INFORMATIE TOOLKIT VOOR VRIJWILLIGERS 2017 1
Inhoudsopgave Wat is vrijwilligerswerk? 3 Rechten en plichten wet- en regelgeving 3 Vrijwilligersvergoeding 4 Deskundigheidsbevordering 4 Verzekeringen 5 Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) 5 Informatie over tegenprestatie bij een bijstandsuitkering 5 Vrijwilligerswerk en uitkering 5 Welk vrijwilligerswerk past bij mij? 5 2
Vrijwilligers zijn het sociale cement van onze maatschappij. Het zijn de stille krachten achter vele initiatieven, waar de sociale cohesie en het probleemoplossend vermogen binnen wijken van opbloeit. Wanneer bij deze helden vragen ontstaan, vinden wij dat er een plek moet zijn waar ze terecht kunnen. Een plek waar ze gewaardeerd worden en er een helpende hand uitgestoken wordt. Overal in de gemeente Venlo zijn vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties actief. De vrijwilligerscentrale Venlo is er om iedereen die vrijwilligerswerk doet en wil doen in staat stellen dat op een goede manier te doen. Door middel van een sterk netwerk van en rondom vrijwilligers, brengen we vraag en aanbod bij elkaar en dragen we bij aan de kwaliteit van het vrijwilligerswerk. We faciliteren, we verbinden en we versterken het vrijwilligersklimaat in Venlo. Dit doen we door het aanbieden van een online vacaturebank waarop vrijwilligers en organisaties vacatures en elkaar kunnen vinden. Ook geven we graag informatie en advies over vrijwilligerswerk. Daarnaast bieden we je graag interessante, leerzame of gewoon leuke cursussen en workshops aan die je helpen je vaardigheden te verbeteren. In deze toolkit kun je alle informatie vinden die je als vrijwilliger nodig kan hebben. Mocht je niet de juiste informatie vinden, of wil je gewoon iemand rechtstreeks spreken, neem dan contact op met de VCV via telefoon of email. Wij staan je graag te woord om je verder te helpen of te informeren. WAT IS VRIJWILLIGERSWERK? Vrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor de Venlose samenleving en vormen het sociale kapitaal. Vrijwilligerswerk is heel divers en kan worden gedaan op allerlei gebieden, van cultuur tot sportclubs en scouting, op scholen en in gemeenschapshuizen. In de zorg zijn veel mensen vrijwilliger, zowel in groepsactiviteiten als bij mensen thuis in één- op één- contacten. Vrijwilligerswerk kan betrekking hebben op bestuurswerk in verenigingen en stichtingen, organisatorisch werk, belangenbehartiging, zelfstandige uitvoering van activiteiten of ondersteunende activiteiten. Bovendien is er steeds meer samenwerking tussen organisaties, gemeente en burgers die vanaf 2014 nog nadrukkelijker samenkomen onder het principe Huizen van de Wijk en Samen zijn wij Venlo Je bent vrijwilliger als: ü Je werkzaamheden verricht voor een vereniging, een stichting of voor een organisatie zonder winstoogmerk. Deze organisatie is geen besloten vennootschap of naamloze vennootschap. ü Je niet in dienst bent bij de organisatie waarvoor je vrijwilligerswerk doet. ü Je het werk niet voor je beroep doet. ü De vergoeding die je voor het werk krijgt, een vrijwilligersvergoeding is. Dat wil zeggen dat de vergoeding niet in verhouding staat tot de omvang van het werk en de hoeveelheid tijd die je eraan besteedt. RECHTEN EN PLICHTEN WET- EN REGELGEVING Natuurlijk heb je bepaalde rechten als vrijwilliger. Wat de rechten en plichten van een vrijwilliger precies zijn, legt de organisatie waar je je bij aansluit vaak met je vast in een vrijwilligersovereenkomst. Voor structurele samenwerking kan een vrijwilligersovereenkomst een handig instrument zijn, waarin voor beide partijen de afspraken nog eens zijn opgenomen. Afspraken - Vrijwilligersovereenkomst Als je met een organisatie in gesprek gaat over vrijwilligerswerk, let er dan in ieder geval op dat je afspraken maakt over: 3
de werktijden, begeleiding en scholing; de inhoud van het werk; het aantal uren per week dat je je inzet; welke taken en verantwoordelijkheden je hebt; of het vrijwilligerswerk verzekerd is; welke onkosten worden vergoed. De Vereniging van Nederlandse Organisaties voor Vrijwilligerswerk (NOV) heeft in 2016 een publicatie beschikbaar gesteld waarin alle informatie te vinden is over wet- en regelgeving voor vrijwilligers, vrijwilligersorganisaties en gemeenten. Hierin staat informatie over bijvoorbeeld de vrijwilligersvergoeding, vrijwilligersverzekering, uitleg over uitkeringen en tegenprestatie, werkomstandigheden, de VOG en maatschappelijk ondernemen. Kijk op de website van de vrijwilligerscentrale voor het document. VRIJWILLIGERSVERGOEDING Soms krijg je als vrijwilliger een vergoeding voor je werkzaamheden, waar je geen belasting over hoeft