Developmental Coordination Disorder (DCD) Informatie en behandeling
Developmental Coordination Disorder Schrijven, met bestek eten, een bal vangen, een logisch verhaal vertellen of huiswerkopdrachten uitvoeren. Dit zijn een aantal activiteiten waarvan wordt aangenomen dat elk kind deze zichzelf met enige oefening aanleert. Maar voor kinderen met DCD is dit niet zo vanzelfsprekend. Sommige activiteiten kosten hen extra moeite en energie of lukken na veel oefenen nog steeds niet. Als uw kind moeite heeft met het aanleren van dit soort activiteiten kan er sprake zijn van de aandoening Developmental Coordination Disorder (DCD). Klimmendaal is gespecialiseerd in het stellen van de diagnose DCD en het begeleiden van kinderen met DCD. Wat is DCD? Developmental Coordination Disorder is de Engelse naam voor een coördinatiestoornis in de motoriek van een kind die tijdens de ontwikkeling zichtbaar wordt. Dit komt tot uiting in onhandigheid en een trage of onnauwkeurige uitvoering van de motorische vaardigheden. Het uitvoeren van bepaalde motorische vaardigheden zoals fietsen, hinkelen, schrijven of knippen kosten een kind met DCD vaak meer moeite ten opzichte van leeftijdsgenootjes. Het is belangrijk om motorische problemen en planningsproblemen van kinderen met DCD vroeg te signaleren, omdat deze kunnen leiden tot problemen in het meekomen op verschillende gebieden. Indirect kunnen ze leiden tot slechte schoolprestaties, een zwakkere positie in hun leeftijdsgroep en een verminderd zelfvertrouwen.
Hoe wordt onderzocht wat er met uw kind aan de hand is? We starten met een eerste afspraak bij de revalidatiearts. Daarna volgt een observatieperiode waarin het gespecialiseerde behandelteam uw kind gaat onderzoeken. Afhankelijk van de hulpvragen gebeurt dit door een ergotherapeut, kinderfysiotherapeut, logopedist, psycholoog en/of maatschappelijk werker. Er wordt tijdens de observatie gekeken of er sprake is van DCD. Hiervoor wordt onder andere een test afgenomen die de motorische ontwikkeling van uw kind in kaart brengt en vergelijkt met die van leeftijdsgenoten. Zo wordt duidelijk of de problemen tijdens de uitvoering van motorische vaardigheden veroorzaakt worden door DCD of door iets anders. Daarna maakt het team een overzicht van de sterke en zwakke kanten van uw kind op het gebied van de fijne en grove motoriek, het gedrag, het leren, communicatie en het sociaal-emotioneel functioneren. De uitkomsten van de observatieperiode worden met u besproken door de revalidatiearts. Er wordt advies gegeven op welke wijze uw kind het beste kan worden ondersteund, ook als de problemen niet worden veroorzaakt door DCD. Er wordt gekeken of uw kind extra ondersteuning in de vorm van therapie nodig heeft en zo ja, waar deze het beste kan worden geboden. Als er een indicatie wordt gezien voor een revalidatiebehandeling bij Klimmendaal, zal in overleg met u deze behandeling worden gestart. Wat is het doel van de behandeling? Tijdens de behandelperiode kijken de behandelaars samen met u en uw kind naar de manier waarop hij/zij om kan gaan met beperkingen. Dat kan zijn door het aanleren van strategieën om problemen in het dagelijks leven op te lossen of door gezamenlijk te kijken naar een manier om deze beperkingen te compenseren. Als ouders/verzorgers leert u op welke manier u de ontwikkeling van uw kind kunt stimuleren. Het uiteindelijke doel van de behandeling is dat uw kind thuis en op school weer zo optimaal mogelijk kan participeren en weer voldoende zelfvertrouwen heeft. Wie zijn de behandelaars van uw kind? Afhankelijk van de hulpvragen zijn er verschillende behandelaars betrokken bij de behandeling. Ieder lid van het team onderzoekt en behandelt uw kind vanuit zijn eigen invalshoek. De revalidatiearts kijkt naar het algemeen lichamelijk functioneren en is de coördinator van het team. De kinderfysiotherapeut kijkt naar de motorische vaardigheden, de taakaanpak (het motorisch leren), de aansturing en naar de manier waarop het lichaam de bewegingen aanvoelt. Het gaat met name om de grove motoriek zoals klimmen, rennen en springen. De ergotherapeut kijkt naar de armhandmotoriek met het accent op praktisch handelen, planning en het probleemoplossend vermogen. Hierbij gaat het voornamelijk om de fijne motoriek en zelfredzaamheid.
