Burgemeester en wethouders Raadsvoorstel voor behandeling in oordeelvormende/besluitvormende vergadering Datum vergadering : 29 juni 2017 Zaaknummer: 68979 Onderwerp : Tarievenblad afvalstoffenheffing 2018 Agendapunt : OV03 Portefeuillehouder : Leon Meijer Behandelend ambtenaar : Paul Spiertz Afdeling : Beleid, Infrastructuur en Milieu Telefoonnummer : 0318-680 480 E-mailadres : paul.spiertz@ede.nl Vastgesteld door het college : 12 juni 2017 Beslispunten 1. Voor het belastingjaar 2018 de volgende tarieven voor de afvalstoffenheffing vast te stellen: a. vast tarief afvalstoffenheffing: 177,-; b. gebruik 30 liter opening verzamelcontainer huishoudelijke restafval: 0,90; c. gebruik 60 liter opening verzamelcontainer huishoudelijke restafval: 1,80; d. lediging 140 liter kliko huishoudelijke restafval: 4,20; e. lediging 240 liter kliko huishoudelijke restafval: 7,20; f. gebruik 30 liter opening verzamelcontainer huishoudelijke restafval door huishoudens uit hoogbouw van 5 of meer woonlagen: 0,77; g. gebruik 60 liter opening verzamelcontainer huishoudelijke restafval door huishoudens uit hoogbouw van 5 of meer woonlagen: 1,53; h. kwijtschelding afvalstoffenheffing tot maximaal 249,-; i. tegemoetkoming van maximaal 72,- voor huishoudens met groot medisch afval; 2. de bovenstaande tarieven op te nemen in de Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing voor het belastingjaar 2018. Toelichting 1. Inleiding/aanleiding In oktober 2016 heeft uw raad nieuw afvalbeleid vastgesteld. Onderdeel van dat besluit is "een tarief per aanbieding voor restafval op basis van volume-frequentie met ingang van 1 januari 2018 in te voeren". Normaliter worden de tarieven voor de afvalstoffenheffing in het najaar voorafgaand aan het belastingjaar vastgesteld. Vanwege het gewijzigde beleid is besloten eerder de tarieven vast te stellen om inwoners meer duidelijkheid te geven. 2. Achtergrond(en) Dit voorstel vloeit voort uit het raadsbesluit afvalinzameling 2018 van 13 oktober 2016 (BV07, zaaknummer 53416) en gaat onderdeel uitmaken van de Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2018. Argumenten en alternatieve beleidskeuzes Het opleggen van aanslagen is gebaat bij een eenvoudig belastingsysteem. Speciale regelingen leiden tot meer kosten als gevolg van extra personele inzet, aanpassingen belastingsysteem. De huidige voorgestelde regelingen zijn afgestemd met afdeling belastingen. 1a-e Vast bedrag per liter is basis voor bepalen tarieven inzamelvoorzieningen- en middelen De afvalstoffenheffing is opgebouwd uit een vast en een variabel tarief. De afvalstoffenheffing dekt de kosten voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Het variabele tarief wordt bepaald aan de hand van het aantal keer dat een restafval kliko is aangeboden of een verzamelcontainer is gebruikt.
blz. 2 Behoort bij zaaknummer 68979 Het tarief van de kliko s en het gebruik van de verzamelcontainer is gebaseerd op een vast bedrag per liter ( 0,03 per liter). Het tarief wordt bepaald door het volume van de kliko en de openingen van de verzamelcontainer maal het bedrag per liter (bijvoorbeeld: 140 l kliko, 140 x 0,03 = 4,20). Met dit uitgangspunt is de rekengrondslag voor alle inzamelmiddelen gelijk. Andere gemeenten laten ons zien dat bij variabele tarieven het volume van kliko s maximaal wordt benut. De nieuwe standaardsituatie voor laagbouw is één 140 liter restafval kliko per huishouden. Het nieuwe afvalbeleid heeft tot doel het huishoudelijk restafval te verminderen van 200 naar 130 kg per persoon per jaar. Gemiddeld wordt dan