HANDLEIDING VOOR CATECHISTEN ONTMOETINGEN MET OUDERS VAN VORMELINGEN Twee à drie ouderavonden met multimediale ondersteuning Elk jaar worden in Vlaanderen zo n 40.000 kinderen gevormd. Dat betekent dat je als catechist potentieel ook ongeveer tachtigduizend ouders bereikt: een immense kans om hen te ontmoeten en te ondersteunen in hun opvoedings- en levenstaken! Bijna in alle parochies wordt vormselcatechese georganiseerd. Dat vraagt heel wat werk en inzet. Er bestaat heel wat materiaal om vormelingen te begeleiden. Maar hoe zit het met de ouderavonden? Vele catechisten kijken daar een beetje tegen op. Hoe kun je de ouders betrekken bij de vormselcatechese? Het nieuwe magazine Groeien! in de ondertussen bekende reeks Leven - wat er echt toe doet, die uitgegeven wordt in opdracht van de Nederlandse en Vlaamse bisschoppenconferenties, wil ouderavonden een nieuwe impuls geven. Uiterst handig zijn de geanimeerde powerpointpresentaties die samen met het magazine aangeboden worden. Het zijn twee presentaties van telkens een half uur met foto s en filmpjes. Ideaal dus om ouderavonden rond uit te bouwen. Je kunt bijvoorbeeld drie avonden organiseren: één rond de tienertijd, een tweede rond het vormsel en de laatste rond de eigen spirituele groei van volwassenen. Als je opteert voor drie avonden gebruik je voor de eerste bijeenkomst rond de tienertijd ppt Groeien! van dia 1 tot en met dia 18. Voor de tweede bijeenkomst rond het vormsel kun je werken met dia 19 tot en met 26 (tip: na de laatste slide van de ppt Groeien! kun je een foto van je plaatselijke catechistenteam of vormelingengroepje invoegen!). De derde bijeenkomst kun je integraal stofferen met ppt Iedereen spiritueel. 1
Eerste ouderavond Bij wijze van intro kun je het volgende aanstippen: Kerk en sacrament zijn voor een aantal ouders ver van hun bed. Toch herkennen alle ouders zich in een gemeenschappelijk verlangen: ze willen hun tiener opvoeden tot een gelukkig mens. De eerste powerpointpresentatie Groeien exploreert de tienerwereld. Vooraleer je aan de slag gaat met deze slideshow, kun je aan de ouders enkele vragen ter overweging aanreiken. Je kunt ze in kleine groepjes hierover met elkaar laten praten: Hoe is het voor jou om een tiener in huis te hebben? Welke moeilijkheden en uitdagingen ondervind je met je tiener? Wat vind je leuk aan de tienertijd? Wat zijn de voornaamste activiteiten van je tiener? Met welke thema s houdt hij of zij zich vooral bezig? Daarna geef je de presentatie aan de hand van de ppt en naar aanleiding hiervan breng je een gesprek op gang: Welke uitspraak heeft je het meest geraakt? Hoe denk jij zelf over gelovig opvoeden? Wat zie jij haalbaar in je eigen situatie? Op het einde van de avond stel je het magazine kort voor en je biedt het aan met de uitnodiging om tegen de volgende ouderavond het eerste deel van het magazine (van blz 6 tot en met blz 41) dat gaat over de tienertijd door te nemen en indrukken hierover op te schrijven: wat hebben de artikels en interviews je bijgebracht, hoe kijk je tegen de thema s aan? De magazinevorm is bewust gekozen, het is geen boek dat je van voor naar achter moet lezen. Je kunt de ouders vragen erin te grasduinen en een artikel of interview te lezen dat hen aanspreekt en daar bij de volgende ouderavond iets over te vertellen. Tweede ouderavond Naar aanleiding van de opdracht die je meegaf op het einde van de eerste ouderavond start je met een vrije ronde. Je vraagt aan enkele (liefst vooraf aangesproken) ouders om te vertellen over een bijdrage die hij of zij gelezen heeft: Wat heeft het jou geleerd? Welke vragen roept het bij jou op? De andere ouders kunnen hierop inpikken of reageren. Deze tweede avond wordt het vormsel verder toegelicht. Je kunt nu je presentatie geven aan de hand van ppt Groeien! van slide 19 tot en met slide 26. 2
