PESTPROTOCOL OBS Aan de Rer Pestprtcl OBS Aan de Rer 1
Inleiding Vr u ligt het Pestprtcl OBS Aan de Rer. Het prtcl geeft leerkrachten van grep 1 tt en met 8 richtlijnen vr het vrkmen, signaleren en aanpakken van pestgedrag. De in dit prtcl beschreven aanpak en richtlijnen zijn in samenspraak met leerkrachten, leerlingen en uders gemaakt. Deze richtlijnen maken deel uit van het beleid van schl m leerlingen een veilig schlklimaat te bieden waarin zij zich evenwichtig kunnen ntwikkelen. Dr middel van leefregels en een aanpak van ruzies en pestgedrag in vier stappen, de zgenaamde stp-methde, streven wij ernaar dat álle leerlingen zich thuis kunnen velen p nze schl. Team OBS Aan de Rer Pestprtcl OBS Aan de Rer 2
1. Inhudspgave 1. Inhudspgave... 3 2. Waarm een pestprtcl?... 4 Wat is plagen?... 4 Wat is pesten?... 4 3. Leefregels... 5 4. Waar wij vr staan... 6 5. Aanpak van ruzies en pestgedrag in vier stappen... 7 Stp-methde... 7 6. Sanctiebeleid... 8 7. Begeleiding van de gepeste leerling... 9 8. Begeleiding van de pester... 10 9. Adviezen aan de uders van nze schl... 11 Ouders van gepeste kinderen... 11 Ouders van pesters... 11 Alle andere uders... 11 10. Pesten p internet... 12 Tips vr uders... 12 Tips vr kinderen... 13 Pestprtcl OBS Aan de Rer 3
2. Waarm een pestprtcl? Een kind kan zich pas vlledig ntwikkelen in een situatie waar het zich veilig weet en velt. Dit is een deel van nze missie als schl. Pesten heeft een negatieve invled p het welbevinden van een kind en staat een gede ntwikkeling van een kind in de weg. Daarm mag er niet gepest wrden! Dit is k neergeschreven in de universele verklaring van de rechten van het kind beginsel 6: Ieder kind heeft liefde en begrip ndig vr de vlledige en harmnische ntpliing van zijn persnlijkheid Wat is plagen? Bij plagen is sprake van incidenten. Vaak is het een kwestie van elkaar vr de gek huden. Er zijn gelijke machtsverhudingen dus kan de geplaagde zich verdedigen en lpt derhalve geen blijvende psychische f fysieke schade p. Wat is pesten? Pesten is het systematisch uitefenen van psychische en/f fysieke mishandeling dr één f meer individuen p een persn die niet in staat is zich te verdedigen. Bij pesten is de macht ngelijk verdeeld. Pesten heeft negatieve gevlgen vr het slachtffer. Elk kind wrdt wel eens geplaagd, maar wie gepest wrdt is altijd het slachtffer, altijd de verliezer. Pesten is een vrm van mishandeling! Het kan vrkmen dat een kind systematisch dr anderen wrdt genegeerd f gepest. Met als gevlg dat dat kind zdanig psychisch in de knel kmt, dat pedaggische maatregelen van de leerkracht f van de schl niet meer vlstaan. Dan hebben we te maken met een ernstig prbleem. We hebben dan te maken met een beschadigd kind. Tevens hudt dit in dat we k te maken hebben met pester(s) die dr hun acties een negatieve invled heeft/hebben p de sfeer in de grep. Een schlklimaat waarin gepest wrdt, tast iedereen aan. In een klas waarin gepest wrdt, kan iedereen slachtffer zijn. Dit willen we als schl vrkmen, vandaar dit pestprtcl. Pestprtcl OBS Aan de Rer 4
3. Leefregels Wij willen nder andere nze leerlingen een veilig schlklimaat bieden, waarin zij zich evenwichtig kunnen ntwikkelen. Daarte bevrderen de leerkrachten een gede, prettige werksfeer in de klas. Als schl hebben we een aantal leefregels pgesteld die mede de sfeer p schl bepalen. Naast deze afspraken zijn er k ng klassikale afspraken met de leerlingen die het nderwijs in de klas bevrderen. De leefregels zijn: 1. Ik luister naar ju, maar jij luistert k naar mij. 2. Iedereen is anders en ziet er anders uit, maar dat is ng geen reden dat je iemand buitensluit. 3. Alleen zijn is niet fijn, speel samen in de klas en p het plein. 4. Lelijk praten den we niet ver elkaar, zeg het tegen hem f haar. 5. Als je gepest wrdt, vel jij je naar, je hrt er niet bij, ze vinden je raar. Hu dit niet geheim, vertel het thuis maar de meester f juf staat k vr ju klaar. 