de 140 l kliko 13 keer per jaar aangeboden (of 30 keer 60 liter in de verzamelcontainer). In die gemiddelde situatie, bedraagt de afvalstoffenheffing voor een huishouden 231,60. Dat is bijna dan 7% lager dan de afvalvalstoffenheffing van een meerpersoonshuishouden in 2017. Veenendaal en Renkum registeren gemiddeld 9 aanbiedingen per huishouden. Op basis van 9 aanbiedingen is de afvalstoffenheffing 214,80 (14% lager). Een eenpersoonshuishouden heeft bij minder dan 6 aanbiedingen (of 28 aanbiedingen van 30 liter bij verzamelcontainer) een lager tarief dan het huidige eenpersoonshuishouden tarief. 1f-g Inzameling van groente-, fruitafval en etensresten bij hoogbouw Momenteel wordt gf-afval bij hoogbouw niet gescheiden ingezameld. Hoogbouw in Ede krijgt de mogelijkheid om een inzamelvoorziening voor groente-, fruitafval (gf) en etensresten aan te vragen bij ACV (gf-zuil van 240 of 660 l). Daarvoor moeten minimaal 50% van de bewoners van het complex meedoen met gf-afvalscheiden en instemmen. Diegene die instemmen krijgen met de afvalpas toegang tot de gf-inzamelvoorziening. Indien complexen voor een inpandige oplossing kiezen dan kan een gf(t) kliko worden aangevraagd. Kleinere vve s maken daar nu al gebruik van. Inzameling van gf-afval bij grote hoogbouw complexen is moeilijk te organiseren. Dit is een landelijke problematiek waar (nog) geen adequate oplossing voor is. Gf-afval bij deze complexen zijn vaak van slechte kwaliteit waardoor ze niet of slechts deels kunnen worden verwerkt als gf-afval. Gezien deze problematiek wordt voor de hoogbouw met 5 of meer woonverdiepingen (bijvoorbeeld in het centrum, Ede-zuid en Veldhuizen) een uitzondering gemaakt (circa 3.000 huishoudens). Huishoudens van deze complexen krijgen een aangepast tarief op de storting in de ondergrondse containers. Het tarief is zodanig aangepast dat alleen betaald wordt voor het restafval. Gemiddeld genomen bestaat 85% van het restafval uit hoogbouw niet uit groente- en fruitafval. De lijst met hoogbouw met 5 of meer woonverdiepingen wordt opgenomen als bijlage in de Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2018. 1h Kwijtschelding afvalstoffenheffing tot maximaal 249 Huishoudens beneden een bepaald inkomenspeil kunnen kwijtschelding aanvragen voor gemeentelijke belastingen. Daaronder valt ook de afvalstoffenheffing. Als de aanvraag wordt toegekend dan een gemaximaliseerd tarief kwijtgescholden. Daar onder valt het vast tarief en een gemaximaliseerd aantal keer gebruik van het variabel tarief. Het aantal aanbiedingen boven het maximum worden wel doorberekend. Voorbeelden uit andere gemeenten laten zien dat volledige kwijtschelding van het variabele tarief lijdt tot misbruik van het storten op ondergrondse systemen. Vooralsnog wordt voorgesteld om het vast tarief en variabel tarief tot maximaal 249 kwijt te schelden. Afvalstoffenheffing boven dit bedrag wordt wel in rekening gebracht. Het maximum komt nagenoeg overeen met het huidige tarief van een meerpersoonshuishouden. 1i Tegemoetkoming voor huishoudens met groot medisch afval Onder groot medisch afval wordt onder meer nierdialyse-, stoma- en incontinentiemateriaal verstaan. Huishoudens kunnen gebruik maken van een extra kliko voor restafval. Huishoudens krijgen de mogelijkheid om een tegemoetkoming aan te vragen. De voorgestelde tegemoetkoming van maximaal 72 komt overeen met 17 maal ledigen van 140 l kliko of 80 keer gebruik van 30 liter opening van de verzamelcontainer. De tegemoetkoming kan worden aangevraagd nadat de aanslag voor het variabele tarief is ontvangen.