De logopedist kijkt naar de spraak en de taalontwikkeling, maar ook naar het eten en drinken. De psycholoog kijkt naar het leren en het gedrag. De maatschappelijk werker bespreekt met u de impact van de beperkingen van uw kind op het gezin en ondersteunt van daaruit bij de aanvraag van hulp indien nodig. Naast dit behandelteam kan ook de bewegingsagoog worden ingeschakeld. De bewegingsagoog houdt zich bezig met het aanbieden van sport- en bewegingsactiviteiten. Hoe ziet het behandelprogramma eruit? De behandeling begint met een gesprek met u als ouders/verzorgers en de betrokken behandelaren. Afhankelijk van de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van uw kind, is hij/zij hierbij aanwezig. Uitgangspunten bij de behandeling zijn de hulpvragen van u en uw kind. Kinderen worden door de verschillende behandelaren individueel gezien, soms wordt er ook gekozen voor combinatiebehandelingen door meerdere behandelaars gelijktijdig. Bij kinderen met DCD wordt vaak de zogenaamde CO-OP methode toegepast. Hierin wordt een probleemoplossende strategie gebruikt, waarbij het kind een vast aantal stappen volgt om een taak uit te voeren. Zo leert het om eerst een plan te maken en achteraf te kijken of de uitvoering ook goed is verlopen. Ook als ouders/verzorgers wordt u hierbij betrokken en krijgt u adviezen hoe u uw kind het beste kunt begeleiden bij het aangaan van (nieuwe) activiteiten. Als de doelen die u en uw kind zich hebben gesteld zijn behaald, kan de therapie worden afgerond. Hoe wordt u als ouders/verzorgers betrokken bij de behandeling? Klimmendaal betrekt u als ouders/verzorgers nadrukkelijk bij de behandeling van uw kind. U krijgt uitleg over de therapie en de gewenste benadering van uw kind. In veel gevallen zal er vanuit het behandelteam ook expliciet contact worden gelegd met de school van uw kind, vooral om informatie uit te wisselen en in een later stadium wellicht te adviseren. Naast de therapieën waarbij er met uw kind wordt gewerkt, kan er ook andere hulp worden geboden, waarbij u samen met een psycholoog of maatschappelijk werker in gesprek kunt gaan over vragen die spelen bij de begeleiding van uw kind. Voor ouders/verzorgers van kinderen met planningsproblemen wordt er de workshop Als plannen een struikelblok is gegeven.
Wat gebeurt er na de behandeling? Tussentijds en na het beëindigen van de behandeling vindt controle van uw kind plaats bij de revalidatiearts. De behandeling wordt dan geëvalueerd en er wordt besproken of u en uw kind nog hulpvragen hebben. Indien nodig kan aanvullend advies worden gegeven of kan worden besloten om opnieuw een periode van behandeling in te gaan. De verwijzend specialist of huisarts wordt over het verloop en het resultaat van de behandeling van uw kind op de hoogte gesteld. Met uw toestemming worden deze ook gedeeld met de therapeut in de eerste lijn. Hoe verloopt de verwijzing? Voor revalidatiebehandeling is een verwijzing van een arts nodig, dit kan de huisarts, jeugdarts, kinderarts of een specialist zijn. Nadat wij deze verwijzing hebben ontvangen, nodigen wij u en uw kind uit voor een eerste afspraak bij de revalidatiearts.
Locaties Klimmendaal Kind & Jeugd: Apeldoorn, locatie Arnhemseweg (055) 538 27 00 Apeldoorn, locatie Het Kroonpad (055) 534 51 00 Arnhem, locatie Heijenoordseweg (026) 352 61 00 Arnhem, locatie Lichtenbeek (026) 483 84 00 Arnhem, locatie Mariëndael (026) 352 61 00 Doetinchem, locatie Mariëndael (0314) 36 23 61 Doetinchem, locatie Slingeland Ziekenhuis (0314) 32 93 84 Ede, locatie Ziekenhuis Gelderse Vallei (0318) 43 38 00 De revalidatiespecialisten van Klimmendaal bieden medisch specialistische revalidatie op diverse locaties in Oost-Nederland. Bij ons revalideren kinderen, jongeren en volwassenen met een fysieke of cognitieve beperking. Wij begeleiden hen naar een zo zelfstandig mogelijke plek in de maatschappij op een wijze die bij hen past. Waar kunt u terecht voor meer informatie? Op www.klimmendaal.nl vindt u alle informatie over ons revalidatiecentrum en de behandelmogelijkheden die wij bieden. Versie juli 2017 www.klimmendaal.nl Klimmendaal Kind & Jeugd Heijenoordseweg 5 T (026) 352 61 00 Postbus 9044 F (026) 352 61 99 6800 GG Arnhem