Daarna kun je in groepjes werken rond de volgende vragen: Hoe kijkt je tiener aan tegen het vormsel? Hoe heb je zelf je eigen vormsel ervaren? Op welke manier kijk je zelf na het bekijken van deze presentatie aan tegen het vormsel? Hoe kun je zelf je kind ondersteunen in zijn verdere leven (teken van de handoplegging)? Hoe kun je je kind sterkte en eigenwaarde meegeven (teken van de zalving)? Wat betekent voor jou leven in de Geest? Hierna kun je de vormselviering overlopen. Op het einde van deze tweede avond verwijs je opnieuw naar het magazine en verstig je de aandacht op de special over het vormsel (van blz 43 tot en met blz 59). Je nodigt de ouders uit dit deel tegen de volgende ouderavond door te nemen en opnieuw hun indrukken hierover op te schrijven: wat hebben de artikels en interviews je bijgebracht, hoe kijk je tegen de thema s aan? 3
Derde ouderavond Naar aanleiding van de opdracht die je meegaf op het einde van de tweede ouderavond start je met een vrije ronde. Je vraagt aan enkele (liefst vooraf aangesproken) ouders om te vertellen over een bijdrage die hij of zij gelezen heeft: Wat heeft het jou geleerd? Welke vragen roept het bij jou op? De andere ouders kunnen hierop inpikken of reageren. Daarna geef je enkele vragen waarover de ouders met elkaar in gesprek kunnen gaan : Wat vind jij belangrijk in het leven? Welke waarden vind je letterlijk de moeite waard? Wat maakt jou gelukkig? Daarna nodig je hen uit om om de test hoe spiritueel ben jij? (zie blz 62 in het magazine) in te vullen. Als overgang naar de powerpointpresentatie Iedereen spiritueel kun je het volgende vertellen: Het vormsel van je kind is ook voor jou als ouder een uitnodiging om na te denken over je eigen spiritualiteit. De groeiboost van je tiener doet je immers ook vragen stellen over wat jij zelf in dit leven waardevol vindt en welke spirit jij wil ontwikkelen. Spiritualiteit is een hot item in deze tijd. Psychologen geven aan dat ze mensen helpt in hun welzijn. Maar hoe ontwikkel en voed je die spiritualiteit? Daarover gaat de tweede powerpointpresentatie. Je geeft nu de presentatie met de ppt en naar aanleiding hiervan breng je achteraf een gesprek op gang: Welke uitspraak heeft je het meest geraakt? Kijk je nu anders aan tegen spiritualiteit? Wat vind je haalbaar voor je eigen leven? Om volwassenen te helpen bij hun eigen spirituele groei werd bij het magazine Groeien! en het boek Iedereen spiritueel! Praktisch groeiboek voor je eigen spiritualiteit een meditatiesnoer ontwikkeld. Zeven kralen gidsen je in zeven eenvoudige stappen naar je innerlijke ruimte. Elk snoer is uniek in vorm en kleurnuance. Je kunt kiezen tussen een versie met glazen parels of houten kralen. Makkelijk te bevestigen aan handtas, rugzak of sleutelhanger! Dit meditatiesnoer kun je aan de ouders aanbieden als een kleine attentie vanwege de parochiegemeenschap. Aan de hand van dit snoer kun je op het einde van de laatste ouderavond samen met de ouders een meditatie inoefenen. Deze duurt ongeveer tien minuten. Een handleiding hiervoor vind je in het magazine op blz 78-79. Neem als gespreksleider vooraf ruim de tijd om deze handleiding door te nemen en eventueel met enkele catechisten in te oefenen zodat je op het ogenblik zelf vlot een serene sfeer kunt 4
creëren met de nodige accessoires (bijvoorbeeld kaarsen, zachte muziek, icoon, bijbelboek, vooraf gekozen passende tekst, ). Je kunt de ouders het boek Iedereen spiritueel! Praktisch groeiboek voor je eigen spiritualiteit aanbieden tegen een voordeeltarief. Het project Groeien! wil tegemoetkomen aan de vraag van onze tijdgenoten naar een doorleefde spiritualiteit. De ouderavonden worden daardoor kansen tot ontmoeting, die mensen reëel hulp bieden in hun zoektocht naar een zinvol leven en hun eigen spiritualiteit. Als kerkgemeenschap kunnen we hen op die manier ondersteunen en uitnodigen het christelijk geloof te ontdekken als bron van leven. (teksten: Ilse Cornu) 5