6. Schppen, schelden, slaan det pijn, dat vinden we niet fijn. 7. Ruzie? Stap 1: Zeg tegen de ander dat je het niet leuk vindt en vraag hem/haar ermee te stppen. Stap 2: Hudt de ander niet p? Ga dan naar de meester f juf. 8. Een grap is ged als hij niet ten kste gaat van de ander en de ander er k m kan lachen. 9. De met andermans spullen alsf het van ju is, dan blijft het mi en gaat er niets mis. 10. Praten helpt meer dan geweld, wie het met zijn/haar mnd plst is een held. We hpen dr deze leefregels te te passen dat leerlingen, uders, leerkrachten elkaar respecteren en in hun waarde laten! Pestprtcl OBS Aan de Rer 5
4. Waar wij vr staan 1. Wij pesten niet. 2. Wij accepteren niet dat er gepest wrdt. 3. Er zijn duidelijke sancties afgesprken wanneer er sprake is van pesten. 4. Leerlingen en uders zijn bekend met het pestprtcl en de sancties. Deze vier punten richten zich nadrukkelijk p leerlingen, leerkrachten en uders gezamenlijk. Ieder heeft zijn eigen verantwrdelijkheid bij het tegengaan van pesten. Die eigen verantwrdelijkheid wrdt in dit prtcl gecncretiseerd dr af te spreken welke stappen er gezet meten wrden als er sprake is van pesten. Pestprtcl OBS Aan de Rer 6
5. Aanpak van ruzies en pestgedrag in vier stappen Stp-methde We gaan p Aan de Rer uit van de zgenaamde Stp-methde. Indien een leerling zich gepest velt kan hij/zij dat laten weten dr STOP te zeggen. De ander weet dat hij/zij ver een grens is gegaan. Degene weet dat hij/zij dan met phuden. Indien dit niet gebeurt, wrdt dit dr de gepeste gemeld (f dr een medeleerling) aan de eigen leerkracht, maar dat kan k een andere leerkracht zijn indien het bijvrbeeld buiten gebeurt. De leerkracht rept de beide leerlingen bij elkaar en dan treedt het vlgende stappenplan in werking: Stap 1 Er eerst zelf ( en samen) uit te kmen. Stap 2 Op het mment dat één van de leerlingen er niet uitkmt (in feite het nderspit delft en verliezer f zndebk wrdt) heeft deze het recht en de plicht het prbleem aan de juf f meester vr te leggen. Stap 3 De leerkracht brengt de partijen bij elkaar vr een verhelderingsgesprek en prbeert samen met hen de ruzie f pesterijen p te lssen en (nieuwe) afspraken te maken. Bij herhaling van ruzies en/f pesterijen tussen dezelfde leerlingen vlgen sancties (zie bij sanctiebeleid). Stap 4 Bij herhaaldelijke ruzies en/f pestgedrag neemt de leerkracht duidelijk stelling en hudt een bestraffend gesprek met de leerling die ruzie maakt en/f pest. De fases van bestraffen treden in werking (zie sanctiebeleid). De leerkracht nteert in het leerlingjurnaal wanneer er ruzie en/f pestgedrag vrgekmen is. Wanneer een leerling zich te vaak als ruziemaker en/f pester gedraagt wrden de betreffende uders p de hgte gesteld van het ruzie en/f pestgedrag (zie sanctiebeleid). Leerkracht(en) en uders prberen in ged verleg samen te werken aan een bevredigende plssing. De leerkracht biedt altijd hulp aan de gepeste en begeleidt de pester, indien ndig in verleg met de uders en/f externe deskundigen. Pestprtcl OBS Aan de Rer 7
6. Sanctiebeleid Wanneer een leerling zich te vaak als ruziemaker en/f pester gedraagt hanteren we het sanctiebeleid. De sancties zijn pgebuwd in 5 fases; afhankelijk helang de ruziemaker en/f pester dr blijft gaan met zijn/haar pestgedrag en geen verbetering vertnt in zijn/haar gedrag. Fase 1 De pester / ruziemaker wrdt gestraft dr bijvrbeeld: - Een f meerdere pauzes binnen blijven. - Nablijven tt alle kinderen naar huis vertrkken zijn. - Een schriftelijke pdracht zals een stelpdracht ver de tedracht en zijn f haar rl in het pestprbleem. - Dr gesprek: bewustwrding vr wat hij met het gepeste kind uithaalt. - Afspraken maken met de ruziemaker en/f pester ver gedragsveranderingen. De naleving van deze afspraken kmen aan het einde van iedere week (vr