te betalen. Hiervoor gelden een aantal voorwaarden: Je krijgt alleen vergoedingen voor de werkelijk gemaakte kosten, met een maximum van 150 per maand en 1.500 per jaar. Je bent 23 jaar of ouder en je krijgt een vergoeding van maximaal 4,50 per uur, met een maximum van 150 per maand en 1.500 per jaar. Deze maximumbedragen gelden voor de totale vergoeding voor uw werkzaamheden plus de eventuele vergoeding voor de werkelijk gemaakte kosten. Je bent jonger dan 23 jaar en u krijgt een vergoeding van maximaal 2,50 per uur, met een maximum van 150 per maand en 1.500 per jaar. Deze maximumbedragen gelden voor de totale vergoeding voor uw werkzaamheden plus de eventuele vergoeding voor de werkelijk gemaakte kosten. Voor vrijwilligers met een uitkering op grond van de Wet Werk en Bijstand wordt een kostenvergoeding voor het verrichten van vrijwilligerswerk van ten hoogste 95,00 per maand met een maximum van 764,00 per jaar niet gerekend tot inkomen. ( artikel 31 lid 2 WWB) Is er sprake van een kostenvergoeding voor het verrichten van vrijwilligerswerk gericht op (hernieuwde) arbeidsinschakeling als bedoeld in artikel 7 lid 1 onderdeel a WWB is de vrijlating ten hoogste 150,00 per maand met een maximum van 1.500,00 per jaar. Deze vrijlating is niet van toepassing op personen jonger dan 27 jaar. (zie B4.1.3.12) DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING Sommige werkzaamheden die je doet als vrijwilliger zijn zo specifiek dat een training of cursus gevolgd moet worden voordat de vrijwilliger aan de slag kan gaan. Dit wordt geregeld door de organisatie waar je aan de slag gaat. Bij sommige werkzaamheden is deskundigheidsbevordering zelfs verplicht (bijvoorbeeld een EHBO- cursus). Naast eventuele verplichte trainingen, bieden organisaties soms ook andere leuke workshops aan. Ook de Vrijwilligerscentrale Venlo houdt zich bezig met het aanbieden van workshops en cursussen als blijk van waardering voor vrijwilligers. Houdt de agenda op de website in de gaten voor het aanbod. 4
VERZEKERINGEN Het is niet de bedoeling dat je (financiële) schade oploopt als er iets gebeurt tijdens je werk als vrijwilliger. Toch kan het voorkomen dat als je vrijwilligerswerk doet, je materiële schade of letsel oploopt of veroorzaakt. Diverse organisaties hebben voor hun vrijwilligers een verzekering geregeld. Vraag zo nodig of dit in jouw geval van toepassing is. Daarnaast heeft de gemeente Venlo een collectieve verzekering afgesloten voor vrijwilligers. De vrijwilligersverzekering dient als vangnet voor vrijwilligers. Vrijwilligers en organisaties hoeven zich hier niet voor aan te melden. Schade melden kan rechtstreeks bij de verzekeringsmaatschappij. Zie ook https://www.venlo.nl/vrijwilligersverzekering, waar ook een rechtstreekse verwijzing staat naar de website van Meeùs, en waar meer en uitgebreidere informatie is terug te vinden. VERKLARING OMTRENT GEDRAG (VOG) Wanneer je als vrijwilliger aan de slag gaat bij een organisatie, kan er gevraagd worden om een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Dit formulier kan verplicht zijn gesteld, zeker als je als vrijwilliger in aanraking komt met kinderen, mensen met een beperking of andere kwetsbare mensen. De VOG is gratis voor vrijwilligers. De organisatie waar je vrijwilligerswerk gaat doen, kan de VOG voor je aanvragen via internet. INFORMATIE OVER TEGENPRESTATIE BIJ EEN BIJSTANDSUITKERING De Participatiewet vraagt van mensen met een bijstandsuitkering een zogenaamde tegenprestatie. Deze wet schrijft voor dat iedereen die een bijstandsuitkering ontvangt vanaf 2015 daar iets voor terug moet doen. Bij een tegenprestatie gaat het om een onbetaalde maatschappelijk nuttige activiteit van beperkte duur en omvang. Hoe deze tegenprestatie eruit ziet, verschilt echter per gemeente. Sommige gemeentes verplichten dit niet, maar verwachten wel dat bijstandsgerechtigden het maximale doen om een baan te vinden. De gemeente Venlo accepteert vrijwilligerswerk als vorm van tegenprestatie. VRIJWILLIGERSWERK EN UITKERING Als je een uitkering hebt en je wilt vrijwilligerswerk gaan doen, dan gelden er speciale regels. Neem dus altijd contact op met de uitkerende instantie, voordat je vrijwilligerswerk gaat doen. WELK VRIJWILLIGERSWERK PAST BIJ MIJ? Weet je niet precies wat voor soort vrijwilligerswerk bij je past? Dan kun je de vragenlijst invullen als hulpmiddel. Door de vragenlijst in te vullen krijg je een duidelijker beeld van je algemene interesses, voorkeuren ten aanzien van vrijwilligerswerk, persoonlijke kwaliteiten en je motieven om als vrijwilliger actief te zijn. Kijk op de website van de vrijwilligerscentrale voor de vragenlijst. 5