Schrijvers: Julia van der Ploeg & Jannie Verloop Sector: economie Vakken: economie & biologie Begeleider: Meneer Boonstra Inleverdatum: 18-12-2014
Inhoudsopgave Inleiding blz 3 De hoofdvraag blz 4 Deelvraag 1.blz 5 Deelvraag 2.blz 5 Deelvraag 3.blz 6 Deelvraag 4.blz 6 Ons eigen onderzoek.blz 7 Conclusie.blz 8 Bronvermelding/ literatuurlijst...blz 9 Bijlage van een zaaikalender....blz 10-12 2
Inleiding Waarom hebben we dit onderwerp gekozen? We hebben dit onderwerp gekozen, omdat we nog niet weten wat we hierna willen gaan doen. Via familie kwamen we op dit onderwerp, we hebben het onderwerp gekozen omdat we allebei niet wisten wat een biologisch dynamisch bedrijf inhield en het leek ons een interessant onderwerp om iets over te vertellen. En de meeste mensen weten wel wat een biologisch bedrijf is maar niet wat een biologisch dynamisch bedrijf is. De algemene hoofdvraag en de deelvragen. Onze hoofdvraag is Wat is een biologisch dynamisch bedrijf?. De deelvragen die we hebben bedacht zijn: 1. Hoe word je een biologisch dynamisch bedrijf? 2. Hoe werkt een biologisch dynamisch bedrijf in de praktijk? 3. Welke producten produceert een biologisch dynamisch bedrijf? 4. Wat is het verschil tussen biologisch dynamische producten? Onze verwachting van de uitkomst van de hoofdvraag. Onze hoofdvraag is: Wat is een biologisch dynamisch bedrijf? We verwachten dat we na dit onderzoek weten wat een biologisch dynamisch bedrijf is, wat het bedrijf inhoud en wat het verschil is tussen een biologisch bedrijf en een biologisch dynamisch bedrijf. De manier waarop we het onderzoek hebben aangepakt. We hebben als eerste het boekje doorgelezen, daarna zijn we begonnen met het bedenken van een onderwerp. We hebben ook met onze begeleider meneer Boonstra gesproken over het sectorwerkstuk. Uiteindelijk zijn we via familie op dit onderwerp gekomen. Toen hebben we de hoofd- en deelvragen bedacht, de taken verdeeld, de interview vragen gemaakt, het interview gehouden en alles daarna netjes verwerkt in een verslag. In grote lijnen wat er in dit werkstuk aan de orde komt. We gaan in dit werkstuk iets vertellen over een biologisch dynamisch bedrijf. Wat het is, hoe het werkt, hoe je producten kunt herkennen die biologisch dynamisch gemaakt zijn en iets vertellen over ons eigen onderzoek. 3
De hoofdvraag: Hoofdvraag: Wat is een biologisch dynamisch bedrijf? Dat is een boerenbedrijf waar alles op biologische manieren wordt gebruikt en gedaan. Er komen geen andere producten aan te pas. Er wordt dus geen gebruik gemaakt van kunstmest, groeistoffen of hormonen. Alles wat er op komt en er af gaat moet biologisch zijn, alles moet op een manier gemaakt zijn dat het puur natuurlijk is. Wij zeggen daarom ook het is een gesloten kring. Je kunt zeggen ik ga biologische varkens houden, maar als die eten krijgen vanuit de winkel of een restaurant dan is het niet meer biologisch dynamisch. Het eten wat ze krijgen moet ook biologisch dynamisch zijn dus vanuit je eigen bedrijf. Voorbeeld: een molenaar maakt zijn eigen biologische brood, de resten krijgen varkens. Zouden de varkens brood uit de winkel of supermarkt krijgen, zou het niet meer biologisch dynamisch zijn. Biologisch dynamisch e cirkel. 4
