Opmaak Risicoanalyse. Manuel Vannuffelen

Transcriptie

1 Opmaak Risicoanalyse Manuel Vannuffelen

2 inhoud Inhoud : ARAB >< CODEX KB : welzijn werknemers bij uitvoering van hun werk Het besef van risico en gevaar Invloedsfactoren op risico s Risicoanalyse opmaak Risicoanalyse overdracht

3 ARAB Vroegere reglementering (ARAB): verzameling technische voorschriften exacte voorwaarden bouw van machine zeer duidelijk naleven reglementering mogelijkheid aanvraag afwijking heel star wetenschap en technologie evolueren voortdurend onmogelijk om in praktijk regelgeving up-to-date te houden è NIEUWE AANPAK: dynamisch risicobeheersingssysteem

4 Nieuwe aanpak: Risicoanalyse Geen opgelegde verplichtingen Wel te bereiken doelstellingen Werkgever bepaalt: de middelen waarmee en de wijze waarop het beleid inzake het welzijn (1) van de werknemers bij de uitvoering kan worden gevoerd de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de personen belast met het toepassen van het beleid inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk Nieuwe aanpak: reglementering steeds actueel wijzigingen nalv evolutie wetenschap en techniek è Dynamisch Risicobeheersingssysteem (1) 1. KB : beleid inzake welzijn van de werknemers bij uitvoering van hun werk

5 Nieuwe aanpak: risicoanalyse KB : welzijn v/d werknemers bij uitvoering van hun werk art. 4 Dynamisch Risico beheersingssysteem is gesteund op algemene preventiebeginselen bedoeld in art.5 1,2 en heeft betrekking op volgende zeven domeinen: 1. Arbeidsveiligheid 2. Bescherming van de gezondheid 3. Psychosociale belasting veroorzaakt door het werk (geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk) 4. Ergonomie 5. Arbeidshygiëne 6. Verfraaiing van de arbeidsplaatsen 7. Maatregelen leefmilieu art. 5 Het DRBS heeft tot doel de planning van de preventie en de uitvoering van het beleid met betrekking tot het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk mogelijk te maken: 2 de programmatie van het beleid waarbij inzonderheid de toe te passen methodes en de opdrachten, verplichtingen en middelen van alle betrokken personen worden bepaald.

6 Risicoanalyse DRBS steunt op principe van risicoanalyse. Doel risicoanalyse: wegnemen van de risico s of beperken tot aanvaardbaar niveau Risico-analyse bestaat uit 3 fasen: 1. identificeren van gevaren 2. het vaststellen en nader bepalen risico s 3. het evalueren van risico s preventiemaatregelen formuleren

7 Risicoanalyse à Inschatting maken van de mogelijkheid dat er zich schade kan voordoen bij bepaald risico Preventiemaatregelen in volgorde: 1. risico s voorkomen 2. schade voorkomen 3. schade beperken

8 Verschil gevaar en risico Gevaar: is een intrinsieke eigenschap van producten of situaties waardoor schade kan worden veroorzaakt Risico: Een gevaar wordt een risico als er een blootstelling mogelijk is. Het risico is de mate van waarschijnlijkheid dat een gevaar zal leiden tot een ongewenste gebeurtenis met schade. Voorbeeld: Losliggende plank op de vloer Veel voorbijgangers à struikelgevaar: grote kans à Valgevaar: kleinere kans Risico = kans x effect (ernst)

9 Verschil gevaar en risico oefening situatie gevaar risico nee nee ja nee ja ja

10 1. De activiteiten: werken op hoogte werken met gevaarlijke producten werken met zware lasten werken met gevaarlijk gereedschap/machines werken met hoge drukken werken met stralingsbronnen graafwerkzaamheden werken met elektriciteit besloten ruimte Invloedsfactoren op risico s

11 Invloedsfactoren op risico s 2. De werkplek: veel risico s

12 Invloedsfactoren op risico s 3. Kennis en bekwaamheid goede kennis, juiste opleiding zijn nodig voor: goed werk veilig werk werkgever is verplicht de nodige veiligheidsinstructies te geven praktijk en vakbekwaamheid zijn belangrijke factoren om risico s en onveilige situaties kunnen in te schatten om gepast kunnen te reageren (maatregelen)

