de Dijkstraat staat dat gebouwd is door een Oudenaardse architect, Gilbert Decordier. Dit huis is ook in de Nieuwe Zakelijkheid ontworpen en je ziet duidelijke gelijkenissen. Het is ook in dezelfde periode gebouwd als van Jules Lippens. Dit huis is van een oudleider van mij uit de jeugdbeweging en hij betaalde eind 2005 215 000 euro voor dit pand. Het platte dak, de horizontale bandramen, de verschillende terrassen, de verticale accenten (vlaggenmast) en de geelachtige gevelsteen tonen aan dat het uit dezelfde periode is. Afbeelding 16 Literatuurlijst - Burgerhuis in Nieuwe Zakelijkheid van 1936 (1996). Geraadpleegd op 28 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Villa van 1935 (1996). Geraadpleegd op 28 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Hoekpand (1996). Geraadpleegd op 28 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Stadswoning in Nieuwe Zakelijkheid (1996). Geraadpleegd op 28 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Jules Lippens (2011). Geraadpleegd op 28 november 2014 via www.odis.be - Anne Van Loo (2003). Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden. Antwerpen: Mercatorfonds. - Jules Lippens. Geraadpleegd op 30 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be 7 P a g i n a
Lijst van illustraties - Afb. 1: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 2: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 3: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 4: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 5: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 6: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Geraadpleegd op 30 november 2014 via Google Streetview. - Afb. 7: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 8: Dijkstraat 73, Oudenaarde. Basiskaart GRB/AGIV geraadpleegd op 30 november 2014 via www.geopunt.be - Afb. 9: Art-décoburgerhuis, Papegaaistraat 75, Gent. Geraadpleegd op 30 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Afb. 10: Flatgebouw, Sportstraat 444-448, Gent. Geraadpleegd op 30 november 2014 via inventaris.onroerenderfgoed.be - Afb. 11: Raadhuis, Hilversum. Geraadpleegd op 30 november 2014 via nl.wikipedia.org - Afb. 12: Generaal Pershingstraat 9, Oudenaarde. Zelfgenomen op 25 november 2014. - Afb. 13: Generaal Pershingstraat 9, Oudenaarde. Zelfgenomen op 25 november 2014. - Afb. 14: Keizer Karelstraat 6, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 15: Keizer Karelstraat 6, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. - Afb. 16: Pauwel Vander Scheldenstraat 12, Oudenaarde. Zelfgenomen op 28 november 2014. 8 P a g i n a