Deelvragen: 1. Hoe word je een biologisch dynamisch bedrijf? Je moet andere eisen gaan stellen. Je moet anders denken en anders doen. Je moet andere eisen stellen aan de producten die je op je terrein binnen haalt en wat je verkoopt. Alles moet in teken staan van biologisch dynamisch. Alle materialen die je gebruikt moeten allemaal biologisch zijn. zodra er iets anders in komt is het geen biologisch dynamisch meer. Dus dan is het niet meer 1 cirkel. Je moet diploma s hebben, zoals landbouw diploma s en heel veel ervaring bij biologisch dynamische bedrijven. Je hebt verschillende opleidingen die je moet hebben gedaan. Bijvoorbeeld: SPW, docent opgangskunde maar vooral biologisch dynamische landbouw en bedrijfsleider zorgboerderij. En je moet ook veel ervaring hebben opgedaan. Voorbeeld: Als je maïs wil gaan verbouwen en je denkt ik haal het even bij de winkel, is het niet meer biologisch dynamisch. Omdat de producten die je gebruikt allemaal binnen de gesloten cirkel moeten lopen. Je moet dan de planten zelf gaan kweken, of kopen bij een ander biologisch dynamisch bedrijf. 2. Hoe werkt een biologisch dynamisch bedrijf is de praktijk? Anders natuurlijk. Je moet je bedrijf op een biologisch dynamisch manier zien te redden zonder dat je gebruik maakt van dingen buiten de cirkel. De koeien hebben bijvoorbeeld horens, en ze leven het hele jaar buiten. In de winter komen ze op stal en, in de winter wordt de stal niet schoon gemaakt. Er wordt elke keer weer stro op gelegd, de koeien komen daardoor steeds hoger te staan, de koeien maken daardoor hun eigen verwarming. Dat komt doordat de mest blijft liggen daarom gaat het een beetje broeien en dan heeft de koe een warm bedje. Als de winter voorbij is gaan de koeien weer naar buiten. De stal wordt leeg gehaald en de mest wordt gebruikt voor het land. De stro is een groeimiddel voor het land. Als je bijvoorbeeld last hebt van beestjes die op de planten terecht komen, zetten biologisch dynamische boeren er kruiden tussen door. Zodat het probleem minder wordt, je moet dus goed nadenken wat je gaat gebruiken. Want alles wat je doet moet op een biologische manier gedaan worden. Je kan dus ook niet zomaar bestrijding middelen gebruiken. En als ze bijvoorbeeld sla willen planten dan halen ze de zaadjes bij een biologisch dynamisch bedrijf weg of ze kweken het zelf. 5
3. Welke producten produceert een biologisch dynamisch bedrijf? * groenten. Denk aan de vergeten groente zoals: aardperen, pastinaak, schorseneren, gele, zwarte, paarse en witte peen, zeekool. Maar ook gewoon sla, wortels, aardappels enzovoorts. * fruit. Bijvoorbeeld: appels, peren, kersen, bessen, aardbeien * vleesproducten. De koeien van hun eigen bedrijf worden geslacht, varkens, kippen, kalkoenen worden ook allemaal geslacht. * zuivel. Bijvoorbeeld: melk, vla, yoghurt, karnemelk, kaas, boter. En verder maken ze ook honing en jam. 4. Wat is het verschil tussen biologisch en biologisch dynamische producten. Biologische landbouw: is geen geheel. Ze maken geen gebruik van de cirkel, want bij hun is het niet erg als ze steeds dingen buiten de cirkel gebruiken. De plantjes kunnen ze biologisch ergens vandaan kopen, maar ze gaan ze dan niet weer kweken. Ze gebruiken ook geen kunstmest en geen chemische bestrijdingsmiddelen. De kippen en andere dieren mogen ook vrij rondlopen. Ze zijn gericht op: de gezondheid van de bodem, het leefsysteem en het eco systeem. Biologisch dynamisch: Zij gaan een stap verder dan biologisch. De natuur en de bodem vruchtheid zijn het belangrijkst. Ze houden sterk belang bij de dieren, de kippen houden hun snavel en de koeien hun hoorns. Ze houden rekening met de zaaikalender, en de stand van de planeten. Producten van een biologische dynamisch bedrijf komen uit een geslote kring. Bijvoorbeeld de koeien zijn biologisch koeien, aan de melk wordt niks toe gevoegd. Het voer wat de koeien eten komen ook weer van het eigen biologische bedrijf. Het gras wat ze eten is geen kunstmest over heen gekomen. Dus ook weer puur natuur! 6
