Whitepaper Cloud Computing 1 Computication BV 2013
Nu we op de toppen van de hypecyclus van cloud computing zijn beland, lijkt iedereen te denken dat deze vorm van automatisering zaligmakend is. Het is zinvol om dit fenomeen aan een nader onderzoek te onderwerpen, zodat u de juiste keuze kunt maken. Wat is cloud computing? Wikipedia definieert het als volgt: Cloud computing is het via internet op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens, ongeveer zoals elektriciteit uit het lichtnet. De term is afkomstig uit de schematechnieken uit de informatica dat een groot, decentraal netwerk (zoals het internet) met behulp van een wolk aanduidt. De informaticus John McCarthy (1927-2011) was in 1961 de eerste die automatisering georganiseerd zag zoals nutsdiensten als water en elektriciteit. Hij bracht dit naar voren in zijn redevoering op het eeuwfeest van de technische universiteit MIT in Cambridge, Massachusetts. In zijn boek The Big Switch uit 2009 geeft de Amerikaanse schrijver over techniek, economie en cultuur Nicholas Carr een realistisch vergezicht op organisaties die niet meer zelf servers hebben staan voor applicaties, opslag van gegevens, en uitwijk, maar de afhandeling van automatisering in handen hebben gegeven van bedrijven die hierin gespecialiseerd zijn. Vijf jaar later heeft cloud computing een vlucht genomen, zij het dat veel organisaties nog hun twijfels hebben over de beveiliging van cloud diensten (hier komen we nog op terug). Kort gezegd: cloud computing is het betrekken van rekenkracht, applicatie-afhandeling en data-opslag van gespecialiseerde dienstverleners. Weg met overcapaciteit Als belangrijkste voordeel van cloud computing geven dienstverleners vaak aan dat ze goedkoper zijn dan de automatisering in eigen hand te houden. De redenering is als volgt: het computerpark is altijd berekend op de zwaarste last. Vaak komt die maar één keer per maand voor, bijvoorbeeld bij de boekhoudkundige consolidatie. In een gangbare opstelling is het nuttig gebruik van een server onder de dertig procent (uit: PowerNap: Eliminating Server Idle Power van David Meisner, Brian T. Gold en 2
Thomas F. Wenisch van The University of Michigan Carnegie Mellon University). Dit is een artikel uit 2009. Sindsdien is de situatie, dankzij virtualisatie, verbeterd, maar nog steeds hebben beheerders van datacenters moeite om boven een nuttig gebruik van vijftig procent te komen. Wie diensten uit de cloud afneemt, zit zelf niet met overcapaciteit en kan daardoor besparen op zijn IT-kosten, zo luidt de redenering. Dit is ten dele waar. Want een cloud provider heeft van nature veel overcapaciteit om zijn klanten te kunnen bedienen. En die klanten betalen voor deze structurele overcapaciteit. Dat doen ze evenwel met z n allen, zodat er sprake is van enig schaalvoordeel, hetgeen de kosten drukt. Het is niet helder in de wetenschappelijke documentatie hoeveel minder overcapaciteit een cloud provider doorberekent ten opzichte van de overcapaciteit die een individueel bedrijf op de balans heeft staan. Net als met auto s Er is een vergelijking mogelijk met het wagenpark. Een organisatie kan de auto s in eigendom nemen, ze leasen of huren. Heel vaak een auto huren is erg kostbaar. Leasen geeft gebruiksgemak, maar heeft zijn prijs. Een concept als Green Wheels lijkt het meest op cloud computing. Je neem een abonnement en mag een auto berijden als je daar zelf behoefte aan hebt. Dat wordt dan per kilometer of tijdseenheid berekend. Dit werkt alleen goed als je niet te vaak een auto nodig hebt, omdat de aanbieder geen onuitputbare voorraad heeft. Het is een kwestie van afwegen hoe groot de kans is dat je ernaast grijpt als je toch een auto nodig hebt, en hoeveel geld je voor de zekerheid over hebt. Geen kapitaalvernietiging Wie besluit helemaal over te gaan op cloud computing zal merken dat niet al zijn servers al economisch zijn afgeschreven. Vrijwel niemand heeft een computerplatform waar alle apparaten even oud zijn. Wie desondanks geheel overgaat, gooit de resterende levensduur weg. 3
Het is daarom beter naar een dienstverlener te gaan die hiermee rekening houdt. Eentje die het mogelijk maakt om gefaseerd over te gaan naar een cloud oplossing, zodat er geen kapitaalvernietiging plaats vindt. Zorg er dan wel voor dat het beheer van de cloud omgeving en de omgeving in de eigen serverruimte in handen van één partij is om te voorkomen dat de beheerkosten de pan uit rijzen. Maak een business case Het grote voordeel van het afnemen van cloud diensten, is de flexibiliteit. Extra capaciteit zodra dat gewenst is, zonder lange besteltijden en het inregelen van nieuwe servers in de eigen omgeving. Voor organisaties die dergelijke flexibiliteit nodig hebben, is cloud computing een uitkomst. Het uitgangspunt zal altijd de business case moeten zijn: een cijfermatige afweging om al dan niet gebruik te maken van de diensten van een cloud provider. Neem daarbij ook de onzichtbare aspecten onder de loep. Zoals de noodzaak om zeker te weten dat de data bij een cloud provider in Nederland in een datacenter staan; dit geldt voor sommige bedrijfstakken. Vraag hoe de provider zich wapent tegen digitale aanvallen van buitenaf om de gewenste uptime te kunnen garanderen. Een belangrijke overweging naar de cloud te gaan, kan liggen in het gebrek aan voldoende ICT-kennis binnen het eigen bedrijf. De belangrijkste accountant kantoren vinden dat organisatie in hun jaarverslag moeten melden dat zij (delen van hun) automatisering bij derden hebben ondergebracht, omdat zij dit als een risico beschouwen. Continuïteit waarborgen Cloud computing is nog een vrij jonge activiteit. Wet- en regelgeving lopen achter op de dagelijkse praktijk. Zo is er een zorg over de waarborg van de continuïteit: Wat gebeurt er als een cloud dienstverlener failliet gaat? Kunnen de klanten dan gebruik blijven maken van de apparatuur? Zijn de data veilig opgeslagen en binnen 4
de gewenste tijd beschikbaar voor de eigenaar ervan? Er zijn nog geen uitgekristalliseerde constructies. Vraag in elk geval naar de oplossing die de dienstverlener achter de hand heeft. In de praktijk zijn er cloud providers die een stichting in het leven hebben geroepen die, in geval van faillissement, er voor moet en kan zorgen dat de continuïteit van de dienstverlening niet in het geding komt. Maak een gedegen afweging Wie overgaat naar de cloud moet een gedegen afweging maken. Een business case moet inzicht geven in de kosten. Veelal is een hybride omgeving de uitkomst: een deel in de cloud, een deel in eigen serverruimte. Zorg in dat geval dat het beheer in één hand is, zodat taken als backup & recovery, change management, en capaciteitsbeheer efficiënt en effectief plaatsvinden. Houd rekening met wet- en regelgeving met het databeheer. Vermijd kapitaalvernietiging binnen het bestaande serverpark. En doe alleen zaken met een dienstverlener die de continuïteit in alle gevallen juridisch goed heeft geregeld. Staat u voor de keuze om naar de cloud te gaan? Neem dan contact op met: Martijn van der Schaaf, CEO Computication +31 (0) 30 6934500 of ga naar www.computication.nl 5