13 Invloedsfactoren op risico s 4. Gedrag veiligheidsregels zijn er om je te beschermen haast en spoed is zelden goed 5. Psychosociale belasting is alles wat invloed heeft op het goed gevoel, het welzijn van de werknemer alleen werken, ruzie met collega s of je meerder kunnen je een slecht gevoel geven tijdsdruk kan voor ongezonde stress zorgen problemen uit je persoonlijk leven hebben een invloed op je werkprestaties

14 de risicoanalyse Een goede risicoanalyse maak je in groep met verschillende werknemers: - verschillende invloedsfactoren - kennis van de activiteiten - systematische aanpak - alle gevaren? - stappenplan VOORBEELD asbest gevaar risico werken met asbest risicofactoren = elk element dat geassocieerd is met verwerkelijking van een gevaar kans op schade asbestose, longkanker, mesothelioom vaststellen zonering, duur, frequentie, toestand collectieve (intensiteit, duur, frequentie) opleiding, roken, individuele evalueren activiteit, toepassing CBM, PBM, metingen, medisch, signalisatie, opleiding maatregelen definiëren

15 De risicoanalyse Verschillende methodes: Methodes toegespitst op machines: What If, HAZOP (storingsanalyse), FMEA (automatisch gestuurde installaties, ISHIKAWA of visgraat, Safety audit, Norm EN1050, Norm EN Methodes toespitst op rol v/d werknemers: taakanalyse, HRA Methodes op basis interactie werknemers-machines: de checklist Methodes gebruikt na ongeval of voor ongevallenscenario: oorzakenboom, MORT analyse Classificatie- en rangschikkingsmethoden: Kinney-methode, brand- en explosie- index van firma DOW, Chemical Exposure Index

16 de risicoanalyse Kinney-methode: kwantitatieve methode: rangschikking volgens ernst v/h risico geen methode om risico op te sporen middel om strategie op te stellen middel om prioriteiten vast te stellen het RISICO wordt bepaald door twee factoren: de kans en het effect. Risicowaarde (R) = KANS x EFFECT zinvolle schatting van factor KANS (K) door op te splitsen in twee parameters: waarschijnlijkheid (W) blootstelling (B) R = W x B x E

17 de risicoanalyse Stappen - identificeren gevaren gevaren stappen demontage bergen transport onderzoek atelier ontloding paneel reinigen van het glas verlijmingen b e s c h e r m i n g glasschildering opvullen lacunes doubleren herloden mastieken opbergen en verzenden montage wetgeving elektriciteit chemische agentia inhalatie van schadelijke vloeistoffen, gassen, dampen, nevels blootstelling lood x x x x x x x x x x x x x x x Codex, T.V, H.I,K.B art.1-6 Codex, T.V, H.I,art.1-6 K.B ARAB art.148decies 1 2 opname via de huid van schadelijke stoffen fysische agentia x x x biologische agentia omgevingsfactoren en werkklimaat arbeidsbelasting arbeidsorganisatie overige factoren blootstelling werknemers tijdelijke werknemers x x x studenten, leerlingen x x x x x x x x x x x Codex, T.VIII, H. IV Codex, T.VIII, H. II art.8 verbod blootstelling R61: uitgezonderd soortgelijke studierichting stagiaires bezoekers (in functie meetresultaten ruimte) zwangere vrouwen of jonge moeders x x x x x x x x x x Codex, T.VIII,H.III Codex, Titel VIII hfdstk I KB (verbod zwangerschap+borstvoeding) ongetrainde werknemers of werknemers met weinig ervaring x x welzijnswet , art.5.j werknemers die in afgesloten of slecht geventileerde ruimte werken x x x x x x x x x x x Codex, Titel V hfdstk I art.18 KB ARAB art.56-58

18 de risicoanalyse MUOPO-structuur: hulpmiddel voor het indelen van risico s in rubrieken Elke situatie wordt gekenmerkt door vijf basiselementen: Mens (M) die het werk uitvoert (aansprakelijkheden van de werknemers, bestuurder van een autolaadkraan, welzijn en opleidingen, werkdruk ) Uitrusting (U) nodig bij uitvoering van het werk (machine, gereedschap, harnas, werken met een heftruck, steigers op schragen ) Omgeving (Om) waarin gewerkt wordt (mens, uitrusting, werk en leefomgeving-elektrische luchtlijnen, grondverzet, werken bij lage temperaturen, werken in de zon ) Product (P) waarmee gewerkt wordt (van grondstof tot afgewerkt product, afval, kwarts) Organisatie (O) van het werk (procedures, werkmethodes, taakverdeling, beschikbaarheid van de uitrusting en het product, preventie, EHBO,...)