een peride) in een krt gesprek aan de rde. Fase 2 Een gesprek met de uders, als vrgaande acties p niets uitlpen. De medewerking van de uders wrdt nadrukkelijk gevraagd m een einde aan het prbleem te maken. De schl heeft alle activiteiten vastgelegd in het leerlingjurnaal en de schl heeft al het mgelijke gedaan m een einde te maken aan het pestprbleem. Fase 3 Bij aanhudend pestgedrag kan deskundige hulp wrden ingeschakeld zals de schlbegeleidingsdienst, de schlarts van de GGD f schlmaatschappelijk werk. Fase 4 Bij aanhudend pestgedrag kan de schl ervr kiezen (in verleg met uders) m een leerling tijdelijk in een andere grep te plaatsen, binnen de schl. Ok het (tijdelijk) plaatsen p een andere schl behrt tt de mgelijkheden. Fase 5 In extreme gevallen kan een leerling geschrst f verwijderd wrden. Pestprtcl OBS Aan de Rer 8
7. Begeleiding van de gepeste leerling Medeleven tnen en luisteren en vragen: he en dr wie wrdt er gepest. Nagaan he de leerling zelf reageert, wat det hij/zij vr tijdens en na het pesten. Huilen f heel bs wrden is juist vaak een reactie die een pester wil uitlkken. De leerling in laten zien dat je p een andere manier kunt reageren. Zeken en efenen van een andere reactie bijvrbeeld je niet afznderen. Het gepeste kind in laten zien waarm een kind pest. Nagaan welke plssing het kind zelf wil. Sterke kanten van de leerling benadrukken. Belnen (schuderklpje) als de leerling zich anders/beter pstelt. Praten met de uders van de gepeste leerling en de uders van de pester(s). Het gepeste kind niet verbeschermen bijvrbeeld naar schl brengen f ik zal het de pesters wel eens gaan vertellen. Hiermee plaats je het gepeste kind juist in een uitznderingspsitie waardr het pesten zelfs ng te kan nemen. Pestprtcl OBS Aan de Rer 9
8. Begeleiding van de pester Praten; zeken naar de reden van het ruzie maken/ pesten (baas willen zijn, jalezie, verveling, buitengeslten velen). Laten inzien wat het effect van zijn/ haar gedrag is vr de gepeste. Excuses aan laten bieden. In laten zien welke sterke (leuke) kanten de gepeste heeft. Pesten is verbden in en m de schl: wij huden ns aan deze regel; straffen als het kind wel pest belnen (schuderklpje) als kind zich aan de regels hudt. Kind leren niet meteen kwaad te reageren, leren beheersen, de stp-eerst-nadenkenhuding f een andere manier van gedrag aanleren. Cntact tussen uders en schl; elkaar infrmeren en verleggen. Inleven in het kind; wat is de rzaak van het pesten? * Zeken van een sprt f club; waar het kind kan ervaren dat cntact met andere kinderen wel leuk kan zijn. Inschakelen hulp; sciale vaardigheidstrainingen ; Jeugdgezndheidszrg; huisarts; GGD Orzaken van pestgedrag kunnen zijn: Een prblematische thuissituatie. Vrtdurend gevel van annimiteit (buitengeslten velen). Vrtdurend in een niet-passende rl wrden gedrukt. Vrtdurend met elkaar de cmpetitie aan gaan. Een vrtdurende strijd m macht in de klas f in de buurt. Pestprtcl OBS Aan de Rer 10
9. Adviezen aan de uders van nze schl Ouders van gepeste kinderen Hud de cmmunicatie met uw kind pen, blijf in gesprek met uw kind. Als pesten niet p schl gebeurt, maar p straat, prbeert u cntact p te nemen met de uders van de pester(s) m het prbleem bespreekbaar te maken. Pesten p schl kunt u het beste direct met de leerkracht bespreken. Dr psitieve stimulering en zgn. schuderklpjes kan het zelfrespect vergrt wrden f weer terug kmen. Stimuleer uw kind tt het beefenen van een sprt. Steun uw kind in het idee dat er een einde aan het pesten kmt. Ouders van pesters Neem het prbleem van uw kind serieus. Raak niet in paniek: elk kind lpt kans pester te wrden. Prbeer achter de mgelijke rzaak te kmen. Maak uw kind gevelig vr wat het anderen aandet. Besteed extra aandacht aan uw kind. Stimuleer uw kind tt het beefenen van een sprt. Crrigeer ngewenst gedrag en benem het gede gedrag van uw kind. Maak uw kind duidelijk dat u achter de beslissing van schl staat. Alle andere uders Neem de uders van het gepeste kind serieus. Stimuleer uw kind m p een gede manier met andere kinderen m te gaan. Crrigeer uw kind bij ngewenst gedrag en benem ged gedrag. Geef zelf het gede vrbeeld. Leer uw kind vr anderen p te kmen. Leer uw kind vr zichzelf p te kmen. Leerkrachten en uders uit de Ouderraad en de Medezeggenschapsraad nderschrijven gezamenlijk dit pestprtcl! Pestprtcl OBS Aan de Rer 11
