4.18 Eindwandsteigers Eindwandsteigers of kopgevelsteigers worden veel in de gietbouw toegepast. Zij doen dan dienst als werk- en omloopsteiger bij het plaatsen van sluitwandbekisting. Zij zijn vaak opgebouwd uit meerdere secties. Eindwandsteigers worden met de hijskraan gehesen en aan ophangschoenen op eerder gestorte wanden opgehangen. De voornaamste risico s bij het werken met eindwandsteigers zijn het vallen van hoogte, het omvallen of dompen van de eindwandsteigers en vallende voorwerpen. Zoals bij het werken met alle grote elementen behoort beknelling ook tot de risico s. Normen en regels De belangrijkste verplichtingen op dit gebied zijn opgenomen in hoofdstuk 3 van het Arbobesluit. Het gaat dan onder meer om bepalingen over sterkte, uitvoering van de werkvloer, voorkomen van valgevaar, vallende voorwerpen en over stabiliteit. Voor het merendeel zijn dit zogenaamde doelvoorschriften; ze beschrijven het doel zonder in detail aan te geven hoe je dat doel bereikt. Een verplichting die vaak onderbelicht blijft gaat over deskundig toezicht. Het Arbobesluit verlangt dat de montage of demontage van prefab- en metaalconstructies, waaronder bekistingen, onder toezicht gebeurt van een speciaal daartoe aangewezen persoon. In de Richtlijn Betonbekistingen en Ondersteuningsconstructies zijn praktische richtlijnen verschenen, waarin ontwerp, demarcatie, opbouw, gebruik, toezicht en opleidingsvereisten worden omschreven. Doordat deze richtlijn is opgesteld door en namens de grote branchepartijen en is getoetst door Inspectie SZW mag deze richtlijn als Stand der techniek worden aangemerkt. Deze Abomafoon beperkt zich enkel tot de eisen die betrekking hebben op eindwandsteigers. Praktische invulling Uitgangspunten voor het ontwerp - Zorg voor tekeningen en berekeningen; deze vormen de basis (onder andere voor de te verwachten vloerbelasting). De wand waaraan de steiger komt te hangen moet voldoende stabiel zijn. Indien dit niet het geval is, moet deze worden afgeschoord. - Rust een eindwandsteiger uit met vaste hijsvoorzieningen. - Hang elke sectie van een eindwandsteiger op aan voldoende ophangpunten. Raadpleeg de constructeur en/of leverancier van de eindwandsteigers over het minimaal vereiste aantal. Aandachtspunten hierbij zijn belasting op de steiger, sterkte van het betonskelet, lengte van het element, hart-ophartafstand van consoles en positionering ten opzichte van de gevel/wand. - Breng minimaal twee borgingen per sectie aan, tegen dompen en ongewild uitlichten. - Maak een eindwandsteiger aan beide zijden circa 1,20 m langer dan de betonwand waaraan hij is opgehangen; dit om hem te kunnen betreden en om de sluitwand heen te kunnen lopen. - Rust een eindwandsteiger uit met leuningwerk aan de lange zijde en beide kopzijden (afmetingen en sterkte volgens Richtlijn Steigers of NEN-EN 13374); voorzie het leuningwerk van fijnmazige netten om vallende voorwerpen te voorkomen. Indien direct ernaast 'verhoogd' aan de bekisting wordt gewerkt, is een standaard leuninghoogte van 1 meter meestal onvoldoende en dient de leuning navenant te worden verhoogd. Uitgangspunten voor het gebruik - Stel vooraf vast wie verantwoordelijk is voor het toezicht (zie inleiding). In de regel wijst men de Blad 1 van 5 Abomafoon 4.18
(ruwbouw-)uitvoerder aan om bedoeld toezicht te houden. - Een juiste taakuitoefening houdt in dat: er voldoende gegevens voorhanden zijn (de gebruiksvoorschriften van de leverancier van de eindwandsteiger, tekeningen waaruit de samenstelling van de eindwandsteiger blijkt, alsmede de beoogde inzet); er voor ingebruikname beoordeeld wordt of de eindwandsteiger volledig is opgebouwd en veilig inzetbaar is; de wandenploeg voldoende wordt geïnstrueerd; er toezicht wordt gehouden of gemaakte afspraken worden nageleefd. - Maak de eindwandsteiger voor het hijsen vrij van materialen en afval om vallende voorwerpen tijdens de vlucht te voorkomen en zorg dat iedereen de steiger verlaten heeft. - Gebruik de hiervoor bestemde hijsgereedschappen en geleidetouwen. - Zorg voor goede communicatie tussen de kraanmachinist en de hiervoor aangewezen aanpikkelateur. - Indien de bovenliggende vloer nog niet is gestort, moet de eindwand, waar de eindwandsteiger