19 de risicoanalyse: Kinney R = W x B x E Waarde parameters

20 de risicoanalyse Risicoscore R = W x B x E risicowaarde risico R < 20 zeer beperkt risico verwaarloosbaar (aanvaardbaar) 20 < R < 70 aandacht vereist 70 < R < 200 maatregelen vereist 200 < R < 400 onmiddellijke verbetering vereist R > 400 stopzetting van de activiteit

21 de risicoanalyse Met behulp overzicht gevaren stappen kunnen we risicoanalyse opmaken. Risico evaluatie gevaarlijke situatie risico s risicogetal maatregel bemerking rest risicogetal MUOPO W B E R W B E R

22 de risicoanalyse ongewoon, maar mogelijk soms, maandelijks ernstige verwonding opleiding aandacht vereist Aanvaardbaar risico

23 De risicoanalyse Risico blootstelling gevaarlijke stoffen, dampen is niet in te schatten. METEN IS WETEN

24 de risicoanalyse M.I.E.R Methode voor inventarisatie en evaluatie (NAVB dossier 98 veiligheids- en gezondheidsplan) opleiding instructie

25 de risicoanalyse

26 de risicoanalyse nr. gevaarlijke situatie Risico evaluatie restauratie glas-in-lood risico s risicogetal bemerking rest risicogetal Omaatregel M U O P W B E R W B E R 1.3 Voorziening elektriciteit elektriciteit elektrocutie U beveiligingen tegen 5 Or overstroom en verliesstroom treffen werken met dubbel geïsoleerd gereedschap verlengkabels in goede staat Herstelling opgeleid persoon BA4/BA Uitgeschreven methode duidelijk omschreven risico s één weging per risico tijdrovend niet echt gebruiksvriendelijk M.I.E.R heel algemeen niet specifiek omschreven risico s alle risico s samen snelle manier heel gebruiksvriendelijk...

27 de risicoanalyse è Kennisgeving aan werknemers!!! Mogelijkheden: copij RA overzicht per taak volledige matrix kaart veiligheids- en gezondheidskaarten instructiekaarten TRA werkpostfiche bij nieuwe collega opleiding LMRA

28 de risicoanalyse: PBM per taak

29 de risicoanalyse: PBM matrix

30 de risicoanalyse: veiligheids- & gezondheidskaart

31 de risicoanalyse: veiligheidsinstructiekaart

32 de risicoanalyse: TRA taakrisicoanalyse

33 de risicoanalyse: werkpostfiche

34 de risicoanalyse: opleiding machine rood geel groen opleiding Extern: type machine Extern: groep machine Intern: groep machine 1. Opleiding werknemers à bedienen machines 2. Machines linken aan werknemers

35 de risicoanalyse: opleiding

36 de risicoanalyse: LMRA

37 Jongeren op het werk

38 de risicoanalyse: besluit Kinney methode: + objectief prioriteiten bepalen + door bepalen prioriteiten kan meeste tijd besteed worden aan grootste risico s + eenvoudig te wijzigen na ongeval / aanpassing arbeidsmiddel - effecten schadelijke producten niet kwantificeerbaar à METEN IS WETEN à grenswaarde: KB Chemische Agentia bijlage I - per activiteit elk risico afzonderlijk beoordelen à bij MIER maken we één afweging voor alle risico s vb. losliggende plank - struikelgevaar: grote kans - valgevaar: kleine kans

39 info Checklist stagiair Checklist stagiair bouw Checklist stagiair gezondheidszorg KB : stagiairs FBZ KB : bescherming stagiairs NAVB dossier stage gids