10. Pesten p internet De digitale wereld kent geen grenzen. Op internet gedragen nschuldige kinderen zich sms als mnsters. Een klasgent uitschelden, tijdens het chatten vrienden tegen elkaar pzetten, iemand ddwensen in een sms'je f elkaars cmputers infecteren met een virus zijn vandaag de dag nder kinderen heel gewne praktijken. We nemen dat digitaal pesten. En net als gewn pesten heeft digitaal pesten in veel situaties ernstige gevlgen. Ouders (en leerkrachten) hebben dit vaak niet in de gaten en weten niet he ze grenzen meten stellen. Tips vr uders Wat uders kunnen den Zrg dat u weet waarver u het heeft. Het internet is vr u misschien nbekend terrein. Ga zelf chatten, MSN-en, surfen en zeken, dwnladen en mp3tjes delen. U leert zien welke risic's er vr uw kind zijn, maar k he leuk het internetten vr kinderen is. Begeleid uw kind. Leer uw kinderen m te gaan met de favrieten-lijst. Z kmt u k p een natuurlijke manier te weten welke ntdekkingen uw kind heeft gedaan. Leer uw kind k m nit zelfstandig spelletjes en prgramma's te dwnladen. Praat ver internet. Vertel uw eigen ervaringen en vraag uw kinderen wat zij allemaal den en meemaken en he ze dat vinden. Als u de internetwereld kent en hier belangstelling vr tnt, zal uw kind eerder naar u tekmen als dat ndig is. Buw wederzijds vertruwen p. Zet de cmputer vr kinderen nder de 13 jaar p een zichtbare plaats. Z heeft u meer zicht p het internetgedrag van uw kind en bent u in de buurt m te helpen als er iets vervelends gebeurt. Maak afspraken met uw kinderen ver wat ze wel en niet mgen p de cmputer en hang deze eventueel p naast de cmputer. Installeer een gede virus-scanner en firewall en ververs de bijbehrende virus-database minstens een maal per week. Wees erbij als uw kind lid wrdt van een site. Om spelletjes en andere leuke dingen te den p een site, met je je sms registreren. Als u er zelf bij bent kunt u zien welke gegevens waar naarte gaan. Zrg dat uw kind nit persnlijke infrmatie p internet geeft. Leer uw kind m altijd een schuilnaam te gebruiken. Dat is heel gebruikelijk p internet. Leg uw kind k uit m geen namen, telefnnummers f adres ergens achter te laten, zelfs niet p een eigen hmepage. Denk bijvrbeeld aan de naam van de schl, van vriendjes en vriendinnetjes f brers en zussen. Pestprtcl OBS Aan de Rer 12
Tips vr kinderen Wat kinderen kunnen den tegen digitaal pesten Algemeen Gebruik altijd een nickname (schuilnaam). Geef nit je adres, achternaam, telefn f 06-nummer. Chat alleen als je een ander kunt blkkeren. Wat kun je den bij pesten via e-mail f chatbx Ga niet in p vervelende chat- f mailteksten. Lg bijvrbeeld uit f chat met iemand anders dr. Vertel het je uders f iemand anders die je vertruwt als je gepest wrdt via internet. Erver praten helpt! Bewaar de pestmail (dat is het bewijs). Laat je uders, meester f juf nagaan wie het bericht heeft verstuurd. Ga zelf k niet schelden via mail f chat. Wrden kmen harder aan als je ze leest en je kunt niet zien he de ander reageert. Ls je prblemen liever 'in het echt' p en niet via internet. Wat te den bij bedreigingen en pesten via de chatbx? Meld het aan de chatbx zelf (aan de mderatren f via e-mail). Reageer nit zelf p zulke chats. Blkkeer de chat van die persn. Kan dat niet? Lg uit! Lg eventueel nder een andere naam weer in en chat dr met de mensen die je wel leuk vindt. Pestprtcl OBS Aan de Rer 13