Ons eigen onderzoek Ons belangrijkste vraag over dit onderwerp was Wat is een biologisch dynamisch bedrijf. Hier hebben we ook ons eigen onderzoek van gemaakt. En om dit onderzoek zo goed mogelijk uit te voeren hebben we eerst informatie op internet en in folders opgezocht en heeft Julia ook nog informatie aan haar vader gevraagd. Ook hebben we mevrouw Linda Koot geïnterviewd. Ze is bedrijfsleidster van een biologisch dynamisch bedrijf. Hieronder staan vragen die we aan haar hebben gesteld in het interview en daaronder staan de antwoorden die ze op onze vragen heeft gegeven. 1. Hoe bent u bedrijfsleidster geworden op een biologisch dynamisch bedrijf? Toen ik mijn opleiding voor biologisch dynamisch boer ging doen, ben ik stage gaan lopen op Nieuw Rijsenburg. De oude boer vertrok op het moment dat ik klaar was met school, toen heb ik het bedrijfsleiderschap overgenomen. 2. Wat voor opleiding heeft u gedaan om dit te kunnen doen? SPW, docent opgangskunde maar vooral biologisch dynamische landbouw en bedrijfsleider zorgboerderij. 3. Houd u rekening met de stand van de planeten? Zo ja, waarom? Nee, ik weet hier onvoldoende van, de mensen die er over vertellen vind ik wel heel interessant. Wel houd ik me bezig met preparaten. 4. Eet u zelf ook biologisch dynamische voeding? Ja! Er is alleen één maar, mijn partner is de zoon van een gangbare boer. Wij hebben samen de afspraak gemaakt dat de gene die kookt bepaald wat er gegeten word. Maar de plofkip laat ik toch echt staan! 7
5. Leven de dieren langer bij u, dan op een gemiddelde boerderij? Ja, in de gangbare landbouw zijn de koeien sprinters. Vanaf dag 1 na hun geboorte worden ze zo gevoed dat ze heel hard kunnen groeien. Bij de geboorte van hun eerste kalf worden ze gelijk tot hun maximale melkproductie gedreven. Dit maakt dat de boer ook eerder bang word dat de koeien blessures krijgen en worden zij geslacht. In de biologisch dynamische landbouw proberen we van onze koeien marathonlopers te maken, ze lopen een lange afstand (langer leven). We vragen elk jaar minder van hen, maar dit betekend dat ze beter voor hun eigen lichaam kunnen zorgen en dus meer jaar mee kunnen gaan, onze oudste koe is nu 15 jaar! 6. Hoe weet je of een product biologisch dynamisch is? Wij laten al onze producten keuren door Stichting Demeter, wanneer zij het goed vinden mogen wij het product een Demeter keurmerk geven. 7. Zijn de biologisch dynamische producten duurder? Zo ja, waarom? Ja, ze zijn inderdaad duurder. Maar je krijgt er wel een voedzamer en lekkerder product voor, dat met goede zorg voor aarde en dier is ontstaan. Doordat wij andere en minder mest gebruiken duurt het langer voordat groenten groeien. Ook het produceren van bijvoorbeeld varkensvlees hebben wij meer tijd en ruimte nodig. Een varken van een gangbare boer heeft heel veel varkens in een donkere schuur. Omdat het donker is vreten de varkens meer en bewegen ze minder, dat zorgt ervoor dat ze snel dik zijn en geslacht kunnen worden. Onze varkens hebben meer bewegingsruimte, hebben gewoon daglicht en buiten een grote modderpoel om in te rollen. 8. Als een koe ziek is en de dierenarts de koe een spuitje wil geven met chemische middelen mag dat dan? Ja, er zijn biologisch dynamische boeren die dit niet doen en dat is ook onze intentie. Wij gebruiken eigenlijk altijd homeopatische middelen, maar soms is een koe zo ziek dat het antibiotica nodig heeft zodat zij niet hoeft te lijden of sterven. Als we het gebruiken hebben we dubbele wachttijd. Dat betekend dat een gangbare boer bijvoorbeeld 7 dagen niet de melk van de koe mag verkopen, bij ons word dat 14 dagen. Dat is een extra stimulant het niet te gebruiken. Daarnaast worden we 1 keer per jaar door de Demeter gekeurd, daar moeten wij laten zien welke medicijnen wij hebben gebruikt en of dat echt nodig was. Doe je dat niet goed dan kan je je keurmerk kwijtraken. Bedankt dat we u mochten interviewen!! 8