blz. 3 Behoort bij zaaknummer 68979 Jonge gezinnen met luierafval Gezinnen met jonge kinderen kunnen voor hun luierafval kosteloos gebruik maken van luierinzamelpunten in de gemeente. Het eerste luierinzamelpunt is gerealiseerd bij het afvalbrengstation. Voor de overige luierinzamelpunten wordt aansluiting gezocht bij kinderdagverblijven en zorginstellingen. Het doel is om per 1-1-2018 in elke dorpskern één inzamelpunt te realiseren en in Ede meerdere. De luierinzamelpunten maken het in een later stadium ook mogelijk om aan te sluiten bij nieuwe initiatieven voor luierrecycling. Onder andere de ARN heeft een nieuw procedé ontwikkeld voor de recycling van luiers. Voor 1-1-2018 verwachten we meer duidelijkheid te kunnen geven over of en hoe luierrecycling voor luierafval uit gemeente Ede kan worden vormgegeven. Kanttekeningen Het voorgestelde variabele tarief van Ede ligt tussen de variabele tarieven van Veenendaal en Renkum in. In beide gemeenten blijken de verschillende tarieven dezelfde prikkel en resultaat te geven. Een hoger variabel tarief of anders een lager vast tarief dan in bijvoorbeeld Veenendaal wordt niet geadviseerd vanwege het toenemende risico over de inkomsten (zie volgende paragraaf). Risico's Het doelstelling van het nieuwe afvalbeleid is om de hoeveelheid huishoudelijk restafval te verminderen van 200 kg naar 130 kg per inwoner per jaar. De invoering van een variabel tarief zal hier aanzienlijk aan bijdragen. Er kan van te voren niet worden bepaald hoeveel restafval huishoudens in 2018 aanbieden en wat het aanbiedgedrag van huishoudens zal zijn. De onzekerheid over het aanbiedgedrag werkt door in de opbrengsten van het variabele deel van de afvalstoffenheffing. Dit geldt voor de overgangsperiode waar de exacte verandering van het aanbiedgedrag nog niet te voorzien is. Een hoger variabel tarief vergroot de onzekerheid over de opbrengst van de afvalstoffenheffing. De voorgestelde tariefstelling anticipeert hierop. Na de overgangsperiode zal het gedrag stabieler worden waardoor de risco s kleiner worden. Communicatie Inwoners worden geïnformeerd over de vastgestelde tarieven. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij communicatie momenten van het project meer afval apart. Kosten, baten en dekking Het product afval is een zelf financierend product. Dit betekent dat de lasten voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden gefinancierd door de inkomsten uit de afvalstoffenheffing. Aan het product afval is de Egalisatiereserve Afval gekoppeld. De reserve is ingesteld om grote schommelingen in de exploitatie, en daarmee de afvalstoffenheffing te voorkomen. Bij de beoogde restafvalreductie van 200 kg naar 130 kg per persoon per jaar zal de restafvalkliko gemiddeld 13 keer per jaar worden aangeboden. In respectievelijk 2016 en 2017 is het systeem van "een tarief per aanbieding restafval" in de gemeenten Veenendaal en Renkum ingevoerd. Deze gemeenten registreren jaarlijks gemiddeld 9 aanbiedingen van restafvalkliko's per huishouden. Bij de begroting 2018 gaan we uit van het gemiddelde van beide gegevens, oftewel 11 aanbiedingen per jaar. De verwachte opbrengsten afvalstoffenheffing 2018 bedragen dan 10,2 miljoen. Dit is een daling van 3% ten opzichte van de geraamde opbrengsten afvalstoffenheffing in 2017. Mocht de werkelijke aanbiedfrequentie hoger of lager uitvallen dan 11 keer, dan worden de hogere c.q. lagere opbrengsten afvalstoffenheffing verrekend met de Egalisatiereserve Afval. Omdat het inzamelgedrag van burgers zich moeilijk laat voorspellen worden bij de Programmabegroting 2019-2022 de aanbiedfrequentie en de (vaste en variabele) tarieven geëvalueerd. Voorbeeldberekening op basis van het gemiddelde aantal aanbiedingen. Aanbiedingen kliko 140 l Vast + variabel Verschil met tarief MPH 13 maal 231,60-7% 11 maal 223,20-10% 9 maal 214,80-14%
blz. 4 Behoort bij zaaknummer 68979 Het aanbiedgedrag van een eenpersoonshuishoudens is aanzienlijk lager dan bij een meerpersoonshuishouden. Aanb. verzamelcontainer (30 l) Vast + variabel Verschil met tarief 1PH 28 maal 202,20 0% 22 maal 196,80-2% 16 maal 191,40-5% Uitvoering/juridische toetsing en vervolgprocedure Dit najaar wordt de Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2017 geactualiseerd. Deze actualisatie gaat uit van het tarievenblad dat is vastgesteld door de raad. Het vaste en variabele tarief zal gaan gelden vanaf belastingjaar 2018. Het vaste tarief wordt aangeslagen in het geldend belastingjaar. Het variabele tarief wordt aangeslagen in het jaar volgend op het geldende belastingjaar. Gemeenteraad Het raadsvoorstel wordt aangeboden aan de Agendacommissie, met het verzoek dit te agenderen voor de oordeelvormende en vervolgens besluitvormende vergadering van de gemeenteraad. Burgemeester en wethouders van Ede, Jeroen van Delden secretaris Gerrie Ligtelijn-Bruins loco-burgemeester
blz. 5 Behoort bij zaaknummer 68979 Bijlage Voorbeelden van tarieven afvalstoffenheffing bij andere gemeenten Gemeente Vast tarief Variabel tarieven 140 l 240 l / liter Voorstel Ede 177 4,20 7,20 0,03 Veenendaal (ACV) 157 4,70 8,00 0,033 Renkum (ACV) 196 3,00 5,00 0,021 Nijkerk (RDV/FV) 125 3,00 6,13 Apeldoorn 159 4,84 8,29 Deventer 158 7,85 13,47 Gouda 208 3,50 6,00