RI&E Wat, waarom en hoe? FEBEM / FEGE 4 juni 2012 Rik Brebels Corporate Advisor SHEQ van Gansewinkel Groep 1
Inhoud 1. RI&E 2. Taak Risico Analyse TRA 3. Plan van aanpak RI&E RI&E = Risico-inventarisatie en evaluatie Wetgeving: Compliance items (intern noodplan, WPF, ) Risico s inventariseren en evalueren - verdieping naar risico s waaraan medewerkers zijn blootgesteld 2
RI&E Beschrijving profiel Activiteit Materieel / installatie Werkvoorwaarden Randvoorwaarden en omgevingsfactoren Wet- en regelgeving (Europees, nationaal) Brancheafspraken werkkleding VGG, bv SHEQ-charter besloten ruimte VGW regionaal uitgewerkte procedures Literatuur Randvoorwaarden en omgevingsfactoren Normen (EN 60204) Onderzoeken en inspecties Ergonomie Medisch onderzoek Inspecties Psycho-sociaal Hygiëne Incidenten en near misses Incidenten Near misses Lessons learned 3
Randvoorwaarden en omgevingsfactoren INPUT TRA Taak Risico Analyse TRA Wat is een TRA? Een methodiek om een overzicht te krijgen van de risico s waaraan de werknemers zijn blootgesteld tijdens de uitvoering van hun werk Vertrekpunt uit te voeren taken Diverse varianten 4
Taak Risico Analyse TRA Het risicoprofiel De hoofdactiviteit De taakstappen: Stap nummer Beschrijving van de taakstap Beschrijving van het risico Het gevaar Inzoomen Het effect de gebeurtenis De risicofactoren Inzoomen Beschrijf eerst het risico pas dan de format toe Gevaar Alles wat een letsel kan veroorzaken Materiaal (afval, ) Arbeidsmiddelen (machines, gereedschappen, ) Proces / installatie PMGE Relatie met Onveilige handelingen Onveilige situatie/toestand 5
Risico Een risico is de kans dat iemand door een gevaar een letsel oploopt. Dit impliceert: Bepaling van risicofactoren Bepaling van mogelijke letsels Bv Hamer Risicofactoren Collectieve RF (CRF) Indirecte Arbeidsorganisatie: Inhoud, hoeveelheid, eisen, ritme, Arbeidsomstandigheden: Klimaat, arbeidsmiddelen, Arbeidsrelaties: Familiaal, haantjes, Arbeidsvoorwaarden: Salaris, bijkomende voorwaarden, carrière, 6
Risicofactoren Collectieve RF (CRF) Directe Frequentie: Constant, dagelijks, zelden, Duur: Kortstondig, langdurig, Intensiteit: Concentratie, bikkelen, Risicofactoren Individuele RF (IRF) Fysiologische toestand: Slaperig, medicatie, alcohol, sportief, Verworven eigenschap: Kennis, vaardigheid, gedrag (attitude), Aangeboren eigenschap: Epilepsie, ogen, 7
Bepaling van het letsel Het letsel c.q. schade is een gevolg van de ongewenste gebeurtenis. Uiteindelijk kan ALLES leiden tot een dodelijk ongeval! Bepaling van het letsel Incidentpiramide Fatale afloop Verzuim Aangepast werk Medische behandeling EHBO behandeling Near miss Aantal Onveilige handelingen en situaties 8
Bepaling van het letsel en nu? Letsel combinatie van: Ongewenste gebeurtenis Risicofactoren Verdere input: Risico-inventarisatie Multi-disciplinariteit (WG / HL medewerker SHEQ) Gezond verstand Neem het meest negatieve gevolg dat onder normale omstandigheden zou kunnen voorkomen Taak Risico Analyse TRA De risico-inschatting volgens de methode van Fine & Kinney : De waarschijnlijkheid W De blootstelling B Het effect E De risicowaarde R Beheersmaatregelen: Nr. beheersmaatregel Beschrijving van de maatregel 9
Risico s kwantificeren Diverse methoden: Risicograaf (EN14121-2) Fine and Kinney Risicowaarde = Blootstelling x Waarschijnlijkheid x Effect Blootstelling Waarschijnlijkheid Effect 10 Voortdurend 10 Te verwachten, bijna zeker 100 Catastrofaal, vele doden 6 Dagelijks tijdens werkuren 6 Goed mogelijk 40 Ramp, verscheidene doden 3 Wekelijks of occasioneel 3 Ongewoon maar mogelijk 15 Zeer ernstig, één dode 2 Maandelijks 1 Alleen op lange termijn 7 Aanzienlijk, ernstig letsel 1 Enkele malen per jaar 0,5 Zeer onwaarschijnlijk 3 Belangrijk, werkongeschikt 0,5 Zeer zelden 0,2 Praktisch onmogelijk 1 Betekenisvol, eerste hulp 0,1 Virtueel mogelijk Risico s kwantificeren en evalueren Risicowaarde Categorie Actie > 400 Zeer Hoog Stopzetten van activiteit 200-400 Hoog Onmiddellijk maatregelen vereist 70-200 Substantieel Correctie is nodig 20-70 Mogelijk Aandacht < 20 Licht Aanvaardbaar Evaluatie 10
Beheersmaatregelen Risico s voorkomen Risico s bij de bron uitschakelen of verminderen Voorkeur aan collectieve beschermingsmiddelen boven individuele; Zorgen voor opleiding en informatie van de werknemers Technisch als organisatorisch Beheersmaatregelen De impact op de risicoreductie: H Hoog M Matig L Laag C Compliance item verplichting vanuit de weten regelgeving Ingevoerd: is de maatregel reeds ingevoerd: ja nee 11
Taak Risico Analyse TRA Inschatting restrisico: De waarschijnlijkheid W De blootstelling B Het effect E De inschatting R van het restrisico de inschatting restrisicowaarde is gebaseerd op volledige invoering van ALLE vermelde beheersmaatregelen Aanvaard is het risico aanvaard, rekening houdend met de ingevoerde beheersmaatregelen ja nee Taak Risico Analyse TRA Multidisciplinair: Hiërarchische lijn Medewerker SHEQ (deskundige) G Procesbewaking RI&E/TRA G G Betrokkenheid Directe info werkzaamheden G Kwaliteitsbewaking RF Format SHEQ-domeinen Consistentie G Bepaling risicowaarde SHEQ-kennis 12
Plan van aanpak PVA Het risicoprofiel De hoofdactiviteit Beheersmaatregelen (volgens TRA): Nr. beheersmaatregel Beschrijving maatregel Aanvaard De inschatting R van het restrisico Ingevoerd De impact op de risicoreductie Copy paste TRA Plan van aanpak PVA Voor de niet-ingevoerde beheersmaatregelen wordt in het PVA specifieke aandacht besteed aan: Wie is verantwoordelijk voor de invoering Geplande datum maatregel ingevoerd Budget Datum waarop de maatregel is ingevoerd 13
Plan van aanpak PVA Bij de implementatie van beheersmaatregelen wordt prioriteit gegeven aan: De niet-aanvaarde risico s De risico s met de grootste risicowaarde R De niet-ingevoerde maatregelen De impact op de risicoreductie RI&E TRA PVA Time for some action Bedenk op het einde van de tunnel schijnt er altijd licht 14
RI&E TRA PVA Dank voor uw aandacht Praktijk Doel Direct bruikbare TRA en PVA opstellen Taak Stel TRA en PVA Presenteer TRA en PVA Heftruck 15
16