Conclusie De belangrijkste onderzoeksvragen voor ons waren: Wat is een biologisch dynamisch bedrijf? Het is een bedrijf waarbij alles op een biologische manier moet worden gedaan. Alles wat van het bedrijf afkomt of er heen gaat moet biologisch dynamisch zijn. Je kunt bijvoorbeeld zeggen ik wil biologische varkens houden, maar dan moeten de varkens ook biologisch dynamisch voedsel krijgen dus geen resten eten uit bijvoorbeeld restaurants of winkels. Hoe werkt een biologisch dynamisch bedrijf in de praktijk? De bedrijven moeten zich op een biologisch dynamische manier zien te redden. Zo maken de bedrijven in de winter de stallen van de koeien niet schoon, maar strooien ze er telkens een laagje stro overheen. Doordat het onderste stro gaat broeien krijgt de koe een zelfgemaakt warm bed. De bedrijven gebruiken ook geen chemische middelen dus als er beestjes op hun groente zitten die ze verbouwen, zetten ze bepaalde kruiden tussen de groenten. Daardoor word het probleem minder. Onze conclusie. Een conclusie die wij uit dit onderzoek konden trekken is dat als je een biologisch dynamisch bedrijf hebt of graag wilt, dat je heel goed moet nadenken, omdat je alles maar dan ook echt alles op een biologisch dynamische manier moet oplossen. Dus als je bijvoorbeeld last hebt van een insectenplaag die al je groenten opeten die jij verbouwd, mag je geen gif of andere chemische middelen tegen de insecten gebruiken, maar moet je de plaag anders zien op te lossen. Dat kan soms best moeilijk zijn. Uitkomst verwachting. Onze verwachting uit de inleiding is uitgekomen. Dat komt doordat we veel naar informatie op internet hebben gezocht, een aantal dingen aan familie van Julia hebben gevraagd en doordat we mevrouw Linda Koot mochten interviewen. 9
Bronnenlijst/ literatuurlijst Internetsites die we hebben gebruikt: Soort bron Overige gegevens 1. Lievegoed http://www.lievegoed.nl/lievegoed-winkels/winkel-de-hondspol/ 2. Demeter http://www.stichtingdemeter.nl/producten/ 3. wikipedia http://nl.wikipedia.org/wiki/biologisch-dynamische_landbouw 5.Eerlijkekost 6.Natuurwinkel http://www.eerlijkekost.nl/weten/wat-is-eerlijke-kost/wat-iseerlijke-kostwat-is-biologisch-bio-dynamisch-ecologisch/ http://www.natuurwinkel.nl/biologisch-eten/wat-is-biologischdynamisch 7. Demeter http://www.stichtingdemeter.nl/boerderijen/ 8.Demeter 9.Demeter 10.Demeter 11.Demeter http://www.stichtingdemeter.nl/demeter/demeter-keurmerk/ http://www.stichtingdemeter.nl/service/vragen/ http://www.stichtingdemeter.nl/demeter/demeter-kwaliteit/ http://www.stichtingdemeter.nl/stichting-demeter/ Andere bronnen die we geraadpleegd hebben zijn: filmpje filmpje Persoon Folders Interview http://www.bionext.nl/content/wat-biologisch-dynamisch http://www.bionext.nl/content/waarom-bio-zo-duur De vader van Julia en Linda Koot Die hebben we van Linda Koot gekregen. Mevrouw Linda Koot (haar hebben we geïnterviewd). Ze is bedrijfsleidster van een zorgboerderij. 10
Bijlage van een zaaikalender LEGENDA Een gunstige tijd voor de ontwikkeling van de planten waardoor een goede opbrengst van de vrucht of het zaad zal zijn. Een gunstige tijd voor de ontwikkeling van de planten waardoor een goede opbrengst van de wortel zal zijn. Een gunstige tijd voor de ontwikkeling van de planten waardoor een goede opbrengst van een blad of een stengel zal zijn. Een gunstige tijd voor de ontwikkeling van de planten waardoor een goede opbrengst van een bloem zal zijn. Algemeen een gunstige periode om te zaaien en planten - sommige planten hebben speciale dagen van zaaien en planten. Op de volgende bladzijde staan verschillende tekeningetjes in kolommen. De betekenis van deze tekeningen is hierboven te lezen. 11
De zaaikalender loopt tot en met dinsdag 23 december. 12
15 Ma 5:05 16 Di 17 Wo 15:52 18 Do 19 Vr 22:55 20 Za 21 Zo 22 Ma 2:25 23 Di 13
14