aan komt te hangen, afgeschoord of verankerd worden conform de eisen van de constructeur. - Sluit de overige leuningwerken aan op de kopleuningen van de eindwandsteiger. Zorg voor beveiligde looproutes naar de eindwandsteiger met aansluitend leuning- of steigerwerk. - Maximale afstand tussen steiger en gevel is 0,15 m, ook bij gevelsprongen en neggen. - Breng de borgingen tegen uitlichten en dompen aan. - Betreed de eindwandsteiger pas als deze geborgd is tegen uitlichten en dompen en nadat de ophangpunten, leuningen en vlonders gecontroleerd zijn. - Verwijder de vrijgekomen ophangschoenen op een veilige manier. Denk aan het weghalen vanaf een (later te bouwen) steiger of vanuit de werkbak van een hoogwerker. Een andere goede methode is verbinden van de ophangschoen aan de eindwandsteiger (ketting, staaltrap). Nadat de eindwandsteiger iets met de hijskraan is gelicht, kunnen de schoenen door de conusgaten worden geduwd. Deze kunnen vervolgens vanaf een veilige werkplek worden losgekoppeld en opnieuw worden ingezet. Overige aandachtspunten - Gebruik de eindwandsteiger niet als bevoorradingssteiger (vanwege de vloerbelasting). - Zorg altijd voor een opgeruimde werkplek. - Houd leuningwerk en eventuele tussenvlonders in stand (de laatste ook door ze te borgen). Verwijzing - Arbobesluit art. 3.3, 3.11, 3.16, 3.28 en 3.31. - Richtlijn Betonbekistingen en Ondersteuningsconstructies. Bouwend Nederland en Vereniging van Steiger-, Hoogwerk- en Betonbekistingbedrijven VSB (www.richtlijnbekistingenenondersteuningen.nl). - Abomafoons: 3.41 Staalkabels, kettingwerk, hijshaken en hijsbanden. 4.12 Leuningwerk. Datum: April 2017 Wijzigingen ten opzichte van vorige uitgave - Tekstuele wijzigingen. Uitgave: Aboma bv Maxwellstraat 49 a Postbus 141 6710 BC Ede tel. 0318 69 19 20 www.aboma.nl Heeft u naar aanleiding van deze informatie vragen, opmerkingen of verbetersuggesties, geef het aan ons door via Abomafoon@aboma.nl Wij helpen u graag! Blad 2 van 5 Abomafoon 4.18
Controlelijst Eindwandsteigers Project / locatie: Ingevuld door: Datum: Aandachtspunten Opmerkingen / maatregelen Actie gereed d.d. v = akkoord; x = tekortkoming; - = niet van toepassing 01 Overleg met constructeur en/of leverancier aantal ophangpunten bekend; beoogde samenstelling diverse samenstellende secties; schoorvoorzieningen eindwanden in verband met ophangen eindwandsteiger 02 Toezicht door deskundig persoon instructies gegeven; communicatie met kraanmachinist en aanpikkelateur; toezicht houden 03 Eindwandsteiger veilig bereikbaar looproute naar de eindwandsteiger; omlopen langs beide koppen van de eindwandbekisting is mogelijk 04 Leuningwerk aan de lange zijde en beide kopzijden; hoogte aangepast als ernaast verhoogd wordt gewerkt 05 Voorzieningen in verband met vallende voorwerpen eindwandsteigers voor hijsen vrij van losse onderdelen; kantplanken; fijnmazig gaas aan leuningwerk; naad tussen betonwand en eindwandsteiger 06 Eindwandsteiger kan veilig worden gehesen geschikt en gecertificeerd hijsgereedschap; maatregelen bij harde wind; stuurtouwen 07 Stabiliteit eindwandsteiger juiste aantal ophangpunten gebruikt; borging eindwandsteiger tegen ongewild uitlichten; schoorvoorzieningen eindwand indien noodzakelijk 08 Verwijderen vrijgekomen ophangvoorzieningen vanaf veilige werkplek (bijvoorbeeld hoogwerker of steigervloer); alternatief ophangschoen verbonden met eindwandsteiger (ketting, staaltrap) 09 Hijskraan is geschikt voor het werk capaciteit; zicht op het werk; communicatiemiddelen Toelichting / nadere bijzonderheden: Blad 3 van 5 Abomafoon 4.18
Toolbox Eindwandsteigers Overige aandachtspunten Toezicht door speciaal daartoe aangewezen persoon. Wand waar eindwandsteiger aan hangt is voldoende sterk. Voldoende loopruimte langs de kopzijde van de wand(-kist). Eindwandsteigervloer opgeruimd. Tijdens verhijsen geen losse onderdelen en geen mensen op de eindwandsteiger. Aanbrengen en verwijderen van ophangschoenen gebeurt veilig. Vaste aanpikkelateur. Afspraken met kraanmachinist. Blad 4 van 5 Abomafoon 4.18
Registratieformulier toolbox Project: Gehouden door: Datum: Functie: Onderwerp: Presentielijst Naam Bedrijfsnaam Handtekening Eventuele opmerkingen: Blad 5 van 5 Abomafoon 4.18